Ngày soạn:01/11/2015Ngày dạy: 03/11/2015 Chương IV:BIẾN DỊ Tiết 23,Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN I.MỤC TIÊU BÀI HỌC: 1.Kiến thức: -Trình bày được khái niệm, nguyên nhân phát sinh đột biến gen -Nê
Trang 1Ngày soạn:01/11/2015
Ngày dạy: 03/11/2015
Chương IV:BIẾN DỊ Tiết 23,Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1.Kiến thức:
-Trình bày được khái niệm, nguyên nhân phát sinh đột biến gen
-Nêu tính chất biểu hiện và vai trò, các dạng đột biến gen
2.Kĩ năng
Rèn kĩ năng quan sát, phân tích, tự nghiên cứu SGK
3.Thái độ:
Nhận biết một số dạng đột biến có trong tự nhiên và phòng tránh các tác hại gây đột biến cho sinh vật và con người
II.CÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI
-Kĩ năng hợp tác,ứng xử/giao tiếp, lắng nghe tích cực
-Kĩ năng thu thập và xử lí thông tin khi quan sát tranh ảnh…để tìm hiểu khái niệm,vai trò của đột biến gen
-Kĩ năng bày tỏ ý kiến
III.PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
-Dạy học nhóm
-Giải quyết vấn đề
-Vấn đáp –tìm tòi
-Trực quan
-Hỏi và trả lời
IV.PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
-Máy chiếu
V.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A.Tổ chức: 9A3
B.Kiểm tra bài cũ: không kiểm tra
C,Bài mới
*Khám phá: HS quan sát một số bức ảnh biến dị
?Cho biết chúng có đặc điểm gì khác thường?
?Những cá thể này có hiện tượng gì ? (Biến di)
-HS: Dựa vào kiến thức đã học, cho biết biến dị là gì?
(Biến dị là hiện tượng con cái sinh ra khác với bố mẹ và khác nhau về nhiều chi
tiết-TT trang 5, Mục I, Bài 1, dòng 2 và 3)
->Chuyển : Vậy có những loại biển dị nào, nguyên nhân phát sinh biến dị, vai trò của biến dị như thế nào:
-GV: Giảng trên sơ đồ
Trang 2Hoạt động dạy và học Nội dung
-HS: Quan sát ảnh gen (a)
?Đoạn gen (a) gồm mấy cặp nuclêôtit ?
- Gồm 5 cặp nuclêôtit
?Trình tự xắp xếp các nuclêôtit trong gen
(a)?
-GV: Các nuclêôtit xắp sếp theo nguyên
tắc bổ sung:
- A – X – T – A – G –
- T – G – A – T – X –
-Chuyển ý: từ gen bình thường (a) có thể
đột biến thành gen b,c,d.Vậy giữa gen đột
biến có điểm gì khác biệt với gen ban đầu
HOẠT ĐỘNG NHÓM: 5 phút
-Quan sát sơ đồ->hoàn thành bảng sau:
I-Đột biến gen là gì?
BIẾN DỊ
BIẾN DỊ DI TRUYỀN
BIẾN DỊ KHÔNG DI TRUYỀN
Trang 3Đoạn ADN Số cặp nuclêôtit Điểm khác so với đoạn (a) Đặt tên dạng biến đổi b
Thêm cặpT-A Thêm một cặp nuclêôtit
G-X
Thay cặp một nuclêôtit
-HS: Dựa vào bảng vừa hoàn thiện và
thông tin SGK
?Đột biến gen là gì ?
?Đột biến gen có những dạng nào?
-GV: Đột biến gen là loại biến dị di
truyền được.
*Chuyển:Những biến đổi về cấu trúc của
gen được phát sinh do nguyên nhân nào
-HS: Quan sát ảnh, thông tin SGK
?Nêu nguyên nhân phát sinh đột biến
gen?
-GV: Chính những tác nhân vật lí, hoặc
hóa học đã tác động và nhân tế bào dẫn
đến sao chép nhầm của AND trong nhân
đôi tạo ra các đột biến gen.Những cá thể
mang đột biến gen có vai trò gì trong tự
nhiên
-Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen
-Các dạng đột biến gen + Mất một cặp nuclêôtit.
+ Thêm một cặp nuclêôtit.
+ Thay thế một cặp nuclêôtit này bằng cặp nuclêootit khác.
II-Nguyên nhân phát sinh đột biến gen
- Tự nhiên: Do rối loạn trong quá trình tự sao chép của AND dưới ảnh hưởng của môi trường trong và ngoài cơ thể (đột biến tự nhiên).
-Thực nghiệm: Con người đã gây ra các đột biến bằng tác nhân vật lí, hoặc hoá học (đột biến nhân tạo)
Trang 4-HS: Dựa vào kiến thức đã học bài trước
(Bài 19-Mục II-T58- 3 dòng cuối trang)
?Nêu mối quan hệ giữa gen và tính
trạng?
-GV: Nêu lại sơ đồ
Gen(một đoạn
AND)->mARN->Prôtêin->Tính trạng (kiểu hình)
->Gen quy định tính trạng
-HS: Dựa vào thông tin SGK,dựa vào mối
quan hệ trên
?Tại sao đột biến gen gây biến đổi kiểu
hình ?
-GV: Giảng trên sơ đồ
Biến đổi trong cấu trúc của gen->Biến
đổi mARN ->Biến đổi Protein tương
ứng->Biến đổi kiểu hình
-Chuyển: Những cá thể bị biến đổi về
kiểu hình có vai trò gi trong thực tiễn
-HS: Quan sát ảnh sau
?Hãy quan sát các ảnh sau đây và cho
biết : Đột biến nào có lợi, đột biến nào có
hại cho bản thân sinh vật hoặc đối với
con người?
-HS: Trả lời, nhận xét
?Giữa có lợi và có hại thì mặt nào là chủ
yếu?
?Vai trò của đột biến gen?
-HS: Quan sát 1 số hình ảnh cho biết
những đột biến nào là có lợi và đột biến
III-Vai trò của đột biến gen
-Đột biến gen thường gây hại, một số đột biến có lợi.
VD:đột biến gây bạch tạng ở lúa,đột biến gây dị dạng ở lợn, đột biến làm cây cứng
và nhiều bông ở lúa.
Trang 5nào là có hại
?Tại sao các đột biến thường có hại cho
sinh vật?
-GV: Vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài
hoà trong kiểu gen đã qua chọn lọc tự
nhiên và duy trì lâu đời trong điều kiện tự
nhiên , gây ra những rối loạn trong quá
trình tổng hợp Prôtêin
?Từ những nguyên nhân gây đột biến gen
và những tác hại rất lớn của đột biến.Nêu
các biện pháp phòng ngừa đột biến gen?
-GV:
+Vệ sinh và bảo vệ môi trường, trường
lớp
+Sử dụng những thực phẩm an toàn
+Không lạm dụng thuốc kháng sinh
+Không hút thuốc lá
*Tuy nhiên có nhưng đột biến gen lại có
lợi
?Đột biến gen có lợi khi nào?
-GV: Đa số các đột biến gen tạo ra các
gen lặn.Chỉ biểu hiện kiểu hình ở trạng
thái đồng hợp và trong điều kiện thích
hợp
Qua giao phối, nếu gặp tổ hợp gen thích
hợp, một đột biến vốn là có hại có thể trở
thành có lợi Trong thực tiễn, người ta gặp
những đột biến tự nhiên và nhân tạo có
lợi cho bản thân sinh vật và cho con
người
?Các đột biến gen có lợi có ý nghĩa như
thế nào trong sản xuất và tự nhiên?
->Ý nghĩa:các đột biến có lợi là nguồn nguyên liệu chủ yếu cho chon giống và tiến hóa
Trang 6VI.THỰC HÀNH/LUYỆN TẬP
*Chọn đáp án đúng:
Câu 1: Đột biến gen là :
a.Những biến đổi trong cấu trúc của gen
b Những biến đổi trong cấu trúc NST
c.Những biến đổi trong cấu trúc a.a
d.Những biến đổi trong cấu trúc của prôtêin
Câu 2: Các dạng đột biến gen là
a Mất cặp nuclêôtit
b Thêm cặp nuclêôtit
c Mất, thay ,thế một hoặc một số cặp nuclêôtit
d Đảo một số cặp nuclêôtit
Câu 3: Nguyên nhân của đột biến gen là do:
a.Tác nhân vật lí
b.Điều kiện tự nhiên
c.Ảnh hưởng điều kiện tự nhiên, môi trường trong và ngoài cơ thể d.Tác nhân cơ học
Câu 4: Đa số đột biến gen đều
a.có lợi.
b.có hại.
c.trung tính.
d.có lợi, một số rất ít có hại
Câu 5: Một gen có A = 600 Nu; G = 900 Nu Đã xảy ra đột biến gì trong các
trường hợp sau ( Biết rằng đột biến chỉ tác động tới một cặp Nu)
a.Nếu khi đột biến, gen đột biến có: A = 601 Nu; G = 900 Nu (- Đột biến thêm một cặp Nu ( A –T ))
b Nếu khi đột biến, gen đột biến có: A = 599 Nu; G = 901 Nu( Đột biến thay thế cặp Nu này bằng cặp Nu khác ( Thay cặp A - T bằng G – X))
c.Nếu khi đột biến, gen đột biến có A = 599 Nu; G = 900 Nu( Đột biến mất một cặp Nu ( Mất cặp A – T))
