kinh tế học quản lý mba vaa

SỰ SUY THOÁI CỦA THỊ TRƯỜNG iv.Một số nguyên nhân khác dẫn tới sự suy thoái. của thị trường[r]

CHUYÊN ĐỀ VI

THÔNG TIN & SỰ SUY THOÁI

CỦA THỊ TRƯỜNG

NỘI DUNG

1 Thông tin bất cân xứng

2 Sự suy thoái thị trường

3 Người ủy nhiệm, người tác nghiệp

4 Vai trò của tiêu chuẩn hóa và thương hiệu

1 THƠNG TIN BẤT CÂN XỨNG

• Những vấn đề về kinh tế được chúng ta phân

tích trước đây đều dựa trên giả định người

tiêu dùng và nhà sản xuất đều có thơng tin

đầy đủ về những nhân tớ kinh tế khả biến,

thích hợp với sự lựa chọn của họ

• Nhưng nếu thơng tin giữa hai bên khơng cân

xứng, bên này biết nhiều thơng tin hơn bên

kia, thì đó là nguyên nhân dẫn đến sự lựa

chọn ngược, rủi ro đạo đức (tâm lý ỷ lại) và

sự suy thoái của thị trường

1 THƠNG TIN BẤT CÂN XỨNG

• Lựa chọn ngược là khi bên có lợi thế về

thông tin có một đặc điểm nào đó (chất

lượng sản phẩm, tình trạng sức khỏe, sự lành

mạnh về tài chính v.v.) mà bên kia không

thể quan sát với độ chính xác tuyệt đối, vì

vậy bên có lợi thế thông tin tìm cách che

giấu hay bóp méo những thông tin theo

hướng có lợi cho mình

1 THƠNG TIN BẤT CÂN XỨNG

• Ngược lại, bên bất lợi về thông tin phải tìm

cách để buộc bên kia phải bộc lộ đặc điểm

của mình thông qua những chính sách hay

ràng buộc nào đo

• Tình huống rủi ro đạo đức khi có một sự bất

cân xứng thông tin về hành động của các

bên tham gia và bên có lợi thế về thông tin

cố gắng che đậy hoặc gây nhiễu hành động

theo hướng có lợi cho mình

1 THƠNG TIN BẤT CÂN XỨNG

• Thơng tin khơng cân xứng cịn cĩ thể tạo ra

những ngoại ứng khi mà nĩ cĩ tác động tơi

việc tiêu thụ và sản xuất của nhưng ngành

khác

• Giả sử nhà máy thép khơng tiến hành xử lý

nước thải làm cho giá thép rẻ, sản xuất thép

nhiều, giá thép thấp hơn giá thực tế nhưng nĩ

tác động xấu tới mơi trường, tới sản xuất nơng

nghiệp

1 THÔNG TIN BẤT CÂN XỨNG

• Tình trạng thông tin không cân xứng là nguyên

nhân trực tiếp tạo nên thị trường “đồ tầm tầm”,

những vấn đề phát sinh của người ủy nhiệm,

người tác nghiệp

• Để giải quyết một phần hậu quả của tình trạng

này người ta phải xây dựng thương hiệu và đưa

ra những tiêu chuẩn hóa cho sản phẩm của

hãng mình sản xuất

2 SỰ SUY THOÁI CỦA THỊ TRƯỜNG

• Khi người tiêu dùng không có thông tin đầy

đủ về chất lượng sản phẩm mà họ sẽ mua sẽ

dẫn tới sự hoài nghi về chất lượng của sản

phẩm

• Sự hoài nghi này dẫn tới việc không sẵn lòng

chi trả cho những sản phẩm có chất lượng, từ

đó thị trường sẽ co xu hướng phát triển cho

các sản phẩm “đồ tầm tầm” Đây là nguyên

nhân của sự suy thoái về thị trường

2 SỰ SUY THOÁI CỦA THỊ TRƯỜNG

i Thị trường ô tô cũ

• Người bán xe cũ sẽ biết chất lượng của chiếc

xe đó nhưng người mua sẽ hoài nghi

• Sự hoài nghi đó sẽ dẫn tới việc coi những

chiếc xe có chất lượng cao cũng chỉ là những

chiếc xe có chất lượng trung bình

2 SỰ SUY THOÁI CỦA THỊ TRƯỜNG

i Thị trường ô tô cũ

• Điều này làm cho nhu cầu của khách hàng

thay đổi và đường cầu dịch chuyển về phía

những sản phẩm có chất lượng thấp

• Sự dịch chuyển đó tiếp tục tiếp diễn cho đến

khi hầu như chỉ có những chiếc xe có chất

lượng thấp được tiêu thụ

2 SỰ SUY THOÁI CỦA THỊ TRƯỜNG

2 SỰ SUY THOÁI CỦA THỊ TRƯỜNG

ii Thị trường bảo hiểm

• Vì sao những người lớn tuổi lại khó mua bảo

hiểm hoặc phải mua với giá thành cao? Lý do là

có hiện tượng thông tin không cân xứng

• Người mua bảo hiểm biết về tình trạng sức khỏe

của mình vì vậy những người ốm yếu có xu

hướng mua bảo hiểm nhiều hơn Điều này làm

cho giá của bảo hiểm tăng lên

2 SỰ SUY THOÁI CỦA THỊ TRƯỜNG

ii Thị trường bảo hiểm

• Khi giá bảo hiểm tăng lên, những người có rủi

ro bị bệnh thấp cho rằng giá bảo hiểm là quá cao

dẫn tới việc họ không chấp nhận mua bảo hiểm

• Điều này dẫn tới việc hầu hết những người mua

bảo hiểm là những người có vấn đề về sức khỏe

và làm cho việc bán bảo hiểm trở lên bất lợi

• Để thị trường bảo hiểm đi vào hoạt động, đôi

khi chính phủ phải can thiệp

2 SỰ SUY THOÁI CỦA THỊ TRƯỜNG

iii Thị trường lao động

• Trong thị trường lao động có tính cạnh tranh,

người lao động muốn tìm việc làm có mức

lương ngang bằng với sản phẩm biên mà họ

mang lại

• Tuy nhiên, do tình trạng thất nghiệp luôn tồn tại

nên nhiều người sẵn sàng làm việc với mức

lương thấp hơn

• Vậy khi tuyển nhân sự, các hãng có áp dụng

chính sách tuyển người chấp nhận lương thấp?

2 SỰ SUY THOÁI CỦA THỊ TRƯỜNG

iii Thị trường lao động

• Khi tuyển nhân sự, các hãng dựa trên thông tin

năng lực do người lao động cung cấp, do đó

mức lương có thể giống nhau trao cho người có

năng lực khác nhau

• Khi đã được nhận vào làm việc, hầu hết người

lao động đều làm việc có năng suất giảm sút,

tránh việc

2 SỰ SUY THOÁI CỦA THỊ TRƯỜNG

iii Thị trường lao động

• Do vậy, khi thuê mướn nhân sự, các hãng phải

tốn chi phí giám sát

• Trong một số trường hợp, việc giám sát là không

khả thi do tốn kém về chi phí hoặc do đặc trưng

của công việc

• Thậm chí, khi bị phát hiện, người lao động cũng

có thể tìm được một việc làm với mức lương

tương tự

2 SỰ SUY THOÁI CỦA THỊ TRƯỜNG

iii Thị trường lao động

• Ở một mức lương cao hơn, người lao động sẽ có

nguy cơ giảm thu nhập khi bị sa thải và tìm việc

ở hãng khác

• Vì thế, lý thuyết hiệu quả tiền lương cho rằng:

tiền lương có ảnh hưởng tới năng suất lao động

• Tiền lương có hiệu quả sẽ làm tăng năng suất

lao động, ngăn cản người lao động tránh việc

2 SỰ SUY THOÁI CỦA THỊ TRƯỜNG

iii Thị trường lao động

• Mức lương cao sẽ có sức cạnh tranh, do vậy,

một số hãng không muốn chấp nhận tình trạng

thiếu ổn định về nhân sự, nghĩa là tuyển nhân sự

chấp nhận lương thấp, thật nhiều rồi tiến hành sa

thải những nhân viên không đáp ứng nhu cầu

công việc Họ trả lương cao để tăng năng suất và

giữ chân lao động

2 SỰ SUY THOÁI CỦA THỊ TRƯỜNG

iii Thị trường lao động

• Điều này làm cho thị trường lao động bị ảnh

hưởng khi người lao động với thu nhập thấp có

xu hướng tránh việc, một số hãng không có

năng lực tài chính gặp khó khăn khi tuyển nhân

sự

• Ngày nay, một số hãng tuyển nhân sự dựa trên

một số chính sách đãi ngộ khác mà không chỉ

dựa vào tiền lương

2 SỰ SUY THOÁI CỦA THỊ TRƯỜNG

iv.Một số nguyên nhân khác dẫn tới sự suy thoái

của thị trường

• Việc nhà cung cấp không có đủ thông tin về cầu

có thể làm cho họ đi đến quyết định sản xuất

quá nhiều hoặc sản xuất quá ít Khi đó, thị

trường xảy ra tình trạng thừa/thiếu

• Sản xuất hàng hóa, dịch vụ thừa/thiếu là nguyên

nhân dẫn tới thị trường bất ổn

2 SỰ SUY THOÁI CỦA THỊ TRƯỜNG

iv.Một số nguyên nhân khác dẫn tới sự suy thoái

của thị trường

• Thông tin không cân xứng còn có thể tạo ra

những ngoại ứng khi mà nó có tác động tơi việc

tiêu thụ và sản xuất của nhưng ngành khác Giả

sử nhà máy thép không tiến hành xử lý nước thải

làm cho giá thép rẻ, sản xuất thép nhiều, giá thép

thấp hơn giá thực tế nhưng nó tác động xấu tới

môi trường, tới sản xuất nông nghiệp

3 NGƯỜI ỦY NHIỆM-NGƯỜI TÁC NGHIỆP

• Quan hệ với người tác nghiệp tồn tại ở hầu hết

nơi nào có quan hệ thuê mướn mà phúc lợi của

người này tùy thuộc vào người khác tiến hành

• Người tác nghiệp là người hành động, người ủy

nhiệm là bên mà hành động đó có ảnh hưởng

đến

• Vậy làm thế nào để người người tác nghiệp sẽ

mang lại nguồn lợi cho người ủy nhiệm mà có

thể cắt giảm chi phí quản lý?

• Người ủy nhiệm thiết kế một chế độ khen

thưởng sít sao để người tác nghiệp đáp ứng

được các mục tiêu trong điều kiện chi phí là nhỏ

nhất

3 NGƯỜI ỦY NHIỆM-NGƯỜI TÁC NGHIỆP

• Trong doanh nghiệp tư nhân người ta có thể sử

dụng những chế độ như chia cổ phiếu của công

ty cho người tác nghiệp, chế độ lương bổng, hoa

hồng và những ràng buộc về trách nhiệm mà

người tác nghiệp phải hoàn thành

3 NGƯỜI ỦY NHIỆM-NGƯỜI TÁC NGHIỆP

• Trong các doanh nghiệp nhà nước ngoài những

cơ chế như những doanh nghiệp tư nhân áp

dụng, doanh nghiệp nhà nước còn dựa vào sự

thăng tiến, quyền lực mà người tác nghiệp sẽ có

đạt được

3 NGƯỜI ỦY NHIỆM-NGƯỜI TÁC NGHIỆP

4 VAI TRÕ CỦA TIÊU CHUẨN HÓA &

THƯƠNG HIỆU

• Tình trạng thông tin không cân xứng diễn ra ở

hầu hết các thị trường và đó là nguyên nhân làm

suy thoái thị trường

• Để đưa những sản phẩm có chất lượng về đúng

vị trí của nó người ta phải xây dựng danh tiếng

(thương hiệu) cho sản phẩm hoặc cho nhà cung

cấp sản phầm, dịch vụ

• Khi không có đủ thông tin về thị trường, khách

hàng thường dựa vào thương hiệu của sản

phẩm để lựa chọn

• Các hãng cũng vì thế mà cố gắng xây dựng

thương hiệu của mình bằng các hình thức nâng

cao chất lượng sản phẩm, xây dựng chế độ bảo

hành, bảo trì để khách hàng cảm thấy được yên

tâm

THƯƠNG HIỆU

• Trường hợp không phù hợp cho việc khuyếch

trương thương hiệu người ta dùng tới phương án

tiêu chuẩn hóa

• Tiêu chuẩn hóa là việc hãng sử dụng những

thành phần như nhau cho sản phẩm sử dụng ở

các thị trường khác nhau

4 VAI TRÕ CỦA TIÊU CHUẨN HÓA &

THƯƠNG HIỆU

• Giả sử, khẩu vị của người tiêu dùng ở mỗi nơi

có khác nhau nhưng một số hãng vẫn đưa ra

công thức chế biến như nhau và họ vẫn thu hút

được một lượng lớn khách hàng

• Một số sản phẩm nổi tiếng trên thị trường như

KFC, Macdonan, Pepsi, Cocacola,…

THƯƠNG HIỆU