- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: xử lí các tình huống được đặt ra trong bài học; thiết kế được một văn bản nghị luận về bài thơ, đoạn thơ; đề xuất những giải pháp nhằm bồi đắp t
Trang 1GIÁO ÁN MINH HỌA CẤP TRUNG HỌC CƠ SỞ
VĂN BẢN VĂN HỌC ĐỒNG CHÍ – CHÍNH HỮU
I Mục tiêu bài học/chủ đề
Rèn luyện cho học sinh:
1 Năng lực chung:
- Năng tự chủ và tự học: đọc, tìm hiểu văn bản; tìm kiếm các nguồn tư liệu liên quan (tranh ảnh, video, bài viết, ); huy động những trải nghiệm của
bản thân (nếu có) về người lính và cuộc kháng chiến chống Pháp
- Năng giao tiếp và hợp tác: chia sẻ nguồn tư liệu và trải nghiệm của cá nhân; thảo luận nhóm; thuyết trình; đối thoại với giáo viên và bạn học về
các vấn đề của bài học
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: xử lí các tình huống được đặt ra trong bài học; thiết kế được một văn bản nghị luận về bài thơ, đoạn thơ; đề xuất những giải pháp nhằm bồi đắp tình cảm kính yêu đối với anh bộ đội cụ
Hồ, phát huy tinh thần yêu nước
2 Năng lực chuyên biệt:
a Năng lực ngôn ngữ và văn học, cụ thể:
* Kĩ năng đọc - hiểu: biết đọc hiểu một văn bản văn học, cụ thể:
- Phân tích được những giá trị nội dung và nghệ thuật cơ bản của văn bản Đồng chí; giải thích được ý nghĩa của nhan đề trong việc thể hiện nội dung
cơ bản của văn bản
- Nhận biết và phân tích được đặc điểm của văn bản thơ trữ tình hiện đại; chỉ ra được mối quan hệ giữa đặc điểm văn bản với mục đích của nó
- Nhận biết và phân tích được tác dụng của các tín hiệu nghệ thuật trong văn bản Đồng chí
- Nhận biết và phân tích được quan hệ giữa phương tiện ngôn ngữ và phương tiện phi ngôn ngữ (tranh ảnh, video…) dùng để biểu đạt nội dung trong văn bản Đồng chí
- Liên hệ với những hiểu biết về người lính và chiến tranh
- Nhận biết được câu đặc biệt, sự phát triển từ vựng, các biện pháp tu từ
* Kĩ năng viết: viết văn bản nghị luận về đoạn thơ, bài thơ
- Biết cách trích dẫn văn bản khác cùng đề tài (Nhớ của Hồng Nguyên, Ngày về của Chính Hữu, Bài thơ về tiểu đội xe khôngkính của Phạm Tiến Duật, Bao giờ trở lại của Hoàng Trung Thông)
* Kĩ năng nói và nghe:
- Trình bày cảm nhận của mình về hình ảnh người lính trong kháng chiến chống Pháp
- Nghe và nhận biết được tính hấp dẫn của bài trình bày; chỉ ra được những hạn chế (nếu có) của bài trình bày cảm nhận về hình ảnh người lính
b Năng lực thẩm mĩ: cảm thụ, khám phá vẻ đẹp của ngôn từ, hình ảnh, chi
tiết nghệ thuật
3 Phẩm chất, thái độ:
Trang 2Giáo dục học sinh biết yêu mến và tự hào về người lính, về truyền thống
yêu nước
II Chuẩn bị
2.1.Giáo viên:
a Phương tiện dạy học:
- Máy tính/điện thoại có kết nối internet, máy chiếu, loa
- Phiếu học tập
- Kế hoạch dạy học
- Văn bản dạy học: SGK Ngữ văn 9- Tập I
- Video giới thiệu cuộc kháng chiến kháng chiến chống Pháp và bài hát
Đồng chí
* Công cụ đánh giá:
- Bảng tiêu chí đánh giá/yêu cầu cần đạt
- Phiếu đánh giá phẩm chất và năng lực học sinh đạt được sau bài học
2.2 Học sinh:
- Phân tích được giá trị nội dung – nghệ thuật cơ bản của văn bản Đồng chí;
giải thích được ý nghĩa của nhan đề trong việc thể hiện nội dung cơ bản của
văn bản
- Nhận biết và phân tích được đặc điểm của văn bản thơ hiện đại; chỉ ra
được mối quan hệ giữa đặc điểm văn bản với mục đích của nó
- Nhận biết và phân tích được tác dụng của các tín hiệu nghệ thuật
- Nhận biết và phân tích được quan hệ giữa phương tiện ngôn ngữ và
phương tiện phi ngôn ngữ (tranh ảnh, video…)
- Liên hệ với những hiểu biết về người lính và chiến tranh của bản thân
- Xác định thái độ học tập nghiêm túc, biết chia sẻ, đồng cảm
- Chuẩn bị sách giáo khoa và bài đã soạn ở nhà
III Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học
3.1 Xác định chuỗi các hoạt động dạy học và thời gian dự kiến
Tên /
thời
gian
hoạt
động
Mục tiêu [hoạt
động]
Nội dung của hoạt
động
Phương pháp, kỹ thuật, hình thức, công cụ [tiến hành hoạt động]
Yêu cầu cần đạt [của hoạt động]
Khởi
động
(5’)
- Kết nối với
những trải
nghiệm cá nhân
Hoạt động 1:
-Cho HS xem video cuộc Kháng chiến - Phát vấn trực tiếp
Bước đầu cảm nhận được về cuộc kháng
Trang 3về người lính
và chiến tranh
- Tạo hứng thú
tìm hiểu, khám
phá về hình ảnh
người lính
chống Pháp kết hợp nghe một đoạn bài hát Đồng chí
- Cảm nhận của em sau khi xem video và nghe bài hát?
- Sau khi HS trả lời,
GV dẫn dắt vào bài học
- Trình chiếu tranh ảnh, video về cuộc kháng chiến chống Pháp
chiến chống Pháp qua trải nghiệm cá nhân (xem các bài giới thiệu, xem tranh ảnh, video, tham
tiếp…)
Hình
thàn
h
kiến
thức
(35’)
- Hình thành
kiến thức mới
- Phát triển kỹ
năng ghi nhận,
mô tả, hệ thống
hóa các thông
tin về đối
tượng chiếm
lĩnh
- Phát triển kỹ
năng tự rút ra
những kiến thức
mới phù hợp
- Phát triển năng
lực hợp tác –
giao tiếp qua
tham gia khám
phá văn bản
Hoạt động 2: Nhận diện khái quát đặc điểm hình thức của văn bản
Giải thích ý nghĩa nhan
đề và quan hệ giữa nhan đề và nội dung văn bản Nêu bố cục và nội dung chính của mỗi phần trong văn bản
Xác định phương thức biểu đạt chính và các phương thức biểu đạt khác được kết hợp trong văn bản Ngoài ngôn ngữ, văn bản còn
sử dụng các phương tiện gì để chuyển tải nội dung tư tưởng (có dùng hình ảnh, video,
không)? Theo em, mục đích của việc đăng văn bản này là gì? Việc kết hợp các phương tiện trình bày có giúp văn bản đạt được mục đích
đó không (mục đích
Dùng lời đặt câu hỏi
- Chia nhóm hoạt động thảo luận về đặc điểm khái quát hình thức của văn bản
- Tổ chức hoạt động trình bày kết quả làm việc nhóm
- Nhận diện và giải thích được đặc điểm hình thức của văn bản: nhan đề,
bố cục, cách trình bày, các phương tiện hỗ trợ…
- Vận dụng được các thao tác khám phá, phân tích một văn bản thơ hiện đại
- So sánh đặc điểm của văn bản thơ hiện đại với một số loại văn bản khác
- Có kĩ năng tạo lập được văn bản nghị luận văn học
- Có kĩ năng sáng tác thơ
Trang 4truyền thông)?
Hoạt động 3: Khám
phá các nội dung ý
nghĩa cụ thể của văn
bản
Hiện thực cuộc kháng
chiến chống Pháp trong
thời kì đầu?Vẻ đẹp
hình ảnh người lính
trong kháng chiến
chống Pháp?
Dùng lời đặt câu hỏi
- Chia nhóm hoạt động thảo luận về đặc điểm nội dung của văn bản
- Tổ chức hoạt động trình bày kết quả làm việc nhóm
Phân tích được nội dung cơ bản của văn bản, giải thích được ý nghĩa của nhan đề trong việc thể hiện nội dung
cơ bản của văn bản
- Khám phá được
vẻ đẹp của hình ảnh người lính trong kháng chiến chống Pháp và hiện thực cuộc kháng chiến chống Pháp trong thời kì đầu
Hoạt động 4: Đánh
giá phương thức
chuyển tải nội dung
tư tưởng của văn bản
- Nhận xét về ngôn
ngữ, giọng điệu trần
thuật của văn bản thông
tin; sự kết hợp giữa
Dùng lời đặt câu hỏi
- Chia nhóm hoạt động thảo luận về đặc điểm ngôn ngữ, phương thức chuyển tải nội dung tư tưởng của văn bản
- Nhận diện được đặc điểm riêng về phong cách ngôn ngữ, giọng điệu tâm tình thủ thỉ của văn bản văn học, hình ảnh thơ chân thực,
Trang 5ngôn ngữ và các phương tiện chuyển tải nội dung tư tưởng khác
- chỉ ra hiệu quả của phương thức ngôn ngữ trong việc chuyển tải nội dung tư tưởng
- so sánh được với đặc điểm ngôn ngữ của loại văn bản khác
- Tổ chức hoạt động trình bày kết quả làm việc nhóm
giàu tính biểu tượng, ngôn ngữ vừa giản
dị lại vừa cô đọng, hàm súc
- Nhận xét được hiệu quả của đặc điểm ngôn ngữ, giọng điệu trong việc truyền tải nội dung
- So sánh được với đặc điểm ngôn ngữ, giọng điệu của kiểu văn bản khác
Luyện tập –
củng cố
(5’)
- Khắc sâu kiến thức bài học
- Khơi gợi suy nghĩ, cảm nhận riêng của cá nhân học sinh
Hoạt động 5: Chốt lại các kiến thức cần ghi nhớ
Văn bản có khơi gợi được tình cảm đối với người lính? Vìsao?
- Hướng dẫn trả lời lại hệ thống câu hỏi dưới văn bản trong sgk trên
cơ sở những dữ kiện mới mà giờ học đưa lại
- Cho học sinh vẽ
sơ đồ tư duy (trên bảng, trên giấy…)
Khái quát được những điều đã đồng thuận qua tiết học
- Trình bày được những thu nhận sâu sắc của mình qua tiết học
Vận dụng, tìm
tòi mở rộng
(ngoài giờ)
Hình thành và rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức bài học vào nhận diện, tạo lập
Hoạt động 6: Vận dụng các kiến thức trong thực tiễn:
- Tạo lập một văn bản nghị luận về đoạn thơ, bài thơ
- Chuyển giao
nhiệm vụ học tập cho các nhóm
- Bảng phân công công việc
- Giới thiệu các
- Nhận biết được và biết cách phân tích các loại văn
Trang 6kiểu văn bản
nghị luận về
đoạn thơ, bài
thơ
- Trình bày văn bản nghị luận văn học đó
- Đánh giá, nhận xét về văn bản nghị luận văn học đó của bạn học tạo lập
nguồn tài liệu tham khảo bảnhiện đại thơ
khác trên báo chí, web…
- Biết cách tạo lập một văn bản nghị luận
về đoạn thơ, bài thơ