Tiết 22: ĐỘT BIẾN GEN

- Vì đột biến gen làm phá vỡ sự thống nhất hài hòa trong kiểu gen đã qua chọn lọc và duy trì lâu đời trong tự nhiên, gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp prôtêin. Gen mARN Pr[r]

MỘT VÀI HÌNH ẢNH BIẾN DỊ

Rùa 2 đầu

Hoa sen ngũ sắc

Vịt 4 chân Bàn tay 6 ngón

Theo các em nguyên nhân của sự thay đổi kiểu hình này là do đâu?

Rùa 2 đầu

Hoa sen ngũ sắc

Vịt 4 chân Bàn tay 6 ngón

CHƯƠNG IV : BIẾN DỊ

X

A T

G T

G

T A

-I/ Đột biến gen là gì?

c d

H21.1 Một số dạng đột biến gen

Mất 1 cặp nuclêôtit

Thêm 1 cặp nuclêôtit

Thay thế 1 cặp nuclêôtit

Mất cặp G- X

Thêm cặpA-T

Thay cặp T-A bằng cặp X-G

II.ĐỘT BIẾN GEN

II NGUYÊN NHÂN PHÁT SINH

Nguyên nhân phát sinh đột biến gen?

Tác nhân vật lí gây đột biến gen

Sốc nhiệt Các tia tử ngoại

Bụi phóng xạ và các bức xạ

từ phóng vũ khí hạt nhân

Chất phóng xạ từ bom nguyên tử

Tác hại lớn nhất từ một vụ thử hạt nhân và bom

nguyên tử là do bụi phóng xạ gây ra Bụi phóng xạ và các bức xạ làm tăng nguy cơ bị ung thư máu, vô sinh

và các dị tật bẩm sinh Sự ảnh hưởng của bụi phóng xạ

có thể kéo dài hàng chục năm.

Tác nhân hoá học gây đột biến gen

Chất độc da cam Mỹ rải xuống

trong chiến tranh Hoá chất BVTV: thuốc trừ

sâu, thuốc diệt cỏ, diệt nấm

• Từ 1961 – 1971:

• -Hơn 75,8 triệu người nhiễm chất độc màu da cam được

Mỹ rải xuống Miền Nam Việt Nam.

• -Hơn 2 triệu nạn nhân bị nhiễm trong đó hàng vạn đứa trẻ

sinh ra bị nhiễm.

• -45% diện tích rừng của Miền Nam Việt Nam bị phá hủy.

• -Hiện Việt Nam có khoảng:

• +4,8 triệu người bị nhiễm chất độc màu da cam.

• +Độc tố còn lưu lại trong đất và gây độc từ 20 – 100 năm

nữa.

• +Tiếp tục gây biến đổi gen ở thế hệ thứ 2, 3 và 4 của các

nạn nhân bị nhiễm.

Nạn nhân chất độc màu da cam

Người phụ nữ lại có thể chủ động bảo vệ chính mình

bằng tiêm vắc-xin ngừa HPV (vắc-xin đã được Bộ Y tế cấp phép lưu hành từ năm 2008) Chỉ cần tiêm 3 mũi

trong vòng 6 tháng ,vắc-xin đã có thể phòng tránh

những nguy cơ dẫn đến ung thư cổ tử cung Độ tuổi

được khuyến khích tiêm phòng virút HPV dành cho nữ giới là từ 9 - 26 tuổi.

Tác nhân sinh học gây đột biến gen

Có khoảng 100 loại HPV, trong 40 loại gây bệnh ở cơ quan sinh dục con người thì hai loại thông thường nhất là HPV-16

và HPV-18 có khả năng nhiễm sâu và gây bệnh ung thư cổ tử cung

Virút HPV

I.ĐỘT BIẾN GEN

II NGUYÊN NHÂN PHÁT SINH

trong quá trình tự sao chép của ADN dưới ảnh hưởng phức tạp của môi trường trong và ngoài cơ thể.

các tác nhân vật lý, hoá học.

III.VAI TRÒ CỦA ĐỘT BIẾN GEN

ĐBG làm mất khả năng tổng hợp diệp

lục ở cây mạ ( màu trắng) Lợn có đầu và chân sau dị dạng

ĐBG ở lúa (b)làm cây cứng

và nhiều bông hơn ở giống gốc (a)

Hồng cầu hình liềm

Một số tật di truyền do đột biến gen trội gây ra

Bàn chân có nhiều ngón

Tật xương chi ngắn

Bàn tay dính ngón

Lúa có khả n ng chịu hạn cho N Ng suất cao ă Ă Giống ngô đột biến gen chịu hạn cho N Ng suất cao Ă

III VAI TRÒ CỦA ĐỘT BIẾN GEN

Tại sao đột biến gen biểu hiện ra kiểu hình thường có hại cho bản thân sinh vật ?

- Vì đột biến gen làm phá vỡ sự thống nhất hài hòa trong kiểu gen đã qua chọn lọc và duy trì lâu đời trong tự nhiên, gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp prôtêin.

- Đột biến gen thường có hại nhưng đôi khi cũng có khi có

lợi cho sinh vật và con người.

Sử dụng hợp lí thuốc trừ sâu ,diệt cỏ …

Mặc quần áo bảo hộ

và phun thuốc xuôi

chiều gió

Bỏ vỏ , chai đựng thuốc đúng quy định.

Vệ sinh môi trường đất, nước

Vệ sinh môi trường đất, nước

Một gen có A = 400 nuclêôtit, G = 500 nuclêôtit Đã xảy ra đột biến gỡ trong các trường hợp sau:

a Gen đột biến có: A = 401nuclêôtit, G = 500 nuclêôtit

hoặc một

số cặp nucleotit

Chọn từ hoặc cụm từ thích hợp sau đây điền vào chỗ trống: cấu trúc; mất; thay thế; thêm; môi trưường; cú hại; con người.

- Đột biến gen là những biến đổi trong của gen liên

quan đến một hoặc một số cặp nuclêôtit

- Đột biến gen xảy ra do những rối loạn trong quá trình tự sao

của phân tử ADN dưới ảnh hưởng phức tạp của

trong và ngoài cơ thể , xuất hiện trong điều kiện tự nhiên hoặc do gây ra - Đột biến gen thường liên quan đến một cặp nuclêôtít, điển hình là các dạng , , một cặp nuclêôtít - Đột biến gen thường nhưng cũng có khi có lợi 2

1

3

4 5 .6

7

cấu trúc môi trường con người

mất thêm thay thế

có hại

CÁM ƠN QUÝ THẦY CÔ ĐÃ

DỰ TIẾT HỌC CHÚC THẦY CÔ NHIỀU SỨC

KHỎE