Bài 60 - Sao - Thiên Hà

Lỗ đen là một thiên thể được tiên đoán bởi lí thuyết, cũng được cấu tạo bởi các nơtron, có trường hấp dẫn lớn đến nỗi thu hút mọi vật thể, kể cả ánh sáng... Người ta chỉ phát hiện được m

BÀI 60

1.SAO *Khái niệm : sao là khối khí

2.Các loại sao

 a/ Đa s các sao t n t i trong tr ng thái n đ nh ( m t a/ Đa s các sao t n t i trong tr ng thái n đ nh ( m t ố ố ồ ạ ồ ạ ạ ạ ổ ổ ị ị ặ ặ

tr i ) ờ

 + Sao bi n quang + Sao bi n quang ế ế

 - Sao bi n quang do che khu t - Sao bi n quang do che khu t ế ế ấ ấ

 -Sao bi n quang do nén dãn -Sao bi n quang do nén dãn ế ế

 + Sao m i- Sao siêu m i + Sao m i- Sao siêu m i ớ ớ ớ ớ

 + Punxa, sao n tron + Punxa, sao n tron ơ ơ

 c/ L đen và tinh vân c/ L đen và tinh vân ỗ ỗ

Sao đôi trong chòm Nhân mã

Lỗ đen là một thiên thể được tiên đoán bởi lí thuyết, cũng được cấu tạo bởi các nơtron,

có trường hấp dẫn lớn đến nỗi thu hút mọi vật thể, kể cả ánh sáng

Vì vậy, thiên thể này tối đen, không phát ra bất kì sóng điện từ nào Người ta chỉ phát hiện được một lỗ đen nhờ tia X phát ra, khi

lỗ đen đó hút một thiên thể gần đó

Lỗ đen

-- Những Sao không phát sáng: Các Punxa và các Lỗ đen

Trên bầu trời, ta còn thấy có những

“đám mây sáng”, gọi là tinh vân Đó là các đám bụi khổng lồ được rọi sáng bởi các ngôi sao ở gần đó, hoặc là các đám khí bị ion hóa được phóng ra từ một sao mới hay sao siêu mới.

Đây là một đám mây khí bụi hình chiếc đồng hồ cát (được gọi là tinh vân lưỡng cực), với mặt cắt thể hiện hai cái nón nằm đối đỉnh nhau Đám mây khí bụi này tỏa sáng rực

rỡ nhờ ngôi sao nằm ở

tâm của nó.

Tinh vân con Cua

3.Khái quát về sự tiến hoá của các sao :

-các đám khí , bụi vừa quay vừa co lại , tạo

thành một đám dày đặc và dẹt

-Nơi mặt độ cao nhất (giữa )=> sao ra đời ,

ban đầu : nguội , sau nóng dần => có phản

ứng nhiệt hạch xẩy ra

-sao cỡ MT , khi hết năng lượng => sao chắt trắng ( sao lùn )

-sao > MT khi hết năng lượng => sao kềnh đỏ

=> sao nơtrôn ( punxa) , hoặc lỗ đen

 Vòng đời của một ngôi sao chỉ phụ thuộc vào khối lượng của nó

Mà khối lượng thì chỉ có được sau khi ngôi sao

đã hình thành

Do đó về cơ bản, các ngôi sao có quá trình hình thành khá giống nhau dù có những sao có hành tinh, có sao không, có sao lại có các bạn đồng hành tạo thành sao kép, sao chùm trong khi có những sao chỉ đứng cô độc như Mặt Trời của chúng ta.

Chỉ sau khi giai đoạn hình thành hoàn tất, các ngôi sao mới thể hiện các tính

chất đặc trưng của mình, tương ứng với từng loại sao có khối lượng và thành

phần quang phổ khác nhau

4 – Thiên Hà

a Các loại thiên hà :

*Thiên hà xoắn ốc chứa nhiều khí

*Thiên hà elíp chứa ít khí

*Thiên hà không định hình

Các sao trong thiên hà đều quay xung quanh trung tâm thiên hà

Các ki u thiên hà ể

Các ki u thiên hà ể

*Thiên hà xoắn ốc chứa nhiều khí

*Thiên hà xoắn ốc chứa nhiều khí

*Thiên hà elíp chứa ít khí

*Thiên hà không định hình

Thiên hà đôi Antennae

Hai thiên hà NGC 2207 và NC 2163

Thiên hà Whirlpool

Thiên hà Cartwheel

TINH VÂN

MỘT GÓC CỦA VŨ TRỤ

Nhờ hai kính thiên văn hồng ngoại đặt ở Mỹ

và Chile, Đài quan sát 2MASS đã xác định được tọa độ của 500 triệu sao Kỹ thuật hồng ngoại cũng giúp "nhìn" xuyên qua các đám bụi tối trong thiên hà Nhờ vậy, các nhà khoa học đã quan sát được 30.000 ngôi sao carbon (tức là sao mờ trong Milky Way) Dựa vào những số liệu này, người ta đã dựng ra một bản đồ 3 chiều về thiên hà của chúng ta (xem

hình)

NGÂN HÀ

b.Thiên Hà của chúng ta Ngân hà :

b.Thiên Hà của chúng ta Ngân hà :

*Thiên hà xoắn ốc ,đường kính 10 5 năm ánh sáng , m ~ 150 tỉ lần m MT

*Dạng đĩa phẳng , dày 330năm AS , hàng trăm tỉ ngôi sao

*Mặt trời là ngôi sao ở rìa THIÊN HÀ

*Giữa các sao có bụi và khí

*Trung tâm THIÊN HÀ , gồm các sao “già” , khí và bụi , chính giữa có nguồn phát tia hồng ngoại và sóng vô tuyến

c/ Nhóm thiên hà – Siêu nhóm thiên hà

( Đọc sgk)