van 6 tiet 73-90

Mục tiêu bài học: Giúp học sinh: - Hiểu đợc nội dung, ý nghĩa Bài học dduwownfd đời đầu tiên, thấy đợc nét đặc sắc củangòi bút Tô Hoài trong cả hai phơng thức miêu tả và kể chuyện.. - Tí

Trang 1

Giáo án ngữ văn 6

Học kì II Tuần 19

(Tô Hoài)

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:

- Hiểu đợc nội dung, ý nghĩa Bài học dduwownfd đời đầu tiên, thấy đợc nét đặc sắc củangòi bút Tô Hoài trong cả hai phơng thức miêu tả và kể chuyện

- Rèn kĩ năng đọc truyện đồng thoại, đọc lời đối thoại phù hợp với tính cách các nhânvật, tả vật

- Tích hợp với Tiếng Việt về khái niệm: nhân hóa so sánh cấu tạo và tác dụng của câuluận, câu tả, câu kể; với tập làm văn về kĩ năng chọn ngôi kể thứ nhất

B Chuẩn bị:

- Giáo viên: + Soạn bài

+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn

- Truyện đồng thoại đầu tay của Tô Hoài: Dế Mèn phiêu lu kí (1941) Nhng Dế Mèn làai? Chân dung và tính nết nhân vật này nh thế nào, bài học cuộc đời đầu tiên mà anh tanếm trải ra sao? đó chính là nội dung bài học đầu tiên của học kì hai này?

? Dựa vào phần chú thích nêu hiểu biết

của em về t.giả Tô Hoài

1 Tác giả, tác phẩm:

* Tác giả:

- Tên khai sinh là Nguyễn Sen sinh 1920,huyện Hoài Đức, Hà Đông Tự học mà thànhtài

- Ông có khối lợng tác phẩm phong phú: DếMèn phiêu lu kí, Đàn chim gáy, Vợ chồng APhủ

* Tác phẩm:

- Dế mèn phiêu lu kí là tác phẩm nổi tiếngGV: Lơng Thị Lệ Oanh – Tr ờng THCS Dũng Tiến 1

Trang 2

- GV hớng dẫn đọc

- Đoạn: Dế Mèn tự tả chân dung mình

đọc với giọng hào hứng, kiêu hãnh, to,

vang, chú nhấn giọng ở các tính từ, động

từ miêu tả

- Đoạn trêu chị Cốc:

+ Giọng Dế Mèn trịch thợng khó chịu

+ Giọng Dế choắt yếu ớt, rên rẩm

+ Giọng chị Cốc đáo để, tức giận

- Đoạn Dế Mèn hối hận đọc giọng chậm,

buồn, sâu lắng và có phần bị thơng

- 2 HS đọc, mỗi em một đoạn

?chia bố cục theo hiểu biết của mình

? Chỉ ra các sự việc chính trong chuyện?

Sự việc nào nghiêm trọng nhất?

? Truyện đợc kể bằng lời của nhân vật

nào? Kể theo ngôi thứ mấy?

đầu tiên của Tô Hoài, đợc sáng tác lúc ông 21tuổi

- Thể loại của tác phẩm là kí nhng thực chấtvẫn là một truyện "Tiểu thuyết đồng thoại"một sáng tác chủ yếu là tởng tợng và nhânhoá

- Đây là tác phẩm văn học hiện đại lại nhiềulần nhất đợc chuyển thể thành phim hoạthình, múa rối đợc khán giả, độc giả nớc ngoàihết sức hâm mộ

- Đoạn 2: Còn lại ⇒ Kể về bài học đờng đời

đầu tiên của Dế mèn

- Truyện đợc kể bằng lời của nhân vật DếMèn, kể theo ngôi thứ nhất

Hoạt động 2: Tìm hiểu nội dung văn

Trang 3

đáng; không vì nó tạo thành thói kiêu

ngạo hại cho Dế Mèn sau này

? Tìm những từ miêu tả hành động và ý

nghĩ của Dế Mèn trong đoạn văn?

? Qua hành động của Dế Mèn, em thấy

đáo về nghệ thuật miêu tả vật Bằng cách

nhân hoá cao độ, dùng nhiều tính từ,

động từ từ láy, so sánh rất chọn lọc và

- Vuốt: cứng, nhọn hoắt, đạp phành phạch

- Cánh: áo dài chấm đuôi

- Đầu: to, nổi từng tảng

- Răng: đen nhánh, nhai ngoàm ngoạp

- Râu: dài, uốn cong

⇒ Chàng Dế thanh niên cờng tráng, rất khoẻ,

tự tin, yêu đời và rất đẹp trai

rõ nét

* Tóm lại:

- Nét đẹp trong hình dáng của Dế Mèn làkhoẻ mạnh, cờng tráng, đầy sức sống, thanhniên; về tính nết: yêu đời, tự tin

- Nét cha đẹp: Kiêu căng, tự phụ, hợm hĩnh,thích ra oai

GV: Lơng Thị Lệ Oanh – Tr ờng THCS Dũng Tiến 3

Trang 4

* Kiểm tra bài cũ:

Em hãy nhận xét về những nét đẹp và cha đẹp trong hình dáng và tính tình của Dế Mèn?

- Em hãy thuật lại tóm tắt câu chuyện theo các sự việc đã tìm hiểu ở tiết trớc?

? Mang tính kiêu căng vào đời, DM đã

gây ra chuyện gì phải ân hận suốt đời?

? Tìm những chi tiết miêu tả hình ảnh

của Dế choắt?

? Em hãy cho biết thái độ của Dế mèn

đối với Dế choắt (Biểu hiện qua lời nói,

? Nêu diễn biến tâm trạng của Dế Mèn

trong việc trêu chị Cốc dẫn đến cái chết

của Dế choắt?

? Tâm trạng ấy cho em hiểu gì về Dế

Mèn?

3 Bài học đ ờng đời đầu tiên của Dế Mèn:

- Dế Mèn khinh thờng Dế Choắt, gây sự vớiCốc gây ra cái chết của Dế Choắt

* H/ảnh D ế Choắt:

- Nh gã nghiện thuốc phiện;

- Cánh ngắn củn, râu một mẩu, mặt mủi ngẩnngơ;

- Hôi nh cú mèo;

- Có lớn mà không có khôn;

* Dế Mèn đối với Dế Choắt:

- Gọi Dế Choắt là "chú mày" mặc dù chạctuổi với Choắt;

- Dới con mắt của Dế Mèn Dế Choắt rất yếu

ớt, xấu xí, lời nhác, đáng khinh

- Diễn biến tâm trạng của DM:

+ Sợ hãi khi nghe Cốc mổ DC: "Khiếp nằm

⇒ DM còn có tình cảm đồng loại, biết ăn nănhối lỗi

* Bài học đ ờng đời đầu tiên :

Trang 5

-? Bài học đầu tiên mà Dế Mèn phải chịu

hậu quả là gì? Liệu đây có phải là bài học

cuối cùng?

(Là bài học về tác hại của tính nghịch

ranh, ích kỉ, vô tình giết chết DC tội lỗi

của DM thật đáng phê phán nhng dù sao

anh ta cũng nhận ra và hối hận chân

thành)

? ý nghĩa của bài học này?

? Câu cuối cùng của đoạn trích có gì đặc

sắc?

? Theo em trong lúc đứng lặng hồi lâu

nghĩ về bài học đờng đời dầu tiên Dế

Mèn đã nghĩ gì?

* Baứi hoùc : ễÛ ủụứi maứ coự toựi hung haờng ,baọy

baù ,coự oực maứ khoõng bieỏt nghú ,sụựm muoọn

gỡ cuừng mang vaù vaứo mỡnh và còn gây vạcho ngời khác

? Em hãy tóm tắt nội dung chính và những đặc

sắc về nghệ thuật kể và tả của tác giả?

? Em học tập đợc gì từ nghệ thật miêu tả và kể

chuyện của Tô Hoài trong văn bản này?

*Tóm lại : Đây là văn bản mẫu mực về kiểu văn

miêu tả mà chúng ta sẽ học ở bài tập làm văn sau

này

Cách quan sát, miêu tả loài vật sống

động; trí tởng tợng độc đáo khiến thếgiới loài vật hiện lên dễ hiểu nh thếgiới con ngời; dùng ngôi kể thứ nhất

1 Theo em có đặc điểm nào của con ngời đợc

gán cho các con vật ở truyện này? Em biết tác

Trang 6

+ Bảng phụ viết VD

- Học sinh: + Soạn bài

C Các b ớc lên lớp :

1 ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ:

KT saựch vụỷ cuỷa HS

3- Baứi mụựi :

* Giụựi thieọu baứi mụựi :

Các em đã học ủửụùc 6 tửứ loaùi trong Tieỏng Vieọt : danh tửứ, ủoọng tửứ, tớnh tửứ, soỏ tửứ,lửụùng tửứ, chổ tửứ Trong hoùc kyứ II, chửụng trỡnh Ngửừ Vaờn 6 coứn giụựi thieọu cho chuựng

ta moọt tửứ loaùi nửừa, ủoự laứ phoự tửứ,ở tiết học n y chà úng ta sẽ tỡm hiểu

Trang 7

* GV: Những từ chuyên đi kèm theo

động từ, tính từ để bổ sung ý nghĩa cho

b Thế rồi Dế Choắt tắt thở Tôi th ơng

lắm Vừa thơng vừa ăn năn tội mình

Giá tôi không trêu chị Cốc thì đâu đến

nỗi Choắt việc gì (Tô Hoài)

? Những phó từ nào đi kèm với các từ:

Chóng, trêu, trông thấy, loay hoay?

? Mô hình hoá từng trờng hợp cụ thể

1 Ví dụ: (SGK -Tr13)

thời gian

đã, đang

Chỉ mức độ thật, rất lắmChỉ sự tiếp

diễn tơng tự cũngChỉ sự phủ

Chỉ sự cầu

Chỉ kết quả vàhớng

đợc, ra, vào

Chỉ khả năng vẫn cha

? Em hãy nêu lại các loại phó từ?

? Em hãy đặt câu có phó từ và cho biết

ý nghĩa của phó từ ấy?

2 Ghi nhớ: SGK- tr14

Trang 8

- Nội dung: Thuật lại việc DM trêu chị

Cốc dẫn đến cái chết của Dế Choắt

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện bài tập

- Soạn bài: Tìm hiêủ chung về văn miêu tả

====================================

Trang 9

Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 6

TuÇn 19

GV: L¬ng ThÞ LÖ Oanh – Tr êng THCS Dòng TiÕn 9

Trang 10

GV: Lơng Thị Lệ Oanh – Tr ờng THCS Dũng Tiến

- Nắm đợc những hiểu biết chung về văn miêu tả trớc khi đi sâu vào một số thao tác chínhnhằm tạo lập văn bản này

- Nhận diện trớc những đoạn văn, bài văn miêu tả

- Hiểu đợc trong những tình huống nào thì ngời ta thờng dùng văn miêu tả

B Chuẩn bị:

+ Bảng phụ viết tình huống

* GV treo bảng phụ

- Yêu cầu HS đọc 3 tình huống

? Trong 3 tình huống này, tình

huống nào cần sử dụng văn miêu

tả? Vì sao?

? Em hãy chỉ ra 2 đoạn văn tả Dế

Mèn và Dế Choắt?

? Qua đoạn văn trên em thấy DM

có đặc điểm gì nổi bật? Những chi

tiết hình ảnh nào cho thấy điều đó?

* Hai đoạn văn tả DM và DC rất sinh động:

- Đoạn tả DM: "Bởi tôi ăn uống điều độ đa cả haichân lên vuốt râu "

- Đoạn tả DC: "Cái anh chàng DC nhiều ngách nhhang tôi "

* Hai đoạn văn trên giúp ta hình dung đặc điểm củahai chàng Dế rất dễ dàng

Trang 11

D H íng dÉn häc tËp:

- Häc bµi, thuéc ghi nhí

- Hoµn thiÖn bµi tËp

- So¹n bµi: S«ng níc Cµ Mau

-GV: L¬ng ThÞ LÖ Oanh – Tr êng THCS Dòng TiÕn 11

Trang 12

- Cảm nhận đợc sự phong phú và độc đáo của cảnh thiên nhiên sông nớc vùng Cà Mau

- Nắm đợc NT miêu tả cảnh sông nớc trong bài văn của tác giả

- Tích hợp với tiếng Việt - phép so sánh, với TLV - quan sát, tởng tợng so sánh và nhận xéttrong văn miêun tả

B Chuẩn bị:

+ Bản đồ VN+ ảnh nhà văn, tác phẩm

+ Bảng phụ hoạt động nhóm

12

Trang 13

Deỏ Meứn ủửụùc giụựi thieọu laứ moọt chuự deỏ nhử theỏ naứo? Baứi hoùc ủửụứng ủụứi ủaàu tieõn cuỷaMeứn laứ gỡ?

Dửù kieỏn traỷ lụứi:

Meứn laứ moọt chuự deỏ thanh nieõn cửụứng traựng nhửng kieõu caờng, tửù phuù, hoỏng haựch khinh ngửụứi, xoỏc noồi

Baứi hoùc ủửụứng ủụứi ủụứi ủaàu tieõncuỷa Meứn: “ễÛ ủụứi maứ coự thoựi hung haờng baọy baù ,coự oựcmaứ khoõng bieỏt nghú, sụựm muoọn roài cuừng mang vaù vaứo mỡnh”

3 Baứi mụựi:

*Giụựi thieọu baứi mụựi

Hoõm nay chuựng ta tỡm hieồu moọt ủoaùn trớch cuỷa taực phaồm noồi tieỏng: “ẹaỏt rửứngphửụng nam” laứ moọt trong nhửừng taực phaồm xuaỏt saột cuỷa vaờn hoùc thieỏu nhi Taực phaồmủaừ ủửụùc dửùng thaứnh phim: “ẹaỏt phửụng Nam” Qua chuyeọn lửu laùc cuỷa An, taực giaỷ ủaừủửa ngửụứi ủoùc ủeỏn vụựi caỷnh thieõn nhieõn hoang daừ maứ raỏt phong phuự, ủoọc ủaựo vaứ cuoọcsoỏng cuỷacon ngửụứi ụỷ vuứng ủaỏt cửùc Nam cuỷa Toồ Quoỏc

? Nêu những hiểu biết của em về tác

giả? tác phẩm?

* GV: giới thiệu chân dung nhà văn

Đoàn Giỏi và tác phẩm đất rừng phơng

Nam

- GV giới thiệu cách đọc

- Yêu cầu đọc: giọng hăm hở, liệt kê,

giới thiệu nhấn mạnh các tên riêng

- GV đọc mẫu đoạn 1

- GV cho HS tìm hiểu chú thích

3,5,10,11,12,15

? Em hãy nhận xét về ngôi kể và so

sánh với ngôi kể của bài trớc?

- Tác dụng của ngôi kể?

? Hãy nhận xét về bố cục miêu tả của

từng đoạn trích?

1.Tác giả - tác phẩm:

- Tác giả ( 1925 - 1989) quê ở tỉnh TiềnGiang, viết văn từ thời kháng chiến chốngPháp Ông thờng viết về thiên nhiên và cuộcsống con ngời Nam Bộ

- Tác phẩm Đất rừng phơng Nam (1957) làtruyện dài nổi tiếng nhất của Đoàn Giỏi

- Bài văn Sông nớc Cà Mau trích chơng 18truyện này

2 Đọc và giải nghĩa từ khó:

- Ngôi kể thứ nhất: nhân vật bé Anđồng thời

là ngời kể chuyện, kể những điều mắt thấy,tai nghe

⇒ Tác dụng : thấy đợc cảnh quan vùng sôngnớc Cà Mau qua cái nhìn và cảm nhận hồnnhiên, tò mò của một đứa trẻ thông minh hamhiểu biết

- Bố cục : Đoạn trích chia làm 4 đoạn+ Đoạn 1: khái quát về cảnh sông nớc CàMau

+ Đoạn 2: Cảnh kênh rạch, sông nớc đợc giớithiệu tỉ mỉ, cụ thể, thấm đậm màu sắc địa ph-

ơng

+ Đoạn3: Đặc tả cảnh dòng sông Năm Căn.+ Đoạn 4: Cảnh chợ Năm Căn

13

Trang 14

? Hãy tìm những danh từ riêng trong

đoạn văn?

? Em có nhận xét gì về cách đặt tên?

? Những địa danh đó gợi ra đặc điểm gì

về thiên nhiên và cuộc sống Cà Mau?

? Đoạn văn có phải hoàn toàn thuộc văn

miêu tả không? Vì sao?

( Đoạn văn không chỉ tả cảnh mà còn

xen kẻ thể loại văn thuyết minh Giới

thiệu cụ thể, chi tiết về cảnh quan, tập

quán, phong tục một vùng đất nớc.)

? Dòng sông và rừng đớc Năm Căn đợc

tác giả miêu tả bằng những chi tiết nổi

bật nào?

? Theo em, cách tả cảnh ở đây có gì độc

đáo?Tác dụng của cách tả này?

? Đoạn văn tả cảnh sông và đớc Năm

Căn đã tạo nên một thiên nhiên nh thế

nào trong tâm tởng của em?

? Em có nhận xét gì về cách dùng động

từ của tác giả ở câu văn: "Thuyền chúng

tôi chèo thoắt qua kênh bọ mắt, đổ ra

con sông cửa lớn, xuôi về Năm Căn"

* GV: Cà Mau không chỉ độc đáo ở

cảnh thiên nhiên sông nớc mà còn hấp

dẫn ở cảnh sinh hoạt cộng đồng nơi chợ

búa

? Quang cảnh chợ Năm Căn vừa quen

thuộc, vừa lạ lùng hiện lên qua các chi

tiết điển hình nào?

? ở đoạn văn trớc tác giả chú ý đến

miêu tả ở đoạn văn này tác giả chú ý

đến kể chuyện ở đây bút pháp kể đợc

tác giả sử dụng nh thế nào ?

? Qua cách kể của tác giả, em hình dung

- Thiên nhiên ở đây phong phú đa dạng,hoang sơ; thiên nhiên gắn bó với cuộc sốnglao động của con ngời

- Tác giả tả trực tiếp bằng thị giác, thính giác.Dùng nhiều so sánh ⇒Khiến cảnh hiện lên cụthể, sinh động, ngời đọc dễ hình dung

⇒ Thiên nhiên mang vẻ đẹp hùng vĩ, nên thơ,trù phú, một vẻ đẹp chỉ có thời xa xa

- Một câu văn dùng tới 3 động từ (thoát, đổ,xuôi) chỉ các trạng thái hoạt động khác nhaucủa con thuyền trong những không gian khácnhau ⇒ Cách dùng từ nh vậy vừa tinh tế, vừachính xác

4 Tả cảnh chợ Năm Căn:

- Quen thuộc: Giống các chợ kề bên vùngNam Bộ, lều lá nằm cạnh nhà tầng; gỗ chấtthành đống, rất nhiều thuyền trên bến

- Lạ lùng: Nhiều bến, nhiều lò than hầm, gỗ

đớc; nhà bè nh những khu phố nổi, nh chợ nổitrên sông; bán đủ thứ, nhiều dân tộc

- Tác giả chú trọng liệt kê hàng loạt chi tiết

về chợ năm Căn: Những nhà, những lều,những bến, những lò, những ngôi nhà bè,nhữn ngời con gái, nhữn bà cụ

⇒ Cảnh tợng đông vui tấp nập, hấp dẫn

14

Trang 15

D H íng dÉn häc tËp:

- Häc bµi, So¹n bµi: So s¸nh

GV: L¬ng ThÞ LÖ Oanh – Tr êng THCS Dòng TiÕn 15

Trang 16

Tuần 20

- Nắm đợc khái niệm và cấu tạo của so sánh

- Biết cách quan sát sự giống nhau giữa các sự vật để tạo ra những so sánh đúng, tiến

đén tạo ra những so sánh hay

B Chuẩn bị:

- Giáo viên: +.Soạn bài

- Phoự tửứ laứ gỡ? Tỡm hieồu phoự tửứ trong caõu “ Thuyeàn chuựng toõi cheứo thoaựt quakeõnh Boù Maột, ủoồ ra con soõng Cửỷ Lụựn , xuoõi veà Naờm Caờn”

Dửù kieỏn traỷ lụứi:

Phoự tửứ laứ nhửừng tửứ chuyeõn ủi keứm ủoọng tửứ, tớnh tửứ ủeồ boồ sung yự nghúa choủoọng tửứ , tớnh tửứ

Xaực ủũnh phoự tửứ : qua , ra ,veà

3.Baứi mụựi:

3 Giụựi thieọu baứi mụựi:

ẹeồ vieỏt ủửụùc moọt ủoaùn vaờn, baứi vaờn , taực phaồm hay , ngửụứi vieỏt phaỷi duứng tửứ ngửừ trau chuoỏt keỏt hụùp vụựi caực bieọn phaựp tu tửứ Hoõm nay, chuựng ta seừ hoùc moọt trong nhửừng bieọn phaựp tu tửứ Tieỏng Vieọt ủoự laứ pheựp “So Saựnh”

Trang 17

- Con mèo đợc so sánh với con hổ

? Hai con vật này có gì giống và khác

+ Trẻ em là mầm non của đất nớc tơng

đồng với búp trên cành, mầm non của câycối Đây là sự tơng đồng cả hình thức vàtính chất, đó là sự tơi non, đầy sức sống,chan chứa hi vọng

- Mục đích: làm nổi bật đợc cảm nhận củangời viết, ngời nói tăng sức gợi hình, gợicảm cho sự diễn đạt.s

- Hai con vật này:

+ Giống nhau về hình thức lông vằn+ Khác nhauvề tính cách: mèo hiền đối lậpvới hổ dữ

- Chỉ ra sự tơng phản giữa hình thức và tínhchất và tác dụng cụ thể của sự vật là conmèo

2 Ghi nhớ (SGK- tr24)

GV: treo bảng phụ đã viết VD + 2 VD

b Đờng vô xứ Nghệ quanh quanhnon xanh nớc biếc nh tranh hoạ đồ

Trang 18

- Điền những tập hợp từ chứa hình ảnh

so sánh vào mô hình phép so sánh?

Vế A (Sự vật đợc

so sánh)

Phơng diện so sánh

Từ so sánh

Vế B (Sự vật dùng để

so sánh)

cây

Đờng vô xứNghệ, nonxanh, nớcbiếc

nh Tranh hoạ

đồ

bay, gióreo

cànhRừng đớc Dựng lên

cao ngất Nh Hai dãytrờng

thành vôtận

- GV Y/ C HS làm BT 3 SGK

a Trờng Sơn: chí lớn ông cha

Cửu Long: lòng mẹ bao la sóng trào

b nh tre mọc thẳng, con ngời không

Thay bằng dấu haichấm

Chí lớncha ông;Lòng mẹ bao la

Con ngời Không

chịu khuấtphục

thẳng(đảo vế B)

? Nhìn vào bảng mô hình cho biết phép

- Có thể có từ so sánh hoặc không (dấu haichấm)

- Vế B có thể đợc đảo lên trớc vế A

- Vế A và B có thể có nhiều vế

Trang 19

( Giống nh, y nh, tựa nh, cao hơn, thấp

hơn…)

- Gọi HS đọc ghi nhớ 2 Ghi nhớ: (SGK - TR25)

- GV nêu yêu cầu của bài tập

- Các tổ thi trò chơi tiếp sức trong 5

- Bao bà cụ từ tâm nh mẹYêu quý con nh đẻ con ra (Tố Hữu)

- Thầy thuôc nh mẹ hiền

- Đêm nằm vút bụng thở dàiThở ngắn bằng trạch, thở dài bằng lơn (Ca dao)

- Sông ngòi, kênh rạch càng bủa răng chichít mh mạng nhện

b So sánh khác loại:

- So sánh vật với ngời: Đoạn văn viết về

Dế Choắt+ Cá đớc bơi hàng đàn đen trũi bơi lên hụpxuống nh ngời bơi ếch giữa những đầu sóngtrắng

- So sánh ngời với vậtChúng chị là hòn đá tảng trên trờiChúng em chuột nhắt cứ đòi lung lay

- So sánh cái cụ thể với cái trừu tợng:

Chí ta nh núi Thiên Thai ấy

Đỏ rực chiều hôm, dậy cánh đồng

(Tố Hữu) Đây ta nh cây giữa rừng

Ai lay chẳng chuyển, ai rung chẳng rời(Ca dao)

Bài 2: - Khoẻ nh voi

- Soạn bài: Quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

Trang 20

Tuần 20

và nhận xét trong văn miêu tả

- Vai trò của quan sát tởng tợng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

- Hình thành các kĩ năngtrên khi nhận diện các đoạn, bài văn miêu tả và khi viết kiểu bàinày

- Tích hợp với bài bài học đờng đời đầu tiên, Sông nớc Cà Mau

B Chuẩn bị:

Theỏ naứo laứ vaờn mieõu taỷ ?

Dửù kieỏn traỷ lụứi :

Vaờn mieõu taỷ laứ loaùi vaờn nhaốm giuựp ngửụứi ủoùc, ngửụứi nghe hỡnh dung nhửừngủaởc ủieồm , tớnh chaỏt noồi baọt cuỷa moọt sửù vieọc, sửù vaọt,con ngửụứi, phong caỷnh laứmcho nhửừng caựi ủoự nhử hieọn leõn trửụực maột ngửụứi ủoùc, ngửụứi nghe Trong vaờn mieõu taỷ,naờng lửù quan saựtcuỷa ngửụứi vieỏt, ngửụứi noựi thửụứng boọc loọ roừ nhaỏt

3-Baứi mụựi :

Giụựi thieọu baứi mụựi :

ẹeồ vieỏt ủửụùc baứi vaờn mieõu taỷ caàn coự nhieàu ủieàu kieọn nhửng trửụực heỏt caàn phaỷinaộm ủửụùc caực thao taực cụ baỷn: quan saựt, tửụỷng tửụùng ,so saựnh, nhaọn xeựt ủoỏi tửụùng ủửụùc taỷ,caàn taỷ Tieỏt naứy giụựi thieọu vụựi chuựng ta caực thao taực aỏy qua moọt soỏ ủoaùn vaờn mieõu taỷ

Hoạt động 1: Vai trò và tác dụng

của quan sát, tởng tợng, so sánh và

nhận xét trong văn miêu tả

i Quan sát t ởmg t ợng so sánh vànhận xét trong văn miêu tả:

Trang 21

- ssánh dáng vẻ “gầy gò & dài lêu nghêu” củaChoắt với dáng vẻ của ‘ gã nghiện thuốc phiện”Gợi h/ảnh một chú dế Choắt đi đứng xiêu vẹo, lờ

đờ, ngật ngỡng

- SS đôi cánh ngắn củn của Dế Choắt với Ngơidcởi trần mặc áo gi lê” Gợi h/a đôi cánh vờangắn, vừa xấu

+ Đẹp mênh mông, hùng vĩ;

Nớc ầm ầm đổ ra biển ngày đêm Cá nớc bơi sóng trắng

Rừng đớc dựng lên vô tận

* Các câu văn có sự liên tởng, tởng tợng so sánh vànhận xét:

- Nớc ầm ầm đổ ra biển nh thác vẻ đẹp hùngvĩ

- Rừng đớc dựng lên cao ngất nh 2 dãy trờngthành vô tận

& tranh cã nhau, ồn mà vui…

* Các câu văn có sự liên tởng, tởng tợng so sánh vànhận xét:

- Cây gạo sừng sững nh một tháp đèn khổng lồGV: Lơng Thị Lệ Oanh – Tr ờng THCS Dũng Tiến 21

Trang 22

- hàng ngàn búp nõn lá là hàng ngàn ánh nến lunglinh

* Các năng lực cần thiết: quan sát, tởng tợng, sosánh và nhận xét cần sâu sắc, dồi dào, tinh tế

* Tất cả những chữ bị bỏ đi đều là những động từ,tính từ, những so sánh, liên tởng và tởng tợng làmcho đoạn văn trở nên chung chung và khô khan

+ xám xịt+ Xanh um

b Tác giả lựa chọn những hình ảnh đặc sắc: Cầu son bắc từ bờ ra

đền, tháp giữa hồ

Bài 2: Những hình ảnh tiêunbiểu và đặc sắc:

- Rung rinh, bóng mỡ

- Đầu to, nổi từng tảng

- Răng đen nhánh, nhai ngoàm ngoạp,

- Trịnh trọng, khoan thai vút râu và lấy làm hãnh diện lắm

- Râu dài, rất hùng dũng

Bài 4: Tả quang cảnh buổi sáng trên quê hơng em, em sẽ liên tởng

và so sánh:

- Mặt trời ( mâm lửa, mâm vàng, quạ đen, khách lạ )-Bầu trời (Lồng bàn khổng lồ, nửa quả cầu xanh )

- hàng cây (hàng quân, tờng thành)

- Núi đồi (bát úp, cua kềnh)-Những ngôi nhà (Viên gạch, bao diêm, trạm gác )

D H ớng dẫn học tập: - Soạn bài: Bức tranh của em gái tôi.

Trang 23

Tuần 21

(Tạ Duy Anh)

- HS cần nắm vữmg nội dung ý nghĩa của truyện, nghệ thuật kể chuyện và miêu tả tâm

lí nhân vật của tác giả

- Tích hợp với tiếng Việt ở phép so sánh, tập làm văn ở văn miêu tả

B Chuẩn bị:

1- Qua đoạn trích Sông nớc Cà Mau, em cảm nhận đợc gì về vùng đất này?

2- Qua văn bản này, em học tập đợc tác giả điều gì khi viết văn miêu tả?

3 Bài mới

Cuộc đời ai cũng có những lỗi lầm khiến ta ân hận Song sự ân hận và hhối lỗi đólại làm tâm hồn ta trong trẻo hơn, lắng dịu hơn truyện Bức tranh của em gái tôi, viết

về anh em Kiều Phơng rất thành công trong việc thể hiện chủ đề tế nhị đó

Hoạt động 1: Hớng dẫn HS đọc và tìm

? Nêu hiểu biết của em về tác giả, tác

phẩm?

* GV: Bổ sung: Tạ Duy Anh là hội viên

hội nhà văn VN; hiện công tác tại nhà

xuất bản Hội Nhà văn Ông đã từng

nhận giải thởng tuyện ngắn nông thôn

do báo Văn nghệ, báo Nông nghiệp và

Đài tiếng nói VN tổ chức; giải thởng

truyện ngắn của tạp chí Văn nghệ quân

đội

- GV nêu yêu cầu đọc, đọc mẫu 1 đoạn

( Yêu cầu đọc: Phân biệt rõ giữa lời kể,

các đối thoại diễn biến tâm lí của nhân

* Truyện ngắn Bức tranh của em gái tôi đạtgiải nhì trong cuộc thi thiếu nhi năm 1998

2 Đọc và giải nghĩa từ khó:

- Giải nghĩa từ khó: Các chú thích: 4 chúthích trong SGK

3 Kể tóm tắt:

Tiêu đề	Bài học đường đời đầu tiên
Tác giả	Tô Hoài
Người hướng dẫn	GV: Lơng Thị Lệ Oanh
Trường học	Trường THCS Dũng Tiến
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Giáo án

Định dạng
Số trang	46
Dung lượng	510,5 KB

van 6 tiet 73-90

Cuộc vợt thác của Dợng Hơng Th:

(Chuyện của một em bé ngời An dát)