- Giao tiếp, phản hồi, lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ, ý tưởng, cảm nhận của bản thâm về thái độ vô trách nhiệm của bọn quan lại trước nỗi khổ của nhân dân, từ đó xác định được l[r]
Trang 1Ngày giảng:
TIẾT 105 :SỐNG CHẾT MẶC BAY (TIẾT 1)
( Phạm Duy Tốn )
I Mục tiêu bài học: Giúp HS:
1 Kiến thức:- Sơ giản về tác giả Phạm Duy Tốn.
- Hiện thực về tình cảnh khốn khổ của nhân dân trước thiên tai và sự vô trách nhiệm của bọn quan lại dưới chế độ cũ
- Những thành công nghệ thuật của truyện ngắn Sống chết mặc bay - một trong những
tác phẩm được coi là mở đầu cho thể loại truyện ngắn Việt Nam hiện đại
- Nghệ thuật xây dựng tình huống truyện nghịch lí
2 Kĩ năng:- Đọc - hiểu một truyện ngắn hiện đại đầu thế kỉ XX.
- Kể tóm tắt truyện
- Phân tích nhân vật, tình huống truyện qua các cảnh đối lập - tương phản và tăng cấp
3 Thái độ:- Thông cảm sâu sắc với cuộc sống khổ cực của người nông dân dưới chế độ cũ.
- Căm ghét bọn quan lại của chế độ cũ vô trách nhiệm đã đẩy người nông dân vào cảnh màn trời chiếu đất
II.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
- Tự nhận thức được giá trị của tinh thần trách nhiệm với người khác
- Giao tiếp, phản hồi, lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ, ý tưởng, cảm nhận của bản thâm về thái độ vô trách nhiệm của bọn quan lại trước nỗi khổ của nhân dân, từ đó xác định được lối sống trách nhiệm với người khác
III CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
- Động não: suy nghĩ rút ra những bài học thiết thực về tinh thần trách nhiệm với người khác
- Học theo nhóm: trao đổi về thái độ vô trách nhiệm của bọn quan lại trước nỗi khổ của nhân dân, từ đó xác định được lối sống trách nhiệm với người khác
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
Tục ngữ có câu "sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi", câu tục ngữ nói về thái độ vô trách nhiệm 1 cách trắng trợn của 1 viên quan phụ mẫu, trong một lần hộ đê Câu chuyện đặc sắc đã đợc ngòi bút hiện thực và nhân đạo của Phạm Duy Tốn kể lại nh một màn kịch bi-hài rất hấp dẫn.
HĐ 1: H/ dẫn HS đọc – hiểu chú thích
- Dựa vào chú thích*, em hãy nêu 1 vài nét về
tác giả, tác phẩm?
+Gv: Truyện ngắn hiện đại đợc viết bằng
tiếng Việt hiện đại, là sản phẩm của 1 kiểu t
duy NT mới, xuất hiện tương đối muộn trong
lịch sử văn học (đầu TK XX) So với truyện
trung đại, cốt truyện phức tạp hơn, đã thiên về
tính chất h cấu đã hướng vào việc khắc họa
hình tợng, phát hiện bản chất trong quan hệ
I Đọc – hiểu chú thích :
1- Tác giả:
Phạm Duy Tốn (1883-1924), quê Thờng Tín, Hà Tây
- Ông là 1 cây bút tiên phong và xuất sắc của khuynh hớng hiện thực ở những năm đầu TK XX
- Truyện ngắn của ông chuyên về phản ánh hiện thực XH
Trang 2nhân sinh hay đời sống tâm hồn của con ngời.
Truyện trung đại được viết bằng tiếng Hán,
cốt truyện đơn giản còn thiên về mục đích
giáo huấn
+Hướng dẫn đọc: Chú ý phân biệt giọng kể,
tả của tác giả với giọng quan phụ mẫu hống
hách, nạt nộ; giọng thầy đề và dân phu khúm
núm, sợ sệt
+Giải thích từ khó
HĐ 2: H/ dẫn HS đọc – hiểu VB
- Em hãy kể tóm tắt truyện theo trình tự của
truyện, bỏ hết những lời đối thoại của nhân
vật, chuyển thành ngôi thứ 3
- Chuyện kể về sự kiện gì ? (vỡ đê) Nhân vật
chính là ai ? (quan phụ mẫu).
- Bố cục của truyện có thể chia thành mấy
phần ? Phần ND nào là chính ? Vì sao em xác
định nh thế ? (Phần kể chuyện cảnh hộ đê là
chính Vì dung lượng dài nhất và tập trung
làm nổi bật nhân vật chính là quan phụ mẫu)
GV h/dẫn HS tìm hiểu VB :
- Cảnh đê sắp vỡ đợc gợi tả bằng các chi tiết
nào về không gian, thời gian, địa điểm ?
- Các chi tiết đó gợi một cảnh tợng thế nào?
(Đêm tối, mưa to không ngớt, nớc sông dâng
nhanh có nguy cơ làm vỡ đê).
- Tên sông đợc nói cụ thể, nhưng tên làng, tên
phủ chỉ được ghi bằng kí hiệu Điều đó thể
hiện dụng ý gì của tác giả ?( Tác giả muốn
ngời đọc hiểu câu chuyện này không chỉ xảy
ra ở 1 nơi mà có thể là phổ biến ở nhiều
nơi ).
- Trong truyện này, phần mở đầu có vai trò
thắt nút Vậy ý nghĩa thắt nút ở đây là gì ?
2- Tác phẩm:
- Sáng tác 7.1918
- Thể loại: truyện ngắn hiện đại.
II.Đọc – hiểu văn bản :
1 Đọc - tóm tắt:
2 Bố cục: 3 phần.
- Cảnh đê sắp vỡ (Đ1)
- Cảnh hộ đê (tiếp-> ấy là hạnh phúc)
- Cảnh đê vỡ (phần còn lại)
3 Tìm hiểu VB :
a Cảnh đê sắp vỡ:
- Thời gian: Gần 1 giờ đêm
- Không gian: Trời mưa tầm tã, nước sông Nhị Hà lên to
- Địa điểm: Khúc sông làng X, thuộc phủ
X, hai ba đoạn đã thẩm lậu
=>Tạo tình huống có vấn đề (đê sắp vỡ)
để từ đó các sự việc kế tiếp sẽ xảy ra
V CỦNG CỐ, DẶN DÒ, HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
-Kể tóm tắt truyện,
- học các chi tiết liên quan đến cảnh sắp vỡ đê
- Soạn bài: Sống chết mặc bay (tiết 2)