HD tìm hiểu giá trị cña t¸c phÈm " Sèng chÕt mÆc bay" 15 ph - Ph¸t biÓu chung vÒ gi¸ trÞ hiÖn thùc, nhân đạo, nghệ thuật của truyện: Sèng chÕt mÆc bay??. Gi¸ trÞ cña t¸c phÈm: Sèng chÕt [r]
Trang 1sống chết mặc bay.
( Phạm Duy Tốn)
I Mục tiêu.
1 Kiến thức: Giúp HS hiểu được: Giá trị hiện thực, nhân đạo và những thành công nghệ thuật của tác phẩm - Một trong những truyện ngắn được coi là
mở đầu cho thể loại truyện ngắn Việt Nam đầu thế kỉ XX
2 Kĩ năng: Đọc, tóm tắt truyện, phân tích nhân vật qua cảnh đối lập tương phản và tăng cấp
3 Thái độ: Giáo dục tinh thần phê phán, lên án những thói vô trách nhiệm trong phận sự, nhất là ở cương vị như viên quan trong truyện
II Chuẩn bị.
GV: Tham khảo SGV, Tìm hiểu nội dung tranh SGK HS: Đọc, tìm hiểu bài theo hệ thống câu hỏi SGK
III Tiến trình tổ chức dạy học.
1 ổn định tổ chức ( 1 ph) 7B:…………
2 Kiểm tra bài cũ( 4 ph)
? Mục đích của bài văn giải thích là gì?
( - HS trả lời mục ghi nhớ SGK - 71)
? ở lớp 6 các em đã được học truyện trung đại, em hãy kể tên một số truyện
đó?
( - Con hổ có nghĩa, Mẹ hiền dạy con )
3 Bài mới
* Hoạt động 1 HDHS tìm hiểu tác
giả, tác phẩm ( 4 ph)
- HS đọc chú thích SGK
? Nêu những nét tiêu biểu về tác giả,
tác phẩm?
- HS trả lời, GV chốt:
( Phạm Duy Tốn quê
- Phạm Duy Tốn thuộc lớp trí thức "
Tây học" ông viết cho nhiều báo trí
đương thời Truyện của Phạm Duy
Tốn gồm có Bực mình( 1914) Sống
chết mặc bay( 1918) Con người sở
khanh.( 1919) Ông được coi là cây
văn xuôi truyện ngắn đầu tiên trong
dòng văn chương hiện thực đầu thế kỉ
XX
I Tác giả, tác phẩm ( SGK)
Trang 2- Truyện ngắn " Sống chết mặc bay"
được viết bằng chữ quốc ngữ, in trên
tạp trí Nam Phong( 1918) Khi đó
phong trào sáng tác bằng chữ quốc
ngữ mới bắt đầu Vì vậy truyện được
đánh giá cao.)
* Hoạt động 2 HD đọc, kể, từ khó,
bố cục ( 11 ph)
- GV hướng dẫn đọc, đọc to, rõ ràng,
mạch lạc, thể hiện ró thái độ của
nhân vậtqua những lời đối thoại
- GV đọc một đoạn, 2 HS đọc nối
tiếp
- Nhận xét, uốn nắn cách đọc
- Đọc phân vai
- Kể tóm tắt1 lần ( ngôi kể thứ 3)
? Truyện kể về sự kiện gì? ( vỡ đê)
? Ai là nhân vật chính? ( Quan phụ
mẫu)
? GV gọi HS giải thích một số từ khó
SGK 1, 2, 3, 7,8
? Qua theo dõi đọc, em hãy cho biết
văn bản được chia làm mấy đoạn? ý
chính của mỗi đoạn?
- HS nêu ý kiến, Nhận xét, GV chốt
? Theo em trong tác phẩm này trọng
tâm miêu tả nằm ở đoạn nào? (đoạn
2)
* Hoạt động 3 HDHS tìm hiểu văn
bản
( 20 ph)
- HS đọc câu hỏi 2 SGK- 81, 82
- Dựa vào định nghĩa trên em hãy chỉ
ra hai mặt tương phản cơ bản trong
truyện: Sống chết mặc bay?
( Cảnh nhân dân hộ đê - Quan lại
trong đình)
II Đọc, tìm hiểu chung văn bản
1 Đọc
2 Từ khó.( SGK)
3 Bố cục: ( 3 đoạn)
- Đoạn 1-> hỏng mất: Nguy cơ vỡ đê
và sự chống đỡ của người dân
- Đoạn 2 -> Điếu mày: Cảnh quan phủ đánh bài trong khi đi hộ đê
- Đoạn 3 -> còn lại: Cảnh đê vỡ, nhân dân rơi vào cảnh thảm sầu III Tìm hiểu văn bản
1 Hai cảnh tương phản trong truyện
Nhân dân hộ đê Quan lại trong
đình
- Thời gian: gần
1 giờ đêm trời mưa tầm tã
- nhốn nháo, căng thẳng
- trong đình vững chãi
- tĩnh mịch, trang nghiêm,
Trang 3truyệnđược miêu tả trong thời điểm
nào? (vỡ đê)
? Nhân dân hộ đê vào thời gian nào?
Không gian?
? Cảnh hộ đê được miêu tả từ hai
phía ra sao?
? Tình trạng trên cho ta thấy sức
người so với sức thiên nhiên ntn?
? Quan phủ đi hộ đê thì ra sao?
? Cảnh ngoài đê bị vỡ thì trong đình
như thế nào?
? Thái độ của tên quan hộ đê cho ta
thấy tên quan với trách nhiệm hộ đê
như thế nào?
=>chi chi! Quan lớn vỗ tãyuống sập
kêu to: Đây rồi ! Thế chứ lại !
miệng vừa cười vừa nói "
- Dụng ý của tác giả dựng lên cảch
tượng này làm câu truyện càng thêm
hấp dẫn , mâu thuẫn đẩy tới cao trào
Tâm lí, tính cách nhân vật càng thêm
rõ nét
- Tình huống:
Đê sắp vỡ, dân cơ cực bất lực
nhiên
- Dân kêu rầm
rĩ, nước chảy ào ào
- Đê vỡ rồi!
-> dân cơ cực
nga đồ dùng sinh hoạt quý phái
- chơi bài ung dung, cười nói vui vẻ
- quan gắt, quát
- xoè bài cười "
ù thông tôm"
=> Vô trách nhiệm, niềm vui tàn bạo phi nhân tínhcủa quan phủ
4 Củng cố( 3 ph)
- Tư tưởng, nội dung của truyện?
- Quan sát 2 bức tranh trong SGK Em có nhận xét gì?
( Hai mặt tương phản của truyện )
5 HD học ở nhà( 2 ph)
- Kể tóm tắt truyện
- Đọc, soạn tiếp bài theo câu hỏi 3,4 ( 82) Chuẩn bị giờ sau học tiếp
Trang 4Tiết 106.
sống chết mặc bay
Phạm Duy Tốn.( Tiếp theo)
I Mục tiêu.
1 Kiến thức: Giúp HS thấy được: Tác giả đã xây dựng thành công hình ảnh viên quan phụ mẫu vô trách nhiệm, ham cờ bạc, bỏ mặc đê vỡ, cốt thắng
được ván bài chơi dở
2 Kĩ năng: Phân tích nhân vật trong truyện ngắn
3 Thái độ: Giáo dục tinh thần phê phán, lên án những thói vô trách nhiệm trong phận sự, nhất là ở cương vị như viên quan trong truyện
II Chuẩn bị.
GV: Tham khảo SGV, Thiết kế bài giảng Ngữ văn 7 HS: Tìm hiểu bài theo hệ thống câu hỏi SGK
III Tiến trình tổ chức dạy học.
1 ổn định tổ chức ( 1 ph) 7B:…………
2 Kiểm tra bài cũ( 4 ph)
? Em hãy kể tóm tắt truyện: " Sống chết mặc bay" ?
( HS kể tóm tắt những ý chính của truyện)
3 Bài mới
* Hoạt động 1 HDHS tìm hiểu tính
chất tăng tiến của sự việc trong
truyện.(20 ph)
? Sự tăng cấp trong việc miêu tả mức
độ của trời mưa, của độ nước sông
dâng cao, của nguy cơ vỡ đê, của
cảnh hộ đê vất vả, căng thẳng của
người dân là thế nào?
? Âm thanh được miêu tả tăng cấp
như thế nào?
? Miêu tả sự tăng cấp của nguy cơ vỡ
đê?
? Sự tăng cấp trong việc miêu tả mức
độ đam mê bài bạc của tên quan phủ
ntn?
III Tìm hiểu văn bản ( Tiếp)
2 Tính chất tăng tiến của sự việc
a Sự tăng cấp trong việc miêu tả mức
độ của trời mưa
- Mưa tầm tã như trút xuống
- Nước sông Nhị Hà mỗi lúc một dâng cao
- Âm thanh: Tiếng trống, tiếng tù và, tiếng người gọi nhau hộ đê mỗi lúc một ầm ĩ
- Sức người mỗi lúc đuối
- Nguy cơ vỡ đê mỗi lúc một đến gần
và cuối cùng đã đến
b Thái độ đam mê tổ tôm gắn liền với bản chất vô trách nhiệm, vô lương tâm của tên quan phủ mỗi lúc
Trang 5cùng sai nha trong đình đánh tổ tôm.
* Hoạt động nhóm( 2-4 em.)
- GV nêu yêu cầu nhiệm vụ
? Hãy nhận xét tác dụng của sự kết
hợp 2 nghệ thuật tương phản và tăng
cấp trong việc vạch trần bản chất "
Lòng lang dạ thú" của tên quan phụ
mẫu trước sinh mạng của người dân?
- Hoạt động nhóm ( 5 ph)
- Nhiệm vụ: Các nhóm tập trung giải
quyết vấn đề, đại diện nhóm trình
bày
- Nhân xét, GV chốt:
( Làm rõ thêm tính cách xấu xa của
tên quan phụ mẫu )
* Hoạt động 2 HD tìm hiểu giá trị
của tác phẩm " Sống chết mặc bay"(
15 ph)
- Phát biểu chung về giá trị hiện thực,
nhân đạo, nghệ thuật của truyện:
Sống chết mặc bay?
? Nghệ thuật tiêu biểu của truyện là
gì?
? Những kiến thức cần nhớ trong bài?
- HS đọc ghi nhớ sgk
3 Giá trị của tác phẩm: Sống chết mặc bay
a Giá trị hiện thực
- Phản ánh sự đối lập giữa cuộc sống sinh mạng của nhân dân với cuộc sống của bọn quan lại
b Giá trị nhân đạo
- Thể hiện niềm thương cảm của tác giả trước cuộc sống lầm than cơ cực của nhân dân do thiên tai và thái độ vô trách nhiệm của bọn cầm quyền
đem lại
c Giá trị nghệ thuật
- Nghệ thuật tương phản tăng cấp, ngôn ngữ sinh động, câu văn sáng gọn
* Ghi nhớ ( SGK - 83)
4 Củng cố( 3 ph)
- Nội dung, nghệ thuật trong bài?
- Giá trị của tác phẩm?
5 HD học ở nhà( 2 ph)
- Học thuộc ghi nhớ
- Thực hiện phần luyện tập bài 1,2 Đánh dấu cộng vào cột có: Ngôn ngữ tự
sự, miêu tả, biểu cảm, người dẫn chuyện, nhân vật, đối thoại
- Soan tiết 107 Cách làm bài văn lập luận giải thích