SỬA BÀI TẬP TUẦN 27 - MÔN VẬT LÝ 9

Từ B, vẽ ảnh B’ như cách vẽ S’, sau đó hạ 1 đường thẳng vuông góc từ B’ xuống trục chính, ta nhận được A’ nằm trên trục chính.[r]

Tuần 28 Bộ môn Vật lý 9 CHỦ ĐỀ: SỬA BÀI TẬP THẤU KÍNH (tiết 4, 5)

THẤU KÍNH HỘI TỤ:

A CÁCH VẼ ẢNH QUA THẤU KÍNH HỘI TỤ:

 Thấu kính hội tụ: có tiêu điểm F’ ở sau thấu kính.

Để dựng ảnh tạo bởi thấu kính hội tụ, ta thường dùng 2 trong 3 tia sáng sau:

- Tia tới quang tâm O, tia ló truyền thẳng qua thấu kính

- Tia tới song song trục chính, tia ló đi qua tiêu điểm F’ ở sau thấu kính

- Tia tới (hoặc đường kéo dài của tia tới) đi qua tiêu đểm F trước thấu kính, tia ló song song trục chính

Chú thích:

S là điểm sáng đặt trước thấu kính hội tụ (TKHT)

F, F’: tiêu điểm của TKHT và OF = OF’

O : quang tâm của TKHT đặt trên trục chính và TKHT (nằm dọc) vuông góc trục chính (nằm ngang) tại O

Cách vẽ ảnh S’ của điểm sáng S qua TKHT đối với từng hình:

** Hình 1: thường ưu tiên vẽ ảnh theo cách ở Hình 1 để giải bài tập

- Tia tới quang tâm O, tia ló truyền thẳng qua thấu kính

- Tia tới SI song song trục chính, tia ló IF’ đi qua tiêu điểm F’ ở sau thấu kính

- Hai tia ló cắt nhau tại S’ sau TKHT, ta nhận được ảnh S’ là ảnh thật của vật.

** Hình 2: chọn 2 tia sáng khác để vẽ ảnh S’

- Tia tới quang tâm O, tia ló truyền thẳng qua thấu kính

- Tia tới SK đi qua tiêu đểm F trước thấu kính, tia ló KS’ song song trục chính

- Hai tia ló cắt nhau tại S’ sau TKHT, ta nhận được ảnh S’ là ảnh thật của vật.

Bài tập mẫu: Vẽ ảnh A’B’ của vật AB đặt vuông góc trước TKHT (A đặt trên trục chính, B được kí hiệu là đầu mũi tên)

Giải:

Từ B, vẽ ảnh B’ như cách vẽ S’, sau đó hạ 1 đường thẳng vuông góc từ B’ xuống trục chính, ta nhận được A’ nằm trên trục chính A’B’ là ảnh thật của AB

Bài tập: Em hãy vẽ ảnh A’B’ của vật AB đặt trước TKHK biết:

OF = OF’ = 2 ô tập; OA = 5 ô tập; AB = 3 ô tập.

B CÁCH GIẢI BÀI TÌM KHOẢNG CÁCH, CHIỀU CAO ẢNH: Giải HĐ 8/25 câu a

Tóm tắt:

AB = h = 3cm

OF = OF’ = f = 12cm

OA = 20cm

Hỏi:

a) Vẽ ảnh A’B’

b) Tính OA’, A’B’ = ?cm

Giải

b) Ta có 2 cặp tam giác đồng dạng là: ∆ OAB và ∆ OA’B’; ∆F’OI và ∆F’A’B’

Từ đó, ta có 2 cặp tỉ lệ đồng dạng:

OA

OA ' = AB

F ' O

F ' A ' = OI

A ' B ' = AB

A ' B ' (2)

Từ (1) và (2), suy ra phương trình (3):

OA

OA ' = F ' O

F ' A '  20

OA ' = 12

O A '

−OF '

20( OA '- 12) = 12 OA '

OA '= 30cm

Khoảng cách từ quang tâm O đến ảnh A’B’ là 30cm

Từ OA’ = 30cm, thế vào phương trình (1), tìm được A’B’:

A’B’ = (30.3)/20 = 4,5cm

Chiều cao ảnh A’B’ là 4,5cm

Hoạt động của HS: giải bài tập tương tự HĐ 8/25 với phần tóm tắt sau:

Tóm tắt:

AB = h = 5cm

OF = OF’ = f = 12cm

OA = 24cm

Hỏi:

a) Vẽ ảnh A’B’

b) Tính OA’, A’B’ = ?cm