Chủ đề v7 kì i

Các tiết học chủ đề Gvkhông tổ chức thiết kế kiến thức, thông tin đơn lẻ, mà phải hình thành ở học sinh năng lực tìmkiếm, quản lý, tổ chức sử dụng kiến thức để giải quyết vấn đề trong tì

Trang 1

- Chủ đề góp phần giúp học sinh học thấy được mối quan hệ giữa học văn bản và làm

văntrong nhà trường

-Tích hợp kiến thức đọc hiểu văn bản và kĩ năng thực hành nghe- nói- viết trong mỗi bài họctạo hứng thú học tập cho học sinh Các em có cái nhìn hoàn chỉnh và thấy được mối liên hệgiữa các môn học Từ đó có ý thức tìm tòi, học hỏi và vận dụng kiến thức đã học vào đòi sốngsinh động

B THỜI GIAN DỰ KIẾN :

1 1 Những vấn đề chung về chủ đề

Cổng trường mở ra

2 3.4 -Cuộc chia tay của những con búp bê

5 Liên kết trong văn bản

6 Bố cục trong văn bản

7 - Luyện tập - Tồng kết chủ đề- Kiểm tra đánh giá

8 Tổng kết, kiểm tra đánh giá chủ đề

C MỤC TIÊU CỦA CHỦ ĐỀ:

I MỤC TIÊU CHUNG

-Dạy học theo vấn đề hay chủ đề tích hợp là khai thác sự liên quan, gần gũi ở nội dung kiến thức và

khả năng bổ sung cho nhau giữa các bài học cho mục tiêu giáo dục chung Các tiết học chủ đề Gvkhông tổ chức thiết kế kiến thức, thông tin đơn lẻ, mà phải hình thành ở học sinh năng lực tìmkiếm, quản lý, tổ chức sử dụng kiến thức để giải quyết vấn đề trong tình huống có ý nghĩa.-Thông qua dạy học tích hợp, học sinh có thể vận dụng kiến thức để giải quyết các bài tập hàngngày, đặt cơ sở nền móng cho quá trình học tập tiếp theo; cao hơn là có thể vận dụng để giảiquyết những tình huống có ý nghĩa trong cuộc sống hàng ngày;

- Thông qua việc hiểu biết về thế giới tự nhiên bằng việc vận dụng kiến thức đã học để tìmhiểu giúp các em ý thức được hoạt động của bản thân, có trách nhiệm với chính mình, với giađình, nhà trường và xã hội ngay trong cuộc sống hiện tại cũng như tương lai sau này của cácem;

- Đem lại niềm vui, tạo hứng thú học tập cho học sinh Phát triển ở các em tính tích cực, tự lập,sáng tạo để vượt qua khó khăn, tạo hứng thú trong học tập

- Thiết lập các mối quan hệ theo một logic nhất định những kiến thức, kỹ năng khác nhau đểthực hiện một hoạt động phức hợp

- Lựa chọn những thông tin, kiến thức, kỹ năng cần cho học sinh thực hiện được các hoạt độngthiết thực trong các tình huống học tập, đời sống hàng ngày, làm cho học sinh hòa nhập vào thếgiới cuộc sống

II MỤC TIÊU CỤ THỂ CHỦ ĐỀ

1 Kiến thức/ kỹ năng/ thái độ

Trang 2

1.1.Đọc- hiểu

1.1.1 Đọc hiểu nội dung: Hiểu được tính thời sự, tính thiết thực về nội dung của nhóm bài

vnhật dụng.Hiểu được nội dung của ba văn bản nhật dụng trong chủ đề: vai trò của gia đình,nhà trường và xã hội trong sự phát triển của trẻ thơ

1.1.2 Đọc hiểu hình thức:Nắm được cốt truyện, nhân vật, sự kiện, một số chi tiết nghệ thuật

tiêu biểu của mỗi văn bản.Nhận biết nghệ thuật sử dụng các phương thức biểu đạt linh hoạttrong văn bản để đạt mục đích giao tiếp

1.1.3 Liên hệ, so sánh, kết nối:Từ hiểu về nội dung- hình thức văn bản, liên hệ tới các tác

phẩm cùng chủ đề, các tình huống có ý nghĩa giáo dục ngoài cuộc sống ( Đọc vượt dòng)

1.1.4 Đọc mở rộng:tìm đọc một số truyện hiện đại có cùng đề tài, chủ đề.Tìm hiểu trách

nhiệm mỗi bản thân với việc thể hiện tình cảm trân quí với những bậc phụ huynh, thầy cô và

xã hội

1.2.Viết:

-Thực hành viết: Viết được bài văn tự sự có bộ cục hợp lí, mạch lạc, có liên kết và thể hiện

thái đọ, tình cảm của bản thân

1.3 Nghe - Nói

- Nói: kể lại truyện theo h thpống sự biệc, theo bố cục Nêu nhận xét về nội dung và nghệthuật những văn bản được học

-Nghe:Tóm tắt kết hợp ghi chép được nội dung trình bày của thầy và bạn.

-Nói nghe tương tác:Biết tham gia thảo luận trong nhóm nhỏ về một vấn đề cần có giải pháp

thống nhất, biết đặt câu hỏi và trả lời, biết nêu một vài đề xuất dựa trên các ý tưởng được trình bày trong quá trình thảo luận

2.Phát triển phẩm chất, năng lực

2.1.Phẩm chất chủ yếu:

- Nhân ái:Qua tìm hiểu văn bản, HS biết tôn trọng, yêu thương mọi người xung quanh, trân

trọng và bảo vệ tình gia đình, tình thầy trò, biết sống hiếu thảo, ân nghĩa,

- Chăm học, chăm làm: HS có ý thức vươn lên trong học tập để bày tỏ tình cảm với thầy cô, bố

mẹ một cách cụ thể và thiết thực Biết vận dụng bài học vào các tình huống, hoàn cảnh thực tếđời sống của bản thân Chủ động trong mọi hoàn cảnh, biến thách thức thành cơ hội để vươnlên Luôn có ý thức học hỏi không ngừng để đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, trở thành côngdân toàn cầu

-Trách nhiệm: hành động có trách nhiệm với chính mình, có trách nhiệm với đất nước, dân tộc

để sống hòa hợp với môi trường

2.2 Năng lực

2.2.1.Năng lực chung:

-Năng lực tự chủ và tự học: sự tự tin và tinh thần lạc quan trong học tập và đời sống, khả năng

suy ngẫm về bản thân, tự nhận thức, tự học và tự điều chỉnh để hoàn thiện bản thân

-Năng lực giao tiếp và hợp tác: thảo luận, lập luận, phản hồi, đánh giá về các vấn đề trong học tập và đời sống; phát triển khả năng làm việc nhóm, làm tăng hiệu quả hợp tác

-Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết đánh giá vấn đề, tình huống dưới những góc nhìn khác nhau

2.2.2 Năng lực đặc thù:

Trang 3

-Năng lực đọc hiểu văn bản:Cảm nhận vẻ đẹp của hình ảnh, chi tiết nghệ thuật, Có phương

pháp tìm hiểu vẻ đẹp tư tưởng của các nhân vật trong văn học.Hiểu bức thông điệp mà nhà văngợi ra từ cuộc sống

- Năng lực tạo lập văn bản: Biết vận dụng kiến thức tiếng Việt cùng với những trải nghiệm và

khả năng suy luận của bản thân để hiểu văn bản; trình bày dễ hiểu các ý tưởng ;có thái độ tựtin khi nói; kể lại mạch lạc câu chuyện; biết chia sẻ ý tưởng khi thảo luận ý kiến về bài học

- Năng lực thẩm mỹ:nhận ra những giá trị thẩm mĩ Trình bày được cảm nhận và tác động củatác phẩm đối với bản thân Vận dụng suy nghĩ và hành động hướng thiện Biết sống tốt đẹphơn

D BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ NHẬN THỨC VÀ HỆ THỐNG CÂU HỎI, BÀI TẬP.

1 Bảng mô tả các mức độ nhận thức theo định hương phát triển năng lực

NHẬN BIẾT THÔNG HIỂU Vận dụng thấpVẬN DỤNGVận dụng cao

yêu thương, sự quan

tâm của cha mẹ với

từng bước trưởng

thành của con

-Qua bức thư của một

người cha gửi cho đứa

con mắc lỗi với mẹ,

hiểu tình yêu thương,

- Hiểu được những tìnhcảm cao quý, ý thứctrách nhiệm của giađình đối với trẻ em –tương lai nhân loại

- Hiểu được giá trị củanhứng hình thức biểucảm chủ yếu trong mộtvăn bản nhật dụng

- Hiểu được hoàn cảnh

éo le và tình cảm, tâmtrạng của các nhân vậttrong truyện để thấytrách nhiệm của mỗithành viên trong giữgìnhạnh phúc gia đình

- Có kĩ năng Đọc –hiểu một văn bản viếtdưới hình thức một bứcthư

- Phân tích một số chitiết nghệ thuật đặc sắc

Vận dụng so sánh một

số đặc điểm của vănbản

- Vận dụng hiểu biếtnhững tình huống liênmôn cơ bản như: vaitrò của nhà trường,trách nhiệm của họcsinh

- Đọc – hiểu văn bảntruyện, đọc diễn cảmlời đối thoại phù hợpvới tâm trạng của cácnhân vật

- Kể truyện theo bố cụchoặc ngôi kể mới

- Liên hệ vận dụng khi viết mộtbài văn biểu cảm

về đề tài gia đình,nhà trường

- Năng lực bày

tỏ quan điểm vềvấn đề cuộc sốngđặt ra trong tácphẩm

- Vận dụng kiếnthức bài học giảiquyết vấn đềtrong đời sống.Thể hiện tráchnhiệm của bảnthân với đấtnước

- Thấy được mốiquan hệ và sứcsống bền vữngcủa những giá trịvăn hoá truyềnthống

- Hiểu về khái niệm

liên kết trong văn

bản.Yêu cầu về liên

- Có những hiểu biếtbước đầu về mạch lạctrong văn bản và sự

- Biết vận dụng nhữnghiểu biết về liên kếtvào việc đọc – hiểu vàtạo lập văn bản

- Viết các đoạn văn, bàivăn có tính liên kết

-Kể miệng được một sự

- Viết được đoạnvăn tự sự về một

sự việc mang tìnhthời sự

-Viết được bàivăn tự sự theo hệthống sự việc hợp

Trang 4

- Bước đầu xây dựng

việc hoặc bài văn ngắngiới thiệu về bản thân,gia đình, bạn bè

- Vận dụng kiến thức

về mạch lạc trong văn bản vào đọc – hiểu văn bản và thực tiến tạo lậpvăn bản viết, nói

lý

- Vận dụng kiếnthức về bố cụctrong việc đọc –hiểu văn bản, xâydựng bố cục chomột văn bản nói(viết) cụ thể

2.Tiêu chí đánh giá được xác định ở 4 mức độ theo định hướng phát triển năng lực

Dựa vào nội

dung câu chuyện

Cuộc chia tay

-Từ văn “ Cổngtrường mở ra”, emthấy vai trò của nhàtrường với cuộc đờicủa mỗi con ngườinhư thế nào?

a -Xác định nội dungchính và đặt nhan đềcho mỗi đoạn văntrên

-Nội dung hai đoạnvăn có gì giống vớivăn bản Cổng trường

mở ra của Lý Lan ?Các bạn trong nhómcùng nhau xây dựngđoạn văn với nộidung: Điều em mongmuốn về gia đình củamình.?Chỉ rõ: đoạnvăn đã đảm bảo tínhliên kết về nội dung

và hình thức như thếnào?

-Hãy sắp xếp các câu

-Em hiểu thế nào về hìnhảnh “thế giới kì diệu” trongcâu nói của người mẹ “Đi

đi con, hãy can đảm lên,thế giới này là của con,bước qua cánh cổng trường

là một thế giới kì diệu sẽ

mở ra”?

-Viết đoạn văn có câu chủ

đề: Con phải hiểu việc học

có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi người và

sự phát triển của nhân loại.

1 -Tìm đọc và chép lại mộtbài thơ/ đoạn thơ hoặc mộtđoặn văn hay viết về ngàykhai trường.? Cùng trao đổivới bạn bè về cái hay củabài thơ/ đoạn thơ/ đoạn vănđó

-Theo em, khi tạo lập vănbản để đảm bảo tính mạchlạc cần lưu ý những gì?

-Rút ra những bài học vàliên hệ, vận dụng vào thựctiễn cuộc sống của bảnthân

-Câu chuyện Cuộc chia tay của những con búp bê đã

cho chúng ta thấy tình cảmanh em chân thành, thắmthiết Em hãy tìm hiểu và

1 -Viết một đoạn vănngắn (từ 3-5 câu)đảm bảo tính liênkết với chủ đề “Mẹtôi”

-Qua câu chuyệnnày, tác giả đã đềcập đến những nộidung nào về quyềncủa trẻ em?

- Tìm đọc nhữngthông tin nói vềquyền trẻ em Cùngbình luận với ngườithân/ bạn bè vềquyền thực hiệnquyền trẻ em

-Hãy sưu tầm vàphân tích một ví dụthực tế để thấy rằngnếu trong khi nói vàviết, chúng ta khôngchú ý đến tính mạchlạc của văn bản thìngười nghe, ngườiđọc sẽ không thuậnlợi trong việc theodõi, tiếp nhận nộidung của văn bản -Các nhóm chuẩn bịbài nói: Nêu cảmnhận của nhóm em

Trang 5

Sự sắp đặt nội dungcác phần trong vănbản theo một trình tự,một hệ thống rànhmạch và hợp lí đượcgọi là bố cục Theo

em, vì sao khi xâydựng văn bản, cầnphải quan tâm tới bốcục?

- Xác định được và biết tìm hiểu các thông tin liên quan đến tình huống trong bài học.

kể lại một câu chuyện trongthực tế cuộc sống về tìnhcảm sâu nặng này

-Kết nối: Nêu suy nghĩ củabản thân khi nhận được sựquan tâm, chăm sóc của giađình và được sự học tập,vui chơi dưới mái trường

- Xây dựng được nhân vậttrong văn tự sự

-Xây dựng được hệ thống

sự việc cho bài văn tự sự

- Phân tích được tình huống; phát hiện được vấn

đề đặt ra của tình huống liên quan.

- Lập kế hoạch để giải quyết tình huống GV đặt ra.

khi đọc xong

truyện Cuộc chia tay của những con búp bê.

- Vẽ tranh, sáng tácthơ,… theo chủ đềcủa truyện

- Nhập vai En -ni-côviết thư cho bố

- Đề xuất được giải pháp giải quyết tình huống đề ra.

- Thực hiện giải pháp giải quyết tình huống và nhận ra

sự phù hợp hay không phù hợp của giải pháp thực hiện.

- Câu hỏi định tính và định lượng:Câu tự luận trả lời ngắn, Phiếu làm việc nhóm

- Các bài tập thực hành:Hồ sơ (tập hợp các sản phẩm thực hành).

Bài trình bày (thuyết trình, đóng vai, đọc diễn cảm, …)

Đ CHUẨN BỊ :

- Giáo viên:Sưu tầm tài liệu, lập kế hoạch dạy học

+ Thiết kể bài giảng điện tử

+ Chuẩn bị phiếu học tập và dự kiến các nhóm học tập

+Các phương tiện : Máy vi tính, máy chiếu đa năng

+Học liệu:Video clips , tranh ảnh, bài thơ, câu nói nổi tiếng liên quan đến chủ đề

- Học sinh :- Đọc trước và chuẩn bị các văn bản SGK.

+ Sưu tầm tài liệu liên quan đến chủ đề

+ Thực hiện hướng dẫn chuẩn bị học tập chủ đề của GV

II PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC.

1.Phương pháp và kĩ thuật dạy học:

-Kĩ thuật động não, thảo luận - Kĩ thuật trình bày một phút

- Kĩ thụât viết tích cực: Hs viết các đoạn văn

- Gợi mở - Nêu và giải quyết vấn đề

- Thảo luận nhóm - Giảng bình, thuyết trình

2.Phương tiện dạy hoc:

-Sách giáo khoa, máy tính có kết nối mạng, máy chiếu -Bài soạn ( in và điện tử)

PHẦN II.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Trang 6

Ngày soạn:

Ngày dạy: Lí Lan

-A.MỤC TIÊU:

1/ Kiến thức: HS hiểu được

- Tình cảm sâu nặng của cha mẹ, gia đình với con cái, ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người, nhất là với tuổi thiếu niên nhi đồng

- Lời văn biểu hiện tâm trạng người mẹ đối với con trong văn bản

2/ Kĩ năng : HS vận dụng :

- Đọc – hiểu văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật kí của một người mẹ

- Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn bị cho ngày khai trường đầu tiên của con

- Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm

3 Thái độ : Xác định rõ hơn trách nhiệm, tình cảm của mình với cha mẹ và mái trường

4 Năng lực cần phát triển

- Tự học - Tư duy sáng tạo - Hợp tác - Sử dụng ngôn ngữ

– Năng lực đọc hiểu văn bản (văn bản truyện Việt Nam hiện đại)

– Năng lực sử dụng tiếng Việt và giao tiếp (qua việc thảo luận trên lớp, thuyết trình trước lớp

hệ thống tác phẩm văn học)

– Năng lực cảm thụ thẩm mĩ (nhận ra giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản)

B PHƯƠNG TIỆN, HỌC LIỆU

- Phần chuẩn bị ở tiết trước

- Phiếu học tập:

PHIẾU HỌC TẬP

Trao đổi trong nhóm để hoàn thiện nhiệm vụ sau:

* Trong đêm trước ngày khai trường , tâm trạng của người mẹ và đứa con khác như thế nào?

* Em hiểu gì về mỗi nhân vật?

C PHƯƠNG PHÁP/KỸ THUẬT DẠY HỌC

-Kĩ thuật động não, thảo luận: - Kĩ thuật trình bày một phút:

- PP trực quan, vấn đáp, thuyết trình, nêu vấn đề

D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG

HOẠT ĐỘNG I KHỞI ĐỘNG

Trang 7

HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP

(1) Hát theo băng hình “ Ngày

đầu tiên đi học”?

(2) Trong ngày khai trường đầu

tiên của em, ai đưa em đến

trường ? Em có nhớ đêm hôm trước

ngày khai trường ấy, mẹ em đã làm

gì và nghĩ gì không ?

Trong chúng ta, ai cũng có những kỷ niệm đẹp của ngày đầu tiên đến trường Đó là sự háo hức, rụt rè và bỡ ngỡ Tâm trạng của các em là vậy, thế còn tâm trạng của các bậc làm cha mẹ thì như thế nào đối với ngày đầu tiên đi học của con ? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu vấn đề

“Cổng trường mở ra” của Lý Lan.

HOẠT ĐỘNG II HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

A.NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHỦ ĐỀ

Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI

- GV giới thiệu chương trình chủ đề

(3) Nhớ lại kiến thức về văn bản nhật

dụng và cho biết mỗi văn bản trong chủ

- Chủ đề tích hơp văn bản- Làm văn: là khai thác sự liên

quan, gần gũi ở nội dung và khả năng bổ sung cho nhau

giữa các bài học cho mục tiêu giáo dục chung

- Thông qua chủ đề: HS biết quan sát thường xuyên

những gì đang xảy ra xung quanh,khám phá có hướng dẫntình huống liên quan đến bài học như ảnh hưởng của con người đến thế giới tự nhiên,xã hội

-Văn bản nhật dụng có nội dung đề cập đến các vấn đềnóng, bức thiết với đời sống xã hội: Gia đình, nhàtrường, quyền trẻ em,

=>Các em ý thức được hoạt động của bản thân, có trách nhiệm với chính mình, với gia đình, nhà trường

và xã hội ngay trong cuộc sống hiện tại cũng như tương lai sau này của các em;

(2)Em hãy cho biết nội dung VB?

(3) Theo em, vì sao đây là VB nhật

dụng?

- Gọi HS trả lời câu hỏi

- HS tham gia nhận xét, đánh giá, bổ

sung

- GV tổng hợp , bổ sung, kết luận

1.Tác giả: Lí Lan.

- Là nhà văn nữ đa tài, hiện đang định cư tại Mỹ

- Dịch bộ truyện nổi tiếng Harry Poster (tập 5) sang tiếng Việt

2 Tác phẩm:

- Giáo dục có vai trò to lớn đối với sự phát triển của xã hội Ở VN ngày nay, giáo dục đã trở thành sự nghiệp của toàn xã hội

- “Cổng trường mở ra” là VB nhật dụng đề cập đến những mối quan hệ của gia đình, nhà trường và trẻ em

Trang 8

GV giới thiệu : GD có vai trò to lớn đối với sự phát triển của xã hội ở Việt Nam ngày nay , Giáo dục đã trở thành sự nghiệp của toàn xx hội “Cổng trường mở ra” là một văn bản nhật

dụng đề cập đến những mối quan hệ giữa gia đình, nhà ttrường và trẻ em.

II.Đọc - Hiểu văn bản

(1) GV nhận xét, hướng dẫn và đọc mẫu một

đoạn Gọi HS đọc

- Em hãy đọc thầm chú thích SGK ?

(2) Cho biết phương thức biểu đạt của văn bản?

(3) Nêu những nội dung chính của văn bản?

- Cho biết nội dung từng phần?

- Gọi HS nhận xét phần chia đoạn của bạn?

- HS tham gia nhận xét, bổ sung

Tác giả viết theo dòng chảy cảm xúc của lòng mẹ đối với con qua độc thoại nội tâm của người

mẹ hiền Thời gian nghệ thuật là đêm trước ngày đến trường của con vào học lớp Một 2

Phân tích

a Tâm trạng người mẹ trước ngày khai trường của con.

* Trong đêm trước ngày khai trường

HOẠT ĐỘNG NHÓM

- Giao nhiệm vụ cho các nhóm - phiếu học tâp

- Tổ chức cho các nhóm thảo luận GV quan sát,

Dự kiến sản phẩm của học sinh

+ Lo lắng, thao thức, suy nghĩ triền miên

+ Không tập trung được vào việc gì cả

+ Nhìn con ngủ Mẹ sắp lại sách vở cho con

+ Lên giường và trằn trọc không lo nhưng vẫn

không ngủ được

- Mẹ đang nôn nao nghĩ về ngày khai trường đầu tiên

của mình.: Bâng khuâng, xao xuyến

+ Vô tư, nhẹ nhàng, thanh thản.+ Giấc ngủ đến dễ dàng như uống một li sửa, ăn một cái kẹo

+ Gương mặt thanh thoát

Người mẹ giàu tình yêu thương con và đức hi

sinh

Ngây thơ, hồn nhiên, trong sáng

Hoạt động của giáo viên-học

sinh

Nội dung cần đạt

Trang 9

HOẠT ĐỘNG CẶP ĐÔI

(1) Theo em, tại sao người mẹ

lại không ngủ được?

(2) Chi tiết nào chứng tỏ ngày

khai trường để lại ấn tượng thật

sâu đậm trong tâm hồn người

* Lí do người mẹ không ngủ được:

- Ngày khai trường vào lớp Một là ngày thực sự quan trọng đối với con và với mẹ, đối với mỗi đời người

- Mẹ muốn khắc ghi vào lòng con cảm xúc rạo rực, bâng khuâng, xao xuyến của ngày khai trường => kỉ niệm đẹp của cuộc đời

- Ngày khai trường của con đã làm sống dậy trong tâm tưởng của mẹ ngày khai trường của mình, tiếng đọc bài trầm bổng và cảm giác chơi vơi hốt hoảng khi cổng trườngđóng lại

- Mẹ nghĩ tới ngày khai trường ở Nhật Bản

- Mẹ bâng khuâng nghĩ tới giây phút hạnh phúc cầm tay con dắt tới cổng trường để con bước vào thế giới kì diệu

=> Hồi tưởng- Đã hàng chục năm trôi qua thế mà buổi

sáng đầu tiên ấy cứ khắc ghi như in trong tâm trí của người mẹ - “Sự khắc ghi vượt thời gian”.

Trong đêm không ngủ được mẹ lo nghĩ về con, mẹ nhớ ngày khai trường xưa của mẹ Ngày

ấy bà ngoại dắt tay mẹ đến trường và sáng mai đây mẹ lại nắm tay dắt con đến trường Đó là qui luật tuần hoàn của thời gian Mẹ mong rằng trong góc nhỏ tâm hồn con sẽ ghi lại cảm xúc về ngày đầu tiên và con sẽ biết thế nào là không ngủ được Sau này sẽ có lúc con chợt nhớ lại và cảm thấy xúc động Con giờ đây chính là hình ảnh của mẹ ngày ấy Tâm trạng của

mẹ chính là tâm trạng của bà ngày xưa.

b Tầm quan trọng của nhà trường với thế hệ trẻ

(1) Câu văn nào trong bài nói lên vai trò

quan trọng của nhà trường đối với thế hệ

trẻ?

- Gọi HS trình bày và nêu ý hiểu về câu

văn đã chọn

(2) Kết thúc văn bản, người mẹ nói :“Đi

đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là

của con, bước qua cánh cổng trường là

(3)Từ văn bản: Em nhận thấy vai trò của

nhà trường đối với cuộc đời mỗi con

người như thế nào?

- HS trình bày cảm nhận cá nhân?

- Trao đổi chung cả lớp

“Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm trong giáo dục

sẽ ảnh hưởng đến cả một thế hệ mai sau, và sai lầm một li có thể đưa thế hệ ấy đi chệch hàng vạn dặm sau này „

->Giáo dục không được quan tâm : xã hội kém phát triển, đất nước không đi lên hoà nhập  trì trệ, nghèo nàn, lạc hậu.

+ Can đảm: Là có tinh thần mạnh mẽ, không sợ gian khó hay nguy hiểm, khó khăn

+ Thế giới này: Bao gồm tất cả nhân loại khắp năm châu bốn biển

+ Thế giới kì diệu: Kì là lạ, diệu là đẹp Kì diệu: vừa rất lạ, vừa rất đẹp

- Thế giới của ánh sáng tri thức

- Nơi nuôi dưỡng, phát triển tâm hồn, nhân cách

- Nơi tình bạn, tình thầy trò ấm áp, cao đẹp

- Nơi chắp cánh ước mơ, khát vọng bay bổng

- Nơi được ca hát, vui chơi

- Câu văn kết thúc tác phẩm: “Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra” Niềm tin vào vai trò to lớn của nhà trường

Trang 10

đối với cuộc sống mỗi con người, tin vào con đường đi lên bằng học vấn, tin vào tương lai tươi sáng đang chờ con của người mẹ

Cổng trường mở ra đồng nghĩa với việc cánh cửa tâm hồn trí tuệ của con người mở ra.

3 Tổng kết:

- Khái quát nội dung văn bản?

** Trong bài có phải người mẹ

đang nói trực tiếp với con không?

Theo em, người mẹ đang nói với ai?

Cách viết này có tác dụng gì?

- Gọi HS khá giỏi trình bày.

- Nêu đặc sắc nghệ thuật của văn

bản?

- Gọi HS đọc ghi nhớ SGK

*Nội dung :

- Những tình cảm dịu ngọt người mẹ dành cho con ;

- Vai trò của nhà trường đối với thế hệ trẻ và đối với xãhội

* Nghệ thuật :

- Lựa chọn hình thức tự bạch ( Nhìn con như nói vớicon nhưng thực chất nói với chính mình)là nổi bật tâmtrạng, tình cảm sâu kín

(1) Có bạn cho rằng, có nhiều ngày khai

trường những ngày khai trường vào lớp một có

dấu ấn sâu đậm nhất trong cuộc đời mỗi con

người Em có đồng ý không? Vì sao?

(2)Cho HS đọc diễn cảm đoạn “Thực sự …

bước vào”.

(?) Theo em, trước tình cảm sâu nặng của

người mẹ thì bổn phận làm con phải làm gì để

đền đáp công ơn của mẹ?

(?) Em biết những câu ca dao, tục ngữ nào nói

về mẹ?

- HS trình bày -nhận xét?

- Trao đổi chung cả lớp- GV tổng hợp,kết luận

- Lớp Một là lớp đầu tiên của cấp học trong

hệ thống giáo dục 12 năm Bất cứ cái gì đầutiên cũng có sự thiêng liêng và ấn tượng đặcbiệt

- Vào lớp Một đó là dấu hiệu chứng tỏ của

sự khôn lớn của các bạn ở tuổi nhi đồng vàkhông còn là em bé mẫu giáo nữa

- Tất cả các bạn vào lớp Một đều được sựquan tâm đặc biệt của ông bà, cha mẹ, thầycô

* - Biết ơn, kính trọng, hiếu thảo

- Chăm chỉ học hành, giúp đỡ bố mẹ

* Công cha như núi Thái Sơn

HOẠT ĐỘNG IV VẬN DỤNG

1 Đọc hai đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu ở dưới:

(1) En-ri-cô yêu dấu của bố! Việc học quả là khó nhọc đối với con Như mẹ đã nói, con vẫnchưa đến trường với thái độ hăm hở và vẻ mặt tươi cười Nhưng con thử nghĩ xem, một ngày

sẽ trống trải biết bao nếu con không đến trường… Sách vở là vũ khí của con, lớp học là đơn vịcủa con, trận địa là cả hoàn cầu và chiến thắng là nền văn minh nhân loại

(Theo Ét-môn-đô đơ A-mi-xi, Những tấm lòng cao cả)

(2) Bố nhớ, cách đây mấy năm, mẹ đã phải thức suốt đêm, cúi mính trên chiếc nôi trông chừnghơi thở hổn hển của con, quằn quại vì nỗi lo sợ, khóc nức nở khi nghĩ rằng có thể mất con!

Trang 11

… Người mẹ sẵn sàng bỏ hết một năm hạnh phúc để tránh cho con một giờ đau đớn, người mẹ

có thể đi ăn xin để nuôi con, có thể hi sinh tính mạng để cứu sống con!

(Theo Ét-môn-đô đơ A-mi-xi, Những tấm lòng cao cả)

a Xác định nội dung chính và đặt nhan đề cho mỗi đoạn văn trên

b Nội dung hai đoạn văn trên có gì giống với văn bản Cổng trường mở ra của Lý Lan ?

c Em viết một đến hai câu vào đầu hoặc cuối mỗi đoạn văn để khái quát lại nội dung đoạn.ĐỊNH HƯỚNG - THAM KHẢO

a.Nội dung đoạn 1: Người bố giảng dạy cho En-ri- cô về vai trò của việc học tập Nhan

đề: Vai trò của việc học.

Nội dung đoạn 2: Sự hi sinh và tình yêu thương của người mẹ dành cho con Nhan đề: Tình thương của mẹ

b Nội dung của hai đoạn văn trên trong văn bản Những tấm lòng cao cả có nét giống với vănbản Cổng trường mở ra là đều đề cập đến vai trò quan trọng của giáo dục nhà trường và tìnhthương yêu sâu sắc của gia đình dành cho con cái

c Thêm câu chủ đề cho mỗi đoạn

(1) En-ri-cô yêu dấu của bố ! Việc học quả là khó nhọc đối với con Như mẹ đã nói, con vẫnchưa đến trường với thái độ hăm hở và vẻ mặt tươi cười Nhưng con thử nghĩ xem, một ngày

sẽ trống trải biết bao nếu con không đến trường Và chắc chắn chỉ một tuần lễ thôi, thế nào concũng xin trở lại lớp học Hiện nay tất cả thiếu niên đều đi học, En-ri-cô yêu dấu ạ Con hãynghĩ đến những người thợ tôi tôi vẫn đến trường sau khi lao động vất vả suốt ngày ; hãy nghĩđến những cô gái đã đi học ngày chủ nhật vì cả tuần lễ phải bận rộn trong các xưởng thợ,đếnnhững người lính ở thao trường trở về là đã viết viết, đọc đọc Con hãy nghĩ đến những cậu bécâm và mù mà vẫn phải học [ ] Hãy can đảm lên con, người lính nhỏ của đạo quân mênhmông ấy Sách vở là vũ khí của con, lớp học là đơn vị của con, trận địa là cả hoàn cầu và chiến

thắng là nền văn minh nhân loại Con phải hiểu việc học có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi người và sự phát triển của nhân loại.

(2) Mẹ của con rất yêu thương con và luôn dành những điều tốt đẹp nhất cho con Bố

nhớ, cách đây mấy năm, mẹ đã phải thức suốt đêm, cúi mính trên chiếc nôi trông chừng hơithở hổn hển của con, quằn quại vì nỗi lo sợ, khóc nức nở khi nghĩ rằng có thể mất con! Nhớlại điều ấy, bố ko thể nén được cơn tức giận đối với con Hãy nghĩ xem, En-ri-cô à! Con mà lạixúc phạm đến mẹ con ư? Người mẹ sẵn sàng bỏ hết một năm hạnh phúc để tránh cho con mộtgiờ đau đớn, người mẹ có thể đi ăn xin để nuôi con, có thể hi sinh tính mạng để cứu sống con!

HOẠT ĐỘNG V TÌM TÒI, SÁNG TẠO

(1)Tìm đọc và chép lại một bài thơ/ đoạn thơ hoặc một đoặn văn hay viết về ngày khai trường.(2)Nêu suy nghĩ của em khi nhận đượcqua tâm, chăm sóc của gia đình, và được học tập, vui chơi dưới mái trường?

(3) Hãy viết đoạn văn kể về ngày khai trường đầu tiên của mình ( khi vào lớp một)?

Hướng dẫn:Tâm trạng của em trong đêm trước ngày khai trường

- Sự chuẩn bị về áo quần, cặp sách

- Buổi sáng hôm ấy bầu trời, đường phố ra sao?

- Đến trường em thấy khung cảnh và không khí như thế nào?

- Ngôi trường có gì khác so với ngày thường

- Các bạn của em như thế nào?

(4) Soạn bài:“ mẹ tôi“ theo câu hỏi SGK

Trang 12

1 Kiến thức: Qua bức thư của một người cha gửi cho đứa con mắc lỗi với mẹ, hiểu tình yêu

thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng đối với mỗi người

- Sơ giản về tác giả Ét-môn-đô đơ A-mi-xi

- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc, vừa tế nhị, có lí và có tình của cha khi con mắc lỗi

- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư

2 Kỹ năng:- Biết Đọc – hiểu một văn bản viết dưới hình thức một bức thư.

- Vận dụng phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha (tác giả bức thư) và người mẹ nhắc đến trong bức thư

* Kĩ năng sống: - Tự nhận thức và xác định được giá trị của lòng nhân ái, tình thương và trách

nhiệm cá nhân với hạnh phúc gia đình

- Giao tiếp, phản hồi / lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ / ý tưởng, cảm nhận của bản thân

về các ứng xử thể hiện tình cảm của các nhân vật, giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản

3 Thái độ; Giáo dục tình cảm yêu thương, kính trọng cha mẹ

4 Năng lực cần phát triển

– Năng lực đọc hiểu văn bản (văn bản truyện Việt Nam hiện đại)

– Năng lực sử dụng tiếng Việt và giao tiếp

– Năng lực cảm thụ thẩm mĩ (nhận ra giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản)

- Phần chuẩn bị ở tiết trước - Tư liệu, hình ảnh

- Gọi HS trả lời miệng

- Cho lớp nhận xét, sửa chữa, bổ sung

- HS chia xẻ kỉ niệm

Có những lúc những câu nói vô tình của chúng ta đã làm cha mẹ phiền lòng nhưng chúng ta không biết được và nhờ sự giúp đỡ của cha mẹ mà chúng ta nhận ra và sửa chữa được sai lầm của mình

Đó chính là nội dung của văn bản “ Mẹ tôi”

HOẠT ĐỘNG II HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

I TÌM HIỂU CHUNG

- Cho Hs đọc thầm SGK

(1)Nêu hiểu biết của em về t/ giả ?

(2) Gọi HS giới thiệu văn bản ?

1 Tác giả:( 1846 – 1908 ) Ét-môn-đô đơ

A-mi-xi là nhà văn I-ta-li-a

2 Tác phẩm: Văn bản gồm hai phần: Phần

một là lời kể của En-ri-cô, phần hai là toàn bộ

Trang 13

- HS tham gia nhận xét, đánh giá, bổ sung

Những tấm lòng cao cả xuất bản ngày 17 tháng 10 năm 1886 là ngày tựu trường ở Ý Ngay

lập tức tác phẩm đạt được thành công vang dội, chỉ sau vài tuần đã có đến 40 phiên bản tiếng

Ý, cũng như được dịch ra các thứ tiếng khác Tác phẩm này chính là tác phẩm đưa De Amicis

ra phạm vi toàn thế giới, khiến nhà văn vốn không chuyên viết cho thiếu nhi nổi tiếng tronglàng các tác phẩm viết cho thiếu nhi Một phần tác phẩm là sự phản ánh giai đoạn thiếu nhi của

2 người con trai ông Cuốn sách gồm nhiều mẩu chuyện có ý nghĩa giáo dục sâu sắc trong đó

nhân vật trung tâm là một thiếu niên được viết bằng một giọng văn hồn nhiên trong sáng.

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt

1.Đọc- Chú thích

2

Bố cục: - 2 phần:

+ Phần 1: Từ đầu đến vô cùngND: Phần đầu trang nhật kí của En ricô

(1) Thái độ của người bố đối với

En-ri-cô qua bức thư là thái độ

như thế nào? Dựa vào đâu mà em

a.Thái độ của bố đối với En -ri -cô.

+ “Giống như một nhát dao đâm vào tim bố”

+ Là một sự xấu hổ, nhục nhã, dấu vết của sự vong ơnbội nghĩa

-> Buồn bã, tức giận, đau đớn

- Thái độ của người bố đối với En-ri-cô là thái độbuồn bã, tức giận, kiên quyết và rất nghiêm khắc

+ “Nhớ lại điều ấy, bố không nén được cơn tức giậnđối với con” - > thái độ tức giận

+ “Con mà lại xúc phạm đến mẹ con ư?” - > Buồn bã,thất vọng

Trang 14

- GV thống nhất ý kiến.

- GV tổng hợp , bổ sung, kết

luận

+ “Trong một thời gian con đừng hôn bố”, “Thà rằng

bố không có con còn hơn là thấy con bội bạc với mẹ”

-> Thái độ nghiêm khắc

+ “Việc như thế không bao giờ được tái phạm nữa”

“Con phải xin lỗi mẹ” - > Thái độ kiên quyết

Ông bố không nuông chiều xem nhẹ bỏ qua mà rất nghiêm khắc kiên quyết cảnh cáo con khi con có biểu hiện vô lễ với mẹ, thiếu kính trọng mẹ, xúc phạm đến danh dự bố mẹ trước mặt người ngoài mà người đó lại là cô giáo vị khách quý của gia đình

(1) Trong truyện có những hình ảnh

những chi tiết nào nói về người mẹ

En-ri-cô?

(2) Em hiểu mẹ của En-ri-cô là

người như thế nào?

- HS Phát hiện chi tiết

để tránh cho con một giờ đau đớn”

+ “Người mẹ có thể đi ăn xin để nuôi con, có thể hisinh tính mạng để cứu sống con”

- > Người có tình thương con vô cùng mãnh liệt, hết lòng vì con hi sinh tất cả vì con

Đó là hình ảnh về một người mẹ thiêng liêng, biểu tượng đẹp của tình mẫu tử Biết bao bài hát, bài thơ ca ngợi tình cảm đó:

Mẹ …

Mẹ ngồi vá áo trước sân

Vá bao mong ước tay sần mũi kim Bát canh đắng lá chân chim Lẫn vài con tép mẹ tìm dành con

(Nguyễn Ngọc Oánh)

Kí ức của mẹ

Mẹ đã chờ xanh lại thời gian

Mẹ ngỡ con còn chơi trốn tìm đâu đó

Những đứa con mang hình hài nỗi nhớ

Kí ức mẹ là lòng biển hóa san hô

(Nguyễn Khắc Thạch)

- Theo em điều gì đã khiến En-ri-cô

xúc động khi đọc thư bố?

- Cho lớp nhận xét, sửa chữa, bổ

Trang 15

-Theo em tại sao người bố không nói

trực tiếp với En-ri-cô mà lại viết thư ?

- Khái quát lại nội dung- nghệ thuật văn

bản?

- Gọi HS đọc ghi nhớ

Giữ được sự kín đáo, tế nhị

- En-ri-cô nhận thức sâu sắc hơn, có thời gian

để suy nghĩ và đọc đi đọc lại

- Viết thư tình cảm của người bố được thể hiện

dễ dàng hơn, sâu sắc hơn

* Ghi nhớ : SGK

GV: Tóm lại, dưới hình thức viết thư đó là cách góp ý vừa tế nhị kín đáo, lại vừa hiệu quả.

Nghệ thuật:- Sáng tạo nên hoàn cảnh xảy ra câu chuyện: En-ri-cô mắc lỗi với mẹ.

- Lựa chọn hình thức biểu cảm trực tiếp , có ý nghĩa giáo dục, thể hiện thái độ nghiêm khắc của người cha đối với con

Ý nghĩa:- Người mẹ có vai trò vô cùng quan trọng trong gia đình.Lồng trong câu chuyện

một bức thư có nhiều chi tiết khắc họa người mẹ tận tụy, giàu đức hy sinh, hết lòng vì con.

- Tình thương yêu, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất đối với mỗi con người.

HOẠT ĐỘNG III LUYỆN TẬP

(1) Hãy chọn một đoạn trong thư của bố

En-ri-cô có nội dung thể hiện vai trò vô cùng lớn lao

của người mẹ đối với con và học thuộc đoạn đó

(2) Nếu được gặp En-ri-cô, em sẽ tâm sự với

bạn điều gì?

- G cho đọc bài tập

Bài nói một trong những đoạn trích sau:

- Đoạn trong phần ghi nhớ

- Đoạn “Khi đã khôn lớn … và khôngđược chở che”

- Đoạn “Hãy nhớ kĩ … con mất mẹ”

Kẽo cà tiếng võng mẹ ngồi mẹ ru

Lời ru có gió mùa Thu

Bàn tay mẹ quạt mẹ đưa gió về

Những ngôi sao thức ngoài kia

Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con

Đêm nay con ngủ giấc tròn

Mẹ là ngọn gió của con suốt đời

HOẠT ĐỘNG V TÌM TÒI, SÁNG TẠO

(1) Đóng vai En ri cô em hãy viết một bức thư cho bố

(2)Hãy kể lại một sự việc lỡ gây khiến bố mẹ buồn phiền.

Chọn đề tài: : đi chơi không xin phép bố mẹ, đi học về muôn để mẹ chờ đợi lo lắng, đánh nhauvới em, lười học bài, kì thị bị điểm thấp…

Sau đó chọn một lỗi lầm nào đáng nhớ nhất rồi viết theo trình tự

Trang 16

- Hoàn cảnh mắc lỗi - Kể lại sự việc diễn ra

-Sự ăn năn hối lỗi của bạn thân - Hành động sữa chữa lỗi lầm

(3) Đọc kỹ văn bản Cuộc chia tay của những con búp bê.

(4) Sưu tầmnhwngx câu chuyện cảm động về tình anh em

1.Kiến thức : HS hiểu được Tình cảm anh em ruột thịt thắm thiết , sâu nặng và nỗi đau khổ

của nhũng đứa trẻ không may rơi vào hoàn cảnh bố mẹ li dị

- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản

- Năng lực đọc hiểu văn bản

-Năng lực sử dụng tiếng Việt và giao tiếp (qua việc thảo luận trên lớp, thuyết trình trước lớp

hệ thống tác phẩm văn học)

-Năng lực cảm thụ thẩm mĩ (nhận ra giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản)

- Tư liệu, hình ảnh liên quan đến bài học -Soan bài theo hướng dẫn SGK

- Phần chuẩn bị theo yêu cầu ở tiết trước - Phiếu học tập

D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

HOẠT ĐỘNG I KHỞI ĐỘNG Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI

(1)Các bạn trong nhóm cùng nhau

xây dựng đoạn văn với nội dung:

Điều em mong muốn về gia đình của

mình

Chỉ rõ: đoạn văn đã đảm bảo tính liên

kết về nội dung và hình thức như thế

nào?

- Tổ chức cho HS thảo luận

- Quan sát, khích lệ HS

Điều em mong muốn về gia đình của mình.

Tổ ấm gia đình rất quý giá và quan trọng đối vớimỗi người Gia đình là điểm tựa vững chắc để ta lớnlên, là bến đỗ bình yên tràn đầy tình yêu thương và

sự đùm bọc khi ta trở về Đó là nơi mà các thành viêntrong gia đình cùng nhau chia ngọt sẻ bùi, trao chonhau niềm tin, niềm hy vọng Tôi luôn mong gia đìnhmình được hạnh phúc, mạnh khỏe và yêu thươngnhau

- Đoạn văn trên đã đảm bảo tính liên kết về nộidung, các câu văn liên kết về đề tài: Điều em mong

Trang 17

- Tổ chức trao đổi, rút kinh nghiệm.

để khơi dậy trong lòng mỗi chúng ta: Tình cảm anh em trong sáng và biết thông cảm với những bạn có hoàn cảnh không may Vậy câu chuyện như thế nào?

HOẠT ĐỘNGII HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

I TÌM HIỂU CHUNG

- Cho Hs đọc thầm SGK

(1)Nêu hiểu biết của em về Khánh Hoài?

(2) Gọi HS giới thiệu truyện ngắn “Cuộc

chia tay của những con búp bê?

- GV giới thiệu hình ảnh, kết luận

và tổ chức cứu trợ trẻ em Rát-đa Béc-men ThụyĐiển tổ chức 1992

Tác giả Khánh Hoài (Bút danh khác thường gọi là: Bảo Châu) Tên khai sinh là: Đỗ VănXuyền, sinh ngày 10/7/1937 Quê gốc ở xã Đông Kinh, Đông Hưng, Thái Bình Nơi ở hiện naycủa tác giả Khánh Hoài ở thành phố Việt Trì

Tác giả Khánh Hoài học tiểu học và trung học ở Thái Bình, Hà Nội và Hải Phòng Trong thời

kỳ học Trung học ông đã tham gia các hoạt động bí mật trong phong trào học sinh, sinh viên.Vào năm 1956-1959 ông theo học tại Đại học sư phạm Hà Nội Ông đã tốt nghiệp Đại học sưphạm và trở thành hội viên Hội Nhà văn Việt Nam vào năm 1981

Nội dung chính “Cuộc chia tay của những con búp bê” mà tác giả Khánh Hoài muốn truyềnđạt đến cho người đọc đó là quyền trẻ em Phải chăng sự ích kỷ của người lớn đã dẫn đến bikịch cho những đứa trẻ khi mà chúng còn đang cần sự chăm sóc yêu thương

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

-Học sinh đọc văn bản: Giọng đọc

chậm, truyền cảm thể hiện rõ tâm

trạng của các nhân vật, đặc biệt là tình

cảm trong sáng giữa hai anh em

1 Đọc- Chú thích:

- Đọc chú thích (3,4,5) SGK/26

Chủ đề : Cuộc chia lìa đầy xót xa cảm động của

hai anh em Thành và Thủy

Định dạng
Số trang	34
Dung lượng	1,07 MB