1 Xác định đúng vấn đề nghị luận: vẻ đẹp của những cô gái thanh niên xung phong trong truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê để thấy họ xứng đáng trở thành biểu tượng cho [r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KÌ THI TUYỂN SINH LỚP 10 NĂM HỌC 2018 – 2019 LONG AN Môn thi: NGỮ VĂN (Chuyên)
Thời gian làm bài: 150 phút (Không kể thời gian giao đề)
(Đề thi có 01 trang gồm 02 câu)
-
Câu 1 (4,0 điểm)
Lấy tựa đề “Gia đình và quê hương – chiếc nôi nâng đỡ đời con”, hãy viết một bài
văn nghị luận nêu lên những suy nghĩ của em về nguồn cội yêu thương của mỗi con người
Câu 2 (6,0 điểm)
Nhận xét về truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê, có ý kiến cho
rằng:
“Tác phẩm đã khắc họa thành công những nữ thanh niên xung phong trong thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước Với những phẩm chất anh hùng, cách mạng, họ xứng đáng trở thành biểu tượng cho thế hệ vàng của tuổi trẻ Việt Nam thời chống Mĩ”
Em hãy phân tích vẻ đẹp của những cô gái thanh niên xung phong trong truyện ngắn
Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê để làm sáng tỏ ý kiến trên
-HẾT -
Thí sinh không được sử dụng tài liệu
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Họ và tên thí sinh: ……… Số báo danh:………… Chữ ký ……… Chữ ký cán bộ coi thi 1: ………
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 21 | 5
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KÌ THI TUYỂN SINH LỚP 10 NĂM HỌC 2018 – 2019 LONG AN Môn thi: NGỮ VĂN (Chuyên)
Thời gian làm bài: 150 phút (Không kể thời gian giao đề)
-
HƯỚNG DẪN CHẤM
(Gồm 05 trang)
I HƯỚNG DẪN CHUNG
- Thí sinh phải có kiến thức văn học và xã hội đúng đắn, sâu rộng; có kĩ năng làm văn nghị
luận tốt: kết cấu rõ ràng, lập luận chặt chẽ, văn viết giàu cảm xúc
- Do đặc trưng của môn Ngữ văn nên giám khảo cần linh hoạt trong quá trình chấm Khuyến khích những bài viết có cảm xúc, sáng tạo Chấp nhận những bài viết có ý tưởng không giống
hướng dẫn chấm nhưng phải có căn cứ xác đáng và lí lẽ thuyết phục
- Hướng dẫn chỉ nêu mức điểm của các phần nội dung lớn, giám khảo dựa trên tổng thể các ý thí sinh có được mà định điểm nhưng phải đảm bảo không sai lệch mức điểm đã được qui định
trong Hướng dẫn chấm và được thống nhất trong Hội đồng chấm thi
- Điểm toàn bài là tổng điểm của hai câu
II HƯỚNG DẪN CHẤM CỤ THỂ
Câu
1
Lấy tựa đề “Gia đình và quê hương – chiếc nôi nâng đỡ đời con”,
hãy viết một bài văn nghị luận nêu lên những suy nghĩ của em về nguồn cội yêu thương của mỗi con người
4,0
I Yêu cầu về hình thức và kĩ năng làm văn nghị luận xã hội: Viết một
bài văn nghị luận xã hội về một tư tưởng đạo lí
- Bố cục 3 phần rõ ràng: mở bài, thân bài, kết bài 0,25
- Sáng tạo: có quan điểm riêng, suy nghĩ mới mẻ, diễn đạt bằng ngôn ngữ riêng, kết hợp dẫn chứng để tăng tính thuyết phục
0,25
II Yêu cầu về nội dung, kiến thức: Thí sinh có thể trình bày bài viết theo
nhiều cách nhưng cần đảm bảo các ý sau
1 Nêu đúng vấn đề cần nghị luận: trình bày suy nghĩ và quan niệm về
cội nguồn yêu thương của mỗi con người
0,25
2 Giải thích
- Gia đình là nơi có mẹ, có cha, có những người thân yêu, ruột thịt của
chúng ta, là nơi chúng ta được yêu thương, nâng đỡ, khôn lớn và
trưởng thành
0,25
- Quê hương là nơi chôn nhau cắt rốn của ta, nơi ta sinh sống, học 0,25
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 32 | 5
tập,… (nơi ấy có mọi người ta quen biết, thân thiết, có cảnh quê thơ mộng trữ tình, có những kỉ niệm ngày ấu thơ cùng bạn bè, những ngày cắp sách đến trường…)
=> Nguồn cội yêu thương của mỗi con người chính là gia đình và quê hương, đó là điều không thể thiếu trong cuộc đời của bất kì ai Nguồn cội
ấy sẽ là chiếc nôi bình yên nâng đỡ suốt cuộc đời mỗi người
0,5
3 Bàn luận mở rộng
- Gia đình và quê hương là bến đỗ bình yên cho mỗi con người, dù ai đi đâu, ở đâu cũng sẽ luôn tự nhắc nhở mình phải nhớ về nguồn cội quê hương bởi nó theo bước hành trình của ta suốt cuộc đời
0,25
- Gia đình từ xưa đến nay vẫn luôn được coi là “chiếc nôi” của cuộc đời
ta Ở nơi ấy có đầy ắp tình thương và niềm tin trao gửi; nơi tìm về sau mỗi lần thất bại hay mỗi khi gục ngã để được chắp thêm niềm tin, để tiếp tục sống và vươn lên
0,5
- Hiện nay, sự gần gũi giữa các thành viên trong gia đình đang bị giảm sút (do nhiều nguyên nhân) Do đó cha mẹ và con cái ngày càng thiếu sự hiểu biết lẫn nhau, điều này khiến con cái cảm thấy chán nản, bi quan …
0,25
- Phê phán những người không biết trân trọng gia đình, quê hương mình: tìm cách phá hoại quê hương, chê bai quê hương mình nghèo khó, lam lũ, không muốn nhận quê hương, …
0,25
*Lưu ý: Thí sinh cần đưa ra những dẫn chứng thực tế để làm sáng tỏ
luận điểm
4 Bài học nhận thức và hành động
- Mỗi người chỉ có một nguồn cội, vì vậy chúng ta phải biết trân trọng, yêu quý, phát huy những giá trị đẹp đẽ của gia đình, quê hương mình
0,25
- Với gia đình, chúng ta hãy làm tròn bổn phận của người con, người cháu: học giỏi, chăm ngoan, hiếu thảo để ông bà, cha mẹ vui lòng
0,25
- Với quê hương, hãy góp sức trong công cuộc xây dựng quê hương mình ngày càng giàu đẹp
0,25
Câu
2
Nhận xét về truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh
Khuê, có ý kiến cho rằng:
“Tác phẩm đã khắc họa thành công những nữ thanh niên xung phong trong thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước Với những phẩm chất anh hùng, cách mạng, họ xứng đáng trở thành biểu tượng cho thế hệ vàng của tuổi trẻ Việt Nam thời chống Mĩ”
Em hãy phân tích vẻ đẹp của những cô gái thanh niên xung
phong trong truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh
Khuê để làm sáng tỏ ý kiến trên
6.0
Trang 43 | 5
I Yêu cầu về hình thức và kĩ năng: Viết một bài văn nghị luận văn học
- Bố cục 3 phần rõ ràng: mở bài, thân bài, kết bài 0,25
- Sáng tạo: có cách diễn đạt độc đáo, suy nghĩ kiến giải mới mẻ, hợp lí 0,25
II Yêu cầu về nội dung, kiến thức: Thí sinh có thể trình bày bài viết theo
nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo các ý sau
1 Xác định đúng vấn đề nghị luận: vẻ đẹp của những cô gái thanh niên
xung phong trong truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê
để thấy họ xứng đáng trở thành biểu tượng cho thế hệ vàng của tuổi trẻ Việt Nam thời chống Mĩ
0,25
2 Triển khai vấn đề nghị luận: vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết
hợp chặt chẽ lí lẽ và dẫn chứng
a/ Giới thiệu ngắn gọn tác giả Lê Minh Khuê, tác phẩm Những ngôi sao xa xôi, ý kiến
0,25
b/ Giải thích ý nghĩa lời nhận định
Lời nhận định trên đã đánh giá chính xác sự thành công của tác phẩm
Những ngôi sao xa xôi Truyện đã làm nổi bật tâm hồn trong sáng, mơ
mộng, tinh thần dũng cảm, cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ, hi sinh nhưng rất hồn nhiên, lạc quan của những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn Đó chính là hình ảnh đẹp, tiêu biểu về thế
hệ trẻ Việt Nam trong thời kì kháng chiến chống Mĩ
0,5
c/ Phân tích, chứng minh
- Vẻ đẹp chung của các cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn
+ Đó là những cô gái tuổi đời còn trẻ Vì nhiệm vụ giải phóng miền
Nam, họ đã không tiếc tuổi xuân để chiến đấu, cống hiến cho đất nước
0,25
+ Công việc của họ là trinh sát mặt đường gặp nhiều khó khăn nguy hiểm Họ phải làm việc dưới mưa bom bão đạn, phải phá bom thông
đường để những đoàn quân tiến vào giải phóng miền Nam
0,25
+ Họ mang lí tưởng chiến đấu để thống nhất Tổ quốc nên đều giàu tinh thần trách nhiệm, coi thường gian khổ Mỗi nhân vật có nét tính cách
riêng nhưng họ yêu thương, lạc quan, có niềm tin vào tình yêu nước
0,25
- Vẻ đẹp riêng của các cô gái thanh niên xung phong
* Nhân vật Phương Định
+ Nữ thanh niên xung phong mang phẩm chất anh hùng: công việc vô
cùng vất vả và nguy hiểm; quả cảm, kiên cường và giàu lòng yêu nước;
có tinh thần trách nhiệm, quên mình vì công việc; bình tĩnh, tự tin, gan dạ vượt qua nỗi sợ hãi của mình
0,5
Trang 54 | 5
+ Một cô gái xinh đẹp, nhạy cảm và lãng mạn: trẻ trung và đầy nữ
tính; quan tâm tới hình thức bên ngoài, rất tự tin và tự hào về nét riêng của mình; thích làm duyên, yêu đời, thích hát và thả hồn trong những kỉ niệm xa xôi
0,25
+ Gắn bó, yêu thương với tất cả đồng đội: luôn quan tâm, lo lắng, yêu
thương, thấu hiểu và chăm sóc chu đáo cho đồng đội như đứa em trong nhà
0,25
=> Tác giả đã xây dựng thành công hình tượng nhân vật Phương Định, một người thiếu nữ trẻ trung, mơ mộng giữa chiến tranh khốc liệt vẫn tràn đầy niềm tin yêu Cô xứng đáng trở thành biểu tượng nữ anh hùng
trong văn xuôi chống Mĩ
0,25
* Nhân vật chị Thao
+ Tổ trưởng tổ trinh sát mặt đường Khi làm nhiệm vụ, chị tỏ ra là một người điềm tĩnh, quyết đoán và rất táo bạo
0,25
+ Ngoài công việc, chị còn hiện lên với một tâm hồn nhạy cảm, đầy
nữ tính và giàu tình cảm: yêu ca hát, thích làm đẹp; sợ máu, và sợ vắt;
lo lắng, quan tâm cho những người đồng đội
0,25
=> Qua vẻ đẹp đầy nữ tính đã tạo nên chiều sâu tư tưởng cho nhân vật và đưa nhân vật trở nên gần gũi, sống động hơn, như một nữ anh hùng trong cuộc sống đời thường
0,25
* Nhân vật Nho
- Người ít tuổi nhất trong tổ trinh sát nhưng thật cứng rắn, mạnh mẽ và can đảm: có tinh thần trách nhiệm, gan dạ, dũng cảm, kiên cường trước
những khó khăn
0,25
- Nho cũng có những nét rất đáng yêu: xinh xắn, nhỏ nhắn, dễ thương;
hay vòi vĩnh, làm nũng các chị và hay đòi ăn kẹo
0,25
=> Dẫu ít tuổi nhất trong tổ trinh sát mặt đường, song Nho đã mang phẩm chất tốt đẹp và những cá tính riêng khó lẫn so với các chị
0,25
- Nghệ thuật:
+ Nghệ thuật miêu tả nhân vật, đặc biệt là ngòi bút phân tích tâm lí nhân vật
+ Ngôn ngữ trần thuật rất phù hợp với nhân vật
+ Câu văn ngắn, nhịp điệu dồn dập gợi không khí ác liệt của chiến trường
0,5
*Lưu ý:
- Thí sinh cần phân tích cụ thể, chi tiết các dẫn chứng đưa ra nhằm làm sáng tỏ luận điểm
- Trong quá trình phân tích nhân vật, nếu thí sinh lồng vào phần nghệ thuật thì vẫn cho trọn điểm phần nghệ thuật
Trang 65 | 5
d/ Đánh giá chung
Nhận định trên hoàn toàn đúng đắn Truyện đã khắc họa thành công hình tượng các cô gái thanh niên xung phong với vẻ đẹp hồn nhiên, trong sáng, mơ mộng và lãng mạn của những thiếu nữ Hà thành trẻ trung, xinh đẹp Đồng thời còn là biểu tượng cho vẻ đẹp sáng ngời cho tuổi trẻ anh hùng cách mạng Việt Nam thời chống Mĩ: lạc quan, yêu đời, dũng cảm,
kiên cường
0,25
-Hết -