* Tích hợp liên môn: Tích hợp với môn Địa lí về vị trí địa lí làng chợ Dầu;; Lịch sử Đặc điểm tình hình nước ta năm 1948; Giáo dục công dân Yêu làng, yêu nước, tự hào về truyền thống qu
Trang 1THAM KHẢO GIÁO ÁN VĂN 9
- Giáo án soạn theo pp mới 5 hoạt động
- Giáo án có tích hợp giáo dục đạo đức, KNS, môi trường, giáo dục quốc
phòng an ninh
- Mỗi kì có 1 chủ đề.
Lấy trọn bộ tính phí cafe
THAM KHẢO CÁC TÀI LIỆU KHÁC:
- Tài liệu ôn HSG các lớp 7,8,9
- Tài liệu ôn tuyển sinh 10 đại trà
BÀI 13- TUẦN 13
* Mục tiêu cần đạt:
- Có hiểu biết bước đầu về tác giả Kim Lân- một đại diện của thế hệ nhà văn đã có
những thành công từ giai đoạn trước cánh mạng tháng Tám Hiểu, cảm nhận đượcgiá trị nội dung và nghệ thuật của truyện ngắn: “Làng”
- Hiểu được sự khác biệt giữa phương ngữ mà HS đang sử dụng với phương ngữkhác và ngôn ngữ toàn dân thể hiện qua những từ ngữ chỉ sự vật, hoạt động, trạngthái, đặc điểm, tính chất
- Hiểu được vai trò của đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự
sự Biết viết văn bản tự sự có đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm
- Hiểu được vai trò của tự sự, nghị luận và miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự.Biết kết hợp tự sự, nghị luận và miêu tả nội tâm trong văn kể chuyện
Trang 2- Hiểu và cảm nhận được giá trị nội dung và nt của truyện ngắn Làng, cụ thể:
+ Nhân vật, sự việc, cốt truyện trong một tác phẩm truyện hiện đại
+ Đối thoại, độc thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm; sự kết hợp với các yt miêu
tả, biểu cảm trong văn bản tự sự hiện đại
+ Tình yêu làng, yêu nước, tinh thần kháng chiến của người nông dân VN trong thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp
* Tích hợp liên môn: Tích hợp với môn Địa lí (về vị trí địa lí làng chợ Dầu;); Lịch sử (Đặc điểm tình hình nước ta năm 1948); Giáo dục công dân ( Yêu làng, yêu nước, tự hào về truyền thống quê hương mình); Âm nhạc (HS thưởng thức,
hiểu nội dung bài hát Làng tôi của nhạc sĩ Văn Cao)
+ Năng lực xã hội: năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác
+ Năng lực công cụ: năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực ứng dụng công nghệ thông tin
- Các năng lực chuyên biệt: năng lực giao tiếp tiếng Việt và năng lực thưởng thức văn học/cảm thụ thẩm mỹ
1.4 Thái độ:
- Giáo dục cho học sinh tình yêu quê hương, đất nước
- Phải luôn luôn có niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, Bác Hồ
1.5.Các nội dung tích hợp
* Tích hợp giáo dục đạo đức: Lòng yêu nước, tự hào về quê hương đất nước về
các thế hệ cha anh trong cuộc kháng chiến chống Pháp Tiêu biểu là hình ảnh ngườinông dân Lòng tự trọng của bản thân, có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng
=> giáo dục các giá trị TÌNH YÊU THƯƠNG, HẠNH PHÚC, GIẢN DỊ, TÔN TRỌNG,TRÁCH NHIỆM, KHOAN DUNG
2- Chuẩn bị
Trang 3- Giáo viên: Sách giáo khoa, sách giáo viên, tài liệu tham khảo, bài giảng điện tử,máy chiếu, phiếu học tập Sưu tầm tác phẩm “Làng”, tranh ảnh, tư liệu về nhà vănKim Lân.
- Học sinh: tìm hiểu thông tin về nhà văn Kim Lân, tác phẩm “Làng”, đọc diễncảm, tìm hiểu nội dung- nghệ thuật của bài “Làng” (Diễn biến tâm trạng nhân vậtông Hai khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc, khi trò chuyện với con út, khi nghetin cải chính)
3- Phương pháp
+ Nêu vấn đề, vấn đáp, phân tích, giảng bình, thảo luận nhóm
+ Kĩ thuật động não, chia nhóm, giao nhiệm vụ, đọc hợp tác, trình bày một
Gv cho HS lắng nghe bài hát Làng tôi
? Cảm xúc của em khi nghe bài hát xem đoạn vi deo?
Phép màu kì diệu của tình yêu quê hương, yêu làng xóm đã biến nhữngmảnh đất vô tri kia trở nên thân thiết gắn bó như máu thịt tâm hồn ta Bài học hômnay cô trò chúng ta sẽ tìm hiểu về thứ tình cảm thiêng liêng ấy qua truyện ngắn của
nhà văn được mệnh danh là “cha đẻ của đồng ruộng, là nhà văn một lòng đi về với
Trang 4đất với người, với những giá trị thuần hậu nguyên thủy của nông thôn Việt
Nam”-nhà văn Kim Lân với truyện ngắn có cái tên thật giản dị và mộc mạc : Làng
4.2 HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
GV chiếu hình ảnh nhà văn
Cô giới thiệu với các em đây là chân dung nhà văn Kim
Lân
? Dựa vào chú thích SGK và sự chuẩn bị ở nhà một
em hãy khái quát những nét cơ bản về nhà văn KL?
HS trả lời:
- Kim Lân( 1920-2007) tên khai sinh là Nguyễn Văn
Tài, quê Từ Sơn, Bắc Ninh
- Là nhà văn có sở trường về truyện ngắn
- Là người sống gắn bó và an hiểu sâu sắc cuộc sống ở
nông thôn và người nông dân Do vậy trong sáng tác
của mình ông tập trung vào 2 mảng đề tài lớn:
Một là: viết về cuộc sống, tình cảm của những người
nông dân, những kiếp người nghèo khó
Mảng đề tài thứ hai là những sinh hoạt văn hóa cổ
truyền, những thuần phong mĩ tục ở nông
Các tác phẩm tiêu biểu: Làng, Vợ nhặt, con chó xấu
xí,đôi chim thành, Ông cản ngũ
- Ngoài viết văn ông còn tham gia đóng phim và là một
trong những diễn viên đầu tiên của ngành điện ảnh Việt
Nam với các vai diễn đầy ấn tượng như Lão Hạc, Lý
Cựu
- năm 2001 ông xứng đáng được nhận giải thưởng HCM
về văn học nghệ thuật
Gv đánh giá sự chuẩn bị ở nhà của hs: cô dành lời
khen ngợi, tuyên dương em về tinh thần và sự chuẩn
bị bài ở nhà rất tốt.
Các em quan sát một số hình ảnh tiêu biểu cho
những sáng tác và con đường lao động nghệ thuật
miệt mài của tác giả Kim Lân.
Chiếu hình ảnh một số tác phẩm của KL:
GV chiếu hình ảnh KL đóng vai Lão Hạc.
Chuyển ý:
Các em ạ, Nhà văn Nguyễn Khải từng tâm sự về KL:
“ Không thể tin được cái ông KL lại viết được
A Giới thiệu chung
1 Tác giả
- Kim Lân là nhà văn có
sở trường về truyệnngắn
- Gắn bó và an hiểu sâusắc cuộc sống ở nôngthôn và người nông dân
2 Tác phẩm
Trang 5“Làng và vợ nhặt “, đó là thần viết, thần mượn
tay người để viết nên nhũng trang sách bất
hủ”. Vậy vì sao truyện Làng lại trở thành một trang
sách bất hủ như Nguyễn khải nhận xét, chúng ta
cùng tìm hiểu về hoàn cảnh ra đời tác phẩm này.
Vẫn dựa vào chú thích và cho biết: Truyện Làng
sáng tác trong thời kì nào? Đánh giá về tác phẩm?
->Thời kì đầu cuộc kháng chiến chống pháp, năm 1948
- Là tác phẩm thành công của văn học Việt Nam thời kì
đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp
GV chốt bảng: =>
? Dựa vào kiến thức lịch sử hãy cho biết hoàn cảnh
của nước ta lúc bấy giờ?
Đầu năm 1946 thực dân Pháp quay trở lại xâm lược
nước ta Ngày 19/ 12/1946, Bác Hồ ra lời kêu gọi toàn
quốc kháng chiến, hưởng ứng lời kêu gọi của Bác, toàn
dân tham gia kháng chiến ở nhũng vùng tạm chiếm, có
chiến sự, đồng bào ta phải rời đến nhũng vùng tự do, an
toàn hơn để tránh những tổn thất do chiến tranh
GV chiếu h/a toàn quốc kháng chiến, h/a tản cư.
Gv giới thiệu thêm:
Và vùng chợ Dầu là vùng giáp danh với vùng tạm
chiếm, thực dân Pháp có thể đánh sang do vậy người
dân làng chợ Dầu trong đó có gđ KL, cũng thực hiện
khẩu hiệu “ tản cư âu cũng là kháng chiến” đây cũng
chính là bối cảnh của tr làng
Nhà văn KL cũng từng tâm sự về hoàn cảnh viết
truyện này:
Truyện viết về chính những người dân làng tôi Hồi
ấy, gia đình tôi cũng đi sơ tán Trong khu mới người
ta đồn làng tôi là việt gian Mọi người đều nhìn
người dân làng tôi với con mắt chế diễu, khinh
thường Tôi yêu làng tôi và không tin làng tôi có thể
theo giặc Pháp Tôi viết truyện ngắn “Làng” như thế
để khẳng định niềm tin và minh oan cho làng tôi”
( Tác giả nói về tác phẩm- Nhà xuất bản trẻ 2000).
Chuyển ý: trong truyện ngắn làng, người ta thấy
thấp thoáng bóng dáng của KL – 1 người yêu làng
- Sáng tác năm 1948
- Là tác phẩm thành côngcủa văn học Việt Namthời kì đầu của cuộckháng chiến chống Pháp
Trang 6tha thiết gắn bó máu thịt với cái làng Dầu của mình
trong nhân vật ông Hai Diễn biến câu chuyện như
thế nào chúng ta cùng đọc – hiểu văn bản.
? Đối với Truyện ngắn này chúng ta cần phải đọc với
giọng như thế nào cho phù hợp?
=>Truyện có những đoạn đối thoại, độc thoại và độc
thoại nội tâm nên khi đọc lưu ý:
- Đoạn đối thoại: chú ý thay đổi giọng điệu thể hiện
thái độ của người nói Thái độ đó có thể là vui mừng hỏi
han ,có thể là đỏng đảnh, đanh đá, chua ngoa.
- Đoạn độc thoại và độc thoại nội tâm, chú ý thể hiện
tâm trạng của nhân vật: buồn bã, nhục nhã, chán trường
Gv trước khi đọc các em lưu ý: văn bản trong sgk chỉ
là một đoạn trích, phần chú thích cũng đã nói rõ văn bản
này đã lược bỏ phần đầu, phần giới thiệu về hoàn cảnh
tản cư và cái tính thích khoe làng của ông Hai Các em
theo dõi lên bảng phụ phần tóm tắt đoạn bị lược bỏ để
bắt nhịp với trích đoạn
GV đọc.
GV chiếu bảng phụ phần tóm tắt.
2hs đọc tiếp đến “ múa cả lên, vui quá!”
? 1 em tóm tắt nội dung vừa đọc?
=> Ở nơi tản cư, ông Hai rất nhớ làng Ông thường
xuyên đến phòng thông tin theo dõi tin tức kháng chiến
của làng và của dân tộc
Gv chiếu: SV
Vì văn bản dài nên phần chuẩn bị bài ở nhà cô giáo
đã yêu cầu các em đọc và tóm tắt, một em hãy nêu
cho cô giáo các sự việc còn lại?
GV chiếu :SV
SV 2: Nghe tin làng mình theo giặc: ông đau đớn tủi hổ,
lo sợ, suốt mấy ngày chẳng dám đi đâu
Bế tắc ông chỉ biết tâm sự cùng đứa con của mình
SV3:
Nghe tin cải chính ông Hai vui mừng chia quà cho con
và khoe vói mọi người chuyện Tây đốt nhà
Gv như vậy cả phần lược bỏ giới thiệu hoàn cảnh tản
cư và cái tính thích khoe làng của ông Hai, truyện
ngắn Làng bao gồm 4 sự việc chính Gv CHIẾU
B Đọc - hiểu văn bản
1 Đọc, chú thích
Trang 7? Dựa vào các sự việc em hãy tóm tắt lại đoạn trích?
HS quan sát bảng phụ tóm tắt
Gv chiếu tóm tắt-> HS đọc tóm tắt.
Các em quan sát các chú thích:
? em hiểu thế nào là tản cư?
? Em có nhật xét gì về tên văn bản cũng là tên tác
* Gv bổ sung: Tác giả từng nói: “Làng - một cái tên rất
giản dị, không hiểu vì sao tôi lại đa tự như thế Có lẽ đặt
“ Làng” là vừa đủ Tôi thích như thế” Một cái tên rất
ngắn, rất giản dị song nội dung tư tưởng mà nó đem lại
cho người đọc lại lớn lao vô cùng, nó mở rộng, vươn
tầm tới Tổ quốc, tới những con người của 1 thời kì trong
lịch sử
? Làng Dầu thuộc tỉnh nào và có đặc điểm gì nổi
tiếng?
GV chiếu h/a làng Dầu ngày nay: các em quan sát
hình ảnh làng Dầu ngày nay.
Chuyển ý: Truyện có kết cấu, bố cục thế nào cô và các
em cùng tìm hiểu ở phần 2.
? Em hãy cho biết thể loại của văn bản?
? Truyện được kể theo ngôi thứ mấy? Tác dụng của
ngôi kể trên?
- Ngôi thứ 3
- Tác dụng: đảm bảo tính khách quan, gợi cảm giác
chân thực
? Là một chuyện ngắn hiện đại, văn bản “Làng” đã
kết hợp những phương thức biểu đạt nào?
- Tự sự là phương thức chính vì câu truyện được triển
khai theo hệ thống các sự việc
2 Kết cấu, bố cục
- Thể loại: truyện ngắn
- Phương thứcBĐ: Tự sựkết hợp với miêu tả vàbiểu cảm
Trang 8GV: 3 sự việc chính xoay quanh tâm trạng nhân vật
chính là ai? ở những thời điểm khác nhau đó là
những thời điểm nào?
- Trước khi nghe tin làng theo giặc
- Khi nghe tin làng theo giặc
- Sau khi nghe thông tin cải chính về làng
Em hãy xác định các đoạn văn ở từng thời điểm đó?.
Gv chiếu bố cục:
- Bố cục: 3 phần
Phần 1: Từ đầu … “Vui quá”: Tâm trạng ông Hai trước
khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc.
Phần 2: Từ chỗ “Ông lão náo nức…” đến “đôi phần”:
Tâm trạng ông Hai khi nghe tin làng chợ Dầu làm Việt
gian
Phần 3: Còn lại: Tâm trạng sung sướng yêu làng Dầu
của ông Hai khi nghe tin làng được cải chính
Chuyển ý: nhà văn Kim Lân đã thật khéo léo và tài tình
để nhân vật chính tự bộc lộ tâm trạng của mình trong
một tình huống truyện độc đáo
? Để khắc họa nổi bật chủ đề của truyện, tính cách
của nhân vật, Kim Lân đã đặt nhân vật chính - ông
Hai vào tình huống truyện ntn?
- Ông Hai nghe tin làng chợ Dầu theo giặc
Chiếu máy:
? Nhận xét về tình huống và cho biết tình huống này
có vai trò gì trong truyện?
- Tình huống : kịch tính, gay cấn, căng thẳng.
-> Vai trò là nút thắt cho câu chuyện.
Chiếu máy:
? Tình huống cởi nút của truyện là tình huống nào?
đánh giá về tình huống này?
- Tình huống ông Hai nghe tin cải chính-> hợp lí
GV chiếu và chốt
Trong quá trình phân tích chúng ta sẽ thấy rõ
Chuyển ý: Chuyện kể về diễn biến tâm trạng ông Hai
trước và sau khi nghe tin làng Dầu theo giặc cũng như
khi tin đó được cải chính Diễn biến tâm trạng đó như
thế nào, chúng ta cùng chuyển sang phân tích làm rõ
Trang 9Quan sát phần đầu đoạn trích và cho biết:
? Cuộc sống của ông Hai ở nơi tản cư được tác giả
giới thiệu ntn? (ở đâu? Mọi người làm gì?)
- Vợ và đứa con gái đầu chạy chợ, ông Hai và đứa con
? Trong cuộc sống chung ấy, Ông Hai có mối quan
tâm nào khác? Ông quan tâm đến những điều gì?
- Quan tâm tới làng Dầu
- Quan tâm tới kháng chiến của làng,dân tộc
? Sự quan tâm của ông Hai tới làng dầu, tới cuộc
kháng chiến của làng Dầu được tác giả tái hiện qua
đoạn văn nào?
HS Đoạn văn từ Ông lại nghĩ về cái làng của ông
- PT biểu cảm ->tái hiện nỗi nhớ làng da diết, cháy bỏng
của ông Hai
GV bình: là một người suốt đời sống và gắn bó với quê
hương, với con đường, mảnh ruộng quê hương, nay phải
rời quê đi tản cư, sống nhờ nơi quê nhà đất khách, lòng
ông Hai luôn đau đáu nỗi nhớ nhà, nhớ quê Nỗi nhớ da
diết ấy đã khiến ông phải thốt lên: Chao ôi ! lão nhớ làng,
nhớ cái làng quá!
? Nhớ làng, ông hai nhớ về những kỉ niệm nào?( tìm
chi tiết trong đoạn văn)
Hs : Nghĩ đến những ngày làm việc cùng anh em hát
hỏng, bông phèng đào cuốc
( Gv chiếu )
Mở rộng: Như đã nói ông Hai có 1 sở thích rất đặc biệt:
3 Phân tích 3.1 Tâm trạng của ông Hai trước khi nghe tin làng Dầu theo giặc.
-Hoàn cảnh: Xa quê lotoan kiếm sống, cuộcsống tạm bợ, khó khăn
* Đối với làng: Từ ngữ biểu cảm, miêu tả nội tâm, câu cảm thán => Yêu tha thiết, gắn bó, tự hào, có trách nhiệm với làng quê
Trang 10thích khoe làng Trước cách mạng ông khoe làng ông có
cái phòng thông tin tuyên truyền sáng sủa rộng rãi nhất
vùng, khoe cái chòi phát thanh cao bằng ngọn tre, khoe
làng ông có ngói san sát, sầm uất như tỉnh, khoe đường
làng lát đá xanh , trời mưa trời gió tha hồ đi khắp đầu
làng, cuối xóm bùn không dính đến gót chân
Bây giờ khoe làng, ông lại phải khoe khác Nghĩ về làng,
ông nhớ những ngày cùng anh em đào đường, đắp ụ , xẻ
hào phục vụ kháng chiến
Chuyển ý: Tình yêu làng của ông Hai bắt đầu gắn với
kháng chiến Làng Dầu trong tâm trí ông là một làng
kháng chiến, ai ai cũng có lòng yêu nước nồng nàn,
hăng hái phục vụ kháng chiến, góp phần giải phóng
dân tộc.
Nghĩ về làng ông hai còn mong muốn điều gì?
GV chiếu.
Chôt: ở nơi tản cư, không ngày nào là ông không nhớ về
cái làng của mình Làng Dầu của ông giờ đã thành làng
kháng chiến Nghĩ về nó ông không khỏi tự hào, muốn về
làng cùng anh em chiến đấu
? Khi nhớ về những kỉ niệm này ông Hai cảm thấy thế
nào? Tác giả sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào
để diễn tả tâm trạng này?
Nghĩ về làng ông Hai thấy vui hơn, trẻ ra và náo nức
hẳn lên: Ồ, sao mà độ ấy vui thế Ông thấy mình như trẻ
ra Trong lòng ông lão lại thấy náo nức hẳn lên”-> -BP
Nghệ thuật : điệp từ, liệt kê, câu cảm thán => tâm trạng
nhớ làng da diết, cháy bỏng luôn thường trực trong tâm
Chuyển ý: Quan tâm tới cuộc kháng chiến của làng,
ông Hai cùng rất quan tâm tới cuộc kháng chiến của
dân tộc.
Hãy quan sát đoạn văn còn lại của phần 1 và tìm
*Với kháng chiến: Ngôn ngữ quần chúng mộc mạc, tự nhiên, độc thoại nội tâm=> Ông Hai quan tâm và tin vào cuộc kháng chiến của dân tộc
Trang 11trong đoạn văn các chi tiết thể hiện mối quan tâm của ông Hai tới kháng chiến đất nước?
- Khi nghe những tin vui: đấy cứ kêu chúng nó trẻ con
mãi đi, liệu đã bằng chúng nó chưa? Cứ thế, chỗ này giết một tí, chỗ kia giết một tí, cả súng ống cũng vậy, hôm nay dăm khẩu, ngày mai dăm khẩu, tích tiểu thành đại, làm gì mà rồi thằng Tây không bước sớm”).
? Tâm trạng của ông Hai như thế nào khi nghe những tin vui từ kháng chiến?
Chiếu:
Tâm trạng: Không giấu được cảm xúc vui mừng “ruột
gan ông cứ múa cả lên, vui quá!”.
? Nhận xét về ngôn ngữ, giọng điệu của các câu văn thể hiện các chi tiết trên?
-Ngôn ngữ quần chúng, chân thực tự nhiên giản dị: "
Nắng này thì bỏ mẹ chúng nó", giữ chịt lấy; cơ chừng; khiếp thật; dăm khẩu, tinh những người
- Độc thoại của nhân vật: (“đấy cứ kêu chúng nó trẻ con
mãi đi, liệu đã bằng chúng nó chưa? Cứ thế, chỗ này giết một tí, chỗ kia giết một tí, cả súng ống cũng vậy, hôm nay dăm khẩu, ngày mai dăm khẩu, tích tiểu thành đại, làm gì mà rồi thằng Tây không bước sớm”.
Chuyển ý chốt: Tự hào là vậy, muốn về làng là vậy,
nhưng khi ra khỏi phòng thông tin, rồi ra lối huyện cũ
