Tiếng bà mắng, bàn tay bà khum khum soi trứng, những mảnh kí ức ấy đã thức dậy trong lòng người cháu cả một tuổi thơ sống trong sự tần tảo, chắt chiu, hi sinh quên mình của bà: Cứ hàng n
Trang 1Đề bài: Cảm nghĩ về bài thơ Tiếng gà trưa - Xuân Quỳnh
Nhắc đến Xuân Quỳnh, người ta thường nghĩ tới những vần thơ nhẹ nhàng, sâu lắng của một trái tim phụ nữ đa cảm Không da diết, khắc khoải như những sáng tác về tình yêu, trong giây phút hướng về tình cảm gia đình gần gũi, như tình mẹ con, tình bà cháu,… tiếng thơ Xuân Quỳnh thường cất lên với giọng trong trẻo nhưng vẫn thể hiện nét đẹp tâm hồn của một phụ nữ giàu yêu thương Tiếng gà trưa là một bài thơ như vậy
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“Cục… cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
Bài thơ là phút lắng lòng của người chiến sĩ trên chặng đường hành quân mệt mỏi Lúc dừng chân bên thôn xóm yên bình, vẳng nghe tiếng gà nhảy ổ quen thuộc của làng quê, người chiến sĩ để lòng mình cuốn vào âm thanh ấy và trải ra mênh mông theo sức lan tỏa của nó Mỗi lần động từ nghe được lặp lại, trường lan tỏa của âm thanh tiếng gà mỗi lúc một rõ nét nhưng đó không phải là sự mở
ra theo chiều rộng không gian mà là sự chuyển động theo chiều sâu của cảm xúc Đầu tiên là sự thay đổi của ngoại cảnh: Nghe xao động nắng trưa, sau đó là
sự xâm lấn vào cảm giác: Nghe bàn chân đỡ mỏi và cuối cùng là sự thấm sâu trong tâm hồn: Nghe gọi về tuổi thơ Điệp từ nghe cùng biện pháp ẩn dụ chuyển đổi cảm giác đã diễn tả tinh tế diễn biến cảm xúc ấy trong tâm hồn người chiến
sĩ Tiếng gà mở đầu bài thơ là một âm thanh của thực tại, vẳng đến từ nơi nào đó trong xóm nhỏ Nhưng đến cuối khổ, nó đã trở thành âm thanh vọng về từ kí ức, khi người chiến sĩ chìm trong giây phút trầm lắng để thả hồn miên man theo tiếng gọi tuổi thơ
Theo dòng hồi tưởng ấy, những kỉ niệm ùa về, sống động như đang hiện ra trước mắt Điệp ngữ tiếng gà trưa mở đầu các đoạn thơ sau, lặp đi lặp lại bốn lần như một điệp khúc, điểm nhịp cho dòng cảm xúc của nhân vật trữ tình Mỗi lần lặp lại, nó mở ra một ô cửa lung linh làm sáng bừng lên cả khung trời kỉ niệm: Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng
Nhân vật trữ tình đã ngược dòng thời gian để trải nghiệm lại những cảm xúc trẻ thơ trong sáng Đó là niềm thích thú khi nâng niu ổ trứng hồng ấm áp, là niềm vui say khi ngắm nhìn không chán mắt màu hoa, màu nắng trên mình mỗi chú
gà Từ hình ảnh đàn gà và ổ trứng, người bà xuất hiện trong sự kết nối tự nhiên của mạch cảm xúc Đây chính là tâm điểm hội tụ mọi kí ức về những năm tháng tuổi thơ của người cháu
Có giọng bà vang vọng:
Trang 2Tiếng gà trưa
Có tiếng bà vẫn mắng
- Gà đẻ mà mày nhìn
Rồi sau này lang mặt!
Cháu về lấy gương soi
Lòng dại thơ lo lắng
Có bóng dáng thân thuộc của bà:
Tiếng gà trưa
Tay bà khum soi trứng
Dành từng quả chắt chiu
Cho con gà mái ấp
Tất cả đều hiện lên trong niềm xúc động của người cháu khi được sống lại trong tình yêu thương và sự chăm chút của bà Tiếng bà mắng, bàn tay bà khum khum soi trứng, những mảnh kí ức ấy đã thức dậy trong lòng người cháu cả một tuổi thơ sống trong sự tần tảo, chắt chiu, hi sinh quên mình của bà:
Cứ hàng năm hàng năm
Khi gió mùa đông đến
Bà lo đàn gà toi
Mong trời đừng sương muối
Để cuối năm bán gà
Cháu được quần áo mới
Sự kéo dài của chuỗi thời gian “cứ hàng năm hàng năm” cũng là sự lặp lại của bao nỗi lo âu, mong mỏi đã dệt nên đời bà Bà đổi những lo âu, mong mỏi và chắt chiu ấy chỉ để lấy nụ cười được bộ quần áo mới của đứa cháu thơ Đó là món quà gói trọn tình cảm yêu thương và hi sinh của bà nên ấm áp và thiêng liêng vô cùng
Ôi cái quần chéo go
Ống rộng dài quét đất
Cái áo cánh trúc bâu
Đi qua nghe sột soạt
Những câu thơ giản dị mà dồn nén bao cảm xúc Đó không chỉ là niềm vui trong quá khứ của đứa cháu nhỏ được quà mà còn là niềm xúc động rưng rưng trong hiện tại của người chiến sĩ khi thấm thía tình cảm của người bà thân thương Tiếng gà, ổ trứng và niềm hạnh phúc mà bà mang lại đã trở thành suối nguồn yêu thương nuôi dưỡng và ghi dấu trong tâm hồn người cháu:
Tiếng gà trưa
Mang bao nhiêu hạnh phúc
Đêm cháu về nằm mơ
Giấc ngủ hồng sắc trứng
Từ những giấc ngủ bình yên và ấm áp niềm hạnh phúc trẻ thơ như thế, hình ảnh
bà và những kỉ niệm tuổi thơ gắn với tiếng gà đã đi sâu vào tâm thức và trở thành một phần thiêng liêng trong lòng người cháu Đó chính là một động lực mạnh mẽ để người chiến sĩ hôm nay quyết tâm chắc tay súng Khổ cuối, mạch cảm xúc quay trở lại hiện tại một cách tự nhiên bởi chính mối liên hệ sâu sắc ấy: Cháu chiến đấu hôm nay
Trang 3Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ
Giọng thơ vẫn nhẹ nhàng nhưng mỗi lần điệp từ vì được lặp lại, dường như cảm xúc lại lắng sâu thêm để tìm về với ngọn nguồn gần gũi và thiêng liêng nhất Những yếu tố tạo nên động lực của lòng quyết tâm chiến đấu ở người cháu qua từng dòng thơ mỗi lúc một thu hẹp lại về phạm vi: Tổ quốc - xóm làng - người
bà - tiếng gà, ổ trứng đã nói lên một quy luật tình cảm vô cùng giản dị: tình cảm gia đình làm sâu sắc thêm tình yêu quê hương, đất nước và sự thống nhất giữa hai tình cảm cao đẹp này là cội nguồn sức mạnh tinh thần của mỗi người lính Lòng yêu nước cũng không phải là cái gì xa xôi, lớn lao hay trừu tượng Đó có thể chỉ là yêu một bếp lửa ấp iu như Bằng Việt; yêu một tiếng gà cục tác, một ổ rơm trứng hồng như Xuân Quỳnh hay yêu cái cây trồng trước nhà, yêu cái phố nhỏ đổ ra bờ sông như I-li-a Ê-ren-bua chẳng hạn Nên ở một góc độ nào đó, sự thu hẹp phạm vi ở khổ thơ cuối là cách thức cụ thể hóa lòng yêu nước, làm nổi bật chân lí giản dị: Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền quê trở nên lòng yêu
Tổ quốc Bài thơ được mở đầu bằng tiếng gà trưa và kết thúc lại trở về với tiếng
gà Nhưng đó không đơn thuần là tiếng gà gọi về tuổi thơ nữa, mà là tiếng gà gọi dậy trong lòng người chiến sĩ bản chất của lòng yêu nước, cái lí do cao cả mà rất đỗi cụ thể, hối thúc bàn chân băng rừng lội suối đấu tranh vì độc lập, thống nhất nước nhà
Bằng một hình thức nghệ thuật độc đáo: thể thơ năm tiếng kết hợp biểu cảm với
tự sự, miêu tả; thỉnh thoảng, trong mỗi tiết đoạn liên tưởng được gợi ra từ tiếng
gà, lại được ngưng nghỉ, phân định bởi một lời thơ ba tiếng (lời thơ: Tiếng gà trưa) như đánh dấu một nấc cảm xúc, bài thơ đã diễn đạt một cách tự nhiên những tình cảm bình dị mà thiêng liêng, sâu sắc của người chiến sĩ trẻ trên bước đường hành quân Chất liệu dân gian thô mộc, cách lựa chọn tứ thơ thông minh, chất trữ tình vừa bồng bột, nhí nhảnh vừa sâu lắng, đằm thắm là đặc trưng của thơ Xuân Quỳnh trong giai đoạn này, cũng là một điểm chung của thế hệ các nhà thơ trẻ thời chống Mỹ
Đề bài : Phát biểu cảm nghĩ của em về bài thơ “Sông núi nước Nam” của
Lý Thường Kiệt
I Mở bài
- Gíơi thiệu : Từ ngày xưa, dân tộc VN đã đứng lên chống giặc ngoại xâm rất oanh liệt kiên cường Tự hào thay ông cha ta đã đưa đất nước bước sang 1 trang
sử mới: Đó là thoát khỏi ách đô hộ ngàn năm PK phương Bắc, một kỉ nguyên mới mở ra Bài Sông núi nước Nam, Phò giá về kinh thể hiện rõ điều đó
- Ấn tượng chung : Đó là bài ca hào hùng về lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc , là bản Tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc ta Bài thơ viết bằng chữ Hán , bản dịch thơ như sau :
- Chép thơ :
“ Sông núi nước Nam , vua Nam ở
Trang 4Vằng vặc sách trời , chia xứ sở
Gịăc dữ cớ sao phạm đến đây
Chúng mày nhất định phải tan vỡ ”
II Thân bài
* Cảm nhận chung : Bài thơ làm theo thể thơ Thất ngôn Tứ tuyệt Đườn luật , có giọng điệu dõng dặc , dứt khoát , lời lẽ hàm súc Ra đời trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống từ thế kỉ XI , bài thơ còn sống mãi đến ngày nay Cảm xúc 1 : Đọc hai câu thơ đầu , em hết sức tự hào vì lời khẳng định chủ
quyền lạnh thổ của người dân nước Nam cất lên thật dõng dạc :
“ Sông núi nước Nam , vua Nam ở
Vằng vặc sách trời , chia xứ sở ”
- Nhịp thơ 4/3 tạo nên giọng điệu dứt khoát Lối xưng “Đế” trong lời thơ “Nam
đế cư” ( vua Nam ở ) đã thê hiện một tư thế ngẩng cao đầu , tự tin đứng ngang hang với một nước lớn như Trung Hoa Tác giả bài thơ đã nêu cao chân lí lớn lao , vĩnh viễn , thiêng liêng nhất : nước Nam là của người nam
- Sức khẳng định của chân lí ấy them phần mạnh mẽ , thuyết phục ở câu thơ thứ hai :
“ Vằng vặc sách trời , chia xứ sở”
Trong thơ có hình ảnh của thần linh , Trời Đất “Sách trời” đã phân định rõ rang quyền làm chủ đất đai của người Nam , thật thiêng liêng biết bao ! Đây chính là tuyên ngôn khẳng định chủ quyền lãnh thổ và nền độc lập của dân tộc Lời thơ
đã khơi dậy trong lòng mỗi chúng ta niềm tự hào Tự hào vì dân tộc ta tuy nhỏ
bé nhưng không chịu khuất phục trước bọn giặc phương Bắc lớn mạnh
Cảm xúc 2 : Hai câu thơ sau đã khiến em xúc động trước tình yêu nước mãnh liệt , ý chí quyết tâm chống ngoại xâm của ông cha ta :
“ Gịăc dữ cớ sao phạm đến đây
Chúng mày nhất định phải tan vỡ ”
- Câu thơ “ Gịăc dữ cớ sao phạm đến đây ” là lời hỏi tội kẻ thù xâm lược Trong bản phiên âm chữ Hán tác giả gọi bọn xâm lược là “nghịch lỗ lai” , là lũ cướp nước mọi rợ với thái độ khinh thường và đặt ta ở tư thế làm chủ , khẳng định chính nghĩa thuộc về ta
- Câu thơ cuối bài “ Chúng mày nhất định phải tan vỡ ” là lời thách thức , cảnh báo kẻ thù nhất định sẽ phải tam vỡ nếu cố tình xâm phạm chủ quyền đất nướ ta
và đồng thời bày tỏ ý chí quyết tâm chiến đấu bảo vệ độc lập nước nhà
* Liên tưởng : Bài thơ thiên về biểu ý nhưng khi nghiền ngẫm từng câu thơ , em àng xúc động trước tình cảm yêu nước mãnh liệt của ông cha ta Tình cảm mãnh liệt rấy nén kín vào bên trong ý tưởng Em thấy mình như đang sống cùng lịch sử thời đạt nhà Lý chống quân Tống xâm lược Vào một đêm nọ, quân sĩ chợt nghe từ trong đền thờ Trương Hốn , Trương Hát - hai vị tướng giỏi của Triệu Quang Phục có tiếng ngâm thơ sang sảng, dõng dạc, đanh thép đã khiến nhuệ khí của quân ta tăng cao và làm quân giặc hồn xiêu phách lạc Quân dân nhà Lý thừa thắng xông lên đuổi giặc Tống ra khỏi bờ bãi đất nước và chúng phải chuốc lấy thất bại nặng nề
III Kết bài
- Bài thơ Sông núi nước Nam xứng đáng là bản Tuyên ngôn độc lập đầu tiên , là
Trang 5điểm son chói ngời trong trang sử trong trang sử dựng nước và giữ nước rất mực hào hùng của dân tộc Việt Thật xúc động , tự hào khi được học bài thơ có ý nghĩa và giá trị lịch sử lớn lao như thế
- Em như thấy lời nhắc nhở mình hãy sống xứng đáng với những trang sử oanh liệt của ông cha thời trước
Đề bài: Cảm nghĩ về thầy cô giáo những ‘‘ người lái đò’’ đưa thế hệ trẻ cập bến tương lai
Trong hoạt động chào mừng ngày "Nhà Giáo Việt Nam 20-11", học sinh trường Trần Văn Ơn đã thể hiện lòng biết ơn Thầy Cô bằng nhiều bài cảm nhận rất được học sinh quan tâm, các bài viết hay đã được đọc trong các buồi sinh hoạt dưới cờ Ban Giám Hiệu tiếp tục giới thiệu trên trang Web
để các bạn cùng cảm nhận
Phải chăng tình thầy trò có thể làm thay đổi cuộc sống của bạn dù chỉ là một phần nhỏ? Đó là một tình cảm mà bạn có thể tìm thấy được tại một khoảnh khắc nào đó trong cuộc sống Chắc hẳn trong chúng ta ai cũng đã có một thời gắn bó bên mái trường, được học tập dưới sự dìu dắt, chỉ bảo tận tình của các thầy cô Xúc động làm sao mỗi khi nhớ về hình ảnh những người giáo viên đã
luôn ân cần dạy dỗ chúng ta nên người.‘‘Cha mẹ cho ta hình hài, thầy cô cho ta
cả tri thức’’ Qủa đúng là như vậy, công lao của thầy cô là to lớn biết nhường
nào Mà có lẽ là cả cuộc đời này, chúng ta cũng không thể nào đền đáp được hết Chính các thầy cô là những người lái đò đưa những thế hệ học trò cập bến tương lai Làm sao tôi có thể quên những ánh mắt ấm áp, dịu hiền của thầy cô - những ánh mắt luôn dõi theo hình bóng của từng đứa học trò bé nhỏ trong suốt cả
quãng đời cắp sách đến trường Hình ảnh những người cô giáo trong tà áo dài thướt tha Những người thầy với vẻ mặt lúc nào cũng nghiêm nghị nhưng ẩn sâu bên trong nét mặt nghiêm khắc ấy lại chứa đựng cả một khoảng trời yêu thương rộng lớn đã để lại trong tâm trí những người học trò chúng tôi không biết bao nhiêu kí ức khó phai Không chỉ vậy, điều gây ấn tượng nhiều nhất với tôi chính
là nụ cười của các thầy, cô giáo Đặc điểm này không hẳn là kiêu sa, cũng chẳng đặc biệt gì nhưng tôi lại vô cùng trân trọng những nụ cười ấy Vì đó chính là sự động viên, khuyến khích mỗi khi tôi đạt điểm cao; là nguồn động lực giúp tôi vươn lên trong học tập Mỗi khi tôi phạm lỗi, vẫn là khuôn mặt thân quen ấy nhưng giờ đây đã không còn những nụ cười vui vẻ của ngày nào mà thay vào đó lại là một ánh mắt nghiêm nghị Mặc dù thầy cô không la hay trách mắng gì nhưng tôi như đọc được một chút buồn bã và thất vọng thoáng qua những đôi mắt kia Những lúc như vậy, sao mà tôi cảm thấy ân hận quá! Ân hận vì chính tôi đã làm các thầy cô cảm thấy thất vọng Nhưng cũng nhờ điều đó mà tôi nhận
ra được những lỗi lầm thực sự của mình để sữa chữa Đến tận bây giờ tôi mới nhận ra được một điều: không phải lúc nào các thầy cô cũng cười với chúng tôi nhưng chỉ cần những người thầy, người cô cười - một nụ cười yêu thương thì trong tôi bỗng dâng trào một niềm vui sướng, giống như tôi vừa làm được một điều gì rất lớn cho thầy cô Sao lại có thể quên những nụ cười hạnh phúc, hay những nụ cười vỗ về, an ủi Thầy cô ơi! Các thầy cô có biết rằng những nụ cười
Trang 6của các thầy cô lại chính là ngọn lủa hồng sưởi ấm những trái tim nhỏ bé non nớt của đám học trò chúng con hay không? Chỉ bao nhiêu đó cũng đã làm chúng con cảm thấy là mình quá may mắn hơn rất nhiều đứa trẻ khác Bao gánh nặng
về cuộc sống, công việc, gia đình và cả những đứa con thơ dại chúng tôi như chất chồng lên đôi vai của những người giáo viên
Thật không thể nào có thể diễn tả được hết nỗi biết ơn sâu nặng của tôi đối với các thầy cô - những người luôn miệt mài bên những trang giáo án, truyền đến học trò chúng tôi những bài học hay và bổ ích; những người đã không quản nhọc nhằn giúp xây dựng một thế giới huy hoàng, một tương lai tươi sáng bằng con đường học vấn.Thế giới của tri thức nhân loại mới rộng lớn và bao la làm sao!Nhưng chính những người thầy người cô đã dẫn dắt chúng tôi bước vào một thế giới mà đối với thế hệ học sinh dường như là hoàn toàn mới mẻ và lạ lẫm
Ôi! Nhớ làm sao cái ngày đầu tiên khi mới bước vào ngôi trường Trần Văn
Ơn thân yêu này, tôi cũng như bao cô cậu học trò khác, vẫn luôn mang bên mình một nỗi lo sợ, e ngại , có nhiều lúc cứ khép nép bên người thân, tưởng chừng như tôi vừa mới quay trở về cái ngày khai trường của năm tiểu học - ngày mà những đứa trẻ hồn nhiên, ngây thơ bắt đầu làm quen với những điều thú vị trong một thế giới diệu kì mới, là sự việc chứng tỏ một bước tiến của đời người
Và rồi từng ngày trôi qua, tôi đã quen dần với mái trường này, nơi mà chúng tôi thường gọi là ngôi nhà thứ hai Hình ảnh người thầy cô ân cần, tận tụy dạy cho chúng tôi không chỉ về kiến thức mà cả về những kĩ năng sống cần thiết không biết tự bao giờ đã trở thành một ấn tượng khó phai trong kí ức những cô cậu học trò tinh nghịch ngày nào! Thầy cô đã dày công dạy dỗ chúng tôi nên người, giúp chúng tôi biết thế nào là lòng nhân ái, tính khoan dung độ
lượng
Tôi không thể giải thích vì sao tôi lại có cảm giác ngôi trường Trần Văn Ơn yêu dấu chính là ngôi nhà thứ hai của tôi, còn tất cả mọi người trong trường đều
là những người thân quen của mình.Phải chăng là do tôi đã tìm được một cảm giác vui vẻ và sự tự tin ở nơi đây? Không phải ai khác mà chính các thầy cô - những con người mà ông trời đã ban tặng cho thế giới này, mang bên mình một trọng trách vô cùng quan trọng Đó là truyền đạt sự hiểu biết rộng lớn của mình cho những thế hệ học trò chúng tôi sau này Tôi rất biết ơn tất cả những gì mà thầy cô đã chỉ bảo, giúp tôi có được một tầm hiểu biết rộng lớn về cái thế giới mênh mông xung quanh mình Không chỉ vậy, thầy cô còn chính là sợi dây vô hình nối kết tình bạn của chúng tôi Chính các thầy cô đã tạo nên những khoảng thời gian giúp những đứa học trò gặp gỡ, tìm hiểu nhau hơn
Thầy cô cũng như là cha mẹ của chúng tôi Dần trưởng thành theo thời gian, giờ đây tôi mới hiểu rằng làm giáo viên chưa hẳn là sung sướng Đâu phải cuộc sống của người thầy, người cô chỉ dừng lại ở việc đến trường, đứng trên bục giảng dạy học thôi đâu Khi trở về bên mái ấm gia đình, người giáo viên lúc nào
Trang 7cũng canh cánh bên mình nỗi lo về những đứa học trò của mình, miệt mài bên từng trang giáo án đến khuya, có lúc nào được tận hưởng trọn vẹn những giây phút sum họp ấm cúng bên gia đình đâu chứ!
Tôi nguyện khắc ghi trong tim những công ơn lớn lao của thầy cô giáo với niềm kính trong nhất Thầy cô ơi, những kiến thức được thầy cô đúc kết thành những tinh hoa của nhân loại qua bao thế hệ đã giúp con nhận ra rằng: những gì
mà ta thu thập được từ kho tàng kiến thức rộng lớn sẽ tan biến đi vào một
khoảng không gian trống một khi chúng ta nhụt chí và lùi bước Thầy cô đã gieo những hạt giống của trí tuệ vào tâm hồn trong sáng của những đứa học sinh, là người cầm bó đuốc tri thức của nhân loại soi đường chỉ lối cho thế hệ học trò
Ôi! Tôi ước sao mình mãi là đứa học trò yêu dấu của thầy cô, mặc dù biết là không thể được Tuy vậy, tôi vẫn cầu mong là các thầy cô sẽ mãi tiếp tục dẫn dắt
nhiều thế hệ măng non bước qua cánh cửa dẫn đến một vùng đất kì diệu Thầy
cô ơi!Con không biết phải bày tỏ tình cảm của mình như thế nào nữa?!Con chỉ muốn cảm ơn các thầy cô vì tất cả những điều hay, điều bổ ích mà thầy cô
đã truyền đạt đến thế hệ học sinh chúng con Những người lái đò của một tương lai rộng mở…