gi÷ sù trong s¸ng cña tiÕng ViÖt.. æn ®Þnh tæ chøc..[r]
Trang 1Ngày soạn: 28.09 2011
Ngày giảng: 1.10.2011
Tiết 23:
Chữa lỗi về dùng từ
A Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Các lỗi dùng từ: lặp từ; lẫn lộn các từ gần âm
- Cách chữa các lỗi lặp từ, lẫn lộn những từ gần âm
2 Kĩ năng:
* Kĩ năng bài dạy:
- Bớc đầu có kĩ năng phát hiện lỗi, phân tích nguyên nhân mắc lỗi dùng từ
- Dùng từ chính xác khi nói viết
* Kĩ năng sống: - Ra quyết định: nhận ra và lựa chọn cách sửa các lỗi dùng từ địa
ph-ơng thờng gặp
- Giao tiếp: trình bày suy nghĩ, ý tởng, thảo luận và chia sẻ kinh nghiệm cá nhân về các lỗi dùng từ
3.Thái độ: Tích cực học tập giữ sự trong sáng của tiếng Việt
B Chuẩn bị:
- Giáo viên: Soạn bài Đọc sách giáo viên và sách bài soạn Bảng phụ viết VD
- Học sinh: chuẩn bị bài
- Thực hành có hớng dẫn: nhận ra và đề xuất cách sửa các lỗi dùng từ tiếng Việt thờng gặp
- Động não: suy nghĩ, phân tích các ví dụ để rút ra những bài học thiết thực về cách dùng từ
- Lởp bản đồ t duy về các lỗi dùng từ thờng gặp và cách chữa
D Các b ớc lên lớp :
I ổn định tổ chức (1 )’
II Kiểm tra bài cũ: (5 )’
? Thế nào là từ nhiều nghĩa và hiện tợng chuyển nghĩa của từ? Làm bài tập 4/ 57
III Bài mới: (35 )’
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Hoạt động1: (9 )’
PP vấn đáp KT động não.
- GV treo bảng phụ đã viết sẵn VD
?Hãy gạch dới những từ giống nhau
trong đoạn trích?
?Việc lặp lại nhằm mục đích gì?
? Trong VD b, Từ ngữ lặp lại có tác
dụng không? Vì sao?
?Theo em, nguyên nhân mắc lỗi là
do đâu?
? Nên sửa câu này nh thế nào?
A Lí thuyết
I Lặp từ:
a- Lặp từ tre 7 lần, giữ (4 lần), anh hùng (2
lần)
- Mục đích: Nhấn mạnh ý, tạo nhịp điệu hài hoà cho đoạn văn xuôi
b- Lặp từ Truyện dân gian 2 lần, đây là lỗi
lặp từ, khiến cho câu văn trở nên rờm rà, dài dòng
- Nguyên nhân mắc lỗi là do ngời viết diễn
đạt kém
- Sửa lại:
+ Bỏ cụm từ "truyện dân gian" thứ 2
- đảo cấu trúc:
Em thích đọc truyện dân gian vì có nhiều chi tiết tởng tợng, kì ảo
Hoạt động 2: (8’)
PP vấn đáp KT động não.
- GV treo bảng phụ
II Lẫn lộn các từ gần âm:
Trang 2?Trong VD a, em thấy từ ngữ nào
ngời viết dã dùng không đúng? Vì
sao?
* GV: Thăm quan không có trong từ
điển TV chỉ có thăm hỏi, thăm
viếng, thăm dò
?Em biết từ nào phát âm gần giống
với từ thăm quan và có thể thay thế
cho từ thăm quan? Tại sao có thể
thay thế đợc?
?Theo em, nguyên nhân nào khiến
ngời viết dùng sai từ?
- Đọc VD B và phát hiện từ sai? Tại
sao dùng từ dó là sai?
- Từ nào có cách đọc gần giống với
từ nhấp nháy?
- Nguyên nhân dùng từ sai là do
đâu? Em sẽ sửa nh thế nào?
- Qua các VD trên, em hãy rút ra kết
luận về các thao tác sửa lỗi? Hoạt
động 3: (18’)
BT1: PP vấn đáp KT góc.
- Yêu cầu HS đọc BT 1
- ở câu a, những từ ngữ nào bị lặp?
Nguyên nhân? Cách chữa?
- Câu b, c, tơng tự
BT2: PP vấn đáp HĐ góc
- TR/ bày
- Nhận xét, chữa
- VD a: Từ thăm quan dùng không đúng.
- Nguyên nhân: Không nhớ chính xác hình thức ngữ âm của từ
-Cách chữa:
Thay từ thăm quan bằng từ tham quan.
-VD b: Từ dùng sai là từ nhấp nháy
- Nguyên nhân: Không nhớ chính xác hình thức ngữ âm của từ
-Cách chữa:
Thay từ nhấp nháy bằng từ mấp máy
Thao tác chữa lỗi:
- Phát hiện lỗi sai
- Tìm nguyên nhân sai
- Nêu cách chữa và chữa lại
B Luyện tập:
Bài 1: Lợc bỏ từ ngữ lặp
a Bỏ các từ: bạn ai, cũng rất, lấy, làm bạn, Lan
Chữa lại: Lan là một lớp trởng gơng mẫu nên cả lớp đều rất quí mến
b Bỏ "câu chuyện ấy"
Thay: Câu chuyện nay = câu chuyện ấy Những nhân vật ấy = họ
Những nhân vật = những ngời
- Sửa lại"
Sau khi nghe cô giaó kể, chúng tôi ai cũng thích những nhân vật trong câu chuyện ấy vì
họ là những ngời có phẩm chất tốt đẹp
c Bỏ từ lớn lên vì lặp nghĩa với từ trởng thành
Câu còn lại: Quá trình vợt núi cao cũng là quá tình con ngời trởng thành
Bài 2:
a Thay từ linh động bằng từ sinh động.
- Ng/ nhân: Lẫn lộn các từ gần âm, nhớ không chính xác hình thức ngữ âm của từ
- Phân biệt nghiã:
+ Sinh động: Gợi ra hình ảnh, cảm xúc, liên t-ởng
+ Linh động: không rập khuôn máy móc các nguyên tắc
b Thay thế từ bàng quang bằng từ bàng
quan.
- Ng/ nhân: Nhớ không chính xác hình thức ngữ âm
- Phân biệt nghĩa:
+ Bàng quang: bọng chứa nớc tiểu
Trang 3+ Bàng quan: dửng dng, thờ ơ nh ngời ngoài cuộc
c Thay từ thủ tục bằng từ hủ tục
- Ng/ nhân: Nhớ không chính xác hình thức ngữ âm
- Phân biệt nghĩa:
+ Thủ tục: những việc phải làm theo qui định + Hủ tục: phong tục đã lỗi thời
IV Củng cố: (3 ) Thao tác chữa lỗi: ’
Phát hiện lỗi sai Tìm nguyên nhân sai Nêu cách chữa và chữa lại
V HDVN: (1 )’
- Học bài, thuộc ghi nhớ
- Hoàn thiện bài tập
- Tìm 5 cặp từ có cách đọc gần âm, đặt câu với 5 từ đó
- Soạn: Em bé thông minh
E.RKNBD: