ÔN TẬP HỌC KÌ I

- Củng cố những kiến thức đã học: Về đặc điểm cấu tạo của lá, hiện tượng quang hợp và hô hấp của cây xanh, các hình thức sinh sản sinh dưỡng trong tự nhiên và do con người, về cấu tạo và[r]

Ngày soạn:

ÔN TẬP HỌC KÌ I

A Mục tiêu bài học:

1.Về k iến thức :

- Củng cố những kiến thức đã học: Về đặc điểm cấu tạo của lá, hiện tượng quang hợp và hô hấp của cây xanh, các hình thức sinh sản sinh dưỡng trong tự nhiên và do con người, về cấu tạo và chức năng của hoa

- Theo dõi sự tiếp thu kiến thức của học sinh

- Sửa chữa những thiếu sót

2 Về k ỹ năng : - Rèn luyện ý thức tự giác và kĩ năng làm bài tập trắc nghiệm.

3 Về t hái độ :- Giáo dục hs nghiêm túc trong ôn tập.

4 Định hướng phát triển năng lực học sinh

a Năng lực chung:

+ Năng lực làm chủ và phát triển bản thân: năng lực tự học, tự giải quyết vấn đề; năng lực giải quyết vấn đề; năng lực tư duy

+ Năng lực về quan hệ xã hội: giao tiếp

+ Năng lực công cụ: Sử dụng ngôn ngữ chính xác có thể diễn đạt mạch lac, rõ ràng

b Năng lực chuyên biệt: Nhóm năng lực liên quan đến sử dụng kiến thức sinh học, nhóm năng lực về nghiên cứu khoa học

5 Nội dung tích hợp, trải nghiệm

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

1 Giáo viên:

Chuẩn bị bảng bài tập; Hệ thống câu hỏi, phiếu học tập

2 Học sinh:

Hs: Ôn tập các chương đã học

C

Phương pháp và hình thức dạy học:

- PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm

Kỹ thuật động não, HS làm việc cá nhân, suy nghĩ – cặp đôi - chia sẻ, trình bày

1 phút, Vấn đáp, hoạt động nhóm

D.Tiến trình giờ dạy và giáo dục

1/ Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số HS(1p)

2/ Kiểm tra bài cũ: không

3/ Các hoạt động học: (84p)

HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động: 5P Mục tiêu: Định hướng cho học sinh nội dung cần hướng tới của bài học, tạo

tâm thế cho học sinh đi vào ôn tập

Phương pháp dạy học: dạy học nêu vấn đáp và trực quan

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát,

năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp

Giới thiệu bài: Để củng cố toàn bộ những kiến thức mà các em đã được tìm hiểu

trong các chương mà chúng ta đã học và cũng là chuẩn bị tốt cho bài kiểm tra

học kỳ xắp tới ta tiến hành ôn tập:

Phát triển bài:

HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức: 39P Mục tiêu: Củng cố lại các kiến thức đã học trong chương 1, 2, 3

Phương pháp dạy học: dạy học nêu và giải quyết vấn đề

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi Phẩm chất tự tin,

tự lập, giao tiếp

xung

Gv: Đặt hệ thống câu hỏi và

tiến hành ôn tập qua hệ thống

câu hỏi:

1 Hãy nêu các bộ phận của

lá? Có mấy loại lá? Có mấy

kiểu xếp lá trên thân và cành

Cho ví dụ

2 Lá có đặc điểm bên ngoài

và cách xắp xếp trên cây ntn

giúp nó nhận được nhiều ánh

sáng?

3 Cấu tạo trong của phiến lá

gồm những thành phần nào?

4 Lỗ khí có chức năng gì?Đặc

điểm nào phù hợp với chức

năng đó

5 Lá cây cần sử dụng nguyên

liệu nào để chế tạo tinh bột?

Lấy nguyên liệu từ đâu?

- Viết sơ đồ hiện tượng quang

hợp

1 Gồm: Cuống lá, phiến lá, gân lá

- Có 2 loại lá: Lá đơn, lá kép

VD: Lá đơn: Mồng tơi, mít, nhản, ngô, cam

Lá kép: Hoa hồng, phượng, me, khế

- Có 3 kiểu xếp lá: Mọc cách, đối, vòng VD:

(HS: Tìm ví dụ)

2 – ĐĐ bên ngoài Lá gồm có: Cuống lá, phiến lá, trên phiến lá có nhiều gân lá

- Phiến lá có màu lục, là phần rộng nhất của lá giúp hứng nhiều a/s

- Lá xếp so le với nhau để nhận được nhiều a/s

3 Gồm: Biểu bì, thịt lá, gân lá

4 Chức năng: Thoát hơi nước

và trao đổi khí với MT

- ĐĐ: do có thể tự đóng mở

lỗ khí

5 – Nguyên liệu: Nước và khí cacbonic Lấy từ môi trường

- Sơ đồ: SGK tr 72

I/ Chương IV:

LÁ.

- Cấu tạo TBTV

- Sự phân chia TB

II/ Chương II:

Rễ.

- Các loại rễ

- Các miền của rễ

- Sự hút nước

và MK của rễ

- Biến dạng của rễ

6 Hiện tượng quang hợp đã

cung cấp chất khí nào để duy

trì sự sống? Cần làm gì để môi

trường trong lành?

7 Diệp lục của cây xanh có

tác dụng gì?

8 Hãy nêu những điều kiện

bên ngoài ảnh hưởng đến

quang hợp và sự thoát hơi

nước?

9 Không có as thì không có sự

sống trên trái đất, đúng

không?vì sao?

10 Giải thích vì sao trong

những ngày nắng nóng, ta ngồi

dưới gốc cây thấy mát mẻ, dể

chịu?

11 Hô hấp là gì?vì sao HH có

ý nghĩa quan trọng đối với

cây?

- Sơ đồ HH:

12.Cây hô hấp như thề nào?

13 Bộ phận thực hiện sự thoát

hơi nước ở cây? Vì sao thoát

hơi nước có ý nghĩa đv cây?

hưu cơ trong cây

14 Có những loại lá biến dạng

nào? Kể tên 1 vài lá biến

dạng?

- Lông hút có cấu tạo là gì?

6 Khí Oxi Cần trồng và bảo

vệ cây xanh

7 Là nơi xãy ra quá trình quang hợp của cây xanh

8 - Ảnh hưởng QH: A/s, nước, nhiệt độ, hàm lượng cacbonic

- Ảnh hưởng thoát hơi nước:

A/s, nhiệt độ, độ ẩm không khí và gió

9 Điều đó đúng

- Vì: Tất cả các SV trên trái đất, kể cả con người đều sống nhờ vào khí oxi và chất hữu

cơ do cây xanh tạo ra Mà cây xanh cần a/s để quang hợp

10 – Do có a/s nên lá cây quang hợp nhả ra khí oxi nên

dễ thở

- Trời nắng nóng lá cây thoát hơi nước mạnh nên cảm thấy mát mẻ

11 HH là quá trình cây lấy khí oxi để phân giải chất hữu

cơ tạo ra năng lượng cung cấp cho các hoạt động sống của cây và thải ra khí cacbonic và hơi nước

- Sơ đồ: SGK

12 Tất cả các bộ phận của cây đều hô hấp và HH suốt ngày đêm

13 – Các lỗ khí của lá

- Vì tạo ra sức hút làm cho nước + MK hòa tan vận chuyển từ rễ lên lá + Làm lá

đc dịu mát

14 6 loại lá biến dạng SGK

-VD là bắt mồi: Cây bèo đất, nắp ấm

- VD lá biến thành vảy:

Riềng, dong ta, gừng

15 – Giâm cành: (nêu ĐN)

III/ Chương III: Thân

- Cấu tạo ngoài của thân

- Thân dài ra,

to ra do đâu

- Cấu tạo trong thân non

- Vận chuyển các chất trong thân

- Biến dạng của thân

15 Phân biệt giâm cành và

chiết cành khác nhau ở điểm

nào? Cho ví dụ những loại cây

người ta thường giâm cành,

chiết cành

16 Muốn củ khoai lang không

mọc mầm thì phải cất giữ như

thế nào? Người ta thường

trồng khoai lang bằng cách

nào? Tại sao không trồng bằng

củ?

17 Hãy kể tên 2 cây cỏ dại

sinh sản bằng thân rễ? Muốn

diệt cỏ dại người ta phải làm

thế nào? Vì sao phải làm như

vậy?

18 Kể tên các hình thức SS

sinh dưỡng do người?

VD: mía, khoai mì, khoai lang

- Chiết cành: (nêu ĐN) VD:

cam, xoài, mít

16 – Bảo quản nơi khô ráo

- Trồng khoai lang bằng dây sau khi thu hoạch, chọn những dây bánh tẻ cắt thành từng đoạn ngắn có cả chồi rồi giâm xuống đất – Để tiết kiệm và có thời gian thu hoạch ngắn (rút ngắn thời gian thu hoạch)

17 – Cỏ tranh, cỏ gấu

- Phải nhặt bỏ toàn bộ phần thân rễ ngầm dưới đất

- Vì khả năng sinh sản bằng thân rễ của cỏ dại, chỉ cần sót lại một mấu thân rễ củng có thể mọc chồi và phát triển thành cây mới rất nhanh

18 Giâm cành, chiết cành, ghép cây (ghép mắt, ghép chồi), nhân giống vô tính

HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập (40') Mục tiêu: Luyện tập củng cố nội dung kiến thức đã học

Phương pháp dạy học: Trả lời trắc nghiệm và tự luận nhanh

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát,

năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp

GV giao nhiệm vụ cho học sinh làm bài tập trắc nghiệm, tự luận

I/Trắc nghiệm : 1) Trong những nhóm cây sau đây nhóm cây nào gồm toàn cây một năm?

a.Cây lúa, cây ngô, cây bí đỏ b.Cây xoài, cây đậu, cây lạc c.Cây táo, cây mít, cây cải d Cả a,b,c đều sai

2) Trong những nhóm cây sau đây nhóm cây nào gồm toàn cây có hoa?

a.Cây xoài, cây ớt, cây đậu, cây hoa hồng

b.Cây bưởi,cây rau bợ, cây dương xỉ, cây cải c.Cây táo, cây mít, cây cà chua, cây rau bợ

d.Cây dừa, cây hành, cây rêu, cây lúa

3/ Điểm khác nhau cơ bản giữa thực vật với các sinh vật khác là:

a.Thực vật rất đa dạng và phong phú

b.Thực vật sống ở khấp nơi trên trái đất

c.Thực vật có khả năng tổng hợp chất hữu cơ, phần lớn không có khả

năng di chuyển, phản ứng chậm với các kích thích của môi trường

d.Thực vật có khả năng vận động lớn lên và sinh sản

4 Tại sao các cây sống ở trong nước không có lông hút :

a Có nhưng rất mềm dễ rụng

b Vì cây không cần nước

c Cây hút nước và muối khóang hòa tan qua bề mặt các tế bào biểu bì của

rễ nên rễ chúng không có

lông hút

d Cả a và b

5) Trong những câu sau nhóm câu nào gồm toàn rễ chùm :

a Cây cam , bưởi , bơ , cây hành b Cây táo , cây su hào , cây cà chua

c Cây hành , cây ngô , cây lúa d Cả a;b;c đều sai.

6) Miền hút là miền quan trọng nhất của rễ vì.

a Cấu tạo miền hút gồm: vỏ và trụ giữa

b Có mạch rây và mạch gỗ vận chuyển các chất đi nuôi cây

c Có nhiều lông hút có chức năng hấp thụ nước và muối khoáng.

d Có ruột chứa chất dự trữ

7 : Bón phân như thế nào để cho năng xuất cao :

a Bón đúng lúc

b Bón đúng loại

c Bón đủ liều lượng

d Cả a,b,và c

8) Tế bào ở bộ phận nào của cây có khả năng phân chia giúp cây dài ra ?

a Tất cả các bộ phận

b Chỉ ở mô phân sinh phần ngọn

c Chỉ ở phần ngọn

d Cả b;c đúng

9: Nhóm nào sau đây gồm toàn cây thân leo:

a Cây đa, cây mướp. b Cây hồng, cây mía

c Cây đậu đũa, cây đậu rồng d Cây bưởi, cây ổi

10) Cây nào sau đây có lá biến dạng:

11) Quá trình hô hấp có ý nghĩa gì đối với cây.

a Giúp cây thải nhiều khí ôxi trong quá trình quang hợp

b Phân giải chất hữu cơ sản ra năng lượng cần thiết cho hoạt động sống

của cây

c Giúp quá trình trao đổi chất tốt hơn

d Cả a;c đều sai

12: nguyên liệu lá cây để chế tạo tinh bột

a Khí cácbôníc và muối khoáng

b Khí ôxi và nước

c.Nước và khí cácbôníc

d Khí ôxi , nước và khí cácbôníc

13) Sinh sản sinh dưỡng tự nhiên có những hình thức sinh sản sau :

a Sinh sản bằng lá b Sinh sản bằng rễ, rễ củ

c Sinh sản bằng thân bò ,thân rễ d Gồm a,b và c

14 Vì sao người ta thường chiết cành khi nhân giống cây hồng xiêm ?

a Vì hồng xiêm khó ra rễ con nên phải dùng phương pháp chiết cành để làm cho

cành ra rễ ngay trên cây rồi mới cắt đem trồng thành cây mới

b Vì cành chiết có cùng độ tuổi với cây mẹ nên ra hoa, kết quả sớm hơn trồng bằng hạt

c Vì tạo được nhiều cây con mới mà vẫn giữ nguyên được phẩm chất của cây mẹ

d Cả a, b và c đúng

15 : Tại sao nuôi cá cảnh trong bể lại thả thêm các loại rong ?

a Thả thêm rong cho cá ăn

b Khi rong quang hợp thải khí ô xi cung cấp cho cá hô hấp

c Trang trí làm cho bể cá đẹp hơn

d Thả thêm rong làm nơi trú ẩn để cá bắt mồi

16: khi mới giâm cành và chiết cành đều phải tưới nước cho cành cây vì :

a Cung cấp đủ nước cho cành cây và giúp cành cây rễ nhanh phát triển

b Giúp cây quang hợp tốt hơn

c Khi mới trồng xuống người ta phải tưới nước cho cây

d Giúp cây chế tạo nhiều chất hữu cơ

17: Chọn đặc điểm ( a, b, c, …) ở cột B điền vào các chất cột A cho phù hợp

Cột A (các chất ) Cột B (đặc điểm ) Đáp án

…

2 Khí cac bo níc b.Được tạo ra từ quá trình quang hợp và

nằm trong lá

2……

3 Chất diệp lục c Được tạo ra từ quá trình quang hợp

và được nhả ra ngoài môi trường

3……

…

…

…

18 : Chọn từ, cụm từ điền vào chổ trống cho phù hợp :

+ Chất hữu cơ + 1 - 2 - + khí

cacbôníc + hơi nước

Câu 19 : Chọn mục( a, b, c, d) chức năng ở cột A điền vào đặc điểm cột B cho phù hợp

điểm)

Đáp án

a/ Hấp thụ nước và muối khoáng cho cây

b/ Thu nhận ánh sáng để quang hợp , trao đổi chất

với môi trường và thoát hơi nước

c/ Vận chuyển nước và muối khoáng từ rễ lên,thân,

lá và chất hữu cơ từ lá đến các bộ phận khác của

cây

d/ Một bộ phận của thân non và miền hút có chứa

chất dự trữ

1/ Mạch gỗ và mạch rây

2/ Lông hút 3/ Ruột 4/ Lá

1…… 2……

… 3……

… 4……

…

II/Tự luận :

Câu 1 : Lá có mấy loại gân lá và cho ví dụ? (mổi gân lá ví dụ ít nhất 2 loại lá )?

Gân lá có 3 kiểu gân lá:

+Gân lá hình mạng:lá dâu, lá dâm bụt ,lá điều ,lá ổi … +Gân lá hình cung: lá bèo tây ,lá địa liền …………

+Gân lá hình song song: lá lúa, lá ngô ,lá cỏ ………

Câu 2:Cấu tạo ngoài của thân gồm những bộ phận nào ? So sánh trụ giửa thân non và trụ giữa miền hút của rễ giống và khác nhau ở chổ nào ?

Cấu tạo ngoài của thân :

-Thân cây gồm : Thân chính,cành ,chồi nách , chồi ngon

-Chồi ngọn gồm 2loại:

+Chồi lá: Phát triển thành cành mang lá

+Chồi hoa: Phát triển thành mang hoa hoặc hoa

Giống nhau :Thân non và miền hút rễ trụ giữa đề có:

+vỏ : biểu bì ,thịt vỏ

+ Trụ giữa : Mạch gỗ ,mạch rây ,ruột Khác nhau :

Rễ : Mạch gỗ và mạch rây xếp xen kẻ nhau

Thân non :Bó mạch xếp vòng tròn mạch rây nằm ngoài ,mạch gỗ nằm trong

Câu 3: Trình bày thí nghiệm chứng minh lá chế tạo tinh bột khi có ánh sáng?

Nêu kết quả và rút ra kết luận?

Câu 4: Quang hợp là gì? Viết sơ đồ tóm tắt sự quang hợp

Câu 3 a) Thí nghiệm

- Đặt một chậu trồng cây khoai lang cho cho vào chỗ tối 2 ngày Lấy một băng đen bịt lại một phần lá ở cả hai mặt rồi đem chậu ra ngoài ánh nắng gắt 4-6 giờ

- Ngắt lá thí nghiệm bỏ băng cho vào cồn 900 đem sôi cách thuỷ rồi vớt ra rửa sạch bằng nước ấm Nhúng lá vào dung dịch iốt loãng

b) kết quả :

- Phần lá bịt băng đen có màu vàng

- Phần lá không bịt băng đen có màu xanh đen ( có tinh bột tạo thành)

c) Kết Luận: Lá chế tạo tinh bột khi có ánh sáng

Câu 4 Sơ đồ :

Anh sáng

Nước + Khí Cacbônic Tinh bột + Khí ôxi

chất diệp lục

khái niệm : Khái niệm về quang hợp:

- Quang hợp là quá trình lá cây nhờ chất diệp ,sử dụng nước ,khí

cacbônic năng lượng ánh sáng mặt trời chế tạo tinh bột thải khí ôxi ra môi trường

Câu 5 Không có cây xanh thì không có sự sống ngày nay trên Trái Đất? Điều đó đúng không? Vì sao?

Không có cây xanh thì không có sự sống ngày nay trên Trái Đất, điều đó đúng vì:

- Cây cung cấp chất hữu cơ do quá trình quang hợp tạo ra cho mọi sinh vật trên trái đất

- Cây xanh cung cấp oxi do cây xanh thải ra trong quá trình quang hợp cho các sinh vật hô hấp

Câu 6: Vì sao ban đêm không nên để nhiều hoa hoặc cây xanh trong phòng ngủ đóng kín cửa?

Trong phòng ngủ để nhiều cây hoặc hoa, ban đêm cây không quang hợp, chỉ có hiện tượng hô hấp được thực hiện, cây sẽ lấy khí ôxi của không khí trong phòng

và thải ra nhiều khí cacbônic Nếu đóng kín cửa, không khí trong phòng sẽ bị thiếu khí ôxi và rất nhiều khí cacbônic nên người ngủ dễ bị ngạt, có thể chết

Câu 7 : Miền hút của rễ có mấy miền chức năng của từng miền ?

Rễ có 4 miền

_ Miền trưởng thành có chức năng dẫn truyền

_ Miền hút hấp thụ nước và muối khoáng

_ Miền sinh trưởng làm cho rễ dài ra

_ Miền chóp rễ che chở cho đầu rễ

Câu 8 Sinh sản sinh dưỡng tự nhiên là gì?

Sinh sản sinh dưỡng tự nhiên là hiện tượng hình thành cá thể mới từ một phần của cơ quan sinh dưỡng (rễ, thân, lá) Ví dụ : SSSD tự nhiên từ rễ: củ khoai lang

Câu 9: Nêu các hình thức sinh sản sinh dưỡng do người?

- Giâm cành: giâm cành là cắt 1 đoạn cành có đủ mắt, chồi đem cắm xuống đất

ẩm cho cành đó bén rễ thành cây mới Ví dụ: rau lang, dâm bụt, khoai mì, …

- Chiết cành: Chiết cành là làm cho cành ra rễ ngay trên cây mẹ rồi mới cắt đem

trồng thành cây mới Ví dụ: Cam, chanh, bưởi, …

- Ghép cây là dùng 1 bộ phận CQSD (mắt, chồi, cành ghép) của 1 cây gắn vào 1

cây khác (gốc ghép) cho tiếp tục phát triển Ví dụ: nhãn, bưởi, xoài,…

Câu 10 : Trình bày cấu tạo lớp biểu bì và tế bào thịt lá ?

Cấu tạo của lớp biểu bì

- Lớp biểu bì trong suốt , vách phiá ngoài dầy có chức năng bảo vệ lá Trên biểu bì ( chủ yếu ở mặt dưới lá ) có nhiều lỗ khí giúp lá trao đổi khí và thoát hơi nước

Tế bàoThịt lá :

-Tế bào thịt lá gồm nhiều lớp có những đặc điểm khác nhau phù hợp với chức năng

+Lớp tế bào thịt lá ở mặt trên: những tế bào dạng dài xếp sát nhau, có nhiều lục lạp để chế tạo chất hữu cơ

+Tế bào thịt lá mặt dưới: những tế bào dạng tròn xếp không sát nhau, ít lục lạp phù hợp vớichức năng chứa và trao đổi khí

Câu 11 : Lá cây có những đặc điểm bên ngoài và cách sắp xếp trên cây như thế nào giúp cây thu nhận được nhiều ánh sáng?

- Lá cây có màu xanh lục, có dạng bản dẹt, phần phiến lá rộng hơn cuống lá

- Các kiểu xếp lá trên thân: mọc cách, mọc đối, mọc vòng

Các lá ở mấu trên xếp so le với các lá ở mấu dưới

Câu 12: Kể tên các loại lá biến dạng? lấy ví dụ mỗi loại?

- Lá biến thành gai: cây xương rồng

- Lá biến thành tua cuốn: cây đậu hà lan

- Lá biến thành tay móc: cây mây

- Lá dự trữ: củ hành, củ tỏi

- Lá vảy: củ rong ta

- Lá bắt mồi: cây nắp ấm, cây bèo đất

4/Củng cố(4p)

- Gv: Kiểm tra việc ghi chép của hs

Giải đáp những thắc mắc của hs ở kiến thức đã học ( nếu có)

- GV nhận xét kết quả hoạt động của các nhóm, nhận xét tinh thần học tập của

cả lớp

5/

Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau: (1p)

-Hs: Ôn tập kiến thức ở các chương đã học Chuẩn bị thi học kì I

E Rút kinh nghiệm:

………

………

………

………

………

………

………

………