phương pháp công tác Đội

Hoạt động 1: khái niệm phương pháp công tác đội• Phương phỏp cụng tỏc Đội là cỏch thức con đường, biện phỏp mà phụ trỏch Đội, tổ chức Đội thực hiện nhằm đem lại hiệu quả cao nhất trong

Môc tiªu

Kết thúc chuyên đề, học viên có khả năng:

- Xác định được tên các phương pháp công

- Vận dụng được các phương pháp công tác

Đội vào thực tiễn tổ chức hoạt động Đội tại

cơ sở

CÊu tróc

Hoạt động 1: Khái niệm phương pháp

Hoạt động 2: Đặc điểm của các phương pháp công tác Đội

Hoạt động 3: Các phương pháp công

tác Đội

Hoạt động 4: Lựa chọn và vận dụng

phương pháp

Hoạt động 1: khái niệm phương pháp công tác đội

Phương phỏp là con đường, cỏch thức

hoạt động nhằm đạt được mục đớch nhất định

Vỡ vậy, cú thể coi phương phỏp là hệ

thống những hành động tự giỏc tuần tự nhằm đạt được những kết quả phự hợp với mục đớch đó định

Hoạt động 1: khái niệm phương pháp công tác đội

• Phương phỏp cụng tỏc Đội là cỏch thức (con

đường, biện phỏp) mà phụ trỏch Đội, tổ chức Đội thực hiện nhằm đem lại hiệu quả cao nhất trong quỏ trỡnh tổ chức giỏo dục theo mục tiờu giỏo

dục của Đảng, nhà nước cho thiếu nhi, thụng

qua cỏc hoạt động Đội

Hoạt động 1: khái niệm phương pháp công tác đội

phỳ Được phối hợp sử dụng trong mỗi hoạt

động nhằm đem lại hiệu quả cao nhất trong việc giỏo dục và phỏt triển toàn diện nhõn cỏch cho đội viờn

• Phương phỏp cụng tỏc Đội khụng tỏch rời mà

phải luụn phự hợp với nội dung và hỡnh thức

hoạt động Đội.

Hoạt động 1: khái niệm phương pháp công tác đội

• Phương phỏp cụng tỏc Đội là sự phối hợp

nhịp nhàng, thống nhất giữa hoạt động

hướng dẫn, định hướng giỏo dục của phụ trỏch Đội và hoạt động tự quản, tự giỏo

dục của đội viờn.

• Phương phỏp cụng tỏc Đội thống nhất với

phương phỏp dạy và học, giỏo dục và tự giỏo dục ở trường phổ thụng, nhưng cú những đặc điểm riờng do tớnh chất đặc

thự của tổ chức Đội quy định

Hoạt động 1: khái niệm phương pháp công tác đội

• Nột thự của phương phỏp cụng tỏc Đội thể hiện

ở chỗ:

- Phương phỏp cụng tỏc Đội đề cao vai trũ tự

quản, tự giỏo dục của đội viờn, khụng phải bằng phương phỏp hành chớnh, phỏp chế mà bằng cỏc biện phỏp mềm dẻo như bằng lời núi, dư luận,

dựng cỏc tấm gương, thụng qua người thật, việc thật, để thuyết phục, đưa đội viờn vào cỏc hoạt động giỏo dục của Đội

Hoạt động 1: khái niệm phương pháp công tác đội

Cỏc phương phỏp cụng tỏc Đội chủ yếu :

• Phương phỏp tổ chức hoạt động tập thể

mang tớnh xó hội hữu ớch

• Phương phỏp trũ chơi, vui chơi

• Phương phỏp thuyết phục

• Phương phỏp giao nhiệm vụ cho đội viờn

• Phương phỏp thi đua

• Phương phỏp khen thưởng và khiển trỏch

Hoạt động 2: ĐẶ Đ Ể C i M C A Ủ các phương pháp công tác đội

• Phương phỏp phụ thuộc vào mục đớch

Mục đớch khỏc nhau sẽ cú phương phỏp khỏc nhau Mục đớch thay đổi thỡ phương phỏp cũng thay đổi Khi thay đổi mục đớch mà khụng thay đổi phương phỏp là sai về quan điểm và chịu hậu quả nghiờm trọng.

• Phương phỏp phụ thuộc vào nội dung

Nội dung cụng việc khỏc nhau phải cú phương phỏp khỏc nhau Nội dung thay đổi thỡ phương phỏp phải thay đổi.

Hoạt động 2: ĐẶ Đ Ể C i M C A Ủ các phương pháp công tác đội

• Phương phỏp phụ thuộc vào chủ thể

Đứng trước những cụng việc như nhau, mỗi

người lại lựa chọn phưong phỏp khỏc nhau

Điều đú phụ thuộc vào trỡnh độ, năng lực, thúi

quen, kinh nghiệm của mỗi người.

• Phương phỏp phụ thuộc vào đối tượng

Trước những đối tượng khỏc nhau phải sử dụng cỏc phương phỏp khỏc nhau.

• Phương phỏp phụ thuộc vào điều kiện, hoàn

cảnh, thời gian

Khi hoàn cảnh thay đổi, phưong phỏp phải thay đổi.

Hoạt động 3: các phương pháp

công tác đội

2.1 Phương phỏp tổ chức cỏc hoạt động tập thể mang tớnh xó

hội hữu ớch

• Phương phỏp này tạo điều kiện, khả năng tốt để thiếu nhi

rốn luyện phẩm chất đội viờn, là cỏch thức tổ chức cho Đội cựng tập thể hoà nhập vào cuộc sống cộng đồng,

bước đầu để cỏc em tiếp cận với xó hội đang đổi mới, tập duyệt làm theo tinh thần hợp tỏc: tin tưởng, trỏch nhiệm

và giỳp đỡ lẫn nhau Qua đú giỳp cỏc em hiểu biết thờm

về con người, đất nước, về những biến đổi to lớn đang diễn ra hàng ngày, hàng giờ xung quanh chỳng ta Đõy chớnh là trường học đầu tiờn của quỏ trỡnh giỏo dục chớnh trị xó hội

Hoạt động 3: các phương

pháp công tác đội

2.1 Phương phỏp tổ chức cỏc hoạt động tập thể mang tớnh xó hội hữu ớch

• Thụng qua hoạt động tập thể mang tớnh xó hội

hữu ớch, cỏc em hiểu được giỏ trị của những

việc làm của cỏc em (tuy nhỏ bộ) đó đúng gúp

cho xó hội, đất nước, cộng đồng Từ đú tăng

thờm tỡnh cảm với quờ hương, đất nước, tăng sự cảm thụng với đồng loại, kớch thớch tinh thần

trỏch nhiệm với cuộc sống cộng đồng và tự hào

về những đúng gúp của mỡnh vào sự nghiệp xõy dựng và bảo vệ tổ quốc, vào cụng cuộc đổi mới.

Hoạt động 3: các phương

pháp công tác đội

Yờu cầu về mặt sư phạm khi sử dụng phương phỏp

• Hoạt động phải cú mục tiờu, kế hoạch, được bàn bạc,

thống nhất, sau đú mới thực hiện.

• Cụng việc phải được tiến hành theo nguyờn tắc từ thấp

đến cao, dễ đến khú, đơn giản đến phức tạp.

• Trong hoạt động cụ thể phải xỏc định rừ mục đớch, đối

tượng, khối lượng, chất lượng cụng việc; quy định thời gian hoàn thành, phõn cụng hợp lớ; cú đụn đốc, chỉ đạo và kiểm tra, cú tổng kết, đỏnh giỏ kết quả

• Khi hoàn thành cụng việc phải sơ kết, tổng kết, nhận xột,

đỏnh giỏ việc tham gia hoạt động và hiệu quả cụng việc

là phương pháp giáo dục có hiệu quả về nhiều mặt:

• Phục hồi sức khoẻ, tinh thần thư giãn;

• Tập dượt tham gia công tác xã hội: tiếp nhận sự phân

công, phân vai và hoàn thành tốt công việc;

• Phát triển năng khiếu: Tuỳ vào khả năng, sở trường của

người chơi

• Phát triển tư duy: Tùy theo hình thức của trò chơi, người

chơi được phát triển tư duy, trí tưởng tượng, sự ghi nhớ.

• Rèn luyện đạo đức: phát triển phẩm chất đạo đức như

thật thà, kiên trì, dũng cảm…

Hoạt động 3: các phương

pháp công tác đội

Tổ chức trũ chơi cần đảm bảo cỏc yờu cầu sư phạm sau

• Nội dung trũ chơi phải phự hợp với đặc điểm lứa tuổi, giới

tớnh, dõn tộc.

• Hỡnh thức trũ chơi phải luụn đổi mới, hấp dẫn Mức độ về

nội dung phải nõng dần từ làm quen đến thành thạo, đơn giản đến phức tạp.

• Điều kiện và phương tiện phục vụ trũ chơi phải được

chuẩn bị đầy đủ, chu đỏo.

• Đảm bảo an toàn về người và cơ sở vật chất.

• Trũ chơi thu hỳt, hấp dẫn nờn cỏc em dễ đam mờ Vỡ vậy,

khụng để cỏc em chơi quỏ nhiều, quỏ sức sẽ gõy chỏn

nản, mệt mỏi thậm chớ phản tỏc dụng giỏo dục.

• Đỏnh giỏ thắng thua phải cụng bằng, vụ tư;kịp thời động

Hoạt động 3: các phương

pháp công tác đội

2.3 Phương phỏp thuyết phục

• Phương phỏp thuyết phục là cỏch dựng lời núi để phõn

tớch, giảng giải, diễn giảng, chứng minh làm cho cỏc em

tự nhận ra hành vi tốt, người tốt để noi theo, cũng như người xấu, hành vi xấu để trỏnh hoặc gúp ý để họ sửa

chữa Qua đú gúp phần làm cho cuộc sống cộng đồng tốt đẹp hơn.

Hoạt động 3: các phương

pháp công tác đội

Khi sử dụng phương phỏp thuyết phục cần chỳ ý

• Tạo bầu khụng khớ gần gũi, cởi mở, hào hứng.

• Lời núi gắn gọn, đơn giản, dễ hiểu, sinh động,

tập trung.

• Cần đối thoại thay cho độc thoại, cần “trao đi”

“đổi lại” để mọi người đều chỳ ý lắng nghe và

tớch cực tự nguyện tham gia.

• Khi lựa chọn tấm gương để thuyết phục phải: Cụ

thể, dễ hiểu, dễ thấy, dễ làm theo, học theo.

Hoạt động 3: các phương

pháp công tác đội

2.4 Phương phỏp giao nhiệm vụ cho mỗi đội viờn

• Phương phỏp giao nhiệm vụ cho mỗi đội viờn là

cỏch kớch thớch tớch cực, chủ động sỏng tạo tới mỗi thành viờn Mỗi em được đúng gúp sức lực, trớ tuệ khả năng sẵn cú của mỡnh vào cỏc hoạt động chung của tập thể, của Đội Qua đú, giỏo dục lũng tin, tinh thần trỏch nhiệm, ý thức tổ

chức kỉ luật và tớnh tự quản của cỏc em.

Hoạt động 3: các phương

pháp công tác đội

Yờu cầu về mặt sư phạm khi sử dụng phương phỏp

• Nắm vững trỡnh độ, khả năng của mỗi đội viờn khi giao nhiệm vụ,

đảm bảo vừa sức và khả năng hoàn thành nhiệm vụ được giao.

• Giỳp cỏc em hiểu rừ nhiệm vụ cần làm, tiếp nhận hồ hởi, phấn khởi,

tự giỏc hoàn thành với trỏch nhiệm cao nhất.

• Nhiệm vụ được giao cho từng đội viờn, tập thể Đội phải hợp lớ,

khụng ảnh hưởng đến học tập, giỳp đỡ gia đỡnh, sinh hoạt cỏc nhõn của từng em.

• Cú kế hoạch giỏm sỏt, kiểm tra, đụn đốc việc thực hiện nhiệm vụ,

kịp thời phỏt hiện, điều chỉnh giỳp đỡ cỏc em tỡm cỏch giải quyết những khú khăn vướng mắc trong quỏ trỡnh thực hiện nhiệm vụ.

• Động viờn kịp thời những đơn vị, cỏ nhõn hoàn thành nhiệm vụ

khỏch quan, cụng bằng.

Hoạt động 3: các phương

pháp công tác đội

2.5 Phương phỏp thi đua

• Phương phỏp thi đua là cỏch tổ chức động viờn để mỗi

đội viờn và tập thể Đội khụng thoả món với thành tớch đó đạt được mà luụn khụng ngừng phấn đấu vươn lờn đạt

thành tớch cao hơn theo tiờu chuẩn mà cỏc em đề ra.

• Trong quỏ trỡnh hoạt động của Đội, thi đua luụn là đũn bẩy

kớch thớch gõy hứng thỳ để cỏc em hoàn thành tốt nhiệm

vụ với chất lượng cao nhất.

• Thi đua cú thể tiến hành trong cả năm học, trong từng học

kỡ hoặc trong từng hoạt động, từng phong trào.

Hoạt động 3: các phương

pháp công tác đội

Hoạt động thi đua được thể hiện ở cỏc mặt sau:

• Thi đua học tập

• Thi đua lao động sản xuất, lao động cụng ớch.

• Thi đua làm việc tốt.

• Thi đua tỡm hiểu Luật Giao thụng.

• Thi đua rốn luyện thõn thể, thi đấu thể dục thể

thao.

• Thi đua phũng chống tệ nạn xó hội.

• Thi đua biểu diễn văn nghệ, cắm trại, thực hiện

Hoạt động 3: các phương

pháp công tác đội

Những điều cần chỳ ý khi sử dụng phương phỏp

• Giỳp cỏc em nắm vững mục đớch, yờu cầu, tiờu chuẩn của

thi đua.

• Hỡnh thức thi đua phong phỳ, sinh động, nghiờm tỳc,

trỏnh qua loa đại khỏi, hỡnh thức chủ nghĩa “Cú phỏt mà khụng động”.

• Trỏnh “ăn thua”, “ganh đua”.

• Trỏnh tư tưởng hẹp hũi, ớch kỉ cục bộ, chạy theo thành

tớch dẫn đến mất đoàn kết, phản tỏc dụng giỏo dục.

• Đỏnh giỏ thi đua phải chớnh xỏc, cụng bằng, dõn chủ,

cụng khai Khụng được ỏp đặt ý muốn chủ quan mà phải lắng nghe ý kiến của cỏc em.

• Tạo được tỡnh cảm, sự hứng khởi, vui sướng, tự hào về

thành tớch của bản thõn và của tập thể.

Hoạt động 3: các phương

pháp công tác đội

2.6 Phương phỏp khen thưởng và khiển trỏch

• Bản thõn cỏc em thiếu nhi đó ý thức được nhu

cầu và sự tự điều chỉnh hành vi của mỡnh theo hướng làm chủ toàn bộ mọi hành vi Tuy nhiờn, trong quỏ trỡnh phỏt triển nhõn cỏch, luụn xuất hiện mõu thuẫn “ước vọng” (những cỏi muốn

làm) và “hiện thực” (những cỏi đó làm được)

Chớnh vỡ thế cỏc em rất cần sự điều chỉnh để cõn bằng hai mặt trờn.

• Khen thưởng và khiển trỏch là một trong nhiều

phương phỏp gúp phần giải quyết mõu thuẫn đú.

•

Hoạt động 3: các phương

pháp công tác đội

2.6 Phương phỏp khen thưởng và khiển trỏch

Khen thưởng là phương phỏp biểu thị sự đỏnh giỏ tớch cực đối với cỏc hành vi ứng xử của cỏc em.

- Khẳng định hành vi của cỏc em là đỳng đắn,

hợp với chuẩn mực xó hội.

- Giỳp cỏc em tự khẳng định những hành vi tốt, củng cố và phỏt triển niềm tin về cỏc chuẩn mực

xó hội.

- Kớch thớch cỏc em tiếp tục duy trỡ và phỏt triển những hành vi tớch cực, đồng thời trỏnh những hành vi tiờu cực.

Hoạt động 3: các phương

pháp công tác đội

2.6 Phương phỏp khen thưởng và khiển trỏch

Khen thưởng được thực hiện dưới nhiều hỡnh

thức khỏc nhau, tựy theo tớnh chất và mức độ

phạm vi ảnh hưởng đú là:

- Tỏ thỏi độ đồng tỡnh, ủng hộ những hành vi tốt trực tiếp hoặc giỏn tiếp.

- Tỏ lời khen với những hành vi tốt.

- Biểu dương những hành vi tốt

- Tặng giấy khen hoặc Bằng khen

- Thưởng

Hoạt động 3: các phương

pháp công tác đội

2.6 Phương phỏp khen thưởng và khiển trỏch

• Tuy nhiờn cần chỳ ý

- Khen cú thể đi đụi với thưởng

- Đối tượng khen cú thể là tõp thể hoặc cỏ nhõn

- Phạm vi thụng bỏo khen thưởng cú thể hẹp rộng tựy theo từng trường hợp cụ thể.

Hoạt động 3: các phương

pháp công tác đội

2.6 Phương phỏp khen thưởng và khiển trỏch

* Để khen thưởng đạt hiệu quả giỏo dục cao, cần đảm bảo khen thưởng trờn cơ sở những hành vi thực tế của cỏc em.

Hoạt động 3: các phương

pháp công tác đội

Cú nhiều hỡnh thức khen thưởng khỏc nhau:

• Tuyờn dương, biểu dương.

• Khen thưởng bằng hiện vật.

• Giấy khen, bằng khen.

• Thưởng huy hiệu chuyờn mụn.

• Cụng nhận danh hiệu “Chỏu ngoan Bỏc Hồ”

• Cụng nhận danh hiệu “Liờn đội mạnh”, “Chi đội

mạnh”

Hoạt động 3: các phương

pháp công tác đội

2.6 Phương phỏp khen thưởng và khiển trỏch

• Khi khen thưởng phải đảm bảo:

- Khen thưởng phải khỏch quan

- Khen thưởng phải cụng bằng

- Khen thưởng phải kịp thời, đỳng lỳc, đỳng chỗ.

- Kết hợp khen thưởng thường xuyờn với khen thưởng quỏ trỡnh

- Đảm bảo gõy được dư luận xó hội đồng tỡnh với việc khen thưởng

Hoạt động 3: các phương

pháp công tác đội

2.6 Phương phỏp khen thưởng và khiển trỏch

b Khiển trỏch

Là phương phỏp biểu thị thỏi độ khụng đồng tỡnh, sự

phản đối, sự phờ phỏn những hành vi sai trỏi của cỏc em

so với cỏc chuẩn mực xó hội đó quy định

- Tạo cơ hội buộc cỏc em cú lỗi trong hành vi ứng xử

ngừng những hành vi sai trỏi một cỏch tự giỏc và kớch

thớch cỏc em nõng cao ý thức kiềm chế để khụng tỏi phạm nữa.

- Tạo cơ hội nhắc nhở người khỏc khụng vi phạm những chuẩn mực xó hội.

Hoạt động 3: các phương

pháp công tác đội

Cỏc hỡnh thức khiển trỏch của Đội

Đội như: Cắm trại, dó ngoại tham quan, du lịch

Hoạt động 2: các phương pháp

công tác đội

Chỳ ý khi sử dụng phương phỏp

• Phải khỏch quan, cụng bằng, chớnh xỏc.

• Phỏt huy vai trũ tự quản của tập thể trong quỏ

trỡnh xem xột khen và chờ, trỏnh ỏp đặt, chủ

quan, định kiến Phối hợp cỏc lực lượng cú liờn quan trong việc khen thưởng và khiển trỏch.

• Khiển trỏch: hạn chế kỉ luật hành chớnh, nờn

dựng tập thể Đội gúp ý, tạo dư luận sẽ rất cú

hiệu quả.

• Cần sử dụng hỡnh thức khen thưởng khỏc nhau

để động viờn kịp thời cỏc em.

Hoạt động 2: các phương pháp

công tác đội

*Khi tiến hành khiển trỏch cần tuõn theo cỏc yờu cầu sau đõy:

- Đảm bảo khiển trỏch khỏch quan

- Đảm bảo khiển trỏch cụng bằng

- Đảm bảo khiển trỏch để người bị

trỏch phạt thấy rừ sai lầm của mỡnh

Hoạt động 2: các phương pháp

công tác đội

*Khi tiến hành khiển trỏch, người bị khiển trỏch phải đạt:

+ Thấy rừ lớ do, tớnh tất yếu của khiển trỏch.

+ Ân hận về lỗi lầm của mỡnh

+ Chấp nhận tớnh hợp lớ của cỏc hỡnh thức, mực độ khiển trỏch.

- Đảm bảo tụn trọng nhõn phẩm người bị khiển trỏch:

khụng làm nhục, khụng vi phạm thể xỏc, khụng dựng

khiển trỏch để trả thự cỏ nhõn Giỳp cho người bi khiển trỏch cú hướng tớch cực tự tin sửa chữa sai lầm.

- Tin tưởng ở sự tiến bộ của người bị khiển trỏch.

- Tạo thờm sức mạnh hỗ trợ người bi khiển trỏch quyết tõm nhanh chúng sửa chữa sai lầm

- Ngăn chặn những người khỏc sai lầm.

Hoạt động 4: L A CH N Ự Ọ

V V N D NG PH À Ậ Ụ ƯƠ NG PH P Á

Cỏc phương phỏp cụng tỏc Đội cú quan hệ mật thiết, gắn bú với nhau và được sử dụng trong mỗi hoạt động của Đội Sử dụng cỏc cỏc phương phỏp cụng tỏc Đội là điều kiện quan trọng để đảm bảo chất lượng, hiệu quả giỏo dục theo mục đớch, mục tiờu của Đội.

- Quá đề cao vai trò của phụ trách, cán bộ Đội,

coi nhẹ hoặc coi thường vai trò của thiếu nhi Xu hướng này dẫn đến hiệu quả giáo dục áp đặt.

- Hạ thấp vai trò của phụ trách, cán bộ Đội , đề

cao vai trò cuả thiếu nhi, xu hướng này dẫn đến hậu quả là tự do, vô tổ chức trong giáo dục.

• Để các hoạt động giáo dục của Đội có hiệu

quả cao, mỗi giáo viên – TPT Đội phải nắm

vững và vận dụng các phương pháp công tác Đội một cách sáng tạo vào tổ chức hoạt động Đội và giáo dục đội viên

• 6 phương pháp công tác Đội nêu trên là

những phương pháp chủ yếu Mỗi phương

pháp lại có ưu, nhược điểm riêng, không có phương pháp nào là tối ưu Do vậy, nên lựa chọn, phối hợp nhịp nhàng các phương pháp nhằm đạt hiệu quả cao để thu hút, tập hợp và giáo dục thiếu niên, nhi đồng

KÕt luËn