"Tài nguyên là tất cả các dạng vật chất, phi vật chất và tri thức được sử dụng để tạo ra của cải vật chất, hoặc tạo ra giá trị sử dụng mới cho con người” (Giáo trình Kinh. tế và Qu[r]
Trang 1Nguyễn Hoàng Nam
Email: nguyenhoangnam275@gmail.com
KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG
Chương III: Kinh tế tài nguyên thiên nhiên
Trang 23.1 Tài nguyên thiên nhiên
3.2 Kinh tế tài nguyên tái tạo
3.3 Kinh tế tài nguyên không tái tạo
Trang 3Khái niệm
"Tài nguyên là tất cả các dạng vật chất, phi vật chất và tri thức được sử dụng để tạo
ra của cải vật chất, hoặc tạo ra giá trị sử dụng mới cho con người” (Giáo trình Kinh
tế và Quản lý môi trường, 2003)
Trang 4Khái niệm
"Tài nguyên là tất cả các dạng vật chất, phi vật chất và tri thức được sử dụng để tạo
ra của cải vật chất, hoặc tạo ra giá trị sử dụng mới cho con người” (Giáo trình Kinh
tế và Quản lý môi trường, 2003)
• Tài nguyên là một thành phần của môi trường
• Thành phần môi trường trở thành tài nguyên khi:
− Con người nhận thức được giá trị sử dụng và có nhu cầu sử dụng một
thuộc tính nào đó của môi trường
− Trình độ khoa học công nghệ của con người phát triển đến một chừng mực nhất định, tạo điều kiện cho con người có đủ khả năng chế biến và sử dụng thành phần môi trường đó
Trang 5Khái niệm
"Tài nguyên là tất cả các dạng vật chất, phi vật chất và tri thức được sử dụng để tạo
ra của cải vật chất, hoặc tạo ra giá trị sử dụng mới cho con người” (Giáo trình Kinh
tế và Quản lý môi trường, 2003)
• Tài nguyên là một thành phần của môi trường
• Thành phần môi trường trở thành tài nguyên khi:
− Con người nhận thức được giá trị sử dụng và có nhu cầu sử dụng một
thuộc tính nào đó của môi trường
− Trình độ khoa học công nghệ của con người phát triển đến một chừng mực nhất định, tạo điều kiện cho con người có đủ khả năng chế biến và sử dụng thành phần môi trường đó
Trang 6Tài nguyên tái tạo (renewable resources) là những tài nguyên mà trữ lượng của chúng có thể tự phục hồi theo các quy luật tự nhiên
• Tuy nhiên, nếu việc khai thác của con người không hợp lý thì nguồn tài nguyên này vẫn có thể bị cạn kiệt Bài toán đặt ra là: Làm sao khai thác tài nguyên tái tạo 1 cách bền vững?
• Một số tài nguyên đang tái tạo tiêu biểu đang đứng trước bài toàn này: nước, đất, rừng, tài nguyên thủy sản
Trang 7Mô hình sinh học và nguyên tắc khai thác bền vững
Tăng
trưởng
(tấn)
Milner Baily Schaefer (1912-1970)
Mô hình sinh học thể hiện mối quan hệ giữa sự tăng trưởng và trữ lượng của loài cá
(Schaefer, 1957)
Trang 8Mô hình sinh học và nguyên tắc khai thác bền vững
Trữ lượng (tấn)
• SE (Natural Equilibrium) là trữ lượng tối đa đạt sự cân bằng tự nhiên với môi trường sống SE được duy trì ổn định nếu các yếu tố bên ngoài không đổi
• SMVP (Minimum Viable Population) là trữ lượng loài tối thiểu đảm bảo sự sống Trữ lượng SMVP không được duy trì ổn định (có thể tăng lên SEvà cũng có thể về 0)
Tăng
trưởng
(tấn)
Trang 9Mô hình sinh học và nguyên tắc khai thác bền vững
Nguyên tắc khai thác bền vững sinh học:
• Lượng đánh bắt = lượng tăng trưởng
• Hoạt động đánh bắt chỉ nên diễn ra khi trữ lượng nằm trong khoảng từ SMVP đến SE
Cmax = G(S * )
Vậy
→ Cmax (maximum sustainable yield) là lượng đánh bắt bền vững tối đa
→ S * là trữ lượng cho phép lượng đánh bắt bền vững tối đa (S * còn được ký hiệu là SMSY – maximum sustainable
Tăng
trưởng
(tấn)
Trang 10Mô hình sinh học và nguyên tắc khai thác bền vững
Tăng
trưởng
(tấn)
Trữ lượng (tấn)
C0 = G(S0)
Cmax = G(S * )
C1 • Mức khai thác C1>Cmaxlà không bền
vững, nếu diễn ra trong thời gian dài
sẽ dẫn đến tuyệt chủng
Nguyên tắc khai thác bền vững sinh học:
• Lượng đánh bắt = lượng tăng trưởng
• Hoạt động đánh bắt chỉ nên diễn ra khi trữ lượng nằm trong khoảng từ SMVP đến SE