Bài soạn sinh học 7 tuần 14

- Nêu được khái niệm, các đặc tính về hình thái và hoạt động của nhện - Mô tả được hình thái cấu tạo ngoài và hoạt động của đại diện lớp hình nhện - Nêu được 1 số tập tính của lớp hình [r]

Ngàysoạn:12/11/2019 Tiết 27

LỚP HÌNH NHỆN

Bài 25 NHỆN VÀ SỰ ĐA DẠNG CỦA LỚP HÌNH NHỆN

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Nêu được khái niệm, các đặc tính về hình thái và hoạt động của nhện

- Mô tả được hình thái cấu tạo ngoài và hoạt động của đại diện lớp hình nhện

- Nêu được 1 số tập tính của lớp hình nhện

- Trình bày được sự đa dạng của lớp hình nhện Nhận biết được 1 số đại diện khác của lớp hình nhện: như bọ cạp, cái nghẻ

- Nêu được ý nghĩa thực tiễn của lớp Hình nhện đối với tự nhiên và con người Một số bệnh do Hình nhện gây ra

2 Kĩ năng: Quan sát cấu tạo của nhện , phân tích, hoạt động nhóm

3 Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ các loại hình nhện có lợi trong tự nhiên

4 Định hướng phát triển năng lực học sinh

Giao tiếp, sử dụng ngôn ngữ, hợp tác, liên hệ thực tế, trình bày vấn đề

II CÁC KỸ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI:

III CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:

1 Giáo viên:

- Giáo án điện tử, Phiếu học tập

2 Học sinh: Theo HDVN T 26

IV PHƯƠNG PHÁP: Trực quan, thảo luận nhóm, vấn đáp

V TIẾN TRÌNH GIỜ DẠY - GIÁO DỤC:

1 Ổn định lớp: ( 1’)

7A 7B 7C

2 Kiểm tra bài cũ: ( 5’) (Slide 2)

? Hãy kể tên những giáp xác ở địa phương em? Nêu vai trò của giáp xác đối với đời sống con người?

3 Bài mới: (Slide 3)

? Thế nào gọi là lớp Hình nhện?

HS: Cơ thể chia làm 2 phần, có 4 đôi chân bò, có 1 đôi lỗ thở ở mặt bụng

GV: Giới thiệu lớp hình nhện

* Lớp hình nhện đã biết khoảng 36000 loài là các chân khớp ở cạn đầu tiên

chúng thích sống nơi hang hốc, rậm rạp và hoạt động chủ yếu về đêm

Vậy cấu tạo và tập tính của nhện như thế nào? Chúng ta sẽ tìm hiểu bài ngày

hôm nay

Vậy cấu tạo và tập tính của nhện như thế nào? Chúng ta sẽ tìm hiểu bài ngày

hôm nay.

Hoạt động 1: I Đặc điểm cấu tạo của nhện.

Mục tiêu: Trình bày được cấu tạo ngoài của nhện, xác định được vị trí và chức

năng của từng bộ phận

- Phương pháp Quan sát - Hoạt động theo nhóm – Tìm tòi -trực quan

- Kĩ thuật: Động não, đọc tích cực, Trình bày một phút

- Thời gian: 17’

GV: YC học sinh quan sát hình 25.1 và đọc chú thích

ở cuối hình (Slide 4)

? Cơ thể nhện được chia làm mấy phần?

HS: Trả lời: chia làm 2 phần: phần đầu và phần bụng

? Phần đầu ngực gồm những bộ phận nào?

HS: Kể tên

? Phần bụng gồm những bộ phận nào?

HS: Trả lời

GV: Đưa bảng 1 SGK / 82 (Slide 4)

GV: Y/c học sinh thảo luận nhóm, lựa chọn cụm từ

gợi ý, thảo luận nhóm hoàn thành cột chức năng

GV: Đưa bảng chuẩn cho HS đối chiếu (Slide 4)

HS: Đối chiếu chỉnh sửa

? Qua nội dung bảng mời 1 bạn rút ra đặc điểm cấu

tạo của nhện?

HS: Rút ra đặc điểm cấu tạo của nhện

GV: Ghi bảng (Slide 5)

? Y/C 1 học sinh lên bảng xác định vị trí từng phần?

HS: Đại diện lên bảng xác định vị trí từng phần

I Đặc điểm cấu tạo của nhện:

1 Đặc điểm cấu tạo

- Nhện là 1 đại diện của lớp hình nhện

- Cơ thể có 2 phần : Đầu ngực và bụng

- Phần đầu ngực có 1 đôi kềm, 1 đôi chân xúc giác, 4 đôi chân bò

- Phần bụng có đôi khe hở, 1 lỗ sinh dục, các tuyến tơ

GV: Vậy nhện có tập tính như thế nào? (Slide 6)

GV: Cho học sinh quan sát hình 25.2 Y/ C học sinh

làm bài tập theo lệnh SGK/83 (Slide 7)

Bài tập1:

Đánh số vào ô trống theo 1 thứ tự đúng với tập

tính chăng lưới ở nhện và cho biết nhện chăng tơ vào

lúc nào?

- Chờ mồi (thường ở trung tâm lưới) (A )

- Chăng dây tơ phóng xạ ( B )

- Chăng dây tơ khung ( C )

- Chăng các sợi tơ vòng ( D )

HS: Trả lời  HS khác nhận xét bổ sung

GV: Chốt lại đáp án đúng: 4, 2, 1, 3

? Yêu cầu HS nhắc lại cách chăng lưới của nhện?

GV: Nhện bắt mồi như thế nào? Các em hãy làm bài

tập sau: (Slide 8, 9)

Bài tập 2:

Khi rình mồi, nếu có sâu bọ sa lưới, lập tức nhện

hành động ngay theo các thao tác sắp xếp chưa hợp lí

dưới đây:

- Nhện hút dịch lỏng ở con mồi (A)

- Nhện ngoạn chặt mồi, chích lọc độc (B)

- Tiết dịch tiêu hoá vào cơ thể mồi (C)

- Trói chặt mồi rồi treo vào lưới để 1 thời gian (D)

? Với các thao tác gợi ý ở trên, thảo luận và đánh số

vào ô trống theo thứ tự hợp lí của tập tính săn mồi ở

nhện

HS: Cá nhân tự hoàn thành

GV: Cho HS trả lời  HS khác nhận xét bổ sung

GV: Chốt lại đáp án: 4-1-2-3

? Yêu cầu HS nhắc lại cách bắt mồi của nhện?

? Qua 2 bài tập trên em có nhận xét gì về tập tính

của nhện.

HS: Rút ra tập tính của nhện

GV: Ghi bảng (Slide 10)

2 Tập tính

a Chăng lưới: SGK/83

b Bắt mồi: SGK/ 83

* Kết luận: Nhện hoạt động chủ yếu vào ban đêm

Có những tập tính thích hợp với việc săn bắt mồi sống:

Tập tính chăng lưới và bắt mồi

Bảng 1: Đặc điểm cấu tạo ngoài của nhện

Các phần

cơ thể

Số chú thích

Tên các cơ quan được quan sát Chức năng

Phần đầu 1 Đôi kìm có tuyến độc Bắt mồi và tự vệ

2 Đôi chân xúc giác (phủ đầy lông) Cảm giác về khứu giác, xúc giác

3 4 đôi chân bò Di chuyển và chăng lưới Phần bụng 4 Phía trước là đôi khe thở Hô hấp

5 Ơ giữa là 1 lỗ sinh dục Sinh sản

6 Phía sau là các núm tuyến tơ Sinh ra tơ nhện

Hoạt động 2: II Sự đa dạng của lớp hình nhện

Mục tiêu: Thông qua các đại diện thấy được sự đa dạng của lớp hình nhện và ý

nghĩa thực tiễn của chúng

- Phương pháp Quan sát - Hoạt động theo nhóm – Tìm tòi -trực quan

- Kĩ thuật: Động não, đọc tích cực, Trình bày một phút

- Thời gian: 15’

GV: Cho HS quan sát H 25.3,4,5 SGK + đọc thông

tin ở cuối mỗi hình Nhận biết một số đại diện của

lớp hình nhện (Slide 11)

HS: Kể tên

? Bọ cạp sống ở đâu? Hoạt động vào lúc nào?

(Slide 12)

HS: Sống ở nơi khô ráo, hoạt động về đêm

? Bọ cạp có cấu tạo như thế nào?

HS: Cơ thể dài phân chân khỏe cuối đuôi có nọc

độc

? Bọ cạp có vai trò gì?

HS: Bọ cạp được khai thác làm thực phẩm và trang

trí

? Nêu những đặc điểm về đời sống của cái ghẻ?

(Slide 13)

HS: Con cái đào hang dưới da, đẻ trứng gây ngứa và

sinh mụn ghẻ

? Ve bò sống ở đâu? (Slide 14)

II Sự đa dạng của lớp hình nhện:

1 Một số đại diện:

+ Bọ cạp, ve bò, cái ghẻ

HS: Sống bám trên cỏ khi có gia súc đi qua chúng

bám vào lông rồi chui vào da hút máu

GV: Thông báo thêm 1 số đại diện như nhện đỏ hại

bông, ve, mò, mạt, nhện lông…

? Em có nhận xét gì về sự đa dạng của lớp hình

nhện? (Slide 14)

GV: Y/c quan sát hình vẽ và thông tin trong bài

Thảo luận và điền nội dung phù hợp vào bảng

2( 3’):

ý nghĩa thực tiễn của lớp hình nhện (Slide 15)

GV: Phát phiếu học tập cho các nhóm HS

HS: Làm bài

GV: Thu bài 1 số bài của HS và chiếu cho HS xem

HS: Quan sát nhận xét

GV: Đưa đáp án đúng: (Slide 16)

+ Lớp hình nhện đa dạng, có tập tính phong phú

2 ý nghĩa thực tiễn:

Bảng 2 ý nghĩa của lớp hình nhện

STT Các đại diện Nơi sống

Hình thức sống ảnh hưởng đến con

người

Ký sinh Ăn thịt Có lợi Có hại

2 Nhện nhà (con cái thường

? Qua nội dung bảng hãy nêu ý nghĩa thực tiễn của

lớp hình nhện

HS: Trả lời

GV: Chốt lại kiến thức (Slide 17)

GV: Cho HS quan sát hình ảnh một số loài nhện khác

(Slide 18 -> 21)

* Đa số nhện có lợi vì chúng bắt sâu bọ có hại Một số đại diện có hại ( như cái ghẻ, ve bò)

4 Củng cố - đánh giá: ( 6’) (Slide 22, 23, 24)

? Nhện có mấy đôi phần phụ? Trong đó có mấy đôi chân bò?

HS: trả lời

? Nêu tập tính thích nghi với lối sống của nhện?

HS: Trả lời HS khác nhận xét

? Cơ thể của nhện có mấy phần? So sánh các phần cơ thể với giáp xác?

Theo nội dung bảng sau:

Đầu ngực

Bụng

5 Hướng dẫn về nhà: (1’) (Slide 25)

-Học bài theo vở ghi và SGK

-Trả lời câu hỏi trong SGK

-Chuẩn bị bài mới: “Châu chấu”

- Mỗi nhóm chuẩn bị 1 con châu chấu

\

Ngàysoạn:12/11/2019 Tiết 28

LỚP SÂU BỌ

Bài 26 CHÂU CHẤU

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Nêu khái niệm và đặc điểm chung của lớp sâu bọ

- Mô tả hình thái cấu tạo và hoạt động của đại diện lớp sâu bọ

- Trình bầy các đặc điểm cấu tạo ngoài và trong của châu chấu Nêu được hoạt động của chúng

2 Kĩ năng: quan sát mô hình châu chấu, mẫu vật, phân tích, hoạt động nhóm

3 Thái độ: giáo dục ý thức yêu thích môn học

4 Định hướng phát triển năng lực học sinh

Giao tiếp, sử dụng ngôn ngữ, hợp tác, liên hệ thực tế, trình bày vấn đề

II CÁC KỸ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI:

III CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:

1 Giáo viên: + Máy chiếu

+ Mẫu: con châu chấu

+ Mô hình con châu chấu

+ Tranh phóng to hình SGK

2 Học sinh: Mẫu vật con châu chấu theo nhóm

IV PHƯƠNG PHÁP: Quan sát, tìm tòi, vấn đáp, hoạt động nhóm Động não, đọc tích cực

V TIẾN TRÌNH GIỜ DẠY - GIÁO DỤC:

1 Ổn định lớp:1’

7A 7B 7C

2 Kiểm tra bài cũ:5’

Câu1: Nêu tập tính thích nghi với lối sống của nhện? Sự đa dạng của lớp hình nhện.

HS; - Nhện hoạt động chủ yếu vào ban đêm

Có những tập tính thích hợp với việc săn bắt mồi sống

Tập tính chăng lưới và bắt mồi

- Lớp hình nhện đa dạng, có tập tính phong phú

3 Bài mới:1’

- ĐVĐ: Giới thiệu theo SGK /86

Khái niệm lớp sâu bọ:

Lớp sâu bọ gồm các đại diện mà cơ thể chia thành 3 phần rõ rệt :đầu, ngực

và bụng Có 3 đôi chân, hô hấp bằng hệ thống ống khí

Hoạt động 1: Cấu tạo ngoài và cách di chuyển

Mục tiêu: học sinh mô tả được cấu tạo ngoài của châu chấu, trình bày được

các đặc điểm cấu tạo liên quan đến sự di chuyển

- Phương pháp Quan sát – Tìm tòi -trực quan

- Kĩ thuật: Động não, đọc tích cực

- Thời gian: 10’

GV yêu cầu HS đọc thông tin SGK quan sát

H26.1 trả lời câu hỏi: (Slide 1)

? Cơ thể châu chấu gồm mấy phần?

HS quan sát kĩ H26.1 SGK tr.86 nêu được:

Cơ thể gồm 3 phần …

? Mô tả mỗi phần của châu chấu?

H: Trả lời học sinh khác nhận xét bổ xung

GV: yêu cầu HS nhận biết các bộ phận châu chấu

trên tranh (Slide 2)

H: Lên tranh Xác định  HS nhận xét bổ xung

? So với các loài sâu bọ khác khả năng di chuyển

của châu chấu có linh hoạt hơn không? Tại sao?

HS: Trả lời học sinh khác nhận xét bổ xung

GV chốt lại kiến thức (Slide 4)

G: Đưa thêm □ về châu chấu di cư

1) Cấu tạo và di chuyển:

- Cơ thể gồm 3 phần:

+ Đầu: Râu, 1đôi mắt kép và 3 đôi mắt đơn, cơ quan miệng + Ngực: 3 đôi chân 2 đôi cánh + Bụng: nhiều đốt ( 10 ) mỗi đốt

có một đôi lỗ thở

Di chuyển:

- Bò

- Bay

- Nhảy

Hoạt động 2: Cấu tạo trong

- Mục tiêu: HS nắm được các hệ cơ quan của châu chấu

- Phương pháp Quan sát mẫu vật- Hoạt động theo nhóm – Tìm tòi -trực quan

- Kĩ thuật: Động não, đọc tích cực

- Thời gian:8’

GV yêu cầu HS quan sát H26.2 đọc □ SGK /

86, 87trả lời câu hỏi: (Slide 5, 6, 7)

2) Cấu tạo trong:

+ Hệ tiêu hoá: Miệng hầu  diều

Đọc □ + Quan sát hình 26.2 Trả lời.

? Châu chấu có những hệ cơ quan nào?

? Kể tên các bộ phận của hệ tiêu hóa của tôm?

HS: Trả lời học sinh khác nhận xét bổ xung

? Hệ tiêu hóa của châu chấu có điểm nào khác

tôm?và bài tiết có quan hệ với nhau như thế

nào?

HS: Trả lời học sinh khác nhận xét bổ xung

? Hệ tiêu hoá và hệ bài tiết có quan hệ với

nhau như thế nào?

? Hệ hô hấp của châu chấu có đặc điểm như

thế nào?

? Hệ tuần hoàn có đặc điểm như thế nào?

? Vì sao hệ tuần hoàn coả sâu bọ lại đơn giản

đi?

HS: Hệ tuần hoàn không làm nhiệm vụ vận

chuyển ôxi chỉ vận chuyển chất dinh dưỡng

GV chốt lại kiến thức

 dạ dày  ruột tịt  ruột sau  trực tràng hậu môn

+ Hệ hô hấp: Nhờ hệ thống ống khí xuất phát từ các lỗ thở ở 2 bên thành bụng, phân nhóm chằng chịt đem ô xi tới các tế bào

+ Hệ bài tiết: có nhiều ống lọc chất thải đổ vào ruột sau

+ Hệ hô hấp: hệ thống ống khí phân nhánh chằng chịt đem ôxi đến các tế bào

+ Hệ tuần hoàn: đơn giản, tim hình ống nhiều ngăn ở mặt lưng, hệ mạch hở

+ Hệ thần kinh: dạng chuỗi hạch, hạch não phát triển

Hoạt động 3: Dinh dưỡng

- Mục tiêu: HS nắm được hình thức dinh dưỡng của châu chấu

- Phương pháp Quan sát – Tìm tòi -trực quan

- Kĩ thuật: Động não, Trình bày một phút

- Thời gian: 7’

GV cho HS quan sát H26.4SGK rồi giới thiệu cơ

quan miệng (Slide 8)

? Thức ăn của châu chấu?

HS: Thức ăn : Chồi cây, lá cây

? Thức ăn được tiêu hóa như thế nào?

HS :Thức ăn tập chung ở diều, nghiền nhỏ ở dạ

dày, tiêu hóa nhờ enzim do ruột tịt tiết ra

? Vì sao bụng châu chấu luôn phập phồng?

Hô hấp qua lỗ thở ở mặt bụng

3) Dinh dưỡng

- Châu chấu ăn chồi và lá cây

- Thức ăn tập chung ở diều, nghiền nhỏ ở dạ dày, tiêu hóa nhờ enzim do ruột tịt tiết ra

- Hô hấp qua lỗ thở ở mặt bụng

Hoạt động 4: Sinh sản và phát triển 7’

- Mục tiêu: HS nắm được các hệ cơ quan của châu chấu

- Phương pháp Quan sát – Tìm tòi -trực quan

- Kĩ thuật: Động não, đọc tích cực, Trình bày một phút

- Thời gian: 7

GV yêu cầu HS đọc thong tin trong SGK trả lời

câu hỏi: (Slide 9)

HS đọc thông tin SGK tr.87 tìm câu trả lời

? Nêu đặc điểm sinh sản của châu chấu?

HS: Châu chấu đẻ trứng dưới đất

? Vì sao châu chấu non phải lột xác nhiều lần?

HS: Châu chấu phải lột xác→ lớn lên vì vỏ cơ

thể là vỏ kitin

4) Sinh sản và phát triển

- Châu chấu phân tính

- Đẻ trứng thành ổ ở dưới đất

- Phát triển qua biến thái

4 Củng cố- Đánh giá: 5’ (Slide 10)

 Có những đặc điểm nào giúp nhận dạng châu chấu trong các đặc điểm sau:

a) Cơ thể có 2 phần đầu ngực và bụng

b) Cơ thể có 3 phần đầu, ngực và bụng

c) Có vỏ kitin bao bọc cơ thể

d) đầu có một đôi râu

e) Ngực co 3 đôi chân và 2 đôi cánh

f) Con non phát triển qua nhiều lần lột xác

5 Hướng dẫn về nhà: 1’ (Slide 11)

 Học bài trả lời câu hỏi SGK

 Đọc "Em có biết"

 Sưu tầm tranh ảnh về các đại diện sâu bọ

 Kẻ bảng tr.91 vào vở bài tập