Tiet 116 on tap van hoc

Câu 1: +Thơ mới nảy sinh trong hoàn cảnh xã hội thực dân nửa phong kiến +Tác giả thơ mới: tri thức Tây học thơ trung đại: Nho sĩ và quan lại +Thơ mới thể hiện cái tôi cá nhân một cách t

Gi¸o ¸n tiÕt 115 – 116

¤n tËp v¨n häc

Gi¸o viªn: NÞnh ThÞ Hång Loan

Tr êng THPT Xu©n Huy – Tuyªn

Quang

- Thơ mới khác với thơ trung đại nh

thế nào?

Câu 1:

+Thơ mới nảy sinh trong hoàn cảnh xã hội thực dân nửa phong kiến

+Tác giả thơ mới: tri thức Tây học (thơ trung đại: Nho sĩ và quan lại)

+Thơ mới thể hiện cái tôi cá nhân một cách tuyệt đối (thơ trung đại tính phi ngã)

+Thơ mới ảnh h ởng thi pháp văn học Ph

ơng Tây (thơ trung đại ảnh h ởng thi pháp văn học trung đại Trung Hoa)

So sánh hai tác phẩm “L u biệt khi xuất

d ơng” và “Hầu trời”

- Những nét chính về hai bài thơ:

+Thời điểm ra đời: L u biệt khi xuất d ơng (1905), Hầu trời (1921) Đây là thời kì mở

đầu cho quá trình hiện đại hoá văn học Việt Nam

+Cả hai bài thơ: đều thể hiện phần nào cái tôi, ý thức cá nhân Vẻ đẹp lãng mạn

hào hùng ở Phan Bội Châu, cái tôi tài hoa, ngông ở Tản Đà

+Cả hai bài thơ đều nằm ở điểm giao

thời, của hai thời đại thi ca , từ thi ca trung

đại chuyển sang thi ca hiện đại.

Bảng thống kê về hai tác phẩm

L u biệt khi

Nội

dun

g

Lí t ởng của trang nam nhi chủ động xoay trời chuyển

đất Không phụ thuộc vào hoàn cảnh cuộc sống

Cái tôi hào hoa, phóng túng, khẳng

định tài năng văn

ch ơng Khao khát muốn đ ợc thể hiện mình

giữa cuộc đời

Ngh

ệ

thu

ật

Xây dựng hình t ợng kì vĩ, hào hùng (Thơ tuyên truyền

cổ động cách mạng)

Giọng điệu tự nhiên, có nhiều sáng tạo (h cấu chuyện

hầu trời Cái tôi ngông)

Câu 3: Qua việc phân tích, so

sánh các bài thơ “L u biệt khi xuất d

ơng” và “Hầu trời”

“Vội vàng”, hãy làm rõ quá trình

hiện đại hoá thơ ca thời kì từ đầu thế kỉ XX đến Cách mạng tháng

Tám năm 1945.

Giai

đoan/

biểu

hiện

I Đầu XX-

1920

II 1920 - 1930 III 1930 - 1945

Thi pháp trung

đại; ngôn ngữ

trung đai; t t

ởng đổi mới:

chí làm trai

“Xuất d ơng l

u biệt”

(1905) chữ

Hán, thể thất ngôn bát cú Đ ờng luật

Thi pháp trung đại

có yếu tố đổi mới;

ngôn ngữ hiện đại,

cái “tôi” ngông của

nhà nho chán đời,

tài tử, muốn thoát li

lên Hầu Trời, bán

văn

“Hầu trời”

(1921) chữ

quốc ngữ;

thể thất ngôn tr ờng thiên có

yếu tố tự

sự

Thi pháp hiện đại; ngôn ngữ hiện đại,

cái “tôi” ham sống, khát khao giao cảm

với đời, quan niệm mới mẻ về thiên nhiên

và lẽ sống, cái “tôi” cá nhân buồn, bơ

vơ về cuộc đời ngắn ngủi.

“Vội vàng” (1938) chữ quốc ngữ, thơ

tự do, hỗn hợp giữa các thể:năm chữ, tám chữ, bảy chữ

=> Con đ ờng từ Phan Bội Châu qua Tản Đà

đến Xuân Diệu đã

hoàn tất một quá trình hiện đại hoá thơ ca VN nửa đầu thế kỉ XX từ phạm trù trung đại qua quá độ sang hiện đại.

Câu 4: Nội dung t t ởng và

đặc sắc nghệ thuật của 5 bài

thơ: Vội vàng, Tràng giang,

Đây thôn Vĩ Dạ, Chiều xuân

Nội dung Nghệ

thuật

Vội

vàn

g

Xuâ

n

Diệ

u

Tràn

g

gian

g

(Huy

Cận)

Sự giao cảm hết mình với thiên nhiên, con ng ời, cuộc đời

Quan niệm mới mẻ về nhân sinh, nỗi buồn

về sự trôi chảy của thời gian, để từ đó có cách sống vội vàng

Thể thơ hỗn hợp,

tự do, hình ảnh thơ mới lạ, trẻ

trung, táo bạo Giọng điệu say

mê sôi nổi, có nhiều sáng tạo

về ngôn ngữ và hình ảnh

Nỗi buồn bâng khuâng Cái tôi cô

đơn tr ớc thiên nhiên, tình yêu quê h ơng

Nỗi sầu vũ trụ – sầu nhân thế bao la, thăm thẳm trong hồn thơ HC

- Vừa cổ điển vừa hiện đại

- Giọng điệu gần gũi, thân thuộc

- Bài thơ mới tiêu biểu nhất của HC

tr ớc CM

y

thô

n

Vĩ

Dạ

T ơng

t

Chiề

u

xuâ

n

Tình cảm thiết tha với đời, với ng ời

Nỗi buồn bâng khuâng, với bao uẩn khúc trong lòng

Giàu hình ảnh thể hiện nội

tâm, ngôn ngữ

tinh tế, giàu sức gợi liên t ởng.

Tâm trạng của chàng trai lúc t ơng t , hồn

quê hoà lẫn cảnh quê, khát vọng hạnh phúc lứa đôi giản dị

Ngôn ngữ thơ giản

dị, ngọt ngào tha thiết, phảng phất ca dao dân gian làm

sống dậy hồn x a đất

n ớc Nét chân quê

Cảnh chiều xuân

ở đồng bằng Bắc

Bộ Không khí, nhịp sống êm ả, tĩnh lặng.

Thủ pháp nghệ thuật gợi tả.(lấy cái động để tả

cái tĩnh lặng của cảnh quê)

Câu 5: T t ởng và đặc sắc nghệ thuật của

các bài thơ: Chiều tối, Lai Tân của Hồ Chí

Minh, Từ ấy, Nhớ đồng

của Tố Hữu

Nội dung

Nghệ thuật

Chiề

u tối

Lai

tâ

n

Tinh thần lạc quan, v ợt lên trên hoàn cảnh khắc nghiệt

Tình yêu thiên nhiên

Vẻ đẹp cổ

điển mà hiện

đại

Sự vận động của t t ởng,

hình ảnh, cảm xúc

Tả thực bằng bút pháp

châm biếm (h ớng ngoại)

Mâu thuẫn

để bật lên tiếng c ời thâm thuý

Niềm vui khi

đón nhận lí

t ởng của

Đảng, lời tâm nguyện chân thành, thiết tha, rạo rực

Từ

ấy

Vận động về tâm trạng thể hiện qua ngôn

từ, hình ảnh, nhạc điệu

(ảnh h ởng của thơ mới)

Nhớ

đồn

g

Khao khát tự do, say mê lí t ởng, thể hiện qua nỗi nhớ da diết, cháy bỏng với quê h ơng, con

ng ời

Diễn biến tâm trạng thể hiện qua ngôn

từ, hình ảnh, nhạc điệu

(điệp từ,

điệp kiểu câu)

Tôi yêu em

Puskin

Cái đẹp, cái hay, sức

hấp dẫn của bài thơ “Tôi yêu em” –

Puskin

- Thấm đ ợm nỗi buồn của mối tình đơn ph ơng, vô vọng nh ng trong sáng của một tâm hồn chân

thành, nhân hậu mãnh liệt, vị tha cao th ợng.

- Ngôn từ giản dị, tinh tế Điệp ngữ “tôi yêu em”

- Lời nguyện cầu mang nhiều ý nghĩa.

Câu 7: Hình t ợng nhân vật Giăng Van –

giăng : thiên sứ của tình th ơng

- Ngoõn ngửừ: nheù nhaứng, ủieàm túnh, thỡ

thaàm, haù gioùng  Teỏ nhũ, laứm yeõn loứng

Phaờng tin

- Thái độ và hành động quyết liệt đối với Gia ve khi Phăng tin qua đời

- Thái độ sẵn sàng chấp nhận tiếp tục cuộc ssóng

tù đày để l ơng tâm thanh thản

=> Vụựi tớnh caựch nhaõn haọu, dũu daứng, teỏ

nhũ, traõn troùng ủoỏi vụựi ngửụứi khoỏn khoồ vaứ maùnh meừ, baỏt khuaỏt trửụực baùo quyeàn, hỡnh tửụùng Giaờng Van Giaờng ủaùi dieọn cho thieõn sửự cuỷa tỡnh thửụng, cho caựi thieọn, caựi cao caỷ, sửù cửựu roói… baỏt dieọt

=> Trong hoàn cảnh bất công, tuyệt vọng, con ng ời chân chính vẫn có thể bằng ánh sáng của tình

yêu th ơng đẩy lùi bóng tối của c ờng quyền bạo

lực đặt niềm tin vào t ơng lai