- Vật liệu và thiết bị: Bóng đèn ống huỳnh quang, Tắc te, Chấn lưu, Máng đèn, Công tắc 2 cực, Cầu chì, Bảng điện, Dây dẫn, Băng cách điện, Giấy ráp.. Nội dung và trình tự thực hành.[r]
Trang 1CÔNG NGHỆ 9
BÀI 6: THỰC HÀNH: LẮP MẠCH ĐIỆN BẢNG ĐIỆN
• Nội dung chính
- Vẽ được sơ đồ lắp đặt mạch điện bảng điện
- Hiểu được quy trình lắp đặt mạch điện bảng điện
- Lắp đặt được bảng điện gồm 2 cầu chì, 1 ổ cắm, 1 công tắc điều khiển 1 bóng đèn
- Đảm bảo an toàn điện
I Dụng cụ, vật liệu và thiết bị
- Dụng cụ: Kìm cắt dây, kìm tuốt dây, khoan tay (mũi khoan Φ 2mm và Φ5mm), dao, tua vít, bút thử điện, thước kẻ, bút chì
- Thiết bị: Cầu chì, công tắc, ổ lấy điện, đui đèn, bóng đèn, dây dẫn điện
- Vật liệu: Bảng điện, băng dính, giấy giáp
II Nội dung và trình tự thực hành
1 Tìm hiểu chức năng của bảng điện
Bảng điện là một phần của mạng điện trong nhà Trên bảng điện thường lắp những
thiết bị đóng cắt, bảo vệ và lấy điện của mạng điện
• Bảng điện chính:
◦ Cung cấp điện cho toàn hệ thống điện trong nhà
◦ Thường chỉ lắp cầu chì tổng, cầu dao tổng hoặc áp tô mát tổng
Trang 2• Bảng điện nhánh:
◦ Cung cấp điện tới các đồ dùng điện
◦ Thường lắp cầu chì, công tắc, ổ cắm, hộp số quạt
Trang 32 Vẽ sơ đồ mạch điện
a Tìm hiểu sơ đồ nguyên lý
• Bảng điện gồm: 2 cầu chì, 1 công tắc 2 cực điều khiển 1 đèn và 1 ổ cắm điện
• Công tắc và cầu chì mắc nối tiếp với nhau và nối với dây pha
• Bóng đèn, ổ cắm mắc song song với nhau và nối với dây trung tính
b Vẽ sơ đồ lắp đặt mạch điện
Trang 4Một số lưu ý trước khi lắp đặt mạch điện:
• Mục đích sử dụng: dùng để phân phối và điều khiển hợp lí nguồn năng lượng điện
cho mạng điện và những đồ dùng điện
• Vị trí lắp đặt bảng điện: gần cửa ra vào hoặc nơi thuận tiện nhất
• Vị trí, cách lắp đặt các phần tử của mạch điện: cân đối, khoa học, thẩm mỹ, thuận
tiện và hiệu quả sử dụng cao
• Cần đặc biệt chú ý đến sự an toàn điện cho quá trình sử dụng
Các bước vẽ sơ đồ lắp đặt mạch điện:
Bước 1 Vẽ đường dây nguồn
Bước 2 Xác định vị trí để bảng điện,
bóng đèn
Trang 5Bước 3 Xác định vị trí các thiết bị điện
trên bảng điện
Bước 4 Vẽ nối đường dây dẫn điện
theo sơ đồ nguyên lí
3 Qui trình lắp mạch điện bảng điện
• Bước 1: Vạch dấu
- Kích thước bảng điện phụ thuộc vào kích thươc các thiết bị trên đó
- Bố trí các thiết bị trên bảng gọn gàng, dễ dàng nối dây
- Có kí hiệu riêng cho vị trí các lỗ luồn dây dẫn điện và lỗ bắt vít các thiết bị điện
Trang 6- Khi vạch dấu cần chọn 1 cạnh chuẩn để xác định những vị trí, kích thước còn lại của thiết bị
• Bước 2: Khoan lỗ bảng điện
- Khoan lỗ không xuyên để bắt vít bằng mũi khoan Φ 2mm và lỗ khoan xuyên để luồn dây dẫn băng mũi khoan Φ 5mm
- Khoan lỗ bảng điện: hạ mũi khoan xuống xát điểm vạch dấu để chỉnh đúng tâm lỗ sau đó nâng mũi khoan lên và cho máy chạy điều chỉnh máy khoan tiến đều và liên tục
• Bước 3: Nối dây thiết bị điện của bảng điện
- Đo và luồn dây dẫn qua lỗ luồn dây của bảng điện
- Nối các đầu dây vào các thiết bị điện của bảng điện
Trang 7• Bước 4: Lắp thiết bị điện vào bảng điện
- Lắp các thiết bị điện lên bảng điện vào các vị trí đã được vạch sẵn
• Bước 5: Kiểm tra theo các yêu cầu
Trang 8- Lắp đặt thiết bị và đi dây theo đúng sơ đồ mạch điện
- Các mối nối chắc chắn
- Bố trí đẹp mắt, gọn gàng
- Nối dây nguồn, kiểm tra mạch điện bằng bút thử điện
- Vận hành thử mạch điện
B Câu hỏi trắc nghiệm
Câu 1: Trên bảng điện thường lắp những thiết bị nào?
A Thiết bị đóng cắt
B Thiết bị bảo vệ
C Thiết bị lấy điện của mạng điện
D Cả 3 đáp án trên
Câu 2: Mạng điện trong nhà thường có mấy loại bảng điện?
A 2
B 3
C 4
D 5
Câu 3: Mạng điện trong nhà có bảng điện:
A Bảng điện chính
B Bảng điện nhánh
C Cả A và B đều đúng
D Cả A và B đều sai
Trang 9Câu 4: Trên bảng điện có những phần tử nào?
A Cầu chì
B Ổ cắm
C Công tắc
D Cả 3 đáp án trên
Câu 5: Vẽ sơ đồ lắp đặt mạch điện bảng điện tiến hành theo mấy bước?
A 3
B 4
C 5
D 6
Câu 6: Hãy cho biết “Xác định vị trí bảng điện, bóng đèn” thuộc bước thứ mấy?
A 1
B 2
C 3
D 4
Câu 7: Theo em, phương pháp lắp đặt dây dẫn là:
A Lắp đặt nổi
B Lắp đặt chìm
C Đáp án A hoặc B
D Phương pháp khác
Câu 8: Lắp đặt mạch bảng điện tiến hành theo mấy bước?
A 3
Trang 10B 4
C 5
D 6
Câu 9: Bước “Vạch dấu” thuộc bước thứ mấy trong quy trình lắp đặt mạch bảng điện?
A 1
B 2
C 3
D 4
Câu 10: Kiểm tra bảng điện theo yêu cầu nào?
A Lắp đặt thiết bị và đi dây theo đúng sơ đồ mạch điện
B Các mối nối chắc chắn
C Bố trí thiết bị gọn, đẹp
D Cả 3 đáp án trên
BAÌ 27: THỰC HÀNH: LẮP MẠCH ĐIỆN ĐÈN ỐNG HUỲNH QUANG
A Lý thuyết & Nội dung bài học
• Nội dung chính
- Hiểu nguyên lí làm việc của mạch đèn ống huỳnh quang
- Vẽ được sơ đồ lắp đặt mạch đèn ống huỳnh quang
- Lắp đặt mạch đèn ống huỳnh quang đúng qui trình và kĩ thuật
- Đảm bảo an toàn điện
I Dụng cụ, vật liệu và thiết bị
Trang 11- Dụng cụ: Kìm điện, Kìm tuốt dây, Dao nhỏ, Tua vít, Khoan điện (hoặc khoan tay),
Bút thử điện, Thước kẻ, Bút chì
- Vật liệu và thiết bị: Bóng đèn ống huỳnh quang, Tắc te, Chấn lưu, Máng đèn, Công
tắc 2 cực, Cầu chì, Bảng điện, Dây dẫn, Băng cách điện, Giấy ráp
II Nội dung và trình tự thực hành
1 Vẽ sơ đồ lắp đặt
a Tìm hiểu sơ đồ nguyên lí mạch điện huỳnh quang
Mạch điện gồm 5 phần tử chính:
1 Cầu chì Là thiết bị bảo vệ đối với hiện tượng ngắn mạch
2 Công tắc Dùng để đóng hoặc cắt nguồn điện với mạch điện
3 Chấn lưu Tạo sự tăng thế lúc ban đầu để đèn làm việc và giới hạn dòng điện qua đèn khi đèn quá sáng
Trang 124 Tắc te Tự động nối mạch khi điện áp cao ở hai điện cực và ngắt mạch khi điện áp giảm, mồi đèn sáng lúc ban đầu
5 Bóng đèn Là nơi phát ra ánh sáng
b Vẽ sơ đồ lắp đặt mạch điện
2 Lập bảng dự trù dụng cụ, vật liệu và thiết bị
Trang 135 Bút thử điện 1
3 Lắp đặt mạch điện đèn ống huỳnh quang
Qui trình lắp đặt mạch điện đèn ống huỳnh quang gồm 6 bước:
• Bước 1 Vạch dấu
◦ Vạch vị trí lắp đặt các thiết bị đèn
◦ Vạch dấu đường đi dây và vị trí lắp đặt bộ đèn ống huỳnh quang
• Bước 2 Khoan lỗ
◦ Khoan lỗ bắt vít
◦ Khoan lỗ luồn dây
• Bước 3 Lắp thiết bị điện của bảng điện
Trang 14◦ Nối dây các thiết bị đóng cắt, bảo vệ trên bảng điện
◦ Lắp đặt các thiết bị điện vào bảng điện
• Bước 4 Nối dây bộ đèn ống huỳnh quang
◦ Nối dây dẫn của bộ đèn ống huỳnh quang theo sơ đồ lắp đặt
◦ Lắp đặt các phần tử của bộ đèn vào máng đèn
Trang 15• Bước 5 Nối dây mạch điện
◦ Đi dây từ bảng điện ra đèn
• Bước 6 Kiểm tra
Trang 16◦ Kiểm tra sản phẩm đạt các tiêu chuẩn
▪ Lắp đặt đúng theo sơ đồ
▪ Chắc chắn
▪ Các mối nối an toàn điện, chắc và đẹp
◦ Nối mạch điện vào nguồn điện và cho vận hành thử
B Câu hỏi trắc nghiệm
Câu 1: Khi lắp mạch điện đèn ống huỳnh quang cần:
A Vẽ sơ đồ lắp đặt
B Lập bảng dự trù vật liệu thiết bị và lựa chọn dụng cụ
C Lắp đặt mạch điện đèn ống huỳnh quang
D Cả 3 đáp án trên
Trang 17Câu 2: Vẽ sơ đồ lắp đặt tiến hành theo mấy bước?
A 2
B 3
C 4
D 5
Câu 3: Trước khi vẽ sơ đồ lắp đặt cần:
A Tìm hiểu sơ đồ nguyên lí mạch điện đèn ống huỳnh quang
B Lựa chọn dụng cụ
C Lập bảng dự trù vật liệu
D Đáp án khác
Câu 4: Sơ đồ nguyên lí mạch điện đèn ống huỳnh quang gồm:
A Tắc te
B Chấn lưu
C Đèn
D Cả 3 đáp án trên
Câu 5: Lắp đặt mạch điện đèn ống huỳnh quang gồm mấy bước?
A 4
B 5
C 6
D 7
Câu 6: Bước nào sau đây thuộc quy trình lắp đặt mạch điện đèn ống huỳnh quang?
Trang 18A Vạch dấu
B Nối dây bộ đèn
C Kiểm tra
D Cả 3 đáp án trên
Câu 7: Chọn phát biểu sai: Bước nào sau đây thuộc quy trình lắp đặt mạch điện đèn ống huỳnh quang?
A Khoan lỗ
B Lắp thiết bị điện của bảng điện
C Nối dây bộ đèn
D Đáp án khác
Câu 8: “Nối dây bộ đèn ống huỳnh quang” thuộc bước thứ mấy?
A 3
B 4
C 5
D 6
Câu 9: Những việc cần làm của bước “Vạch dấu” là:
A Vạch dấu vị trí lắp đặt các thiết bị điện
B Vạch dấu đường đi dây và vị trí lắp đặt bộ đèn ống huỳnh quang
C Cả A và B đều đúng
D Cả A và B đều sai
Câu 10: Kiểm tra sản phẩm cần đạt tiêu chuẩn nào?
A Lắp đặt theo đúng sơ đồ
Trang 19B Chắc chắn
C Mạch điện đảm bảo thông mạch
D Cả 3 đáp án trên