Kiến thức - Nắm được 2 đặc điểm và yêu cầu của một bài văn miêu tả, củng cố và hệ thống hóa các bước, các biện pháp và kĩ năng cơ bản để làm bài văn miêu tả.. Làm thế nào để phân biệt m
Trang 1Người soạn: Đỗ Thị Ngọc Yến.
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Lợi
Ngày dạy: 31/3/2015.( Tiết1 – thứ 3)
Tiết 119:
ÔN TẬP VĂN MIÊU TẢ.
A.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức
- Nắm được 2 đặc điểm và yêu cầu của một bài văn miêu tả, củng cố và hệ thống hóa các bước, các biện pháp và kĩ năng cơ bản để làm bài văn miêu tả -Nhận biết và phân biệt các đoạn văn miêu tả, đoạn văn tự sự
2 Kĩ năng :
-Thông qua bài tập thực hành để nêu, rút ra những đặc điểm cần ghi nhớ trong hai loại văn tả cảnh và tả người
3 Giáo dục :
Có ý thức giữ gìn và sử dụng văn miêu tả trong nói và viết
B CHUẨN BỊ:
1 GV: Bảng phụ; giáo án
2 HS: Soạn bài.
C PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN
- Thảo luận nhóm, vấn đáp, thuyết trình
D HOẠT ĐỘNG TỔ CHỨC
1 Ổn định: Kiểm tra sĩ số của lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới.
Các em đã được học về văn miêu tả Văn miêu tả bao gồm tả cảnh và tả người Vậy
tả cảnh và tả người có điểm chung, điểm nào khác biệt? Làm thế nào để phân biệt một đoạn văn tự sự và một đoạn văn miêu tả? Chúng ta sẽ cùng nhau đi vào bài học ngày hôm nay
Trang 2Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1: Hướng
dẫn học sinh nêu
những yêu cầu cần
nắm về văn miêu tả.
? Văn miêu tả là gì?
? Chúng ta đã học
những loại văn miêu
tả nào?
GV nói:
Đối tượng được miêu
tả rất nhiều Các em
đã được học về văn
miêu tả người và văn
miêu tả cảnh
? Để bài văn được
hay, yêu cầu đối với
người viết là gì?
Gv: Dù tả cảnh hay tả
người thì đều phải
vận dụng một số kĩ
năng cơ bản Những
kĩ năng đó là: quan
sát, tưởng tượng, liên
tưởng, so sánh, lựa
- là loại văn nhằm giúp người đọc, người nghe hình dung được những đặc điểm, tính chất nổi bật của sự vật, sự việc, cơn người, phong cảnh làm cho cái đó hiện lên trước mắt người đọc, người nghe
- Tả cảnh: Cảnh thiên nhiên, cảnh sinh hoạt
-Tả người: tả chân dung, tả hành động, tả người trong cảnh
-Tả cây cối, đồ vật, con vật
Người viết cần:
+ phải quan sát, tưởng tượng, liên tưởng, so sánh
+ lựa chọn những hình ảnh tiêu biểu
+ trình bày theo một trình tự nhất định
A LÍ THUYẾT
I.Những yêu cầu chung về văn miêu tả
1.Khái niệm
2.Yêu cầu
- Người viết cần:
+ phải quan sát, tưởng tượng, liên tưởng, so sánh + lựa chọn những hình ảnh tiêu biểu
+ trình bày theo một trình tự nhất định
Trang 3chọn hình ảnh và
trình bày các hình ảnh
ấy theo một trình tự
nhất định
? Nhắc lại kiến thức:
Bố cục của bài văn tả
ngưới, tả cảnh như
thế nào?
? Bố cục chung của
bài văn miêu như thế
nào?
GV chuyển ý:
Chúng ta vừa tìm
hiểu xong, những đặc
điểm chung của văn
miêu tả : khái niệm,
bố cục và dàn ý
chung của văn miêu
Tả người Tả cảnh + MB: Giới
thiệu về người được tả
+ TB: Miêu
tả chi tiết (Ngoại hình, cử chỉ, hành động, lời nói ) + KB: Nhận xét và nêu cảm nghĩ của người viết về người được tả
+ MB: Giới thiệu cảnh được tả
+ TB:tập trung tả cảnh chi tiết theo một thứ tự
+ KB:Phát biểu cảm tưởng về cảnh vật đó
-Gồm 3 phần:
+MB: Giới thiệu cảnh, người một cách khái quát
+ TB:Miêu tả chi tiết
+KB: Nêu cảm nghĩ của em
về đối tượng
3Bố cục
-Gồm 3 phần:
+MB: Giới thiệu cảnh, người một cách khái quát
+ TB:Miêu tả chi tiết
+KB: Nêu cảm nghĩ của em
về đối tượng
Trang 4tả như thế nào? Vậy
để phân biệt đoạn văn
tự sự với đoạn văn
miêu tả như thế nào?
Chúng ta vào phần II
Hoạt động 2: hướng
dẫn học sinh phân
biệt đoạn văn miêu tả
với đoạn văn tự sự.
?Nêu điểm giống và
khác nhau của văn
miêu tả và văn tự sự ?
Yêu cầu: học sinh
thảo luận theo
nhóm( thời gian 5
phút) Sau đó yêu cầu
đại diện của từng
nhóm lên trình bày
Giáo viên treo bảng
phụ sau khi học sinh
đã trả lời
Gv:
Trong văn miêu tả,
người ta chú ý tả làm
sao cho cảnh vật,
người trở nên sinh
động và hấp dẫn Vì
vậy không thể thiếu
hình ảnh
Văn bản tự sự là kể
về một sự vật, sự việc
nào đó nên cần có cốt
truyện, diễn biến và
kết quả
Tự sự Miêu tả Giống
nhau
-Đều có yếu tố miêu tả, quan sát, tưởng tượng, liên tưởng
Khác nhau
-Kể sự việc,
có cốt truyện
-có diễn biến, kết quả
-tả: hình ảnh
-tả người, tả cảnh
II Phân biệt đoạn văn miêu
tả với đoạn văn tự sự
Tự sự Miêu tả Giống
nhau
-Đều có yếu tố miêu tả, quan sát, tưởng tượng, liên tưởng
Khác nhau
-Kể sự việc,
có cốt truyện
-có diễn biến, kết quả
-tả: hình ảnh
-tả người, tả cảnh
Trang 5Hoạt động 3: Hướng
dẫn học sinh luyện
tập.
BT1: yêu câu học
sinh đọc bài vả nêu
yêu cầu
BT2:
BT3:
-Từ yêu cầu viết văn miêu tả
ta thấy:
+ Tác giả đã lựa chọn những chi tiết, hình ảnh đặc sắc, thể hiện được linh hồn của tạo vật
Vd:
“Mặt trời nhú lên dần dần, rồi lên cho kì hết màu ngọc trai nước biển ửng hồng”
+Có những so sánh, liên tưởng , nhận xét mới mẻ, độc đáo, kì lạ và rất thú vị
Vd: “Sau trận bão, chân trời, ngấn bể sạch như tấm kính lau hết mây, hết bụi
Tròn trĩnh như lòng đỏ quả trứng thiên nhiên đầy đặn ”
+Vốn ngôn từ phong phú, sắc sảo dùng để tả cảnh thật sinh động, như thật
+thể hiện rõ tình cảm, thái độ của người tả đối với đối tượng được tả
BT2:
-Dàn ý:
+ MB: Đầm sen nào? Mùa nào? ở đâu?
+TB:tả chi tiết
Theo trình tự nào?
Từ bờ ra hay từ giữa đầm vào? Hay từ trên cao xuống?
Lá? Hoa? Nước?
Hương? Màu sắc?
Hình dáng? Gió?
III Luyện tập
BT1:
-Từ yêu cầu viết văn miêu tả
ta thấy:
+ Tác giả đã lựa chọn những chi tiết, hình ảnh đặc sắc, thể hiện được linh hồn của tạo vật
+Có những so sánh, liên tưởng , nhận xét mới mẻ, độc đáo, kì lạ và rất thú vị +Vốn ngôn từ phong phú, sắc sảo dùng để tả cảnh thật sinh động, như thật
+thể hiện rõ tình cảm, thái
độ của người tả đối với đối tượng được tả
BT2:
-Dàn ý:
+ MB: Đầm sen nào? Mùa nào? ở đâu?
+TB:tả chi tiết
Theo trình tự nào?
Từ bờ ra hay từ giữa đầm vào? Hay từ trên cao xuống?
Lá? Hoa? Nước? Hương? Màu sắc? Hình dáng? Gió?
Trang 6BT4: Yêu cầu về nhà
làm
GV hướng dẫn:
Căn cứ để phân biệt:
+Hành động tác giả
dùng trong đoạn văn
là kể hay tả?
+ Hành động tả: trả
lời các câu hỏi: tả về
cái gì? Tả về ai? Việc
đó diễn ra như thế
nào? ở đâu? Kết quả
ra sao? Có các đặc
điểm và hình ảnh nào
nổi bật?
+Hành động kể: kể về
việc gỉ? Kể vể ai?
Việc đó diễn ra như
thế nào?
Không khí?
+KB:Nêu cảm nghĩ của em
BT3:
-MB: Giới thiệu về em bé:
em bé con nhà ai? T, họ, tuổi?
-TB:
+Tả hình dáng bên ngoài:
Bụ bẫm, mũm mĩm hay gầy
Nước da, màu tóc
Khuôn mặt: bầu bĩnh hay trái xoan
Đôi mắt: to Tròn sáng trong, đen láy,
Miệng: chúm chím như cánh hao đào
+Hoạt động:
Tập nói: bi bô, ê a
Tập đi: vấp ngã nhưng vẫn tiép tục đi >
dũng cảm
Bắt chước rất nhanh
thông minh
+KB: Cảm nghĩ và tình cảm của em dành cho bé
Căn cứ để phân biệt:
+Hành động tác giả dùng trong đoạn văn là kể hay tả?
+ Hành động tả: trả lời các
Không khí?
+KB:Nêu cảm nghĩ của em
BT3:
-MB: Giới thiệu về em bé:
em bé con nhà ai? T, họ, tuổi?
-TB:
+Tả hình dáng bên ngoài:
Bụ bẫm, mũm mĩm hay gầy
Nước da, màu tóc
Khuôn mặt: bầu bĩnh hay trái xoan
Đôi mắt: to Tròn sáng trong, đen láy,
Miệng: chúm chím như cánh hao đào +Hoạt động:
Tập nói: bi bô, ê a
Tập đi: vấp ngã nhưng vẫn tiép tục đi > dũng cảm
Bắt chước rất nhanh thông minh
+KB: Cảm nghĩ và tình cảm của em dành cho bé
Trang 7Gv: hướng dẫn thêm
văn miêu tả sáng tạo:
*lưu ý:Sự tưởng
tượng này phải có
tính lôgic hợp lí, các
yếu tố tưởng tượng,
hư cấu có thể nhiều
trong cảm thụ văn
học và xây dựng
câu hỏi: tả về cái gì? Tả về ai? Việc đó diễn ra như thế nào? ở đâu? Kết quả ra sao?
Có các đặc điểm và hình ảnh
nào nổi bật?
+Hành động kể: kể về việc gỉ? Kể vể ai? Việc đó diễn ra như thế nào?
-Văn miêu tả sáng tạo: -Tái hiện lại cảnh vật và con người khiến nó hiện trước mắt người đọc -Người viết không nhất thiết phải trực tiếp quan sát đối tượng mà có thế dựa vào vốn sống thực tế và qua sách, báo, phim ảnh, từ đó nhờ sự liên tưởng phong phú của mình mà người viết miêu tả về đối tượng IV Củng cố và dặn dò -Về nhà làm bài tập 4 vào vở bài tập -Soạn trước bài “ Chữa lỗi chủ ngữ, vị ngữ” Nhận xét và cho điểm của giáo viên hướng dẫn.
Trang 8