Mật ong được biết đến vì chúng có rất nhiều công dụng từ xa xưa như: chữa ho, khang đờm, chống trào ngược dạ dày, ngăn ngừa bệnh ung thư… để mang lại những công dụng đó ngoài việc sử dụng trực tiếp từ những giọt mật ông thì ngày nay có thể ứng dụng bằng phương pháp tẩm ướp chúng vào thành phần thực phẩm để mang lại những giá trị dinh dưỡng từ những giọt mật ong nguyên chất.
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Trần Minh Hữu 2005180524
Nguyễn Thị Thúy Hoa 2005180336
Thành phố Hồ Chí Minh, 12/2020
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Kỹ thuật sấy là một ngành khoa học phát triển từ những năm 50-60, ở các Viện và các trường Đại học trên thế giới chủ yếu giải quyết những vấn đề kỹ thuật sấy các vật liệu cho nông nghiệp và công nghiệp Trong những năm 70 trở lại đây, người ta đưa kỹ thuật sấy nông sản thành những sản phẩm khô không những kéo dài thời gian bảo quản mà còn làm phong phú thêm các mặt hàng sản phẩm trên thị trường Đối với nước ta là nước nhiệt đới
ẩm việc nghiên cứu công nghệ sấy để sấy các nguyên vật liệu có ý nghĩa đặc biệt: kết hợp phơi sấy để tiết kiệm năng lượng, nghiên cứu công nghệ sấy và thiết bị sấy phù hợp với từng nguyên vật liệu để đạt được chất lượng cao nhất, đặc biệt là sấy mứt cà chua
Xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu tiêu dùng và đa dạng hóa các mặt hàng ngày càng tăng theo Đặc biệt là các mặt hàng thực phẩm, hơn hết là các loại thức ăn
có nguồn gốc từ thực vật Rau quả có vai trò đặc biệt quan trong trong chế độ dinh dưỡng của con người, tuy chiếm một lương nhỏ nhưng nó là thành phần không thể thiếu Việc tiêu thụ rau quả ngày càng tăng, việc nghiên cứu các sản phẩm mới từ rau quả nhằm đa dạng hóa các loại thực phẩm là rất cần thiết
Tuy nhiên khi nguồn nông sản dồi dào, dẫn đến giá các loại nông sản sẽ giảm đi, tình hình tiêu thụ sẽ gặp khó khăn Do vậy việc nghiên cứu sản xuất ra các sản phẩm mứt sẽ tạo hướng đi mới cho đầu ra của các loại nông sản cũng như tránh đi các sản phẩm dư thừa từ việc loại và và phân loại đi các phần không sử dụng Trong cà chua có chứa rất nhiều chất dinh dưỡng có lợi cho cơ thể như carotene, lycopene, vitamin và kali Tất cả những chất này đều rất có lợi cho sức khoẻ con người Đặc biệt cái loại vitamin B, vitamin C và beta carotene giúp cơ thể chống lại quá trình oxy hoá của cơ thể, giảm thiểu nguy cơ tử vong
Ý nghĩa: Xuất phát từ ý tưởng tránh các loại nông sản bị dư thừa dẫn đến
hư hỏng cũng như đa dạng hóa Cà chua là loại sản phẩm tươi sạch và rẻ được nhiều nhà nội trợ thong dùng nên chúng em quyết định tiến tới 1 sản phẩm mang ý nghĩa thực tế
là mứt cà chua tươi Sẽ tạo một sản phẩm có thể nâng cao được giá trị của cà chua
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian làm Đồ Án, em đã nhận được nhiều sự giúp đỡ, đóng góp ý kiến và chỉ bảo nhiệt tình của thầy cô, gia đình và bạn bè Chúng tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Th.S Trần Chí Hải, giảng viên bộ môn Đồ Án Môn Học Kỹ Thuật Thực Phẩm đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo tận tình, truyền đạt những kinh nghiệm quý giá trong suốt quá trình thực nghiệm để chúng tôi hoàn thành bài đồ án
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong trường Đại Học Công Nghiệp Thực Phẩm Thành Phố Hồ Chí Minh nói chung, các thầy cô trong khoa Công Nghệ Thực Phẩm nói riêng đã dạy dỗ cho em kiến thức về các môn đại cương cũng như các môn chuyên ngành, giúp chúng tôi có được cơ sở lý thuyết vững vàng và tạo điều kiện giúp đỡ
em trong suốt quá trình học tập và thực hiện bài luận này Cuối cùng, em xin chân thành cảm ơn gia đình và bạn bè, đã luôn tạo điều kiện, quan tâm, giúp đỡ, hỗ trợ, động viên nhóm chúng tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành đề tài này
Một lần nữa chúng tôi xin chân thành cảm ơn và kính chúc quý thầy cô thật nhiều sức khỏe và gặt hái được nhiều thành công
Trang 4ĐẶT VẤN ĐỀ
Việt Nam là một trong những quốc gia có sản lượng cà chua nhiều trên thế giới, tuy nhiên cà chủ yếu được dùng để làm nguyên liệu cho quá trình chế biến món Với sản lượng lớn do thu hoạch đồng loạt nên vấn đề đặt ra là cần phải xử lý như thế nào để giải quyết tình trạng ứ đọng trên, đồng thời đảm bảo giá trị kinh tế, chất lượng dinh dưỡng, cung cấp thường xuyên cho người tiêu dùng và giải quyết tình trạng giá cả bấp bênh cho người trồng
cà chua
Do điều kiện công nghệ bảo quản còn nhiều hạn chế nên để giữ được sản phẩm tươi trong thời gian dài rất khó khăn Cà chua Đà Lạt là một trong những giống cà chua nổi tiếng nhất ở vùng núi Tây Nguyên, Lâm Đồng - Việt Nam và là một trong những loại quả được ưa chuộng bởi màu sắc hấp dẫn, mùi vị đặc và có giá trị dinh dưỡng cao Những năm gần đây cà chua Đà Lạt đem lại giá trị kinh tế cao cho bà con nhân dân Ngày nay, đời sống kinh tế có nhiều cải thiện nên xu hướng sử dụng các sản phẩm trái cây ngày càng tăng Ngoài mục đích thưởng thức, cà chua sấy còn cung cấp chất dinh dưỡng và Vitamin cho
sự phát triển của cơ thể Nhằm góp phần giải quyết tình trạng trên và đáp ứng nhu cầu thị trường chúng tôi thực hiện đề tài “Tính toán thiết kế hệ thống sấy mứt cà chua năng suất
175 kg sản phẩm/mẻ Giống cà chua mà chúng tôi chọn để thực hiện đề tài là giống cà chua
bi (cherry) tại huyện Lạc Xuân, Đà Lạt thuộc tỉnh Lâm Đồng
Trang 5MỤC ĐÍCH ĐỀ TÀI
• Nghiên cứu, tính toán thiết kế, đưa ra quy trình sấy cà chua thành phẩm có chất lượng cao góp phần cải thiện cà chua nguyên liệu, nâng cao giá trị kinh tế
• Góp phần đa dạng hóa sản phẩm trái cây sấy và sản phẩm từ cà chua
• Đóng góp một phần vào việc giải quyết tình trạng ứ đọng nguyên liệu và ồn định giá cả vào lúc chính vụ
YÊU CẦU
• Tính toán cân bằng vật chất và năng lượng cho quá trình
• Vẽ sơ đồ hệ thống (bản vẽ A1, A3) và mô tả nguyên lí hoạt động
• Tính toán thiết bị chính và vẽ cấu tạo thiết bị (bản vẽ A1, A3)
• Xác định các thống số đầu vào và đầu ra của nguyên liệu: nồng độ đường, nồng độ acid,
độ ẩm, nhiệt độ
• Xác định nhiệt độ sấy, thời gian sấy
• Xác định lun lượng TNS và lượng nhiệt cần thiết
• Xác định hiệu suất máy sấy
Trang 6MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU i
LỜI CẢM ƠN ii
ĐẶT VẤN ĐỀ iii
MỤC ĐÍCH ĐỀ TÀI iv
YÊU CẦU iv
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN SẢN PHẨM VÀ NGUYÊN LIỆU 1
I GIỚI THIỆU CHUNG VỀ SẢN PHẨM 1
1.1 Giới thiệu sản phẩm 1
1.2 Nhu cầu chế biến cà chua sấy 1
1.2 Tiêu chuẩn sản phẩm 3
II GIỚI THIỆU CHUNHG VỀ CÀ CHUA 3
2.1 Nguồn gốc 3
2.2 Đặc điểm cà chua 4
2.3 Giá trị dinh dưỡng 5
2.4 Tình hình sản xuất và tiêu thụ cà chua trên thế giới 7
2.5 Hiện trạng cà chua ở Việt Nam 10
2.6 Đặc điểm một số giống cà chua nước ta 11
2.7 Thất thu sau thu hoạch cà chua quả 15
III CHỌN NGUYÊN LIỆU 17
3.1 Cà chua bi 17
3.2 Chỉ tiêu chất lượng nguyên liệu 20
3.3 Khái quát về cà chua bi ở Đà Lạt 22
Trang 7CHƯƠNG 2: QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT CÀ CHUA SẤY VÀ PHƯƠNG
PHÁP SẤY 25
I TỔNG QUAN VỀ PHƯƠNG PHÁP SẤY 25
1.1 Bản chất của quá trình sấy 25
1.2 Phương pháp thực hiện quá trình sấy 25
1.3 Chọn loại máy sấy 29
1.4 Biện pháp kỹ thuật sử dụng trong quy trình công nghệ 30
II QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT 31
2.1 Sơ đồ quy trình 31
2.2 Thuyết minh quy trình: 32
a) Lựa chọn và phân loại nguyên liệu: 32
b) Rửa lần 1 32
c) Ngâm trong dung dịch CaCl2 33
d) Rửa lần 2 33
e) Phối trộn 33
f) Nấu mứt 34
g) Sấy 34
h) Làm nguội: 34
i) Đóng gói 34
CHƯƠNG 3: TÍNH TOÁN QUÁ TRÌNH SẤY 35
I CÁC THÔNG SỐ BAN ĐẦU 35
1.1 Vật liệu sấy 35
1.2 Tác nhân sấy (không khí nóng) 35
1.3 Tính thời gian sấy: 37
Trang 8II TÍNH CÂN BẰNG VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG 38
2.1 Tính cân bằng vật chất 38
2.2 Tính cân bằng năng lượng 39
III TÍNH TOÁN THIẾT BỊ CHÍNH 39
3.1 Tính chọn xe goòng 39
3.2 Tính khối lượng khay 40
3.3 Tính toán hầm sấy 41
3.4 Tính nhiệt hầm sấy 42
3.4.1 Tổn thất nhiệt do vật liệu sấy mang đi 42
3.4.2 Tổn thất do thiết bị vận chuyển 42
3.4.3 Tổn thất do xe goòng mang đi 42
3.4.4 Tổn thất do khay sấy mang đi 42
3.4.5 Tổn thất ra môi trường 43
3.5 Tính toán quá trình sấy thực 46
3.5.1 Tính lượng tác nhân sấy 47
3.5.2 Kiểm tra tốc độ tác nhân sấy 48
3.5.3 Kiểm tra tốc độ tác nhân sấy đã giả thiết 48
CHƯƠNG 4: TÍNH VÀ CHỌN THIẾT BỊ PHỤ 49
I TÍNH TOÁN THIẾT BỊ CALORIFE 49
1.1 Nhiệt lượng mà Calorifer cần cung cấp cho TNS 49
1.2 Công suất nhiệt của calorife: ŋcal 49
1.3 Tiêu hao hơi của calorife (lượng hơi vào calorife yêu cầu) 49
1.4 Tính diện tích trao đổi nhiệt F của Calorife: 49
Trang 9II TÍNH CHỌN QUẠT 52
III CHỌN ĐỘNG CƠ KÉO TỜI 53
CHƯƠNG 5: BẢN VẼ 54
I BẢN VẼ NGUYÊN LÍ 54
II BẢN VẼ CHI TIẾT 55
TÀI LIỆU THAM KHẢO 56
Trang 10DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 1: Mứt cà chua sấy………1
HÌnh 2: Cấu tạo cà chua………4
Hình 3: Quá trình chính của cà chua……… 5
Hình 4: Cà chua Beefsteak………12
Hình 5: Cà chua bi……….12
Hình 6: Cà chua Roma……… 12
Hình 7: Cà chua lê……….13
Hình 8: Cà chua đen……… 13
Hình 9: Cà chua trái tim……… …13
Hình 10: Cà chua leo giàn……… 14
Hình 11: Cà chua Nhật……… 14
Hình 12: Cà chua Voyage……….14
Hình 13: Bản đồ huyện trồng cà chua Đà Lạt……… 23
Hình 14: Thiết bị sấy hầm và mô hình hệ thống sấy hầm……… 25
Hình 15: Thiết bị và bản vẽ của thiết bị sấy băng tải……… 26
Hình 16: Thiết bị sấy buồng……… 26
Hình 17: Thiết bị sấy tháp……….27
Hình 18: Thiết bị sấy thùng quay……….27
Hình 19 : Thiết bị sấy khí động……….28
Hình 20: Thiết bị sấy tầng sôi………28
Hình 21: Thiết bị sấy phun……….29
Trang 11DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1: Thành phần hóa học……….……….5
Bảng 2: Thành phần Vitamin……….……….6
Bảng 3: Thành phần khoáng chất……….……….6
Bảng 4: Năng suất và sản lượng cà chua của 10 nước lớn nhất thế giới năm 2010………8
Bảng 5: Tình hình xuất, nhập khẩu của 10 nước lớn nhất thế giới trong năm 2010………9
Bảng 6: Diện tích, năng suất và sản lượng cà chua của 10 tỉnh thành đứng đầu cả nước trong 2 năm (2012-2013)……… 10
Bảng 7: Thành phần hóa học của cà chua bi……….19
Bảng 8: Thành phần các Vitamin trong cà chua bi……… 20
Bảng 9: Thành phần khoáng của cà chua bi……… 20
Bảng 10: Thành phần khoáng của cà chua bi………36
Trang 12CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN SẢN PHẨM VÀ NGUYÊN LIỆU
I GIỚI THIỆU CHUNG VỀ SẢN PHẨM
Nhắc đến cà chua thì chắc hẳn ai đó cũng biết và nghĩ đến một loại rau quả được làm nguyên liệu cho quá trình chế biến ra các món ăn gia đình truyền thống và hiện đại, bất kì nơi đâu trong các món ăn cũng bắt gặp hình ảnh cà chua trong thành phần món ăn Ngoài được dùng làm nguyên liệu chế biến, nước ép hay bột cà chua đã có mặt trên thị trường thì ngày nay cà chua đã mang đến một sản phẩm vô cùng mới mẻ và thu hút thị hiếu người tiêu dùng đó là sản phẩm cà chua sấy
1.2 Nhu cầu chế biến cà chua sấy
Do bị thất thoát trước và sau thu hoạch của cà chua với tỷ lệ cao, nên việc chế biến là nhu cầu cần thiết Một số quốc gia coi trọng việc chế biến sau thu hoạch rau quả để giảm phần thiệt hại về kinh tế, nó còn làm thêm phong phú mặt hàng trên thị trường tiêu thụ Chế biến cà chua, trước hết nên nhắm vào thị trường tiêu thụ nội địa là chính vì cà chua
Hình 1: Mứt cà chua sấy
Trang 13Một số vấn đề khó khăn về mặt kinh tế khi sản xuất sản phẩm cà chua chế biến là người dân chưa có thói quen tiêu dùng hàng chế biến, mặc dù sản phẩm chế biến từ quả cà chua khá đa dạng và cũng đang quảng bá và chạy bán ở khắp nơi trên thị trường như CoopMart, Siêu Thị lớn, Bách Hóa Xanh, các thương gia nhỏ lẻ Ngoài ra, người tiêu dùng thường
sử dụng cà chua ở dạng tươi sống để phục vụ cho quá trình nấu ăn, bếp nướng gia đình là chính, ít ai quan tâm sử dụng sản phấm chế biến từ cà chua, có lẽ do các nguyên nhân sau đây:
• Cà chua thu hoạch tập trung trong mùa vụ nên rất rẻ, dễ mua và thừa thãi trong các khu vực có canh tác
• Thói quen ăn hay chế biến cà chua tươi còn đang rất phố biến
• Trên thị trường nội địa chưa có bán sản phẩm chế biến từ cà chua
• Người tiêu dùng còn cho rằng sản phẩm chế biến còn đắt, khó sử dụng và không an toàn Theo chúng tôi điều quan trọng là thị trường chưa có thói quen tiêu dùng vì chưa có sản phẩm chế biến trực tiếp từ cà chua
Chúng ta cần tìm ra cách khai thác thị trường tiêu thụ quả cà chua theo xu hướng hàng chế biến Nhất là đối với các địa phương không có canh tác cây cà chua, việc có thể tiêu dùng sản phẩm chế biến quanh năm có thể có nhiều triển vọng hơn thế nữa
Chế biến quả cà chua tươi ra các sản phẩm đa dạng sẽ có lợi cho nhà vườn, tạo khả năng bền vững trong canh tác cây cà chua, giảm thất thoát sau thu hoạch nhất là trong điều kiện chưa có trang bị phổ biến các phương tiện kỹ thuật bảo quản rau quả tươi trong các nhà vườn như hiện nay Góp phần tạo công ăn việc làm cho công nhân và người dân lao động
Trang 141.2 Tiêu chuẩn sản phẩm
Độ ẩm: 24%
- Trạng thái: mứt cà chua bi nguyên quả, không cháy khét, không lẫn tạo chất
- Màu sắc: màu đỏ đặc trưng của cà chua bi, không bị sẫm màu hay caramel trong quá trình sản xuất
- Mùi vị: mùi thơm đặc trưng của mứt cà chua, vị chua ngọt đặc trưng, không có mùi lạ
- Chỉ tiêu vi sinh, các chất phụ gia, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật theo đúng quy định 46/2007 Bộ Y Tế
- Đạt chứng nhận vệ sinh An toàn thực phẩm số 1200/2011/ATTP-CN
II GIỚI THIỆU CHUNHG VỀ CÀ CHUA
2.1 Nguồn gốc
Cà chua có tên khoa học là Solanum lycopersicum thuộc họ Cà (Solanaceae), là một
loại rau quả làm thực phẩm Quả ban đầu có màu xanh, chín ngả màu từ vàng đến đỏ Cà chua có vị hơi chua và là một loại thực phẩm bổ dưỡng, giàu vitamin C và A, đặc biệt là giàu lycopeme tốt cho sức khỏe
Cà chua có nguồn gốc từ Nam Mỹ Bằng chứng di truyền cho thấy cà chua được tiến hóa từ loài cây nhỏ quả màu xanh phổ biến ở vùng cao nguyên Peru Một loài có
tên Solanum lycopersicum được vận chuyển đến México, nơi nó được trồng và tiêu thụ bởi
dân cư Trung Mỹ Loại cà chua được thuần hóa đầu tiên có thể là trái cây màu vàng, tương
tự như cà chua anh đào, được trồng bởi người Aztec miền Trung Méxic
Mặc dù thuần hóa tại Mexico, cà chua được biết và công nhận tại một số vùng của thế giới cũ trước khi chúng được biết đến châu Mỹ Sự giao lưu thương mại và mở rộng thuộc địa góp phần truyền bá cà chua đi khắp nơi
Ở tại Việt Nam, một số nhà nghiên cứu cho rằng cây cà chua được nhập vào Việt Nam từ thời gian thực dân Pháp chiếm đóng Hiện nay, diện tích duy trì trong khoảng 23-
Trang 1525 nghìn ha/năm và trồng chủ yếu ở các tỉnh thành thuộc đồng bằng sông Hồng, trung du miền núi phía Bắc và Đức Trọng, Đà Lạt thuộc tỉnh Lâm Đồng…
2.2 Đặc điểm cà chua
Cà chua có hoa màu vàng mọc thành từng chùm từ 3-30 hoa, nở từ dưới lên, hoa tự thụ phấn Quả cà chua chứa nhiều vitamin C nên có vị chua, khi chín quả có màu vàng hoặc màu đỏ, có nhiều hình dạng: tròn, dẹt, có cạnh, có múi, cây cà chua có hai loại hình sinh trưởng là có hạn và vô hạn Hạt cà nhỏ, dẹp, nhiều lông, màu vàng sáng hoặc hơi tối Hạt nằm trong buồng chứa nhiều dịch bào kiềm hãm sự nảy mầm của hạt Trung bình có
50 - 350 hạt trong trái Trọng lượng 1000 hạt là 2,5 - 3,5g
Trái thuộc loại mọng nước, có hình dạng thay đổi từ tròn, bầu dục đến dài Vỏ trái
có thể nhẵn hay có khía Màu sắc của trái thay đổi tùy giống và điều kiện thời tiết Thường màu sắc trái là màu phối hợp giữa màu vỏ trái và thịt trái
Hình 2: cấu tạo cà chua
Quá trình chín của trái chia làm 4 thời kỳ:
+ Thời kỳ trái xanh: Trái và hạt phát triển chưa hoàn toàn, nếu đem dấm trái không chín, trái chưa có mùi vị, màu sắc đặc trưng của giống
+ Thời kỳ chín xanh: Trái đã phát triển đầy đủ, trái có màu xanh sáng, keo xung quanh hạt được hình thành, trái chưa có màu hồng hay vàng nhưng nếu đem dấm trái thể hiện màu sắc vốn có
Trang 16+ Thời kỳ chín vàng: Phần đỉnh trái xuất hiện màu hồng, xung quanh cuống trái vẫn còn xanh, nếu sản phẩm cần chuyên chở đi xa nên thu hoạch lúc nay để trái chín từ từ khi chuyên chở
+ Thời kỳ chín đỏ: Trái xuất hiện màu sắc vốn có của giống, màu sắc thể hiện hoàn toàn, có thể thu hoạch để ăn tươi Hạt trong trái lúc nay phát tri ển đầy đủ có thể làm giống
Hình 3: Quá trình chính của cà chua
2.3 Giá trị dinh dưỡng
Theo bảng phân tích thành phần hoá học của Viện vệ sinh dịch tễ (Bộ Y tế) trong 100g cà chua có:
Trang 18- Lycopene: sắc tố đỏ và là chất chống oxy hóa, đồng thời, các lợi ích về mặt sức khỏe
của Lycopene đã và đang được nghiên cứu rất rộng rãi
- Beta – Carotene: một chất chống oxy hóa có màu vàng, được chuyển đổi thành vitamin
A trong cơ thể
- Naringenin: một loại flavanoid được tìm thấy trong vỏ cà chua, đã được chứng minh
có khả năng chống sưng viêm và bảo vệ chống lại nhiều bệnh khác ở chuột
- Axit chlorogenic: một hợp chất chống oxy hóa mạnh mẽ, có thể làm giảm huyết áp ở
bệnh nhân cao huyết áp
Bên cạnh đó, chlorophyll và carotenoid là hai sắc tố sinh học chịu trách nhiệm cho màu sắc của cà chua Khi quá trình chín bắt đầu, các chất diệp lục chlorophyll (màu xanh lá cây)
bị suy giảm và chất carotenoid (có màu đỏ) bắt đầu được tổng hợp
Trong các tất cả hợp chất có trong cà chua thì hợp chất đáng chý ý nhất đó là hợp chất Lycopene, là loại carotenoid có hàm lượng nhiều nhất được tìm thấy trong cà chua chín và chiếm hàm lượng cao nhất trong vỏ cà chua Nên cà chua càng đỏ thì lượng Lycopene càng nhiều
2.4 Tình hình sản xuất và tiêu thụ cà chua trên thế giới
Cây cà chua là cây rau ăn quả được trồng và tiêu thụ hầu hết các nước trên thế giới Sản lượng cà chua được sản xuất liên tục trong những năm gần đây Theo số liệu của Tổ chức Nông lương Liên Hiệp Quốc (FAO) năm 2013 Diện tích cà chua sản xuất năm 2011 đạt 4,743 triệu ha Tốc độ gia tăng về diện tích sản xuất chậm, trong 7 năm luôn duy trì trong khoảng 4,5 triệu ha (2005-2012) Sản lượng cà chua tăng 22% từ 127,929 triệu tấn (2005) lên 159,02 triệu tấn (2011) Mức gia tăng về sản lượng là do sự gia tăng mạnh về năng suất: từ 22,99 tấn/ha (2005) lên 33,84 tấn/ha (2011) Với sản lượng trên bình quân tiêu thụ đầu người khoảng 24 kg quả/người/năm Điều đó khẳng định cây cà chua là cây trồng quan trọng trong nền nông nghiệp và nhiều nước trên thế giới (FAO, 2013)
Trang 19Trong đó, châu Á có diện tích và sản lượng cà chua lớn nhất chiếm trên 44%, châu
Âu chiếm 22%, khu vực châu Mỹ chiếm 15%, châu Phi 12% và các nơi khác chiếm 7% (FAO, 2013)
Theo số liệu thống kê FAO (2013), 10 nước có sản lượng sản xuất cà chua lớn nhất
là Trung Quốc, Ấn Độ, Mỹ, Ai Cập, Ý, Iran, Tây Ban Nha, Brazil, Mexico… chiếm trên 75%, tất cả các nước còn lại, sản lượng khoảng 38,027 nghìn tấn, đạt 25% tổng sản lượng
cà chua thế giới
Bảng 4: Năng suất và sản lượng cà chua của 10 nước lớn nhất thế giới năm 2010
Trung quốc là nước đứng đầu về diện tích sản xuất cũng như sản lượng cà chua tạo ra trong năm Mức độ tăng sản lượng cà chua đạt 86,3% trong vòng 10 năm từ 22 triệu tấn (2000) lên tới 41 triệu tấn (2010) Tiếp đó là Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Ý là những nước có sản lượng gần nhau, ổn định với mức tăng trưởng khá (FAO, 2013)
Nhưng tình hình tiêu thụ cà chua trên thế giới ở các nước rất khác nhau Tùy thuộc vào nhu cầu tiêu dùng, tập quán, văn hóa ẩm thực mà sản lượng cà chua tiêu thụ hàng
Trang 20năm của các nước là khác nhau Tài liệu tổng kết của Viên Nghiên cứu Rau quả cho biết: người Hy Lạp tiêu thụ 187,1 kg/người/năm, Thổ Nhĩ Kỳ 107 kg/người/năm, Italia
khoảng 95 kg/người/năm
Bảng 5: Tình hình xuất, nhập khẩu của 10 nước lớn nhất thế giới trong năm 2010
Cùng với Trung Quốc, các nước: Tây Ban Nha, Hà Lan, Ma Rốc, Bỉ, Pháp,
Ý…xuất khẩu cà chua với sản lượng lớn, gia tăng hàng năm Năm 2011, Hà Lan xuất khẩu 965 nghìn tấn cà chua tươi, tăng hơn 4% so với năm 2009, với giá trị 1,1 tỷ Euro Tây Ban Nha xuất khẩu đạt 0,830 triệu tấn, Thổ Nhĩ Kỳ xuất khẩu đạt 0,57 triệu tấn (FAO, 2013)
Tổng giá trị xuất khẩu cà chua của Mexico đạt tới 1,14 tỷ USD, cao hơn Hà Lan vì hầu hết sản lượng cà chua của Mexico xuất khẩu sang thị trường Mỹ với giá cao
Trang 212.5 Hiện trạng cà chua ở Việt Nam
Theo số liệu của Tổng cục Thống kê (2014), cây cà chua là cây ăn quả được trồng với diện tích lớn, diện tích sản xuát cà chua cả nước năm 2013 đạt 25,48 nghìn ha, tăng 20,3% so với năm 2010 (21,17 nghìn ha), năng suất đạt 287 tạ/ha, sản lượng đạt 731,48 nghìn tấn Với sản lượng trên tương đương binh quân đầu người khoảng 8,1 kg quả/năm Trong thời gian qua, nhờ việc chuyển giao các tiến bộ kĩ thuật: giống mới và công nghệ canh tác tiên tiến góp phần gia tăng về năng suất, sản lượng và chất lượng cà chua của Việt Nam
Do tính chất đặc trưng như cơ cấu mùa vụ và điều kiện sinh thái mà cây cà chua phần lớn được sản xuất tại các tỉnh thành thuộc đồng bằng sông Hồng và khu vực Lâm Đồng Diện tích và sản lượng cà chua sản xuất ở hai khu vực này chiếm trên 62% sản lượng cà chua cả nước
Bảng 6: Diện tích, năng suất và sản lượng cà chua của 10 tỉnh thành đứng đầu cả nước trong 2 năm (2012-2013)
Trang 22Đến nay, ở vùng cao nguyên Lâm Đồng, diện tích sản xuất cà chua của tỉnh lên đến 5 nghìn ha Cà chua là loại cây mang lại hiệu quả kinh tế cao, đặc biệt tại các vùng chuyên canh như: huyện Đơn Dương, Đức Trọng đã được trồng trên 800 ha từ năm 2006-
2008
Mức độ áp dụng tiến bộ khoa học kĩ thuật trên cây cà chua tại các địa phương thuộc ĐBSH có sự chuyển biến rất nhanh, người dân rất tích cực tìm hiểu và áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật mới, công nghệ mới trong canh tác như kỹ thuật trồng cà chua trái vụ, mạnh dạn áp dụng giống mới, giải pháp bảo vệ thực vật mới, ứng dụng gốc ghép kháng bệnh…có nhiều vùng trồng cà chua chuyên nghiệp, có thị trường tiêu thụ tốt,
người dân có kinh nghiệm, trình độ thâm canh cao Tuy nhiên, mức độ áp dụng kỹ thuật tiên tiến và giống mới phù hợp chưa được đồng đều tại các địa phương
Sản xuất cà chua tại ĐBSH cho lợi nhuận từ 71,6 – 151,6 triệu đồng trên 1 ha Trong đó, trồng cà chua vụ Hè Thu mang lại hiệu quả cao nhất vì thời điểm này cà chua thường có giá cao hơn
2.6 Đặc điểm một số giống cà chua nước ta
Trên thế giới nói chúng và Việt Nam nói riêng thì có rất nhiều giống cà chua tự nhiên và cà chua lai tạo ra năng suất cao, chất lượng quả tốt và còn dễ trồng mang đến nhiều lợi ích cho con người Chính vì những giá trị mà nó đem lại nên hiện nay các kĩ sư công nghệ sinh học đã lai ra nhiều loại giống cà chua khác nhau rất đa dạng và phong phú, được nhân rộng phổ biến khắp nơi Riêng Việt Nam, nhờ vào vị trí địa lí thuận lời và nguồn khí hậu thích hợp cho nhiều loại giống cà chua nên được trồng phổ biến các loại giống như:
Trang 23a) Cà chua Tomato Beefsteak - Cà chua cỡ đại
Đây là giống cà chua có quả rất lớn có trọng
lượng trung bình một quả lên tới trên 400g, quả
màu hồng đỏ, mọng nước, thịt dày, có nhiều ngăn
nhỏ chứa hạt
Hình 4: Cà chua Beefsteak
b) Cà chua bi - Cherry tomato
Là loại cà chua cỡ nhỏ, loại quả tròn hoặc dài
có nhiều loại như cà chua bi đỏ, cà chua bi đen, cà
chua bi lùn đây là giống cà chua được ưa chuộng
phổ biến hiện nay vì giá trị dinh dưỡng cao chứa
nhiều hàm lượng vitamin, chất xơ, vị ngọt ngon
hơn cà chua bình thường
c) Cà chua mận - Cà chua Roma
Giống cà chua này có hình dạng giống quả
trứng hơi thuôn dài, trong tất cả các giống cà chua
thì cà chua mận có vị ngọt nhất, quả cà có thịt dày,
khô và chứa ít hạt Loại giống cà chua này không
được trồng phổ biến vì việc chọn giống và trồng
cây cà chua mận khá kỹ lưỡng
Hình 5: Cà chua bi
Hình 6: Cà chua Roma
Trang 24d) Cà chua lê - Yellow Pear Tomato
Tên gọi giống như hình dạng của nó, giống
cây này cho ra quả cà chua trông như trái lê rất tuyệt
diệu
e) Cà chua đen
Là loại giống cà chua cho ra quả màu tím
sẫm bên trong ruột đặt có màu tím sẫm, quả cho vị
ngọt và chứa nhiều chất dinh dưỡng tương đương
với các loại quả như việt quất, mâm xôi
f) Cà chua trái tim - Bull's Heart tomato
Đây là giống cà chua cỡ lớn, cây rất to, cao
khoảng 1,5m Quả cà chua hình trái tim có màu đỏ
rất đẹp và lớn, mỗi quả có thể nặng tới 400g
Hình 7: Cà chua lê
Hình 8: Cà chua đen
Hình 9: Cà chua trái tim
Trang 25g) Cây cà chua leo giàn - Italian Tree Tomat
Là giống cà chua dạng cây leo dàn, kích
thước chiều cao của cây tới 6 - 8 mét, có nhiều cây
phát triển lên tới 10 mét Mỗi cây cho ra quả với sản
lượng khổng lồ, trung bình mỗi cây thu hoạch được
khoảng 70 - 100 kg quả
h) Cà chua Nhật sakata
Cà chua sakata là giống cà chua của Nhật,
hiện đang được trồng rất phổ biến bởi đặc tính
thích nghi tốt với điều kiện khí hậu ở nước ta
Loại cà chua này khá dễ trồng, dễ cho ra
quả với năng suất cao Có thể trồng trong điều kiện
ở ngoài trời hoặc trong nhà ở các chậu cây, thùng
xốp, xô nhựa, chỉ cần chăm sóc đủ ánh sáng, nước
và độ ẩm thích hợp
i) Cà chua Voyage
Đây là giống cà chua mà quả của nó có
hình dạng rất lạ mắt, quả cà chua Voyage có hình
dạng xấu xí và dị thường, tuy nhiên giá trị dưỡng
chất mà loại cà chua này mang lại rất cao, quả
chứa nhiều chất vitamin, ngoài ra còn chứa chất
Hình 10: Cà chua leo giàn
Hình 11: Cà chua Nhật
Hình 12: Cà chua Voyage
Trang 262.7 Thất thu sau thu hoạch cà chua quả
a) Những tổn thương cơ học
Là những tổn thương trong quá trình thu hái, vận chuyển và độ già chín Cà chua bị dập nát, không những gây méo mó xấu xí bề ngoài mà còn làm tăng sự mất nước, tạo điều kiện cho lây nhiễm bệnh, kích thích quá trình hô hấp và tổng hợp ethylene Những quả này không thể bảo quản được vì chúng bị thối hỏng chỉ sau vài giờ
Nên giảm đến mức tối thiểu những tổn thương cơ giới là một trong những con đường kéo dài tuổi thọ và chất lượng cà chua, đồng thời nâng cao sản lượng chế biến và bảo quản
b) Hô hấp
Hô hấp là quá trình sinh lý quan trọng của quả sau thu hoạch Sự hô hấp làm giảm khối lượng một cách tự nhiên vì khi hô hấp quả sử dụng chất dinh dưỡng, thải ra năng lượng ở dạng nhiệt (làm nóng khối quả), nước, khí CO2 và đôi khi cả rượu Nước và nhiệt sinh ra làm quả bị ẩm ướt và dễ bị thối, đặc biệt là nấm mốc Khi quả đang chín có cường độ hô hấp cao nhất Từ lúc chín hẵn đến quá chín, cường độ hô hấp giảm nhanh đồng thời giảm khả năng đề kháng cho nên quả dễ bị thối hỏng
Các yếu tố ảnh hưởng đến cường độ hô hấp là: nhiệt đô, độ ẩm, thành phần không khí môi trường Trong điều kiện ít Oxy, nhiều khí Cacbonic, không có chất kích thích chín Ethylen…thì cường độ hô hấp giảm
c) Sự sinh sản Ethylen
Song song với quá trình hô hấp, quả sản sinh ra khí ethylen Khi quả gần chín hàm lượng chất này đạt đến mức cực đại Khí ethylen kích thích sự phân giải cholorophyl và quá trình chín quả
Quả đột biến hô hấp sinh ra nhiều ethylen trong quá trình chín hơn các loại khác Sự chín trong quả đột biến hô hấp được bắt đầu bởi sự tăng dột biến trong sự sinh sản ethylen Mức độ sản sinh ra ethylen thay đổi nhiều theo từng loại quả
d) Sự sinh nhiệt
Nhiệt được sinh ra trong quá trình bảo quản tươi là do hô hấp 2/3 lượng nhiệt đó được tải ra ngoài môi trường, 1/3 lượng nhiệt còn lại được dung vào các quá trình trao đổi chất
Trang 27Trong bảo quản cần duy trì các thông số nhiệt độ, độ ẩm tối ưu trong kho Khi nhiệt độ tăng kích thích cường độ hô hấp mạnh lên, từ đó đẩy mạnh chu trình: nhiệt độ, độ ẩm tăng làm quá trình hô hấp tăng, cho sự phát triển của vi sinh vật tăng, lượng nhiệt sinh ra lại tăng hơn nữa Đó là điều kiện dẫn đến hư hỏng quả nhanh chóng
e) Sự bay hơi
Quả sau khi tách khỏi cây sẽ xảy ra quá trình mất nước tự nhiên do bay hơi, dẫn đến quả bị nhăn héo, hình thức xấu Nếu quá trình mất nước nhanh làm rối loạn sinh lý, làm tăng hô hấp dẫn đến quả bị hỏng nhanh Mức độ bay hơi nước phụ thuộc vào từng loại quả, giống và cấu tạo của quả (quả vỏ dày, vỏ mỏng, dai, giòn), độ chín của quả, mức độ bầm giập cơ học Mức độ bay hơi còn phụ thuộc vào độ ẩm và nhiệt độ môi trường, phương thức bao gói quả
Quả non, xanh bốc hơi nước nhanh nên chóng bị héo Quả bị khuyết tật do côn trùng, nấm bệnh, bầm giập cơ học cũng làm tăng sự mất nước
Sự mất nước cũng thay đổi theo thời gian bảo quản: Sau khi thu hái thì mất nước mạnh, sau đó giảm rồi lại tăng lên khi quả chín rồi thối hỏng Độ ẩm môi trường thấp, nhiệt độ môi trường cao cũng làm tăng sự mất nước
f) Sự giảm khối lượng quả
Khi xảy ra hiện tượng bay hơi nước trong quá trình bảo quản thì khối lượng của quả bị giảm và chất lượng dinh dưỡng của quả cũng bị tổn hao Sự tổn hao chất dinh dưỡng tổn hao do quả phải sử dụng chất dinh dưỡng (chủ yếu là đường) để duy trì sự sống sau khi ngắt khỏi cây mẹ do đó quả bị giảm hàm lượng chất khô sau thời gian bảo quản
g) Sự thay đổi thành phần hóa học
Trong quá trình quả chín, quả sẽ trở nên mềm (do chất protopectin chuyển thành pectin hoà tan làm quả trở nên mềm) Sự biến đổi pectin trong quá trình bảo quản quản là một yếu
tố quan trọng cho quá trình bảo quản quả Vì vậy, khi thu hoạch cần phải xác định thời điểm quả chưa chín thích hợp Nếu chín quá, quả khó bảo quản; nếu quả còn quá xanh thì chất luợng quả không tốt
Glucid (các chất đường, tinh bột): là thành phần thay đổi lớn và mạnh nhất trong khi bảo quản Trong thời gian bảo quản quả đã chín, đường được sử dụng trong quá trình
Trang 28hô hấp chuyển hoá thành năng lượng, hàm luợng đường bị giảm theo thời gian Các loại quả chưa chín hoặc tỷ lệ chín thấp thì tiếp tục chín trong quá trình bảo quản, tinh bột chuyển thành đường, một phần đuợc sử dụng để sinh nhiệt, phần còn lại tích tụ trong quả làm tổng lượng đường trong quả tăng theo thời gian bảo quản
Biến đổi về axít hữu cơ: Trong quả chín có chứa 0,5 – 1,0 % axít hữu cơ Các axít hữu cơ thường gặp là axít malic, axít xitríc, axít tractic Trong quá trình bảo quản, lượng axít hữu cơ giảm rõ rệt cả về chất và lượng Điều này làm cho vị chua của quả giảm đi và
vị ngọt tăng lên khi quả chín
Biến đổi về sắc tố, màu sắc: màu sắc của quả do chất chlorophyl, antoxian và carotenoit quyết định Tuỳ theo mức độ chín của từng loại quả mà màu xanh của quả mất dần do chlorophyl giảm, màu vàng, đỏ tăng dần do hàm lượng carotenoit và antoxian tăng
Biến đổi các chất gây vị, gây hương: trong quả xanh thường chứa hiều tanin làm cho quả có vị chát Khi quả chín, tanin biến đổi thành đường glucoza rồi giảm dấn và mất hẳn làm cho quả có vị ngọt và mất vị chát Các chất thơm được tạo ra và tăng lên trong quá trình chín sau thu hoạch như ete, rượu, aldehyt… với hàm lượng rất nhỏ nhưng tạo cho quả
có mùi thơm riêng
Biến đổi vitamin: Từ giai đoạn xanh già chuyển sang chín có nhiều loại vitamin tạo thành như vitamin B9, B15, P, K, tiền vitamin A đặc biệt vitamin C tăng lên rõ rệt nhưng khi chín quá thì hàm lượng này bị giảm
III CHỌN NGUYÊN LIỆU
Trong số các loại cà chua trên thị trường thì cà chua bi trông đẹp mắt và khảo sát thấy nhu cầu của người tiêu dùng thích ăn mứt sấy nguyên quả sẽ giữ được nhiều dưỡng chất hơn và cà chua bi được trồng nhiều ở Đà Lạt với năng suất cao, chất lượng tốt phù hợp với yêu cầu đề tài là nhà máy được đặt tại tại Đạt Lạt
3.1 Cà chua bi
Cà chua sấy có dạng lát mỏng đối với nguyên liệu từ quả múi to và dạng nguyên trái đối với nguyên liệu từ cà chua bi nhỏ (cherry tomato), mang màu đỏ tươi, có đan xen
Trang 29giữa vị chua từ cà và vị ngọt từ đường cát, và đặc biệt mang lại được hương vị đặc trưng của sản phẩm cà chua sấy Độ ẩm mà sản phẩm mang lại giao động từ 19-22%
Theo khảo sát nhu cầu của người tiêu dùng hiện nay về loại mứt cà chua có trên thị trường thì loại mứt được ưa chuộng và phổ biến là loại mứt cà chua nguyên quả Vì chúng mang lại vẻ hoàn thiện bên ngoài và đồng thời chúng được sản xuất rất dễ dàng trong cơ sản xuất nhỏ và lớn Để tạo ra sản phẩm này thì nguyên liệu phải được chọn từ những quả
cà chua bi nguyên quả và được trồng tại những vùng đất mang lại thành phần dinh dưỡng tối ưu nhất Đặc biệt là loại cà chua bi Đà Lạt, Lâm Đồng
a) Tên gọi và nguồn gốc
Cà chua bi có tên khoa học là Lycopericum Esculentum Miller, tên tiếng Anh là Cherry Tomato, cà chua bi rất dễ trồng và cho năng suất cao Là loại cây ăn quả rất được
ưa thích vì có thể chế biến nhiều món ngon Cà chua bi là loại nhỏ của cà chua thông thường Quả tròn hoặc dài, màu đỏ đều rất đẹp Vị chua nhưng ngọt hơn cà chua thông thường
Cây cà chua được trồng phổ biến từ những thập niên năm 1800, nguồn gốc đầu tiên của loại cà chua này được cho là từ vùng Ai Cập Trong những năm 1919, loại cà chua này
đã trở nên phổ biến tại Hoa Kỳ
Ở tại Việt Nam, một số nhà nghiên cứu cho rằng cây cà chua được nhập vào Việt Nam từ thời gian thực dân Pháp chiếm đóng Hiện nay, diện tích duy trì trong khoảng 23-
25 nghìn ha/năm và trồng chủ yếu ở các tỉnh thành thuộc đồng bằng sông Hồng, trung du miền núi phía Bắc và Đức Trọng, Đà Lạt thuộc tỉnh Lâm Đồng…
Ở nước ta cà chua bi được trồng nhiều ở Đà Lạt cho năng suất cao và chất lượng tốt nhất Ngoài ra cà chua bi cũng được trồng ở một số tỉnh phía Bắc cho sản lượng cao và chất lượng ngày càng tốt như: Nam Định, Hải Phòng, Bắc Giang, Hà Nam
Trang 30Ở nước ta cà chua bi được trồng nhiều có ý nghĩa quan quan trọng về mặt thâm canh, tăng vụ và phát triển cho ngành nông nghiệp đồng thời cung cấp nguyên liệu cho ngành công nghiệp thực phẩm
b) Phân loại cà chua bi
Một số giống cà chua bi nước ta đang trồng:
- Giống cà chua bi VR2: Quả hình trái nhót, khi chín có màu đỏ hoặc vàng, đường kính quả ở thời điểm thu hoạch khoảng 1,4-1,8cm, dài 2,2-2,5cm, trọng lượng quả trung bình 13g (90 quả/kg), sai quả, năng suất trung bình đạt 20-30 tấn/ha tùy theo mùa vụ gieo trồng Đây là giống thuần do Viện Nghiên cứu rau quả Trung ương nhập nội, nghiên cứu tuyển chọn và cung cấp
- Giống cà chua bi TN061: Là giống lai F1 có nguồn gốc từ Đài Loan, được Công ty trách nhiệm hữu hạn Trang Nông nhập nội và cung cấp TN061 có dạng sinh trưởng bán hữu hạn, quả hình ô van, khi chín đỏ tươi, quả cứng thích hợp cho vận chuyển và bảo quản Trọng lượng trung bình 10-13g/quả (90-100 quả/kg) Giống có thể thích nghi cho cả 3 vụ trong năm, dễ đậu trái, năng suất cao (1,2 - 1,5 tấn/ sào Bắc bộ)
- Giống lai F1 TN040: cũng là một giống cà chua có nguồn gốc của Đài Loan tương tự như TN061 nhưng khi quả chín vàng tươi
- Giống lai F1 Thúy Hồng 1657 Dạng quả hình ê líp dài, thon, màu đỏ tươi, nặng khoảng 13g Thịt quả dai, ăn ngon, trái cứng dễ vận chuyển, bảo quản
c) Giá trị dinh dưỡng
Thành phần hóa học của cà chua bi
Bảng 7: Thành phần hóa học của cà chua bi
Thành phần Hàm lượng (%)
Trang 31là cơ sở đánh giá chất lượng và dinh dưỡng tốt nhất và đặc trưng của cà chua mang lại
3.2 Chỉ tiêu chất lượng nguyên liệu
Theo Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4845:2007 về cà chua tươi
a) Yêu cầu tối thiểu
- Nguyên vẹn
- Tươi, mộng nước
- Lành lặn, không bị thối hoặc bị hư hỏng
Trang 32- Sạch, không có tạp chất lạ nhìn thấy được bằng mắt thường
- Không bị ẩm ướt bất thường ở ngoài vỏ, trừ khi vừa mới đưa ra từ hệ thống bảo quản lạnh
- Không chứa côn trùng gây hại và không bị côn trùng gây hại tới mức làm ảnh hưởng đến hình thức bề ngoài của sản phẩm
-Không có mùi, vị lạ Trong trường hợp cà chua chùm, thì phần cuống phải tươi, lành lặn, sạch, không có lá và bất kỳ tạp chất nào nhìn thấy được bằng mắt thường
b) Độ chín
- Cà chua phải có độ phát triển đầy đủ và có độ chín thích hợp
- Độ phát triển và trạng thái chín của cà chua phải sao cho cà chua có thể chín tiếp và đạt tới
độ chín thích hợp
c) Cảm quan
Cà chua phải đồng đều về kích cỡ, không bị nứt hoặc không có phần xanh cứng có thể nhìn thấy bằng mắt thường Cho phép những khuyết tật nhẹ về màu sắc, hình dạng, bề mặt cho phép có vết thâm rất nhẹ nhưng không ảnh hưởng đến mã quả, sự duy trì chất lượng và việc trình bày của sản phẩm trong bao bì như sau:
Trang 33d) Chỉ tiêu vi sinh
Cà chua quả tươi phải tuân thủ các quy định về vi sinh vật theo TCVN 9632:2013
(CAC/GL 21- 1997) Nguyên tắc thiết lập và áp dụng các tiêu chí vi sinh đối với thực phẩm
3.3 Khái quát về cà chua bi ở Đà Lạt
Cà chua được trồng chủ yếu ở miền Bắc và miền Trung, Tây Nguyên Nhưng riêng
về tỉnh Lâm Đồng, chiếm diện tích trồng cà chua cao nhất cả nước Đặc biệt ở huyện Đơn Dương chiếm diện tích khoảng 2 nghìn ha cà chua hàng năm Được trồng từ các xã Lạc Lâm, Lạc Xuân, Quảng Lập và xã TuTra huyện Đơn Dương Ngoài ra thì nó còn trồng rải rác ở nhiều huyện khác thuộc tỉnh Lâm Đồng
Nguồn gốc của những quả cà chua bi cũng chính từ huyện Đơn Dương, Lâm Đồng Đây là nơi có vùng đất phù sa giàu chất dinh dưỡng, khí hậu mát mẻ cùng mới công nghệ trồng trọt nhà kín hiện đại và kinh nghiệm canh tác của người dân rất thuận lợi cho cà chua phát triển và đạt năng suất cao
Do năng suất và chất lượng cao mà cà chua bi mang lại từ tỉnh Lâm Đồng nên chúng
đã và đang được trồng trong quy mô công nghiệp và mang ra thị trường tiêu thụ vô cùng lớn Và hiện nay cà chua bi cũng đã trồng ở các tỉnh khác tại Việt Nam nhưng chất lượng
mà chúng mang lại không được như cà chua được trồng tại Đơn Phương, Lâm Đồng vì khí hậu ở nơi khác không phù hợp nên không mang lại hiệu quả và năng suất tối ưu nhất
Những năm gần đây do nhu cầu thị trường tăng cao và không có điểm dừng nên cà chua bi Đà Lạt được tiêu thụ mạnh tại thành phố Hồ Chí Minh, miền Bắc và Nam Cà chua
bi Đà Lạt loại I có giá khoảng 50.000 - 60.000 VNĐ/kg và cà chua loại 2 có giá khoảng 20.000 – 35.000 VNĐ/kg