Bài 13. Lực Ma Sát

- Điểm đặt : tại mặt tiếp xúc- Phương : song song với mặt tiếp xúc - Chiều : ngược với chiều chuyển động của vật và cản trở chuyển động của vật A Lực ma sát có đặc diểm như thế nào điểm

BÀI 13

1

- Điểm đặt : tại mặt tiếp xúc

- Phương : song song với mặt tiếp xúc

- Chiều : ngược với chiều chuyển động của vật và cản trở chuyển động của vật

A

Lực ma sát có đặc diểm như thế nào (điểm đặt,

Độ lớn của lực kế chỉ độ lớn của lực ma sát trượt

tác dụng vào vật

I LỰC MA SÁT TRƯỢT

1 Đo độ lớn của lực ma sát trượt như thế nào?

Thí nghiệm

Lực ma sát trượt xuất hiện khi một vật chuyển động trượt trên một bề mặt thì bề mặt tác dụng lên vật (tại chỗ tiếp xúc) một lực ma sát trượt cản trở chuyển động của vật trên mặt đó

3

a) Không phụ thuộc vào diện tích tiếp xúc và tốc độ của vật

b) Tỉ lệ với độ lớn của áp lực

c) Phụ thuộc vào vật liệu và tình trạng của hai

mặt tiếp xúc (độ nhám, độ sạch, độ khô…)

2 Độ lớn của lực ma sát trượt phụ thuộc những yếu

tố nào?

3) Hệ số ma sát trượt

Fmst : Lực ma sát trượt ( N )

N : Áp lực ( N )

Vật liệu Thép trên thép 0,2 Nhôm trên thép 0,57

Kim loại trên kim loại

Nước đá trên nước đá 0,07 Cao su trên bê tông khô 0,03 Cao su trên bê tông ướt 0,7 Thủy tinh trên thủy tinh 0,4

N

Fmst  t .

t



4) Công thức của lực ma

sát trượt

N

Fmst

t 



5

• Khi ta hãm phanh (thắng), bộ phận hãm (thắng) sẽ được áp sát vào

bề mặt bánh xe đang chuyển động Lực ma sát sinh ra giữa má

phanh và bánh xe làm cho bánh xe quay chậm lại, cản trở bớt sự

quay của bánh xe Khi đó, xuất hiện sự trượt trên mặt đường, lực

ma sát trượt do mặt đường tác dụng sẽ làm xe đi chậm và dừng hẳn

lại

II LỰC MA SÁT LĂN

Dùng con lăn hoặc ổ bi đặt xen giữa hai mặt tiếp

xúc

Ma sát trượt có hại cần phải giảm thì người ta

thường làm gì?

Fk

Fmsl

Lực ma sát lăn xuất hiện khi nào? Nó có tác dụng gì?

Lực ma sát lăn xuất hiện khi một vật lăn trên mặt

một vật khác để cản trở chuyển động lăn của vật

Lực ma sát lăn rất nhỏ so với lực ma sát trượt

7

III LỰC MA SÁT NGHỈ

1 ) Thế nào là lực ma sát nghỉ?

Lực ma sát nghỉ xuất hiện khi nào? Nó có tác dụng

gì?

Fmsn

Lực ma sát nghỉ chỉ xuất hiện khi có ngoại lực tác dụng lên vật Ngoại lực này có xu hướng làm cho vật chuyển động nhưng chưa đủ để thắng lực ma sát

2 ) Những đặc điểm của lực ma sát nghỉ?

a) Lực ma sát nghỉ có hướng ngược với hướng của lực tác dụng song song với mặt tiếp xúc, có

độ lớn bằng độ lớn của lực tác dụng, khi vật còn chưa chuyển động

b) Khi lực tác dụng song song với mặt tiếp

xúc lớn hơn một giá trị nào đó thì vật sẽ trượt

Điều đó chứng tỏ lực ma sát nghỉ có độ lớn cực

đại bằng giá trị này

Khi vật trượt, lực ma sát trượt nhỏ hơn lực ma

sát nghỉ cực đại

3 ) Vai trò của lực ma sát nghỉ :

 Lực ma sát nghỉ giúp ta cầm nắm

được các vật, đinh mới được giữ

lại ở tường, sợi mới kết được

thành vải

 Nhờ có lực ma sát mà dây cu roa

chuyển động, băng chuyền

chuyển được các vật từ nơi này

đến nơi khác

 Lực ma sát nghỉ đóng vai trò là

lực phát động làm cho các vật

chuyển động

10

LỰC MA SÁT

MA SÁT TRƯỢT

MA SÁT LĂN

MA SÁT NGHỈ

Sự xuất hiện

Đặc điểm về phương, chiều

Vai trò trong đời sống

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Câu 1: Một người đạp xe lên dốc, lực ma sát ở nơi tiếp xúc giữa bánh xe và mặt đường là:

A Lực ma sát trượt

B Lực ma sát lăn

C Lực ma sát nghỉ

D Lực ma sát sát lăn và ma sát trượt

12

Câu 2: Điều gì sẽ xảy ra đối với hệ số ma sát giữa hai mặt tiếp xúc nếu lực ép hai mặt đó tăng lên?

A Tăng lên B Không thay đổi

C Giảm đi D Không biết rõ

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Câu 3: Một người đẩy một cái thùng có khối lượng 55kg theo phương ngang với lực 220N làm thùng

chuyển động trên mặt ngang Hệ số ma sát trượt

giữa thùng và mặt phẳng là 0,35 Tính gia tốc của

thùng Lấy g = 9,8m/s2

(+)

Fmst

BÀI TẬP CỦNG CỐ

14

 Fmst có phụ thuộc diện tích tiếp xúc

không?

v lớn

v nhỏ

A

 Fmst có phụ thuộc tốc độ của vật không?

 Fmst có phụ thuộc áp lực lên mặt tiếp xúc không?

A

Quả nặng

 Fmst có phụ thuộc vật liệu không?

A

 Fmst có phụ thuộc bề mặt tiếp xúc không?

A