Đề cương ôn thi Cơ sở Địa lý Nhân văn

Địa lý nhân văn mô tả mối quan hệ giữa các hoạt động sống của con người gắn liền với các yếu tố tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên trên bề mặt trái đất.. Các hoạt động sống và đời sống x[r]

Trang 1

Phụ lục VIII

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT MÔN HỌC TRÌNH ĐỘ SAU ĐẠI HỌC

(Kèm theo Quy định mở ngành đào tạo được ban hành theo Quyết định số …./QĐ-ĐHQG ngày…tháng…

năm… của Giám đốc ĐHQG-HCM)

_

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT MÔN HỌC

1 Thông tin tổng quát

 Tên môn học:

+ Tiếng Việt: Cơ sở Địa lí Nhân văn

+ Tiếng Anh: Fundamentals of Human Geography

 Mã số môn học:

 Thuộc khối kiến thức/kỹ năng:

Kiến thức cơ bản

Kiến thức chuyên ngành

Môn học chuyên về kỹ năng chung

Kiến thức cơ sở ngành Kiến thức khác Môn học đồ án/luận văn tốt nghiệp

 Số tín chỉ: 3

+ Lý thuyết: 2,5

+ Thực hành: 0,5 (thuyết trình, bài tập)

- Môn học tiên quyết/Môn học trước:

- Môn học song hành: Cơ sở Địa lí tự nhiên, Địa lý đô thị, Địa lý dân số

2 Mô tả môn học

(vị trí của môn học đối với chương trình đào tạo (CTĐT), những mục đích và nội dung chính yếu của môn học)

Địa lý nhân văn mô tả mối quan hệ giữa các hoạt động sống của con người gắn liền với các yếu tố tự nhiên

và tài nguyên thiên nhiên trên bề mặt trái đất Các hoạt động sống và đời sống xã hội của con người được xây dựng trên nền tảng tự nhiên Do đó, để có được môi trường sống bền vững, ổn định, mọi quyết định về nhu cầu phát triển của con cần phải xem xét và quan tâm đến yếu tố tự nhiên

- Tìm hiểu mối liên hệ giữa tự nhiên và con người và các hoạt động của xã hội ảnh hưởng đến tự nhiên

- Tìm hiểu các hợp phần xã hội gắn với tự nhiên

- Suy nghĩ về quan điểm con người, xã hội hiện đại

3 Tài liệu học tập

(Các giáo trình, tài liệu tham khảo, các phần mềm, không quá 5 cuốn)

[1] William Norton, 1998, Human Geography Oxford University Press New York (có trong thư viện ĐH

KHXH&NV)

[2] Tsunesaburo Makiguchi, Trương Hớn Huy – Lê Nguyễn Minh Thọ Chu Hữu Quý (Dịch giả) 2004,

“Địa lý Nhân sinh – A Geography of Human Life” NXB Đại học Quốc Gia, TpHCM (có trong thư viện

ĐH KHXH&NV)

Giáo trình:

[1] Tên tác giả (năm xuất bản), Tên giáo trình Nơi xuất bản: Tên nhà xuất bản

…

Tài liệu khác:

[] Tên tác giả (năm xuất bản), Tên giáo trình Nơi xuất bản: Tên nhà xuất bản

[1] Lê Thông, 1992, Nhập môn địa lý nhân văn, Đại học Sư phạm Hà Nội I, Dự án VIE/88/P01, Hà Nội [2] Jerome Fellmann, Arthur and Judith Getis, 1997, Human Geography: Landscapes of Human Activities Brown & Benchmark (có trong thư viện ĐH KHXH&NV)

Phần mềm:

[ ] Tên hãng phần mềm (năm phát hành/phiên bản) Tên phần mềm.

…

4 Mục tiêu môn học

(các m c tiêu t ng quát c a môn h c, th hi n s liên quan v i các chu n đ u ra (X.x.x) c a ụ ổ ủ ọ ể ệ ự ớ ẩ ầ ủ

CT T và trình đ n ng l c (T NL)đ c phân b cho môn h c) Đ ộ ă ự Đ ượ ổ ọ

Trang 2

Mục tiêu

(Gx) (1)

Mô tả mục tiêu (2)

CĐR của môn học (X.x.x) (3)

TĐNL (4)

G1

- Hiểu được mối quan hệ giữa con người và môi trường địa lí, các hoạt động sống của con người tác động tích cực/tiêu cực đến môi trường địa lí

- Hiểu và diễn đạt được những thay đổi của hai mảng không gian Địa lí và không gian sống của con người sẽ có ảnh hưởng lẫn nhau

- Vận dụng những kiến thức này để tìm kiếm các giải pháp cân bằng và phát triển bền vững

G1.2.1

2.0->3.0: có hiểu biết/có thể tham gia 3.0->3.5: có khả năng ứng dụng

- Hiểu và vận dụng được phương pháp phân tích không gian và tương tác không gian trong nghiên cứu địa lí tương tác với không gian sống của con người, kết hợp với các phương pháp nghiên cứu khoa học cơ bản (được học trong môn Phương pháp nghiên cứu khoa học) để hiểu được sự phân bố các không gian sống của con người và tìm kiếm giải pháp phát triển bền vững

G1.2.2 3.5->4.0: có khả năng phân tích

G2

- Có khả năng sử dụng ngoại ngữ tìm kiếm tổng hợp thông tin để giải thích được các vấn

đề địa lí nhân văn ở các cấp độ không gian, và tin học ứng dụng (office) để trình bày kết quả

G2.1.1

4.0->4.5: có khả năng tổng hợp

G3 - Có khả năng trình bày kết quảcủa nhóm/cá nhân trước tập thể G3.1 4.5->5.0: có khả năng đánh giá

- Làm việc nhóm, trình bày kết

(1): Ký hiệu mục tiêu của môn học (2): Mô tả các mục tiêu bao gồm các động từ chủ động, các chủ

đề CĐR (X.x.x) và bối cảnh áp dụng tổng quát

(3), (4): Ký hiệu CĐR của CTĐT và TĐNL tương ứng được phân bổ cho môn học.

(các m c c th hay C R c a môn h c và m c đ gi ng d y I, T, U) ụ ụ ể Đ ủ ọ ứ ộ ả ạ

CĐR

(X.x)

(1)

Mô tả CĐR (2)

Mức độ giảng dạy (I, T, U) (3)

G1.2.1

- Hiểu được mối quan hệ giữa con người và môi trường địa lí, các hoạt động sống của con người tác động tích cực/tiêu cực đến môi trường địa lí

- Hiểu và diễn đạt được những thay đổi của hai mảng không gian Địa lí và không gian sống của con người

sẽ có ảnh hưởng lẫn nhau

- Vận dụng những kiến thức này để tìm kiếm các giải pháp cân bằng và phát triển bền vững

(I, T, U)

G1.2.2 - Hiểu và vận dụng được phương pháp phân tích

không gian và tương tác không gian trong nghiên cứu địa lí tương tác với không gian sống của con người,

(I, T, U)

Trang 3

kết hợp với các phương pháp nghiên cứu khoa học cơ bản (được học trong môn Phương pháp nghiên cứu khoa học) để hiểu được sự phân bố các không gian sống của con người và tìm kiếm giải pháp phát triển bền vững

G2.1.1

- Có khả năng sử dụng ngoại ngữ tìm kiếm tổng hợp thông tin để giải thích được các vấn đề địa lí nhân văn ở các cấp độ không gian, và tin học ứng dụng (office) để trình bày kết quả

(I, T, U)

G3.1 - Có khả năng trình bày kết quả của nhóm/cá nhân

trước tập thể

(T, U)

G3.2 - Làm việc nhóm, trình bày kết quả nghiên cứu (T, U)

(1): Ký hiệu CĐR của môn học

(2): Mô tả CĐR, bao gồm các động từ chủ động, các chủ đề CĐR ở cấp độ 4 (X.x.x.x) và bối cảnh

áp dụng cụ thể.

(3): I (Introduce): giới thiệu; T (Teach): dạy; U (Utilize): sử dụng

(các thành ph n, các bài đánh giá, các tiêu chí đánh giá, chu n đánh giá, và t l đánh giá, th hi n s t ng ầ ẩ ỷ ệ ể ệ ự ươ quan v i các C R c a môn h c) ớ Đ ủ ọ

Thành phần đánh giá

(1)

Bài đánh giá (Ax.x)

(2)

CĐR môn học (G.x.x) (3) Tỷ lệ %

(4)

A1 Đánh giá quá trình A1.1 – Bài tập nhóm 1A1.2 – Bài tập nhóm 2 G1.2.1, G2.1.1, G3.1G1.2.2, G2.1.1, G3.1 55 A2 Đánh giá giữa kỳ A2.1 – Thuyết trình nhóm G1.2.1, G2.1.1, G3.1, G3.2 20

A2.2 – Nộp kết quả thuyết trình G1.2.1, G2.1.1, G3.1, G3.2 10 A3 Đánh giá cuối kỳ A3.1 – Thi trắc nghiệm/tự luận G1.2.1, G2.1.1, G3.1, G3.2 60

(1): các thành phần đánh giá của môn học (2): các bài đánh giá

(3): các CĐR được đánh giá

(4): Tỷ lệ điểm của các bài đánh giá trong tổng điểm môn học

7 Kế hoạch giảng dạy chi tiết

(các nội dung giảng dạy theo buổi học, thể hiện sự tương quan với các CĐR của môn học, các hoạt động dạy và học (ờ lớp, ở nhà) và các bài đánh giá của môn học)

Lý thuyết

Tuần/

Buổi

học (1)

Nội dung (2)

CĐR môn học (3)

Hoạt động dạy và học (4) Bài đánh

giá (5) 1-2 Chương 1: Tổng quan về Địa lí Nhân văn

1.1 Khái quát về địa lí học và địa lí nhân

văn

1.1.1 Khái niệm địa lí học và địa lí nhân

văn

1.1.2 Lược khảo lịch sử hình thành và

phát triển của khoa học địa lí nhân văn

1.2 Mối quan hệ của địa lí nhân văn với

các khoa học khác

1.2.1 Địa lí nhân văn trong hệ thống khoa

học địa lí

1.2.2 Địa lí nhân văn trong địa lí hệ thống

và địa lí vùng

1.3 Các trường phái nghiên cứu trong

khoa học địa lí

1.3.1 Nghiên cứu không gian

1.3.2 Nghiên cứu khu vực

1.3.3 Môi trường - con người

1.3.4 Khoa học trái đất

1.4 Đối tượng nghiên cứu

G1.2.1 G2.1.1 G3.1

GV thuyết trình

SV trả lời câu hỏi (có thể

có điểm thưởng)

SV thuyết trình nhóm

GV tóm lược bài giảng

A1.1 A2.2 A3.1

Trang 4

1.4.1 Theo trường phái Tây Âu - Bắc Mỹ

1.4.2 Theo trường phái Liên Xô (cũ)

1.5 Quan điểm nghiên cứu

1.5.1 Quan điểm hệ thống

1.5.2 Quan điểm động

1.5.3 Quan điểm sinh thái

1.6 Phương pháp nghiên cứu

1.6.1 Khảo sát thực địa

1.6.2 So sánh

1.6.3 Phân tích không gian (spatial

analysis) và phân tích giải trình ngôn ngữ

(discourse analysis)

1.6.4 Nghiên cứu hành động (action

research) và nghiên cứu tham gia

(participatory research)

1.6.5 Điển cứu (case-study methods)

1.6.6 Định tính và định lượng; bảng hỏi

và phỏng vấn sâu

3 Chương 2: Địa lí dân cư

2.1 Dân cư và không gian phân bố

2.2 Sự tăng trưởng dân số

2.3 Cấu trúc dân số và dân cư

2.4 Những mâu thuẫn giữa dân số và

không gian địa lí Địa lí các dân tộc

2.5 Sự phân bố dân cư và các vùng không

gian trên trái đất

2.6 Các vấn đề định cư các chủng tộc

trong hệ thống quốc gia

G1.2.1 G1.2.2 G2.1.1 G3.1

GV thuyết trình và gợi ý bài tập nhóm

A2.1 A2.2

4 Chương 3: Địa lí đô thị

3.1 Tổng quan về địa lí đô thị

3.1.1 Đối tượng, nhiệm vụ nghiên cứu địa

lí đô thị

3.1.2 Các học thuyết hình thành và phát

triển thành phố trên thế giới

3.2 Một số thuật ngữ liên quan đến đô thị

3.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến sự hình

thành đô thị

3.3.1 Nhân tố chính trị

3.3.2 Nhân tố tự nhiên

3.3.3 Nhân tố kinh tế - xã hội

3.3.4 Nhân tố lịch sử

3.4 Các quá trình hình thành của đô thị

3.4.1 Giai đoạn bắt đầu

3.4.2 Giai đoạn trưởng thành

3.4.3 Giai đoạn hoàn thành

3.5 Di dân - mối liên hệ giữa đô thị và

vùng

3.5.1 Mối liên hệ giữa đô thị và vùng

3.5.2 Di dân

3.6 Tổ chức quản lý đô thị trong sự phát

triển kinh tế - xã hội

3.6.1 Vai trò của đô thị

3.6.2 Tổ chức quản lí đô thị

3.6.3 Quy hoạch, chỉnh trang đô thị

G1.2.1 G1.2.2 G2.1.1 G3.1

A2.1 A2.2 A3.1

5-6 Chương 4: Địa lí kinh tế

4.1 Phân loại các hoạt động kinh tế và

các nền kinh tế

4.1.1 Các loại họat động hay khu vực

kinh tế: khu vực 1, 2, 3, 4, 5

4.1.2 Các lọai hệ thống kinh tế: kinh tế tự

cung tự cấp, thị trường và kế hoạch

G1.2.1 G1.2.2 G2.1.1 G3.1 G3.2

SV làm bài tập nhóm và trình bày

GV góp ý bổ sung và tóm

A1.2 A2.1 A2.2

Trang 5

4.2 Khu vực 1: Nông nghiệp và khai thác

tài nguyên

4.3 Khu vực 2: Sản xuất công nghiệp

4.4 Khu vực 3 và các khu vực khác: các

yếu tố tác động đến lựa chọn vị trí

lược bài giảng

7 Chương 5: Địa lí xã hội (đọc thêm)

5.1 Các khái niệm và sự hình thành

ngành địa lí xã hội

5.1.1 Khái niệm

5.1.2 Sự hình thành ngành nghiên cứu địa

lí xã hội

5.2 Các học thuyết trong nghiên cứu địa

lí xã hội

5.2.1 Học thuyết về cấu trúc xã hội

5.2.2 Học thuyết hậu hiện đại

5.2.3 Học thuyết về nam nữ bình quyền

5.2.4 Ý nghĩa xã hội của các mô hình địa

lí xã hội

5.3 Quá trình hình thành xã hội

5.3.1 Lịch sử xã hội

5.2.2 Các mô hình xã hội

5.2.3 Không gian địa lí và sự hình thành

xã hội (cấp vùng, khu vực, quốc gia, địa

phương )

5.4 Xã hội và sự hình thành cảnh quan xã

hội

5.4.1 Các nhóm dân tộc và không gian

địa lí

5.4.2 Các nhóm xã hội và không gian địa

lí

5.5 Các vấn đề xã hội và không gian địa

lí

5.5.1 Nghèo đói

5.5.2 Sức khỏe và sự chăm sóc sức khỏe

5.5.3 Các nhóm giới

5.5.4 Phúc lợi

5.5.5 Tội phạm

5.5.6 Sự chênh lệch thu nhập của các

nhóm xã hội

5.6 Địa lí xã hội và sự thay đổi không

gian

G1.2.1 G1.2.2 G2.1.1 G3.1 G3.2

GV thuyết trình

A2.1 A2.2 A3.1

8 Chương 6: Địa lí chính trị

6.1 Tổng quan về địa lý chính trị

6.1.1 Khái niệm

6.1.2 Đối tượng nghiên cứu

6.1.3 Hướng tiếp cận nghiên cứu

6.2 Nation-States: Nhà nước-Quốc gia

hay Quốc gia-Dân tộc?

6.2.1 Nation: Quốc gia/Dân tộc

6.2.2 State: Bang/Nhà nước

6.2.3 Nhà nước-Quốc gia

6.3 Các đặc tính địa lý của Nhà

nước-Quốc gia (Nation-States)

6.3.1 Vị trí, kích thước, hình thể

6.3.2 Biên giới và đường biên giới

6.4 Các hệ thống chính trị quốc tế

6.4.1 Liên Hiệp Quốc và các cơ quan trực

thuộc

6.4.2 Các liên minh kinh tế

6.4.3 Các liên minh chính trị và quân sự

G1.2.1 G1.2.2 G2.1.1

GV thuyết trình

A2.1 A2.2 A3.1

9 Chương 7: Điều kiện địa lí và sự phát G1.2.1 GV thuyết trình A2.1

Trang 6

triển quốc gia

7.1 Quyết định luận môi trường

7.2 Phủ định luận

7.3 Toàn cầu hóa và những tác động đến

sự phân bố không gian

7.4 Hưng thịnh và suy vong của quốc gia:

chính sách địa lí

G1.2.2 G2.1.1 G3.1

A2.2 A3.1

(1): Thông tin về tuần/buổi học (2): Liệt kê nội dung giảng dạy theo chương, mục

(3): Liệt kê CĐR liên quan của môn học (ghi ký hiệu Gx.x),

(4): Liệt kê các hoạt động dạy và học (ở lớp, ở nhà), bao gồm đọc trước tài liệu (nếu có yêu cầu) (5): Liệt kê các bài đánh giá liên quan (ghi ký hiệu Ax.x)

Thực hành

Tuần/Buổi học

(1)

Nội dung (2)

CĐR môn học (3)

Hoạt động dạy và học

(4)

Bài đánh giá (5)

2

Bài thực hành 1:

Vẽ bản đồ tư duy về (các) mối quan hệ giữa con người và môi trường địa lí

G1.2.1 G2.1.1 G3.1

Làm việc nhóm Thuyết trình nhóm

A1.1

Thiết kế mô hình Vonn Thunen cho địa phương

G1.2.2 G2.1.1 G3.1

Làm việc nhóm Thuyết trình nhóm

A1.2

(1): Thông tin về tuần/buổi học (2): Liệt kê nội dung thực hành theo bài thực hành

(3): Liệt kê CĐR liên quan của môn học (ghi ký hiệu Gx.x),

(4): Liệt kê các hoạt động dạy và học (ở lớp, ở nhà), bao gồm đọc trước tài liệu (nếu có yêu cầu) (5): Liệt kê các bài đánh giá liên quan (ghi ký hiệu Ax.x)

8 Quy định của môn học

(Các quy định của môn học (nếu có), thí dụ: học viên không nộp bài tập và các báo cáo đúng hạn, được coi như không nộp bài; học viên vắng 2 buổi thực hành trở lên, không được phép dự thi cuối kỳ …)

9 Phụ trách môn học

- Giảng viên: TS Nguyễn Thị Phượng Châu, TS Trương Thị Kim Chuyên

- Khoa/Bộ môn: Địa lí Kinh tế và Phát triển vùng

- Địa chỉ và email liên hệ: info@123doc.org

…

TRƯỞNG KHOA

(ký, ghi rõ họ tên)

Định dạng
Số trang	6
Dung lượng	24 KB