- Biết đặc điểm về cấu trúc, phân bố của các khu vực địa hình đồi núi, đồng bằng, bờ biển và thềm lục địa Việt Nam.. Kĩ năng:2[r]
Trang 1Ngày soạn:22/2 Tiết 32
Bài 28:
ĐẶC ĐIỂM ĐỊA HÌNH VIỆT NAM.
I MỤC TIÊU: Sau bài học, HS cần biết:
1 Kiến thức:
- Ba đặc điểm cơ bản của địa hình Việt Nam
- Mối quan hệ địa hình với các thành tố khác trong cảnh quan thiên nhiên
- Tác động của con người làm biến đổi địa hình ngày càng mạnh mẽ
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng đọc bản đồ địa hình Việt Nam Hình dung được cấu trúc cơ bản của địa hình nước ta
- Kĩ năng phân tích lát cắt địa hình để nhận biết rõ được sự phân bậc địa hình Việt Nam
- KNS: Tư duy; giao tiếp; tự nhận thức.
3 Thái độ: Tích cực tìm hiểu về lãnh thổ nước ta.
II CHUẨN BỊ CỦA GV – HS:
1 Giáo viên: Bản đồ tự nhiên Việt Nam hoặc Lược đồ địa hình Việt Nam.
- Lát cắt địa hình
- Hình ảnh một số dạng địa hình cơ bản
2 Học sinh: Bài học, Sgk, vở ghi.
III PHƯƠNG PHÁP
- Trực quan, hoạt động theo nhóm nhỏ, đàm thoại gợi mở
IV TIẾN TRÌNH GIỜ DẠY
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: Nhận xét bài kiểm tra 1 tiết
3 Bài mới
Việt Nam nằm gần trung tâm khu vực Đông Nam Á, trong quá trình phát triển lịch sử tự nhiên Việt Nam cũng có nhiều biến động lớn Vậy Địa hình Việt Nam có những đặc điểm gì? Con người có tác động như thế nào đến địa hình nước ta? Đó là nội dung bài học hôm nay.
Trang 2Hoạt động của GV-HS Nội dung bài học.
Hoạt động 1: Tìm hiểu Đồi núi là bộ
phận quan trọng nhất của cấu trúc địa
hình Việt Nam.
- Gv: Dựa vào bản đồ tự nhiên Việt
Nam, em hãy cho biết địa hình của Việt
Nam có các dạng nào? Trong đó chủ yếu
là dạng địa hình nào? (đồi núi.).
Viết đề mục 1:
+ Đồi núi nước ta có đặc điểm gì?
+ Em hãy tìm trên BĐ một số nhánh núi,
khối núi ngăn cách và phá vỡ tính liên
tục của dải đồng bằng ven biển nước ta?
+ Theo em đồi núi ảnh hưởng đến cảnh
quan như thế nào? (có nhiều kiểu cảnh
quan núi cao)
+Hãy tìm trên bản đồ TNVN đỉnh
Phan-xi-păng và đỉnh Ngọc Linh?
- HS: tìm hiểu trả lời
- Gv: nhận xét và chuẩn kiến thức
( Đồi núi có những thế mạnh riêng về
kinh tế: Khoáng sản, thủy điện, trồng
cây CN dài ngày, chăn nuôi đại gia
súc…Bên cạnh đó có những khó khăn :
về đầu tư phát triển kinh tế, cơ sở vật
chất, giao thông…=> Miền đồi núi có
nền kinh tế chậm phát triển)
1 Đồi núi là bộ phận quan trọng nhất của cấu trúc địa hình Việt Nam.
- Địa hình Việt Nam đa dạng, nhiều kiểu loại trong đó đồi núi là bộ phận quan trọng nhất, chủ yếu là đồi núi thấp
- Chiếm diện tích lớn trong cấu trúc địa hình Việt Nam (chiếm 3/4)
- Ảnh hưởng nhiều đến cảnh quan chung-cảnh quan đồi núi, ảnh hưởng đến khí hậu, sinh vật, sông ngòi, đất đai
- Ảnh hưởng lớn đến kinh tế-xã hội: Thuận lợi trồng cây công nghiệp, chăn nuôi; phát triển du lịch, thủy điện, lâm nghiệp
- Tạo biên giới tự nhiên bao quanh phía Bắc, Tây đất nước
- Đồng bằng chiếm 1/4 diện tích
Hoạt động 2: Tìm hiểu Địa hình nước ta
được Tân kiến tạo nâng lên và tạo thành
2 Địa hình nước ta được Tân kiến tạo nâng lên và tạo thành nhiều bậc
Trang 3nhiều bậc kế tiếp nhau.
- Gv: Y/c HS nhắc lại: Lịch sử tự nhiên
nước ta được hình thành qua mấy giai
đoạn? Đó là những giai đoạn nào? (Tiền
Cambri, Cổ kiến tạo, Tân kiến tạo)
+ Về mặt lịch sử hình thành, địa hình
nước ta có đặc điểm gì? (Trẻ hóa)
+ Chứng minh địa hình Việt Nam được
trẻ hóa? (đồi núi được nâng cao, hình
thành cao nguyên đất đỏ bazan, đồng
bằng trẻ…)
Hãy tìm trên hình 28.1 các vùng núi, cao
nguyên bazan, các đồng bằng trẻ?
+ Em có nhận xét gì về sự phân bố và
hướng nghiêng của địa hình?
- Hs: tìm hiểu trả lời
- Gv: nhận xét và chuẩn kiến thức
kế tiếp nhau.
- Địa hình phân thành nhiều bậc kế tiếp nhau, được trẻ hóa trong giai đoạn Tân kiến tạo, được thể hiện rõ:
+ Sự nâng cao của Tân kiến tạo có biên độ lớn => hình thành các dãy núi cao như Hoàng Liên Sơn
+ Sự cắt xẻ sâu của dòng nước tạo thành những thung lũng sâu, hẹp, vách dựng đứng
+ Cao nguyên bazan núi lửa ở Đông Nam Bộ và Tây Nguyên
+ Sự sụt lún ở một số khu vực hình thành các đồng bằng
- Hướng nghiêng của địa hình là hướng Tây Bắc Đông Nam và hướng vòng cung
Hoạt động 3: Tìm hiểu Địa hình nước ta
mạng tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa và
chịu sự tác động mạnh mẽ của con
người.
- Gv: Đọc mục 3 sgk/102 cho biết, địa
hình nước ta bị biến đổi to lớn bởi những
nhân tố chủ yếu nào?
(khí hậu, dòng nước, con người)
Chia lớp thành 3 nhóm và giao nhiệm vụ
cho từng nhóm:
+ Nhóm 1: thảo luận về tác động của
nhân tố khí hậu?
+ Nhóm 2: thảo luận về tác động của
dòng nước?
3 Địa hình nước ta mang tính chất nhiệt đới gió mùa và chịu tác động mạnh mẽ của con người.
- Địa hình mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa
- Môi trường nóng ẩm gió mùa, đất đai phong hóa mạnh mẽ, địa hình nhanh chóng bị cắt xẻ, xói mòn, hình thành các dạng địa hình caxtơ và hang động
- Con người cũng làm cho địa hình ngày càng thay đổi mạnh mẽ
Trang 4? Hãy cho biết một số hang động nổi
tiếng ở nước ta?
+ Nhóm 3: thảo luận về tác động của con
người?
? Khi rừng bị con người chặt phá thì
mưa lũ sẽ gây ra hiện tượng gì? Bảo vệ
rừng có những lợi ích gì?
- HS: thảo luận, đại diện trình bày
- Gv: nhận xét và chuẩn kiến thức
4 Củng cố
- Nêu đặc điểm chung của địa hình nước ta?
- Địa hình nước ta thay đổi do những nguyên nhân chủ yếu nào?
5 Hướng dẫn về nhà
- Học bài cũ, hoàn thành các bài tập;
- Chuẩn bị nội dung bài mới “ ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH”
+ Khu vực đồi núi Việt Nam có thể chia làm mấy vùng khác nhau? Nêu đặc điểm chung của mỗi vùng, nêu một số dãy núi chính của mỗi vùng?
+ Khu vực đồng bằng được hình thành trong giai đoạn nào? Nêu một số đặc điểm của đồng bằng sông Hồng và đồng bằng sông Cửu Long?
Ngày soạn:22/2/2018 Tiết 33
Ngày dạy: 1/3/2018
Trang 5Bài 29:
ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH (tiết 1)
I MỤC TIÊU: Sau bài học, HS cần:
1 Kiến thức:
- Biết sự phân hóa đa dạng của địa hình nước ta
- Biết đặc điểm về cấu trúc, phân bố của các khu vực địa hình đồi núi, đồng bằng,
bờ biển và thềm lục địa Việt Nam
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng đọc bản đồ, kĩ năng so sánh các đặc điểm của các khu vực địa hình
- KNS: Tư duy; giao tiếp; tự nhận thức; làm chủ bản thân
3 Thái độ: Yêu mến môn học, tích cực khám phá các đặc điểm địa hình của địa
phương nơi mình sinh sống
II CHUẨN BỊ CỦA GV – HS:
1 Giáo viên: Bản đồ tự nhiên Việt Nam, Atlat địa lí Việt Nam, hình ảnh địa hình
các khu vực Việt Nam
2 Học sinh: Bài học, vở ghi, Sgk, atlat địa lí Việt Nam.
III PHƯƠNG PHÁP
- Trực quan, hoạt động nhóm nhỏ, kĩ thuật khăn trải bàn, đàm thoại gợi mở
IV TIẾN TRÌNH GIỜ DẠY:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
? Nêu những đặc điểm cơ bản của địa hình Việt Nam?
(Đồi núi là bộ phận quan trọng nhất của cấu trúc địa hình ; được Tân kiến tạo ;
mang tính chất nhiệt đới gió mùa và chịu tác động mạnh mẽ của con người )
? Địa hình nước ta hình thành và biến đổi do những nhân tố chủ yếu nào?
(Khí hậu , dòng nước , con người )
3 Bài mới:
Địa hình nước ta đa dạng và chia thành cac khu vực địa hình khác nhau, mỗi khu vực lại có những nét riêng Để hiểu rõ chúng ta cùng tìm hiểu bài học này:
Trang 6Hoạt động của GV-HS Nội dung chính Hoạt động 1: Tìm hiểu các khu vực địa hình
- GV treo BĐTN VN lên bảng, y/c HS xác
định 4 khu vực địa hình?
- Hs: lên bảng xác định
- Gv: chuẩn xác
Hoạt động 2 Tìm hiểu khu vực đồi núi
- GV chia lớp làm 4 nhóm, mỗi nhóm tìm hiểu
một khu vực địa hình theo hệ thống câu hỏi có
sẵn (thời gian 10’)
Nhóm 1:
+ Hãy mô tả đặc điểm địa hình của vùng núi
Đông Bắc?
+ Đông Bắc có nhiều cánh cung, do đó ảnh
hưởng đến khí hậu của vùng như thế nào?
(Vì có nhiều cánh cung cho nên gió mùa Đông
Bắc dễ dàng xâm nhập vào địa phận nước ta)
+ Xác định trên bản đồ các cánh cung: sông
Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn, Đông Triều?
Nhóm 2:
+ So với Đông Bắc, núi ở đây như thế nào?
+ Ngoài dạng địa hình núi thì ở đây còn có
những dạng địa hình nào?
+ Tây Bắc có nhiều dãy núi cao => ảnh hưởng
gì đến khí hậu của vùng?
(Địa hình cao => chắn gió Đông bắc, Tây
Nam gây ra hiệu ứng Phơn.)
+ Trong vùng có những cảnh đẹp nào? (Sapa,
Mai Châu, Điện Biên…)
Đây có thể xem là một trong những điều kì
1 Khu vực đồi núi.
a Vùng núi Đông Bắc.
- Là một vùng đồi núi thấp;
- Nằm ở tả ngạn sông Hồng, nổi bật với các dãy núi hình cánh cung mở rộng về phía Đông Bắc, qui tụ lại ở Tam Đảo
- Địa hình caxtơ khá phổ biến, tạo nên những cảnh đẹp nổi tiếng, hùng vĩ: Ba
Bể, vịnh Hạ Long
b Vùng núi Tây Bắc.
- Là khu vực nằm giữa sông Hồng và sông Cả, có nhiều dãy núi hùng vĩ, cao đồ sộ nhất nước ta Kéo dài theo hướng Tây Bắc – Đông Nam
- Địa hình chắn gió Đông Bắc và Tây Nam nên gây ra hiệu ứng Phơn
- Địa hình Caxtơ khá phổ biến
Trang 7diệu đối với thiên nhiên nước ta.
+ Lên xác định trên bản đồ những dãy núi
chính của vùng?
Nhóm 3:
+ Nêu giới hạn, vị trí của Trường Sơn Bắc?
+ Trường Sơn Bắc có những đèo lớn nào?
+ Trường Sơn Bắc có ảnh hưởng gì đến sông
ngòi miền Trung nước ta?
Nhóm 4:
+ Vùng núi và cao nguyên Trường Sơn Nam có
đặc điểm gì khác so với Trường Sơn Bắc?
+ Đặc điểm địa hình đó thuận lợi để phát triển
ngành gì?
+ Địa hình Đông Nam Bộ có gì khác với các
vùng khác?
(Đây là khu vực chuyển tiếp giữa đồng bằng và
miền núi, rất thuận lợi để trồng cây công
nghiệp.)
- HS: thảo luận, đại diện trình bày, bổ sung
- Gv : nhận xét và chuẩn kiến thức
c Vùng núi Trường Sơn Bắc.
- Kéo dài từ sông Cả cho đến dãy Bạch Mã
- Đây là vùng núi thấp, hai sườn không đối xứng, có nhiều nhánh đâm
ra biển chia cắt đồng bằng duyên hải Trung Bộ
d Vùng núi và cao nguyên Trường Sơn Nam.
- Là vùng đồi núi, cao nguyên hùng
vĩ, lớp đất đỏ badan phủ trên các cao nguyên rộng lớn
* Đông Nam Bộ và vùng đồi trung du
Bắc Bộ là khu vực chuyển tiếp giữa đồng bằng và miền núi
4 Củng cố
- Lên bản đồ xác định các khu vực địa hình Đông Bắc, Tây Bắc, Trường Sơn Bắc Và các đặc điểm địa hình đó
5 Hướng dẫn về nhà
- Học và nắm được nội dung tiết học.
- Chuẩn bị các nội dung còn lại của bài 28 về đồng bằng và bờ biển
V RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………