Hình ảnh Bác Hồ trong đêm không ngủ: 2/ Cái nhìn và tâm trạng của anh đội viên đối với Bác:.. Lần thức dậy thứ nhất: b[r]
Trang 4Tiết 93;94: ĐÊM NAY BÁC KHÔNG NGỦ
(Minh Huệ)
Minh Huệ viết bài thơ dựa trên
câu chuyện có thật do người bạn là
vệ quốc quân kể lại khi chứng kiến
Bác không ngủ, trên đường đi
chiến dịch biên giới Thu-Đông
1950.
1 Tác giả :Minh Huệ tên khai sinh là
Nguyễn Thái (1927-2003) quê ở
Nghệ An, làm thơ từ thời kháng
chiến chống TDP.
I TÌM HIỂU CHUNG
2 Tác phẩm:
Trình bày những hiểu biết của em về tác giả?
Cho biết xuất xứ tác
phẩm?
Trang 5Tiết 93;94: ĐÊM NAY BÁC KHÔNG NGỦ
(Minh Huệ)
Minh Huệ viết bài thơ dựa trên
câu chuyện có thật do người bạn là
vệ quốc quân kể lại khi chứng kiến
Bác không ngủ, trên đường đi
chiến dịch biên giới Thu-Đông
1950.
1 Tác giả :Minh Huệ tên khai sinh là
Nguyễn Thái, (1927-2003) quê ở
Nghệ An, làm thơ từ thời kháng
chiến chống TDP.
I TÌM HIỂU CHUNG
2 Tác phẩm:
3 Bố cục:
* Thể thơ: Ngũ ngôn thể tự sự,kết
hợp kể chuyện, miêu tả và biểu cảm
Cho biết thể thơ và phương thức biểu
đạt?
Nêu bố cục của bài?
3 phần
P1:Khổ 1 ( mở truyện )
Thắc mắc của anh đội viên.
P2:Khổ 2 -15 ( thân truyện )
Câu chuyện giữa anh đội viên
và Bác.
P3:Khổ 16 ( kết luận )
Lý d o Bác không ngủ.
Trang 6Bác thức trong hoàn cảnh như thế
nào ?
Trong hoàn cảnh ấy, Bác có những hành động, cử chỉ gì ?
Những hành động,
cử chỉ ấy thể hiện điều gì ở Bác ?
- Thời gian, không gian: Trời khuya, bên bếp
lửa, mưa, lều xơ xác.
1 Hình ảnh Bác Hồ trong đêm không ngủ:
-Cử chỉ: Đốt lửa, dém chăn, nhón chân nhẹ nhàng.
Lo lắng ân cần, chăm chút yêu thương
(Minh Huệ)
I TÌM HIỂU CHUNG
II PHÂN TÍCH:
Trang 7Tiết 93; 94: ĐÊM NAY BÁC KHÔNG NGỦ
1 Hình ảnh Bác Hồ trong đêm không ngủ:
- Hình dáng: vẻ mặt trầm ngâm, mái tóc bạc, ngồi đinh
ninh, chòm râu im phăng phắc, cao lồng lộng
+ Các từ láy gợi hình gợi hình ảnh Bác cụ thể, chân
thực, sinh động
+ So sánh ẩn dụ: Bóng Bác - ngọn lửa hồng sự vĩ
đại, gần gũi , nhân ái
Hình ảnh Bác vừa gần gũi, thâ n thiế t vừa cao
cả, thiêng liêng.
- Lời nói, tâm tư: không an lòng, thương đoàn dân công
Lòng yêu thương bao la, rộng lớn
.
- Thời gian, không gian: Trời khuya, bên bếp lửa,
mưa, lều xơ xác
-Cử chỉ: Đốt lửa, dém chăn, nhón chân nhẹ nhàng.
L o lắng â n cần, chăm chút yêu thương
(Minh Huệ)
I TÌM HIỂU CHUNG
II PHÂN TÍCH:
Trang 8a Lần thức dậy thứ nhất:
Lần đầu thức dậy, anh có
thái độ gì ?
Thấy Bác chưa ngủ, anh
đội viên làm gì?
- Ngạc nhiên, băn khoăn đến khắc khoải (khổ 1)
- Nhìn, theo dõi những cử chỉ, hành động của Bác
(Khổ 2,3,4)
2 Cái nhìn và tâm trạng của anh đội viên đối với
Bác:
II PHÂN TÍCH:
(Minh Huệ)
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Hình ảnh Bác Hồ trong đêm không ngủ:
Trang 9Tìm các câu thơ thể hiện tình cảm của anh đội viên với Bác trong lần thức dậy đầu tiên
Anh đội viên nhìn Bác Càng nhìn lại càng thương
Anh đội viên mơ màng Như nằm trong giấc mộng Bóng Bác cao lồng lộng
Ấm hơn ngọn lửa hồng.
Thổn thức cả nỗi lòng Thầm thì anh hỏi nhỏ Bác ơi Bác chưa ngủ Bác có lạnh lắm không?
Anh nằm lo Bác ốm Lòng anh cứ bề bộn
Vì Bác vẫn thức hoài.
Anh đội viên nhìn Bác Càng nhìn lại càng thương
Anh đội viên mơ màng Như nằm trong giấc mộng Bóng Bác cao lồng lộng
Ấm hơn ngọn lửa hồng.
Thổn thức cả nỗi lòng Thầm thì anh hỏi nhỏ Bác ơi Bác chưa ngủ Bác có lạnh lắm không?
Anh nằm lo Bác ốm Lòng anh cứ bề bộn
Vì Bác vẫn thức hoài.
- Ngạc nhiên, băn khoăn đến khắc khoải (khổ 1)
- Nhìn, theo dõi những cử chỉ, hành động của
Bác (Khổ 2,3,4)
+ Điệp từ "càng" diễn tả tình thương tăng cấp
- Mơ màng như nằm trong giấc mộng đẹp đẽ,
ấm áp (khổ 5)
+So sánh, ẩn dụ: Bóng Bác - ngọn lửa hồng
Tình cảm thân thiết, ngưỡng mộ của anh đội
viên với Bác
- Thổn thức, thầm thì (khổ 6) => Sự xúc động
Thương yêu, cảm phục trước tấm lòng của
Bác
a Lần thức dậy thứ nhất:
2/ Cái nhìn và tâm trạng của anh đội viên đối
với Bác:
(Minh Huệ)
I TÌM HIỂU CHUNG
II PHÂN TÍCH:
1 Hình ảnh Bác Hồ trong đêm không ngủ:
Trang 10Tìm các câu thơ thể hiện tâm tư của anh đội viên với Bác trong lần thức dậy
thứ ba ?
Anh hốt hoảng giật mình
Anh vội vàng nằng nặc “ Mời Bác ngủ Bác ơi!
Trời sắp sáng mất rồi Bác ơi! Mời Bác ngủ!”
Anh đội viên nhìn Bác Bác nhìn ngọn lửa hồng Lòng vui sướng mênh mông Anh thức luôn cùng Bác.
Tìm các từ thể hiện tấm lòng của anh đội viên đối với
Bác ?
b Lần thức dậy thứ hai:
a Lần thức dậy thứ nhất:
- Hốt hoảng, giật mình, nằng nặc mời Bác ngủ
+ Từ láy "nằng nặc” + đảo trật tự ngôn từ, lặp lại các
cụm từ "mời Bác ngủ" , Bác ơi! Bác ơi mời Bác ngủ"
diễn tả tăng dần mức độ bồn chồn, tình cảm lo
lắng chân thành mộc mạc của người đội viên với
Bác.
- “Lòng vui sướng mênh mông Anh thức luôn cùng
Bác”
Niềm vui của anh đội viên khi hiểu được tấm lòng
và sự vĩ đại của Bác.
(Minh Huệ)
I TÌM HIỂU CHUNG
II PHÂN TÍCH:
1 Hình ảnh Bác Hồ trong đêm không ngủ:
2/ Cái nhìn và tâm trạng của anh đội viên đối
với Bác:
Trang 11THẢO LUẬN
Vì sao tác giả chỉ tường thuật lần thức thứ nhất và thứ ba của anh đội
viên ?
Kể hai lần để nổi bật được tâm
trạng khác nhau:
- Lần đầu: là sự ngạc nhiên, cảm
phục nhưng vẫn vâng lời Bác đi
ngủ.
- Lần thứ ba: hốt hoảng giật
mình rồi vui sướng khi cảm nhận được sự vĩ đại của Bác, thức luôn cùng Bác Ý thơ tập trung hơn và hình tượng Bác nổi bật hơn.
b Lần thức dậy thứ ba:
a Lần thức dậy thứ nhất:
- Hốt hoảng, giật mình, nằng nặc mời Bác ngủ
+ Từ láy "nằng nặc” + đảo trật tự ngôn từ, lặp lại các
cụm từ "mời Bác ngủ" , Bác ơi! Bác ơi mời Bác ngủ"
diễn tả tăng dần mức độ bồn chồn, tình cảm lo
lắng chân thành mộc mạc của người đội viên với
Bác.
- “Lòng vui sướng mênh mông Anh thức luôn cùng
Bác”
Niềm vui của anh đội viên khi hiểu được tấm lòng
và sự vĩ đại của Bác.
(Minh Huệ)
I TÌM HIỂU CHUNG
II PHÂN TÍCH:
1 Hình ảnh Bác Hồ trong đêm không ngủ:
2/ Cái nhìn và tâm trạng của anh đội viên đối
với Bác:
Trang 12Tiết 93; 94: ĐÊM NAY BÁC KHÔNG NGỦ
1 Hình ảnh Bác Hồ trong đêm không ngủ:
Ý nghĩa khổ thơ cuối
là gì?
3: Khổ cuối : Bác thức là chuyện thường tình.
Điệp ngữ “đêm nay”
một lần nữa khẳng định
gì ?
dân, cho nước.
(Minh Huệ)
I TÌM HIỂU CHUNG
II PHÂN TÍCH:
2/ Cái nhìn và tâm trạng của anh đội viên đối
với Bác:
a Lần thức dậy thứ nhất:
b Lần thức dậy thứ ba:
- Hốt hoảng, giật mình, nằng nặc mời Bác ngủ
+ Từ láy "nằng nặc” + đảo trật tự ngôn từ, lặp lại các
cụm từ "mời Bác ngủ" , Bác ơi! Bác ơi mời Bác ngủ"
diễn tả tăng dần mức độ bồn chồn, tình cảm lo
lắng chân thành mộc mạc của người đội viên với
Bác.
- “Lòng vui sướng mênh mông Anh thức luôn cùng
Bác”
Niềm vui của anh đội viên khi hiểu được tấm lòng
và sự vĩ đại của Bác.
Trang 14Tiết 93; 94: ĐÊM NAY BÁC KHÔNG NGỦ
1 Hình ảnh Bác Hồ trong đêm không ngủ:
3: Khổ cuối : Bác thức là chuyện thường tình.
(Minh Huệ)
I TÌM HIỂU CHUNG
II PHÂN TÍCH:
2/ Cái nhìn và tâm trạng của anh đội viên đối
với Bác:
a Lần thức dậy thứ nhất:
b Lần thức dậy thứ ba:
III TỔNG KẾT:
1 Nghệ thuật
2 Nội dung
1 Nghệ thuật:
- Thơ tự sự mà giàu chất trữ tình Trong thơ có sự kết hợp kể chuyện, miêu tả và biểu cảm.
- Chi tiết giản dị, cụ thể mà cảm động.
- Lời thơ giản dị, chân thành với nhiều từ láy gợi hình, gợi cảm.
2 Nội dung:
- Phản ánh tấm lòng yêu thương, giản dị mà sâu sắc, rộng lớn của Bác đối với quân và dân ta.
- Biểu hiện tình cảm yêu kính, cảm phục của người chiến sĩ, cũng là của mọi người đối với lãnh tụ
Trang 15Câu 1: Điều gì khiến anh đội viên xúc động khi thức dậy lần thứ 3?
A Thấy Bác còn thức, đang ngồi trầm ngâm bên bếp lửa.
B Thấy Bác đi dém chăn cho tất cả mọi người.
C Thấy Bác thức như một người cha chăm lo cho các con.
Câu 2: Tại sao đêm nay Bác không ngủ?
A Bác là một người khó ngủ.
B Bác đang bận việc.
C Bác lo lắng cho chiến sĩ và cho chiến dịch ngày mai.
D Trời rét quá, Bác không thể ngủ được.
Câu 3: Ý nghĩa của ba câu thơ kết bài?
A Đêm nay chỉ là một trong rất nhiều đêm không ngủ của Bác B.Cả cuộc đời Bác dành trọn vẹn cho dân, cho nước.
C Đó chính là lẽ sống "Nâng niu tất cả chỉ quên mình" của Bác.
D Cả 3 ý trên.
CỦNG CỐ
Chúc mừng các bạn !