- Bàn luận: Tình yêu quê hương đất nước của con người Việt Nam được hình thành từ truyền thống văn hoá, được bộc lộ qua trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với cộng đồng dân tộc, đối với sự [r]
Trang 1TRƯỜNG THCS & THPT ĐAKRÔNG
TỔ VĂN - GDCD MA TRẬN ĐỀ THI GIỮA KÌ NĂM HỌC 2020-2021 MÔN : NGỮ VĂN, LỚP 12
I BẢNG MÔ TẢ
1 Mục đích kiểm tra đánh giá
- Nhằm đánh giá năng lực của học sinh lớp 12
- Kiểm tra mức độ nắm vững những kiến thức thuộc nội dung đọc hiểu, tiếng Việt
- Kiểm tra khả năng vận dụng những kiến thức đã học vào việc tiếp nhận và tạo lập
văn bản
2 Chuẩn kiến thức, kĩ năng cần đạt
- Chuẩn kiến thức: Kiến thức về phương thức biểu đạt; về cách nghị luận một đề văn
liên quan đến một tư tưởng đạo lí hay một hiện tượng đời sống từ đó rút ra cho bản thân
những bài học, thông điệp Nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ
- Chuẩn kĩ năng: Năng lực vận dụng các đơn vị kiến thức đã học nêu trên vào đọc hiểu
một ngữ liệu cụ thể và tạo lập một văn bản nghị luận xã hội, một văn bản nghị luận văn
học
3 Lập bảng mô tả theo định hướng năng lực
Nội dung
Mức độ cần đạt
Tổng số Nhận biết Thông
hiểu
Vận dụng
Vận dụng cao
I Đọc
hiểu
- Ngữ liệu: Văn bản thơ
- Tiêu chí lựa chọn ngữ liệu: 01
văn bản thơ ngắn
- Nhận diện phương thức biểu đạt
- Xác định biện pháp tu từ
-Hiểu được nội dung để lí giải vấn
đề phù hợp -Thể hiện được suy nghĩ của mình về một vấn đề
Tổng
II Làm
văn
luận xã hội
văn học
Tổng
cộng
Trang 2TRƯỜNG THCS & THPT ĐAKRÔNG
TỔ VĂN – GDCD
KỲ THI GIỮA KÌ NĂM HỌC 2020-2021 Bài thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề
ĐỀ CHÍNH THỨC
I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích:
Mùa đông đang đến gần, Các loài chim bắt đầu thấy lạnh,
Rủ nhau bay về nam lẩn tránh,
Dù suốt mùa hè ca ngợi quê hương.
Chỉ đại bàng vẫn ngồi im, Lặng lẽ nhìn những vườn cây trụi lá.
Khi quê hương gặp những ngày băng giá Đại bàng không bỏ bay đi.
(Thơ Raxun Gamzatov – Thái Bá Tân dịch)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1 Những phương thức biểu đạt nào được sử dụng trong đoạn trích trên?
Câu 2 Chỉ ra biện pháp tu từ trong 6 câu thơ đầu.
Câu 3 Hình ảnh đại bàng gợi cho anh/ chị liên tưởng tới điều gì ở con người?
Câu 4 Thông điệp ý nghĩa nhất mà anh/ chị rút ra được từ bài thơ trên là gì?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm) Từ nội dung bài thơ phần Đọc – hiểu, anh/ chị hãy viết một đoạn văn
ngắn ( 8- 10 dòng) nêu suy nghĩ về tình yêu quê hương đất nước của con người Việt Nam
Câu 2 (5,0 điểm)
Cảm nhận của anh/ chị về sự hi sinh của người lính Tây Tiến qua đoạn thơ sau:
Rải rác biên cương mồ viễn xứ Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất Sông Mã gầm lên khúc độc hành.
(Trích Tây Tiến, Quang Dũng, Ngữ văn 12, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2017, tr.89)
Trang 3
TRƯỜNG THCS & THPT ĐAKRÔNG
TỔ VĂN – GDCD HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI GIỮA KÌ NĂM HỌC 2020-2021 MÔN NGỮ VĂN
HƯỚNG DẪN CHẤM
1 - Những phương thức biểu đạt : tự sự, miêu tả, biểu cảm 0,5
2 - Biện pháp tu từ: nhân hoá
+ Các loài chim rủ nhau về phương Nam ….dù suốt mùa hè ca ngợi quê hương.
+ Đại bàng ngồi im, lặng lẽ nhìn…
0,5
3 Hình ảnh đại bàng gợi liên tưởng đến tấm lòng thuỷ chung, gắn
bó của mỗi cá nhân đối với quê hương, đất nước mình
1,0
4 HS có thể lựa chọn thông điệp khác nhau gắn với nội dung, ý
nghĩa mà bài thơ hướng tới như:
- Thông điệp về tình yêu quê hương đất nước
- Thông điệp về tình yêu thuỷ chung với quê hương, xứ sở
1,0
Câu 1 HS có thể lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai
vấn đề theo nhiều cách nhưng cần xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Tình yêu quê hương đất nước của mỗi cá nhân
Gợi ý:
- Giải thích: Tình yêu quê hương đất nước là một tình cảm cao đẹp thể hiện sự gắn bó, trân trọng và tự hào ở mỗi cá nhân dành cho nơi mình sinh ra và lớn lên Đối với dân tộc Việt Nam, tình yêu nước là một truyền thống quý báu, có sức mạnh to lớn được hình thành suốt một chiều dài lịch sử đáng tự hào
- Bàn luận: Tình yêu quê hương đất nước của con người Việt Nam được hình thành từ truyền thống văn hoá, được bộc lộ qua trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với cộng đồng dân tộc, đối với sự phát triển và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước Tình yêu quê hương đất nước ở mỗi thời kì lịch sử lại có một sắc độ riêng, nhưng dù thế nào cũng luôn có điểm chung là lòng biết
ơn, niềm tự hào, ý thức bảo vệ và trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với quê hương (Dẫn chứng)
- Bài học: HS tự trình bày tình cảm của mình đối với quê hương đất nước
0,5
1,0
0,5
Câu 2 a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài kết luận được
vấn đề
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Hình tượng người
lính Tây Tiến (sự hi sinh)
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm: thể hiện
sự cảm nhận sâu sắc và vận dụng tốt các thao tác lập luận để triển khai các luận điểm
Mở bài:
- Quang Dũng là một người nghệ sĩ đa tài, một nhà thơ có tâm hồn phóng khoáng, lãng mạn
- Bài thơ Tây Tiến được sáng tác cuối năm 1948 là nỗi nhớ về
0,25
0,25
0,5
Trang 4những kỉ niệm của nhà thơ với Tây Tiến, với đồng đội cũ.
- Đoạn thơ nói về sự hi sinh của người lính Tây Tiến bằng bút pháp hiện thực và cảm hứng lãng mạn
Thân bài: HS có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần đáp
ứng các yêu cầu sau:
- Từng người lính của đoàn binh Tây Tiến, những năm tháng
cùng đồng đội chiến đấu ở đây đã để lại cho Quang Dũng những ấn tượng sâu sắc về thiên nhiên hùng vĩ và thơ mộng, con người miền Tây Bắc tình tứ, lãng mạn và đặc biệt là những chiến binh Tây Tiến Họ không chỉ mang vẻ đẹp hào hoa mà trong chiến đấu, họ vô cùng quả cảm và hi sinh anh dũng
- Đoạn thơ khắc hoạ cái chết của người lính Tây Tiến với dáng
vẻ oai phong, lẫm liệt
- Miêu tả người lính trong cuộc sống ở rừng và thực tế chiến trường, Quang Dũng không né tránh hiện thực nhưng qua cái nhìn lãng mạn, chân dung người lính Tây Tiến vẫn hiện lên với dáng vẻ oai phong khác thường
- Chất bi tráng còn toát lên qua hoài bão, qua khát vọng lên đường, xả thân vì Tổ quốc, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng
- Bút pháp lãng mạn đưa người đọc đến cảm nhận độc đáo về tấm áo quân phục của người lính trở thành tấm áo bào đẹp đẽ dành cho những vị tướng xả thân vì đất nước khi các anh nằm xuống
- Trong giây phút tiễn đưa tử sĩ, âm hưởng của tiếng sóng sông
Mã bi thương mà dữ dội thay lời thiên nhiên đất trời vĩnh biệt người lính trong chuyến đi cuối cùng Khúc độc hành chia tay những con người anh hùng của đất nước bởi thế mà không bi luỵ, toát lên âm hưởng tráng ca hào hùng
Kết bài:
Cảm nhận chung về bài thơ, đoạn thơ: xuyên suốt bài thơ là nỗi nhớ của tác giả với thiên nhiên và người lính Tây Tiến Qua đoạn thơ, Quang Dũng đã dựng lên tượng đài người lính Tây Tiến bi tráng, hào hùng và hào hoa
3,5
d Sáng tạo: có cách diễn đạt độc đáo; suy nghĩ, kiến giải
mới mẻ về nội dung, nghệ thuật đoạn trích
e Chính tả, dùng từ đặt câu: đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ
pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt
0,25 0,25