5.Các nội dung giáo dục tích hợp: -GD KNS: + Kĩ năng giao tiếp: thể hiện sự đồng cảm, xót thương đối với những kiếp sống nghèo khổ những họa sĩ nghèo: Xiu, Giôn-xi, cụ Bơ-men; cảm thông,
Trang 1Ngày soạn: 16/19/2020 Tuần: 8
Tiết: 29
BÀI 8 Văn bảnCHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
(Trích) (Tác giả: O Hen-ri )
- Phát hiện, phân tích đặc điểm nổi bật về nghệ thuật kể chuyện của nhà văn
- Cảm nhận được ý nghĩa nhân văn sâu sắc của truyện
3 Thái độ: HS có lòng yêu thương con người, trân trọng cuộc sống.
4 Định hướng phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh:
- Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệthông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ…
-Phẩm chất: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm
5.Các nội dung giáo dục tích hợp:
-GD KNS:
+ Kĩ năng giao tiếp: thể hiện sự đồng cảm, xót thương đối với những kiếp sống nghèo
khổ (những họa sĩ nghèo: Xiu, Giôn-xi, cụ Bơ-men); cảm thông, trân trọng những ướcmong của họ về một cuộc sống tươi sáng hơn, hạnh phúc (Giôn-xi mong vẽ vịnh Na-pơ-nơ, cụ Bơ-men mong vẽ được một kiệt tác);
+ KN tư duy sáng tạo: Phân tích, bình luận về vẻ đẹp giản dị mà đặc sắc của “chiếclá” đã đánh lừa được con mắt nghệ thuật của 2 nữ họa sĩ, đã là tác nhân cứu cuộc sốngcủa Giôn-xi nhưng cũng lấy đi cuộc đời của cụ Bơ-men; nét tinh tế trong nghệ thuậtđảo ngược tình huống hai lần;
+ KN tự nhận thức, xác định giá trị, bài học cho bản thân về tình thương yêu, sự quanTâm giữa con người với con người; Biết trân trọng cưộc đời, không được có những ýnghĩ không đúng như Giôn-xi phó thác cuộc đời vào một chiếc lá
- GD đạo đức: Giáo dục lòng cảm thông, yêu thương người khác, giáo dục lòng nhân
ái, sự bao dung biết thương yêu, sẻ chia, giúp đỡ những số phận bất hạnh trong xã
Trang 2hội; tấm lòng nhân hậu, đồng cảm, xót thương với những con người bất hạnh; có khátvọng về cuộc sống tốt đẹp, tươi sáng => Giáo dục các giá trị tôn trọng, yêu thương,đoàn kết
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:
1 Giáo viên: nghiên cứu kĩ sách giáo khoa, sách bài tập, sách giáo viên, hướng dẫn
chuẩn kiến thức kĩ năng, tư liệu tham khảo; chuẩn bị kế hoạch dạy học, thiết bị, đồdùng; phương tiện dạy học,
2 Học sinh: đọc kĩ sách giáo khoa, sách bài tập, những tài liệu liên quan; soạn bài;
và chuẩn bị đầy đủ theo hướng dẫn về nhà của giáo viên
III PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC:
1.Phương pháp: Phương pháp thuyết trình, đàm thoại, luyện tập, dạy học nhóm, giải
quyết vấn đề, dạy học theo tình huống, dạy học định hướng hành động,
2.Kĩ thuật dạy học: giao nhiệm vụ, hỏi và trả lời, động não, “trình bày một phút”,
tóm tắt tài liệu; kĩ thuật giải quyết tình huống (để thực hiện yêu cầu cần đạt vận dụng
nội dung đã học vào giải quyết vấn đề trong thực tiễn).
IV.TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC:
1 Ổn định tổ chức: (1’)
2 Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh: (2’)
? Em rút ra bài học thiết thực gì qua hai hình tượng nhân vật Đôn Ki- hô- tê và Xan- chô Pan- xa
- Yêu cầu đạt được:
- Con người muốn tốt đẹp không được hoang tưởng dẫn đến gàn dở như Đôn Ki-
hô-tê nhưng cũng không được quá thực dụng để trở nên tầm thường như Xan- chô xa
Pan Con người phải luôn tỉnh táo, cao thượng, dũng cảm
3.Tổ chức các hoạt động Dạy – Học:
3.1 HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG:
- Mục tiêu: tạo hứng thú, tâm thế cho học sinh; tạo tình huống/vấn đề học tập nhằmhuy động kiến thức, kinh nghiệm hiện có của học sinh và nhu cầu tìm hiểu kiến thứcmới liên quan đến tình huống/vấn đề học tập
-Phương pháp: trực quan, vấn đáp, thuyết trình, nêu và giải quyết vấn đề…
-Năng lực cần đạt: giao tiếp, hợp tác, ngôn ngữ …
- Thời gian: 3 phút
- Cách tiến hành:
Trang 3Kỳ được nhiều quốc gia nhìn nhận như là một thế lực quân sự, văn hoá, và kinh
tế có ảnh hưởng lớn nhất trên thế giới
- Văn học Mỹ là một nền văn học trẻ nhưng đã xuất hiện những nhà văn kiệtxuất như Hê-min-guây, Giắc Lơn-đơn Trong số đó, tên tuổi của Ô Hen-ri nổi
bật lên như một tác giả truyện ngắn tài danh Chiếc lá cuối cùng là một trong
những truyện ngắn của ông đưa tên tuổi ông vang xa Trong tiết học hôm nay,chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu,
3.2 HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC:
-Mục tiêu: trang bị cho học sinh những kiến thức mới liên quan đến tình huống/vấn
đề học tập nêu ra ở hoạt động khởi động
-Phương pháp: Nêu và giải quyết vấn đề, vấn đáp, thuyết trình, hoạt động nhóm… -Năng lực cần đạt: năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lựcgiải quyết vấn đề và sáng tạo; năng lực ngôn ngữ, năng lực tin học, năng lực thẩmmỹ
- Thời gian: 35 phút
- Cách tiến hành:
B1: GV giao nhiệm vụ:
CH1: Em hãy giới thiệu về tác giả?
CH2: Giới thiệu xuất xứ của văn bản?
B2: Học sinh làm việc cá nhân với nội dung
thông tin trong sgk
I Giới thiệu chung:
Trang 4B3: Gv yêu cầu ngẫu nhiên 1-2 học sinh trình
bày 1 phút về hiểu biết của bản thân về tác giả
tác phẩm Có thể yêu cầu học sinh khác bổ
sung và chốt vấn đề
B4: GV kết luận:
-nhà văn Mĩ chuyên viết truyện ngắn
- Tinh thần nhân đạo cao cả được thểhiện một cách cảm động là điểm nổibật trong tác phẩm của ông
H - Cha ông là thầy thuốc, mẹ ông qua đời khi ông mới lên 3; 15 tuổi đã phải thôihọc, đi làm ở một hiệu thuốc, sau đó làm nhân viên kế toán, vẽ tranh, thủ quỹngân hàng
- Ông là nhà văn chuyên viết truyện ngắn Nổi tiếng với những tác phẩm có kếtthúc bất ngờ, pha trộn chất mỉa mai châm biếm và giọng điệu thương cảm khiviết về người lao động bình thường, những con người sống dưới đáy cùng của 1
xã hội xa hoa, giàu có
- Và sau khi ông qua đời thì vào năm 1918 hội nghệ thuật của Mỹ đã lấy tên củaông đặt cho 1 giải thưởng dành cho những truyện ngắn hay nhất của ông
- Truyện của ông thường toát lên tinh thần nhân đạo cao cả Truyện của ôngthường nhẹ nhàng nhưng toát lên tinh thần nhân đạo cao cả, tình thương yêungười nghèo khổ, rất cảm động ông thường sử dụng kiểu đảo ngược tình huốnghai lần một cách đột ngột, bất ngờ Nhiều nhân vật của ông vừa rất thực mà cũngvừa mơ hồ phảng phất như trong giấc mơ Nhiều truyện để lại cho độc giả ấntượng sâu sắc như: Căn gác xép, Cái cửa xanh, Quà tặng của các đạo sĩ, Chiếc lácuối cùng
Gọi HS nhận xét phần giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Đoạn trích là phần cuối củatruyện ngắn ''Chiếc lá cuối cùng''
- Mục tiêu: Đọc –Hiểu văn bản
- Phương pháp: Nêu và giải quyết vấn đề,
vấn đáp, thuyết trình, hoạt động nhóm…
- Năng lực cần đạt: năng lực tự chủ và tự
học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực
giải quyết vấn đề và sáng tạo; năng lực ngôn
II Đọc-Hiểu văn bản
Trang 5ngữ , năng lực tin học, năng lực thẩm mỹ
-Hướng dẫn đọc: giọng nhẹ nhàng biểu cảm,
chú ý lời đối thoại nhân vật
-Gọi 1 HS trình bày thể loại, phương thức
biểu đạt và bố cục của văn bản.
H
G
H
Bố cục: 3 phần
Đ1: Đầu tảng đá: Cụ Bơ-men và Xiu lên
gác thăm Giôn-xi, hai người lo sợ nhìn chiếc
lá cuối cùng
Đ2: Tiếp Thế thôi: hai ngày đã trôi qua,
chiếc lá cuối cùng không rụng và Giôn-xi đã
qua cơn nguy hiểm
Đ3: Còn lại: Giôn-xi bình phục và cá
i chết
bất ngờ của cụ Bơ Men
(?) Truyện có mấy nhân vật? Họ có điểm gì
tương đồng về hoàn cảnh sống?
-Truyện có 3 nhân vật: Xiu, Giôn-xi, cụ
Bơ-men
-> Họ đều là những hoạ sĩ nghèo, cùng sống
trong một ngôi nhà, trong sự bình lặng và
khó khăn)
Bố cục: 3 phần
H
Trang 6- Trong tác phẩm tự sự nhân vật chính là linh
hồn của tác phẩm, chúng ta sẽ khám phá
thông điệp của đoạn trình qua việc phân tích
nhân vật Và trong câu truyện này nhà văn
đã chọn 1 nhân vật trong trạng thái ốm yếu,
bệnh tật làm tiêu biểu cho các hành vi của
các nhận vật khác, là đòn bẩy để từ đó làm
nổi bật tính cách phẩm chất của nhân vật, vì
vậy ta phân tích, tìm hiểu nhân vật Giôn – xi
trước
Hoạt động nhóm
+ Bước 1: Giao nhiệm vụ:
1 Giới thiệu hoàn cảnh sống của Giôn –
xi?
- Ngay từ trang đầu ta có thể khẳng định
Giôn xi là 1 cô gái, 1 nghệ sĩ bất hạnh, nó
thể hiện điển hình cho bi kịch của người
nghệ sĩ Sau này các em cũng sẽ được tìm
hiểu về 1 ti sĩ, 1 nhà thơ cũng phải chịu số
phận bất hạnh, đó chính là nhà thơ Hàn
Mặc Tử ông bị mắc bệnh phong phải
cách li thế giới khi sức sáng tạo dồi rào,
căn bệnh đã đóng của thế giới ngoài kia
với trái tim đa tinh luôn khao khát được
yêu, được sống Trong tình trạng sức khoẻ
như vậy chắc chắn con người ta sẽ suy
nghĩ rất nhiều về sự sống và cái chết, về
những dự định, về nỗi đau, liệu giôn xi có
vậy không? Thì chúng ta cũng đi tìm hiểu
diễn biến tâm trạng của Giôn xi
2 Nêu và nhận xét về diễn biến tâm trạng
Trang 7xi có suy nghĩ và tâm trạng như thế nào?
Các em hãy tìm dẫn chứng để lí giải cho
những lời nói và ý nghĩ của nhân vật theo
các gợi ý sau.
- Có mấy lần giôn xi kéo mành lên?
- sau những lần kéo mành lên giôn xi có
lời nói và suy nghĩ gì?
- tại sao như vậy? Em hãy lí giải sự thay
đổi trong suy nghĩ, trong lời nói của giôn
xi?
- Nhà văn đã miêu tả 2 lần giôn xi đòi kéo
mành lên
+ lần 1: cô ngạc nhiên vì chiếc là thường
xuân mà cô tưởng đã rụng vẫn còn “ em
cứ tưởng là nhất định trong đêm vừa qua
nó đã rụng…em sẽ chết” => Lúc này cô
mang trong mình niềm tin định mệnh đớn
đau là khi chiếc là thường xuân cuối cùng
rụng xuống thì cô cũng sẽ chết Nhà văn
đã viết “ cái cô đơn nhất trên khắp thế
gian…lới lỏng dần từng sợi một” Niềm
tin duy nhất đc giôn xi đặt vào chiếc là
thường xuân mỏng manh đang quay
cuồng, quằn quại trong mưa gió, chiếc lá
đối với cô là một biểu tượng của thước đo
thời gian và sự sống => Hình ảnh giôn xi
là hình ảnh của con người bất hạnh, bất
lực trước bệnh tật, bất động trên giường
sắt, tạo ấn tượng về 1 bưcas tranh đã
đóng khung treo tường.
+ Lần thứ 2: khi nhìn chiếc lá thường
xuân vẫn còn đó, cô ngắm nhìn chiếc lá
hồi lâu và cô muốn sống “ em thật là 1
con bé hư…đưa cho e 1 chiếc gương” =>
lúc này đây thì nhựa sống đã lên men,
nghị lực và mầm sống hồi sinh Có thể 1
phần là do sự chăm sóc của cô bạn 1
phần là do thuốc men, nhưng bao trùm là
do chiếc là trên tường kia vẫn tồn tại,
bám lấy => cô trở lại với những nhu cầu
* Diễn biến tâm trạng:
- Lúc đầu:
+ Có ý nghĩ: chiếc lá thường xuâncuối cùng rụng thì cô sẽ lìa đời.-> Ngớ ngẩn, đáng thương, thiếunghị lực
+ Tâm trạng: chán nản, tuyệtvọng, buông xuôi, thờ ơ với sựsống của chính bản thân mình
- Sau đó:
+ Ngạc nhiên nằm nhìn chiếc láhồi lâu
+ Tự thấy mình là một con bé hư,muốn chết là một tội
+ Đòi ăn uống, soi gương, muốn
vẽ vịnh Na – plơ
-> Nhu cầu sống đã trở lại, yêubạn, yêu nghề, vượt qua được cáichết.-sự hồi sinh
+ Chiếc lá cuối cùng đã đem lại sựhồi sinh cho Giôn - xi, cô đã chiếnthắng bệnh tật, vượt qua được cáichết
->NT: Đảo ngược tình huống lần
Trang 8hàng ngày như ăn, soi gương, uống
nước và đặc biệt là cảm hứng sáng tạo
hồi sinh Cô đã bước qua được ranh giới
giữa sự sống và cái chết Như vậy chiếc là
có ý nghĩa vô cùng quan trọng: chiếc lá dù
mỏng manh, nhỏ nhoi nhưng vẫn là 1 sự
sống sự sống dẻo dai bền bỉ của chiếc lá
có thể kích thích tình yêu sự sống con
người vì vậy chiếc lá chính là hình ảnh
tượng trưng ẩn dụ, đa nghĩa.
Đằng sau hình tượng ấy tác giả muốn nói
điều gì? => Người ta có thể tự chữa bệnh
cho mình bằng nghị lực, bằng tình yêu
cuộc sống, bằng sự đấu tranh để chiến
lực và sự sống đang đuối dần mà sự sống
lại dần hồi sinh muốn sống muốn vẽ.
3 Nguyên nhân sâu xa nào làm cho
Giôn-xi khỏi bệnh? Có phải từ chiếc lá không?
Hay sự chăm sóc tận tình của Xiu? Từ tác
dụng của thuốc?
Từ sự hồi sinh của Giôn-xi, em rút ra
được bài học gì cho bản thân mình trong
cuộc sống?
- Với cô thì đó là bài học “ đừng bao giờ
nói lời tạm biệt nếu bạn muốn cố gắng,
đừng bao giờ bỏ cuộc nếu bạn vẫn còn
cảm thấy có thể tiếp tục,”
+ Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
+ Bước 3: Trao đổi thảo luận
+ Bước 4: Đánh giá chốt kiến thức
Giáo viên hướng dẫn học sinh bổ sung và
hoàn thiện nội dung kiến thức trong phiếu
học tập (Phiếu học tập đính kèm trong vở
Trang 9-Yêu cầu HS quan sát phần đầu văn bản:
? Em hãy cho biết, Xiu và Giôn-xi có mối
quan hệ ntn?
Họ là hai nữ họa sĩ nghèo, còn trẻ, sống
chung với nhau
? Mặc dù hai người không phải là chị em
ruột nhưng khi Giôn-xi bị ốm, Xiu đã có
tâm trạng và việc làm như thế nào? Hãy
chỉ ra những chi tiết minh họa cho điều ấy
Hoạt động nhóm
Cách thức: 4 bước
+ Bước 1: Giao nhiệm vụ
- Phân tích và nêu cảm nhận về tình thương
của Xiu dành cho Giôn-xi
+ Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
+ Bước 3: Trao đổi thảo luận
+ Bước 4: Đánh giá chốt kiến thức
Giáo viên hướng dẫn học sinh bổ sung và
hoàn thiện nội dung kiến thức trong phiếu
học tập (Phiếu học tập đính kèm trong vở
- Lo sợ mất Giôn - xi
-Vui mừng, sung sướng khi thấytình trạng của Giôn –xi khá lên
* Hành động:
- Nấu cháo, pha sữa, mời bác sĩ
- An ủi, động viên chăm sóc Giôn
xi tận tình
-> Xiu là hiện thân của tình yêuthương, đức hi sinh, nhân hậu, tìnhbạn đẹp, gắn bó, thủy chung ->Tình yêu thương của Xiu làmđẹp thêm bức tranh tình người bao
la kì diệu của câu chuyện
? Ý nghĩa của câu nói “cô ấy khỏi nguy hiểm rồi, chị đã thắng” là gì?
-Cùng với kiệt tác của cụ Bơ-men, tình thương và sự chăm sóc của Xiu đã giúpGiôn-xi thắng được bệnh tật, thắng được những yếu mềm Trong chiến thắng ấy,Xiu đã góp phần quan trọng nên có thể coi Xiu là người chiến thắng Tình thương
và lòng vị tha đã chiến thắng cái chết
-Dẫn dắt: Theo dõi mạch kể của truyện ta thấy, có hai lần Giôn-xi yêu cầu Xiukéo mành lên
? Ở lần thứ nhất, sau một trận mưa vùi dập và những cơn gió phũ phàng kéo dài, vào buổi sáng hôm sau, điều gì khiến cả hai chị em ngạc nhiên?
-Vẫn còn một chiếc lá thường xuân bám trên tường gạch
? Xiu có biết chiếc lá cuối cùng ấy là do cụ Bơ-men vẽ không?
Trang 10? Nếu Xiu biết trước thì sao?
-Truyện sẽ kém hay đi vì Xiu không bị bất ngờ và chúng ta không biết được tâmtrạng lo lắng thấm đượm tình người của cô
? Tại sao tác giả lại để cho Xiu kể lại chuyện về cái chết và nguyên nghân dẫn đến cái chết của cụ Bơ-men?
-Tác giả không tả trực tiếp cái chết của cụ Bơ-men trong bệnh viện mà gián tiếp
qua lời kể của Xiu Vì thế câu chuyện diễn ra tự nhiên hơn
Thảo luận nhóm bàn: 2p
? Hãy tóm tắt văn bản bằng một đoạn văn ngắn?
Giôn xi ốm nặng và cô chờ đợi chiếc lá thường xuân rụng cũng là lúc cô lìađời Nhưng qua một đêm mưa tuyết dữ dội chiếc lá vẫn còn đó khiến cô thoátkhỏi ý nghĩ đó và dần dần bình phục Xiu người bạn gái đã cho cô biết sự thật vềchiếc lá chính là bức tranh của họa sĩ già Bơ men đã được vẽ một cách bí mậttrong một đêm mưa gió để cứu Giôn - xi và cụ đã chết vì bệnh sưng phổi
? Vì sao khi nhìn thấy chiếc lá cuối cùng không rụng, Giôn - xi thay đổi tâm trạng?
* Hoạt động kết nối:
-Học bài cũ:
+ Đọc lại văn bản, kể tóm tắt văn bản
+ Nắm được những nét chính về tác giả, tác phẩm
+ Học và nắm được hoàn cảnh sống và diễn biến tâm trạng của Giôn - xi
-Chuẩn bị bài mới: Chiếc lá cuối cùng (tiếp theo)
+Tình cảm của Xiu đối với Giôn - xi
+ Nhân vật Bơ - men và kiệt tác chiếc lá cuối cùng
+ Nghệ thuật đảo ngược tình huống hai lần
* Rút kinh nghiệm sau giờ dạy:
-Hoàn thành nội dung kiến thức bài học
-H chuẩn bị bài chu đáo; Hoạt động tích cực
-G phân bố thời gian hợp lý; Sử dụng phương tiện dạy học phù hợp, đạt mục tiêu bàihọc
Trang 11Ngày soạn: 16/19/2020 Tuần: 8
Tiết: 30
BÀI 8 Văn bản:
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
(Trích) (Tác giả: O Hen-ri )
IV.TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC:
1 Ổn định tổ chức: (1’)
8A 45 45./45
2 Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh: (2’)
? Hãy tóm tắt văn bản” Chiếc lá cuối cùng” bằng một đoạn văn ngắn?
Giôn xi ốm nặng và cô chờ đợi chiếc lá thường xuân rụng cũng là lúc cô lìa đời.Nhưng qua một đêm mưa tuyết dữ dội chiếc lá vẫn còn đó khiến cô thoát khỏi ý nghĩ
đó và dần dần bình phục Xiu người bạn gái đã cho cô biết sự thật về chiếc lá chính
là bức tranh của họa sĩ già Bơ men đã được vẽ một cách bí mật trong một đêm mưagió để cứu Giôn - xi và cụ đã chết vì bệnh sưng phổi
3.Tổ chức các hoạt động Dạy – Học:
G
H
? Trong văn bản “Chiếc lá cuối cùng”, Cụ
Bơ-men có phải là nhân vật chính không? Vì sao?
-Không, vì không xuất hiện nhiều trong tác phẩm
3 Phân tích:
Trang 12G -Dẫn dắt: Cụ Bơ-men không phải là nhân vật chính
của văn bản nhưng cụ lại gắn liền với một kiệt tác
làm thay đổi cả cuộc đời của một con người Vậy
-Đó là một hoạ sĩ đã ngoài 60 tuổi, râu xồm, kiếm
sống bằng cách ngồi làm mẫu vẽ cho các hoạ sĩ trẻ
Cụ mơ ước vẽ một kiệt tác nhưng đã 40 năm nay vẫn
chưa thực hiện được Vì thế, cụ tự cho mình là người
thất bại trong nghệ thuật
-Dẫn dắt: Trong văn bản ta thấy Giôn-xi bị bệnh
sưng phổi Bệnh tật và nghèo túng khiến cô tuyệt
vọng không muốn sống nữa Cô đếm từng chiếc lá
thường xuân còn lại trên cây và nghĩ rằng, khi chiệc
lá cuối cùng rụng hết cũng là lúc cô lìa đời Khi cụ
Bơ-men và Xiu sang thăm Giôn-xi, thấy cô ngủ, hai
người sang phòng bên và đến nơi “họ sợ sệt nhìn ra
cửa sổ nhìn cây thường xuân rồi nhìn nhau chẳng
-Cụ Bơ –men vẽ chiếc lá:+ Khi lên thăm Giôn-xi: sợsệt nhìn ra cửa sổ, nhìnchiếc lá cuối cùng sắp rụng
G
H
? Chi tiết ấy cho em cảm nhận được thái độ gì của
cụ Bơ-men dành cho Giôn-xi?
-Trình bày
-> Yêu thương, lo lắng cho
số mệnh của Giôn- xi
G
H
? Nhìn Xiu cụ Bơ-men không nói gì nhưng theo
em trong thâm tâm cụ đang nghĩ đến điều gì?
-Nhìn cây thường xuân, cụ lo lắng cho số mệnh của
Giôn-xi Mặc dầu không nói gì với Xiu nhưng có lẽ
trong thâm tâm cụ đang nghĩ đến cách để cứu
Giôn-xi Điều này ta được biết ở cuối truyện qua lời kể
của Xiu
Trước đó khi khi nghe Xiu kể về ý nghĩ này của
Giôn-xi, cụ đã rất bực mình “Trên đời này lại có
người ngớ ngẩn muốn chết chỉ vì một cái dây leo
chết tiệt rụng lá” Nhưng rồi, dường như cảm thông
được với tâm trạng của một cô họa sĩ nghèo nên cụ
-Nghĩ đến việc sẽ vẽ chiếc lá cuối cùng để cứu sống
Giôn- xi Vì cụ đã hiểu tình trạng bệnh tật và tâm
Trang 13hồn yếu đuối của Giôn- xi.
-Vẽ âm thầm, bí mật trong đêm mưa gió, lạnh buốt
? Cụ Bơ-men có biết rằng vẽ bức tranh như vậy là
nguy hiểm không? Tại sao cụ vẫn vẽ? Mục đích?
-Phát biểu
+ Hành động, việc làm: Vẽchiếc lá: âm thầm, bí mậttrong đêm mưa gió lạnhbuốt ngoài trời ->
+ Mục đích: nhen lên niềmtin, niềm hy vọng sống choGiôn-xi
G
H
? Cụ phải trả giá như thế nào cho bức vẽ chiếc lá
đó ?
-Cụ bị viêm phối nặng và đã chết vì sưng phổi
Người ta tìm thấy một chiếc đèn bão còn thắp sáng,
một chiếc thang đã bị lôi ra khỏi chỗ để của nó, vài
chiếc bút lông rơi vung vãi, bảng pha màu xanh vàng
-Cụ thật là cao thượng, quên mình vì người khác, lại
cứ lẳng lặng mà làm không hề hé răng cho ai biết
- Con người cao thượngquên mình vì người khác
G
H
G
? Tại sao người kể chuyện bỏ qua không nói đến
việc cụ vẽ chiếc lá trong đêm mưa tuyết ra sao mà
đợi đến những dòng cuối cùng của truyện mới cho
bạn đọc biết qua lời kể của Xiu?
-NT: Thủ pháp giấu kín sự việc -> tạo sự bất ngờ cho
Giôn- xi và gây hứng thú, bất ngờ cho người đọc
=>Đây là dụng ý NT của tác giả, nhằm tạo bất ngờ
cho Giôn-xi và gây
hứng thú cho người đọc-> làm nổi bật đức hy sinh
cao cả của cụ Bơ-men)
- NT: Thủ pháp giấu kín sựviệc -> tạo sự bất ngờ choGiôn-xi và gây hứng thú,bất ngờ cho người đọc
H Hoạt động nhóm
Cách thức: 4 bước
Bước 1: Giao nhiệm vụ
+ Thời gian: 5’
+ HS: Chia 6 nhóm thảo luận (mỗi nhóm 5-8 HS)
+ Nội dung (Phiếu học tập - MC):
1 Có ý kiến cho rằng cụ Bơ-men đã đổi cuộc sống
của mình để cứu sống Giôn- xi Ý kiến của em như
thế nào?
2 Có thể gọi chiếc lá cuối cùng đó là một kiệt tác
Trang 14H
được hay không? Vì sao?
+ Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
+ Bước 3: Trao đổi thảo luận
Đại diện trình bày
HS nhóm khác nhận xét, bổ sung
+ Bước 4: Đánh giá, chốt kiến thức (MC)
Chiếc lá cuối cùng đó chính là một kiệt tác, vì nó rất
đẹp, rất giống lá thật, cuống lá màu xanh sẫm, rìa lá
hình răng cưa đã nhuốm màu vàng úa, cả Giôn-xi và
Xiu là hai họa sĩ mà không nhận ra Điều đó thể hiện
tài năng của người nghệ sĩ Tài năng ấy được tạo bởi
cái tâm, từ tình yêu thương con người Chính nó đã
góp phần cứu sống một con người, đẩy lui ác bệnh
Hơn thế nữa nó được hoàn thành trong một hoàn
cảnh khắc nghiệt, trong một đêm mưa tuyết lạnh giá
Nó được tạo ra bằng chính sinh mạng của người vẽ
nó, bằng tình yêu thương bao la, lòng hi sinh cao
thượng Bức tranh của cụ là một kiệt tác vì đã hướng
tới và phục vụ cuộc sống con người
? Từ đó em hiểu gì về một tác phẩm nghệ thuật
chân chính?
-Một tác phẩm nghệ thuật chân chính phải được tạo
ra từ tình yêu thương con người, là nghệ thuật vì con
người
- Chiếc lá cuối cùng là một kiệt tác:
- Sinh động, giống nhưthật
- Tạo ra sức mạnh, khơidậy sự sống trong tâm hồncon người
- Được vẽ bằng cả tấmlòng nhân hậu, bằng tráitim yêu thương và sự hisinh cao cả
Định hướng GD đạo đức: Qua nhân vật cụ Bơ-men, mỗi chúng ta học được rất
nhiều điều Đó là biết cảm thông, yêu thương người khác, có lòng nhân ái, baodung, biết thương yêu, sẻ chia, giúp đỡ những số phận bất hạnh trong xã hội; tấmlòng nhân hậu, đồng cảm, xót thương với những con người bất hạnh,
? Thực tế, em đã làm được những điều đó chưa?
Trang 151 Cùng với NT khắc họa nhân vật, O Hen-ri còn
thành công trong việc xây dựng 2 tình huống đảo
ngược bất ngờ, em hãy chỉ ra 2 tình huống ấy?
2 Cả hai tình huống ấy đều liên quan đến sự việc
nào?
3 Theo em, nghệ thuật này có tác dụng gì?
+ Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
+ Bước 3: Trao đổi thảo luận
Đại diện trình bày
HS nhóm khác nhận xét, bổ sung
+ Bước 4: Đánh giá, chốt kiến thức (MC)
1 Tình huống đảo ngược hai lần:
+ Giôn- xi đang tiến dần đến cái chết
-> Cuối truyện cô khoẻ lại, yêu đời, chiến thắng cái
chết.
+ Cụ Bơ-men đang khoẻ
-> Cuối truyện lại qua đời vì bệnh tật
2 Cả hai tình huống ấy đều gắn với bệnh sưng phổi
và chiếc lá cuối cùng Giôn-xi bị sưng phổi nhưng vì
chiếc lá mà hồi phục; cụ Bơ-men vì chiếc lá mà bị
sưng phổi rồi chết.
3 Tác dụng: Cách kết thúc đảo ngược tình huống
khiến nhân vật trong truyện và người đọc thấy bất
ngờ và hấp dẫn.
- Cả hai tình huống trênđều gắn với bệnh sưngphổi và hình ảnh chiếc lácuối cùng
=> Cách kết thúc đảongược tình huống khiếnnhân vật trong truyện vàngười đọc thấy bất ngờ vàhấp dẫn
- Mục tiêu: khái quát nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa
văn bản; các kiến thức cần ghi nhớ
? Câu chuyện đã giúp em
hiểu thêm điều gì về tình
yêu thương con người?
Hãy rút ra ý nghĩa của
4.1 Nội dung -Ý nghĩa văn bản
- Nội dung: Phản ánh tình yêu thương cao cả của
những người nghèo khổ
- Ý nghĩa: Chiếc lá cuối cùng là câu chuyện cảm
động về tình yêu thương giữa những người nghệ sĩnghèo Qua đó, tác giả thể hiện quan niệm của mình
về mục đích sáng tạo cuả nghệ thuật