BT kiểm toán TC 2013

Điều này đã d ẫn đến một số trường hợp chì trệ trong việc thanh toán nợ và một số thủ tục kiểm soát nội bộ đối với chu trình nợ phải trả không được thực hiện một cách đúng đắn.. - Công t[r]

KHOA KẾ TOÁN

BỘ MÔN KIỂM TOÁN

BÀI TẬP KIỂM TOÁN TÀI CHÍNH

Lập kế hoạch kiểm toán

LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN

1 KTV X lập kế hoạch kiểm toán BCTC năm N của Công ty ABC Công ty ABC sản xuất sách

giáo khoa và đồ chơi trẻ em Đây là thị trường có tính cạnh tranh cao và lượng hàng bán racủa Công ty đang bị giảm trong 2 năm qua Việc cắt giảm chi phí là rất khó vì giá giấy và cácloại vật liệu khác đều tăng mỗi năm Các ngân hàng chỉ sẵn sàng tiếp tục cho Công ty vayvốn khi họ nhận thấy Công ty có triển vọng tốt trong năm tiếp theo, và các ngân hàng cũngđưa ra các điều kiện nghiêm ngặt trong các hợp đồng cho vay Một số bài báo gần đây dựđoán về tình hình tài chính của Công ty không được khả quan

Yêu cầu: Hãy phân tích tình huống trên ảnh hưởng đến rủi ro kiểm toán và từ đó ảnh hưởngđến kế hoạch kiểm toán như thế nào?

2 Trong các tình huống độc lập dưới đây, bạn hãy xác định ảnh hưởng của mỗi tình huống đối

với từng loại rủi ro là rủi ro tiềm tàng, rủi ro kiểm soát, đồng thời cho biết ảnh hưởng đến sốlượng bằng chứng kiểm toán cần thu thập và các thử nghiệm kiểm toán cơ bản cần lưu ýtrong kế hoạch kiểm toán:

a Số dư một tài khoản gia tăng đáng kể so với niên độ trước mà không có lý do rõ ràng

b Trong quá trình kiểm toán, kiểm toán viên phát hiện khách hàng có xây dựng một cửahàng và đã sử dụng công nhân ở phân xưởng sản xuất để đào đất và làm móng

c Khi thảo luận với Ban giám đốc, kiểm toán viên phát hiện rằng Ban giám đốc có ý địnhnhượng bán công ty trong tháng tới Vì ý định này, một số cán bộ chủ chốt của phòng kếtoán đã chuyển công tác

d Trong năm hiện hành, có một số thay đổi quan trọng trong ban lãnh đạo chủ chốt của công

ty Kiểm toán viên có cảm giác rằng ban lãnh đạo đương nhiệm không liêm chính Tuynhiên, kiểm toán viên cho rằng có thể ký hợp đồng kiểm toán

e Do những thay đổi về kỹ thuật, một số lượng lớn hàng tồn kho đã bị lỗi thời

Bạn có thể sử dụng các kí hiệu để mô tả ảnh hưởng (T: tăng, G: giảm; K: không ảnh hưởng

và N: không thể xác định được) và trả lời thông qua bảng sau:

Rủi ro tiềm tàng Rủi ro kiểm soát Số lượng

bằng chứng KT

Thử nghiệm cơbảna

b

3 Cty XYZ là nhà phân phối mặt hàng điện dân dụng, và là khách hàng thường xuyên của Cty

kiểm toán của anh (chị) Trước khi bắt đầu cuộc kiểm toán, anh (chị) đã nói chuyện với tổnggiám đốc của Cty XYZ qua điện thoại và thu thập được những thông tin sau:

- Trong năm nhiều thành viên của ban giám đốc đã nghỉ hưu và được thay thế bằng nhữngdoanh nhân có tiếng tăm trước đây đã có hợp tác, nhưng không trực tiếp, với Công ty.

- Công ty có sự thay đổi lớn về nhân sự của phòng quản lý nợ, bao gồm cả việc trưởngphòng đã từ chức ở đầu năm Điều này đã d ẫn đến một số trường hợp chì trệ trong việcthanh toán nợ và một số thủ tục kiểm soát nội bộ đối với chu trình nợ phải trả không đượcthực hiện một cách đúng đắn

- Công ty có kế hoạch sử dụng một phần mềm mới để lập báo cáo kế toán Sự thay đổi này

dự định sẽ thực hiện trong 3 tháng cuối năm Một trong những ưu điểm của phần mềm kếtoán mới là cung cấp thông tin chi tiết về doanh thu bán hàng, hàng tồn kho và lợi nhuậngộp theo sản phẩm và khu vực

- Trong năm Cty đã có một cuộc kiểm tra của cơ quan thuế Kết quả là một số vấn đề vềthuế đã đư ợc nêu ra nhưng hiện tại vẫn chưa có kết luận chính thức Nhân viên tư vấnthuế của công ty hiện đang nghiên cứu những vấn đề này

- Trong năm, một chính sách quản lý mới được ban hành: tiền thưởng được tính dựa trênmức tăng lợi nhuận so với năm trước

- Hai tháng trước khi kết thúc năm tài chính, Công ty đã quyết định cắt giảm phòng kiểmtoán nội bộ để tiết kiệm chi phí

Yêu cầu: Những vấn đề trên sẽ ảnh hưởng đến rủi ro kiểm toán, và từ đó ảnh hưởng đến kếhoạch kiểm toán như thế nào?

4 Bạn được giáo lập kế hoạch kiểm toán Báo cáo tài chính năm 20X3 của Công ty TNHH ABC

- một công ty may mặc lớn của Úc, chuyên bán sỉ cho các cửa hàng thời trang lớn Đây làlĩnh vực kinh doanh có tính cạnh tranh cao ABC thành lập đã được 20 năm, nhưng 3 nămgần đây Công ty chỉ đạt được mức lợi nhuận rất thấp ABC đang có một khoản nợ ngân hàng.Việc duy trì khoản nợ này phụ thuộc vào việc Công ty có đạt được điểm hoà vốn hay không.Bạn biết được những sự kiện sau đây liên quan đến đợt kiểm toán ngày 30/09/20X3:

- Do áp lực cạnh tranh gia tăng, gần đây ABC đã chuyển một số dây chuyền sản xuất quần

áo sang Trung Quốc Vải được sản xuất ở Úc, chuyển qua Trung Quốc để cắt và may, sau

đó sản phẩm hoàn chỉnh được chuyển về Úc Bằng cách này ABC tiết kiệm được 20%chi phí Tuy nhiên, quá trình sản xuất nhiều thời gian hơn, và có vài trường hợp vậnchuyển SP từ Trung Quốc về Úc bị chậm trễ, dẫn đến bị mất cơ hội bán hàng

- Nhân viên bán hàng hiện tại được trả lương theo số năm kinh nghiệm, cộng với mức tiềnthưởng tối thiểu là 5000$ mỗi quí nếu lượng hàng bán trong quí đạt hoặc vượt định mức.Chính sách này chỉ được duy trì đến 30/09/20X3 và một chính sách mới sẽ được áp dụng.Theo chính sách mới, nhân viên bán hàng sẽ được trả mức lương thấp hơn; và lượng hàngbán sẽ được theo dõi riêng cho từng nhân viên Nếu nhân viên nào có lượng hàng bán đạthoặc vượt định mức thì sẽ được nhận khoản hoa hồng bằng 5% doanh thu bán hàng củanhân viên đó

- Hiện tại ABC có kho chứa hàng ở các bang để hạn chế sự chậm trễ trong việc chuyểnhàng cho khách hàng Tuy nhiên, điều này làm tăng chi phí dự trữ hàng do phải gia tăng

Lập kế hoạch kiểm toán

thúc Toàn bộ hàng sẽ được chuyển đến nhà kho mới, được thuê tại khu công nghiệp ởvùng ngoại ô Melbourne

- 18 tháng trước, ABC bị thiếu nhân viên ở phần hành nợ phải trả ngưòi bán Công vi ệc khichép ở phần hành này khá đặc thù và ABC chưa thể tuyển nhân viên thích hợp Điều nàydẫn đến những sai sót ở sổ cái TK Phải trả người bán, cụ thể như có những hoá đơn đượcghi sổ 2 lần Tuy nhiên, tháng vừa rồi ABC đã ký hợp đồng 2 năm với 2 nhân viên làmviệc ở phần hành này Hai nhân viên này đang sử lý dần một lượng lớn các nghiệp vụ ởphần hành này và dự định hoàn thành việc đối chiếu tất cả các khoản nợ phải trả ngườibán trước khi kết thúc năm tài chính

- Do chuyển một số dây chuyền sản xuất ra nước ngoài, một số máy móc bị thừa ra Một

dự án bán những máy móc này cho một xí nghiệp nhỏ ở Brisbane gần đây bị thất bại, vàABC khó tìm được người mua khác ABC đang cân nhắc việc giao những máy móc nàycho trung tâm đấu giá để bán với giá tốt nhất có thể

- Những bài báo được đăng gần đây đề cập đến Công ty PM, một chuỗi gồm 100 cửa hàngbán lẻ quần áo hoạt động trên khắp nước Úc Các chủ sở hữu của PM đang muốn rút luikhỏi việc kinh doanh này, và ABC đã ký hợp đồng thuê tiếp các cửa hàng và mua lạihàng tồn kho tại thời điểm 31/12/20X3 ABC chuyển sang lĩnh vực bán lẻ với mongmuốn cải thiện kết quả kinh doanh, do tỉ lệ lãi gộp bình quân của bán lẻ cao hơn bán sỉkhoảng 10% ABC dự định bán hết hàng cũ còn tồn đọng trong tháng 1 Sau đó đóng cửa

và tân trang lại cửa hàng Các cửa hàng sẽ mở trở lại vào tháng 2 với sản phẩm do chínhABC sản xuất

- Để giảm chi phí nhân công và có nguồn nhân lực linh động hơn, ABC gần đây đã ký kếtmột thoả thuận với công nhân của họ Theo thoả thuận này, bắt đầu từ ngày 01/01/20X4,các công nhân sẽ trở thành các đối tác (contractors) thay vì là người làm thuê như trướcđây ABC sẽ trả mức lương giờ cao hơn 20% so với trước đây, nhưng sẽ không trả cáckhoản tiền nghỉ phép hàng năm và nghỉ ốm nữa

- Để duy trì những khách hàng chính như là khách hàng lâu dài, hiện nay ABC áp dụngchính sách “có thể trả lại hàng” đối với một số loại sản phẩm Kế toán ước tính doanh thubán hàng theo chính sách này chiếm khoảng 30% tổng doanh thu bán hàng Nhân viênbán hàng ước tính doanh thu hàng bị trả lại chiếm khoảng 10% doanh thu được bán theochính sách “có thể trả lại hàng” Hiện tại, loại doanh thu bán hàng này được ghi chép thủcông nhằm mục đích là doanh thu được ghi nhận tại thời điểm chuyển giao hàng Nhưng

vì lượng hàng bán theo chính sách này có xu hướng gia tăng, kế toán đang xem xét việcđiều chỉnh hệ thống máy tính để có thể tự động theo dõi riêng những mặt hàng áp dụngchính sách “có thể trả lại hàng”

Yêu cầu: Những sự kiện trên được bạn lưu ý khi lập kế hoạch kiểm toán như thế nào?

5 Khi lập kế hoạch kiểm toán HTK tại DN X (sản xuất và bán sỉ hàng thực phẩm), KTV A thu

thập được các thông tin sau từ nhân viên của DN X:

a Hàng tồn kho tại thời điểm cuối năm (ĐVT: 1.000 đ)

- Vật liệu: 170.000

- Sản phẩm dở dang: 10.500

- Thành phẩm: 20.100

HTK chiếm 20% tổng giá trị tài sản

b DN X sử dụng hệ thống định mức chi phí để tính giá thành cho 10 loại sản phẩm được

SX trên 10 dây chuyền khác nhau Giá trị sản phẩm tồn kho tại thời điểm cuối năm củamỗi loại sản phẩm tương đương nhau

c Sản phẩm được sản xuất tập trung ở một nhà máy của DN, sau đó được chuyển đến 20kho nằm rải rác ở các nơi trong nước DN có chính sách cho thuê những kho tạm thờikhông sử dụng trong thời gian ngắn để giảm chi phí thuê kho, do đó số kho sử dụng khácnhau mỗi năm

d Vật liệu tồn kho thường bao gồm một lượng lớn các loại bột, gạo, trái cây và đậu sấy; vàđược chứa trong những thùng lớn tại nhà máy SX

e Sản phẩm dở dang cuối kỳ có thể ở 2 dạng: sản phẩm đã được đóng lọ đang chờ xử lý, vànhững hỗn hợp đã đư ợc trộn đang ở trên các dây chuyền SX Sản phẩm dở dang cuối kỳthường bao gồm các vật liệu đã hoàn thành một nửa công đoạn chế biến

f Như các năm trước, các kho chứa thành phẩm và nhà máy SX ngừng hoạt động tại thờiđiểm cuối năm để kiểm kê DN X sử dụng hệ thống kê khai thường xuyên

g Trong năm báo cáo, nhu cầu về sản phẩm của DN X giảm, do đó DN X đã cắt giảm một

số lượng đáng kể các dây chuyền sản xuất

Yêu cầu:

- Xác định các mục tiêu kiểm toán cần được chú trọng khi kiểm toán HTK của DN X

- Xác định các vấn đề KTV cần quan tâm đối với cơ sở dẫn liệu về sự đánh giá của HTK

6 Mô hình AR = IR x CR x DR thường được sử dụng trong khi đánh giá rủi ro kiểm toán để

xác định nội dung, thời gian và phạm vi của các thủ tục kiểm toán Anh (chị) hãy nhận xétcách thức kiểm toán viên vận dụng mô hình trên trong tình huống dưới đây :

Kiểm toán viên Hùng đánh giá cơ sở dẫn liệu X của khoản mục Y có rủi ro tiềm tàng (IR) là10%, rủi ro kiểm soát (CR) là 50% Với mức rủi ro kiểm toán mong muốn (DAR) là 5%,mức rủi ro phát hiện (DR) có thể chấp nhận được là 100% Căn cứ kết quả này, kiểm toánviên Hùng quyết định không cần áp dụng bất cứ thử nghiệm cơ bản nào với cơ sở dẫn liệu Xcủa khoản mục Y nữa

7 Giả sử khi thực hiện thủ tục tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ tại công ty, KTV đã đánh dấu

“Không_K” đối với những câu hỏi sau trong bảng câu hỏi về kiểm soát nội bộ:

- Việc truy cập trực tuyến vào hệ thống có yêu cầu mật khẩu đăng nhập để xác định và phêchuẩn đối với người truy cập không?

- Nhân viên có thiết lập các số tổng kiểm soát trước khi chuyển dữ liệu để xử lý không? (Hệthống phụ ghi nhận đơn đặt hàng)

Lập kế hoạch kiểm toán

- Các số tổng kiểm soát ở đầu vào có thống nhất với các số tổng kiểm soát ở đầu ra không?(Hệ thống phụ ghi nhận đơn đặt hàng)

Yêu cầu: Mô tả sai sót và gian lận có thể xảy ra do thiếu các thủ tục kiểm soát máy tính Điềunày ảnh hưởng đến kế hoạch kiểm toán như thế nào?

8. Kiểm toán viên Lâm được giao phụ trách kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính cho công tythương mại Hoàng Linh, một công ty chuyên kinh doanh đồ chơi trẻ em, cho niên độ kếtoán kết thúc vào ngày 31/12/200X Để thực hiện thủ tục phân tích, kiểm toán viên Lâm thuthập được một số dữ kiện như sau :

1.0003004003001.1002.100

1.1002204804001.2002.300

3 Nợ ngắn hạn

4 Nợ dài hạn

5 Vốn chủ sở hữuTổng cộng

4006001.1002.100

5007001.1002.300

6 Doanh thu

7 Giá vốn hàng bán

4.0003.200

4.5003.500Các chỉ tiêu bình quân của ngành:

Yêu cầu: Theo bạn, với những dữ kiện được thu thập nêu trên, kết hợp so sánh với các chỉtiêu bình quân ngành, kiểm toán viên Lâm cần chú ý các vấn đề gì trong quá trình thựchiện kiểm toán?

9. Kiểm toán viên Toàn được giao lập kế hoạch kiểm toán cho một khách hàng kinh doanhtrong ngành thực phẩm Ngoài mặt hàng chính là dược phẩm, công ty còn kinh doanh một

số mặt hàng khác như: sữa, mỹ phẩm Công ty áp dụng hệ thống kiểm kê định kỳ tronghạch toán hàng tồn kho Dựa trên báo cáo tài chính, kiểm toán viên Toàn lập bảng tính tỷsuất lãi gộp qua các năm (từ năm X-3 đến năm X) như sau:

Doanh thu (triệu đồng 14.211 12.916 11.462 10.351Giá vốn hàng bán (triệu đồng) 9.223 8.266 7.313 6.573Lãi gộp (triệu đồng) 4.988 4.650 4.149 3.778

Tỷ suất lãi gộp (%) 35,1 36,0 36,2 36,5Bảng trên cho thấy tỉ suất lãi gộp giảm qua các năm Khi kiểm toán viên Toàn trao đổi vềvấn đề này, kế toán trưởng cho rằng đó là do hai nguyên nhân sau:

- Tỷ suất lãi gộp của toàn ngành bán lẻ giảm đều đặn trong 3 năm gần đây

- Số lượng các công ty tham gia thị trường dược phẩm gia tăng nên số lượng hàng bán racủa từng công ty cũng sút giảm đáng kể

Nhằm kiểm tra lại những giải thích của kế toán trưởng, kiểm toán viên Toàn đã thu thậpđược các thông tin bổ sung như sau:

Năm

Doanh thu

dược

phẩm (triệu

đồng)

Doanh thu mặt hàng khác (triệu

đồng)

Giá vốn hàng bán của hàng

dược

phẩm (triệu

đồng)

Giá vốn hàng bán của các loại hàng khác (triệu

đồng)

Tỷ lệ lãi gộp của khu vực bán lẻ về

dược phẩm

và các mặt hàng khác (%)

200X-1 5.051 7.865 2.919 5.347 32,9200X-2 4.821 6.641 2.791 4.522 33,0

Lập kế hoạch kiểm toán

- Hàng ngày, căn cứ vào đặt hàng của Hoàng Tử, các nhà phân phối chở hàng giao choHoàng Tử Tuy nhiên, do nhu cầu khách hàng thường thay đổi nên có nhiều ngày họ phảigiao hàng đến hai hoặc ba lần

- Các nhà phân phối này bán chịu cho Hoàng Tử với thời hạn thanh toán từ 30 đến 45ngày, và họ đã cung cấp cho khoản nợ ngắn hạn thường xuyên cao gấp đôi vốn chủ sởhữu của Hoàng Tử Do đó, Hoàng Tử không có nợ dài hạn Tuy nhiên, họ luôn kiểm soátkhá chặt chẽ tình hình công nợ đối với Hoàng Tử thông qua việc gửi thư thông báo nợhàng tháng, và thực hiện đối chiếu công nợ sáu tháng một lần

- Theo những thông tin đáng tin cậy kiểm toán viên Tài đã thu thập được, tình hình kinhdoanh của Hoàng Tử khá tốt Trong năm 200X, số vòng quay của tài sản khoảng 12vòng/năm Hàng tồn kho quay khá nhanh với tốc độ 24 vòng/năm Để đạt được kết quảtrên, Hoàng Tử phải chấp nhận mức tỷ lệ lãi gộp khá thấp là 15% (các đơn vị cùng ngành

là 20%)

- Tình hình nợ phải thu của Hoàng Tử khá tốt vì chủ yếu công ty bán hàng thu tiền mặt tạicác cửa hàng, ngoại trừ việc bán chịu cho một vài siêu thị lớn Số dư tiền của Hoàng Tửthường chiếm khoảng 25% tổng tài sản, trong khi nợ phải thu chỉ chiếm khoảng 5% tàisản ngắn hạn

- Tài sản dài hạn của Hoàng Tử chủ yếu là các cửa hàng và xe tải, chiếm khoảng 25% tổngtài sản Để thực hiện mọi hoạt động kinh doanh của mình, Hoàng Tử chỉ sử dụng 15 nhânviên, trong đó có 2 tài xế xe tải và 5 bảo vệ chỉ làm việc ban đêm Ngoài ra, để giảm nhẹcông việc, Hoàng Tử đang sử dụng phương pháp kiểm kê định kỳ đối với hàng tồn kho

và áp dụng một chương trình kế toán trên máy

Yêu cầu:

a Hãy cho biết các vấn đề quan trọng mà kiểm toán viên Tài cần chú ý khi kiểm toán báocáo tài chính cho niên độ kết thúc vào ngày 31/12/200X của công ty Hoàng Tử giảithích vắn tắt lý do

b Nêu những thủ tục kiểm toán quan trọng kiểm toán viên Tài cần áp dụng

c Những thông tin nào kiểm toán viên Tài cần tìm hiểu thêm để có thể thu hẹp phạm vikiểm tra của mình Giải thích vắn tắt

Thực hiện kiểm toán

THỰC HIỆN KIỂM TOÁN

1 Dưới đây là một số thủ tục kiểm toán được kiểm toán viên sử dụng:

a Chọn mẫu chứng từ vận chuyển để đối chiếu với hóa đơn bán hàng liên quan để kiểm trahóa đơn bán hàng có được lập sau khi đã giao hàng cho khách hàng hay không

b Lấy mẫu đơn đặt hàng để kiểm tra việc xét duyệt và phê chuẩn mua hàng

c Kiểm tra doanh nghiệp có thực hiện khóa sổ kế toán đúng theo qui định không

d Kiểm tra các hóa đơn mua hàng nhận được trong vòng 1 tháng sau ngày kết thúc niên độ

để chắc chắn là những hóa đơn này không liên quan đến năm kiểm toán

e Kiểm tra tổng cộng chi tiết các khoản nợ phải trả và đối chiếu tổng số với sổ cái

f So sánh chi phí khấu hao năm nay với chi phí khấu hao năm trước, qua đó đánh giá tínhhợp lý của tỷ lệ khấu hao bình quân năm nay

g Thảo luận với nhân viên giữ sổ sách về chi quỹ về trách nhiệm của anh ta Quan sát xemtrong thực tế nhân viên này có đảm nhận công việc giữ quĩ hay chuẩn bị các biểu chỉnhhợp tiền gửi ngân hàng hay không

h Gửi thư yêu cầu các nhà cung cấp xác nhận những khoản phải trả của doanh nghiệp cuốikỳ

i Kiểm tra sự liên tục của các séc trên nhật ký chi quỹ để phát hiện các séc bị bỏ sót

j Kiểm tra chữ ký của kiểm toán viên nội bộ trên các biểu chỉnh hợp số dư tiền gửi ngânhàng mỗi tháng như một bằng chứng là các biểu này đã được họ kiểm tra

k Kiểm tra hóa đơn của người bán và các tài liệu khác làm cơ sở cho các nghiệp vụ đượcghi chép trên nhật ký mua hàng

l Nhập thử 1 hóa đơn mua hàng với tên nhà cung cấp chưa có trong danh mục nhà cungcấp để xem cách xử lý của chương trình máy tính

m Chọn mẫu 1 số nghiệp vụ mua hàng và kiểm tra lại giá gốc của hàng mua vào

n Kiểm tra xem DN có theo dõi riêng hồ sơ của hàng đang đi đường không và phỏng vấn

kế toán về cách xử lý hàng đang đi đường vào cuối tháng

Yêu cầu:

Bạn hãy cho biết mỗi thủ tục kiểm toán trên là loại thử nghiệm gì (thử nghiệm kiểm soát, thủtục phân tích, thử nghiệm chi tiết nghiệp vụ hay số dư) Nếu là thử nghiệm kiểm soát thì mụctiêu kiểm soát được kiểm tra là gì? Nếu là thử nghiệm cơ bản thì liên quan đến mục tiêu kiểmtoán nào?

2 Có các sai sót có thể xảy ra sau đây:

a) Ghi chép bán hàng trước khi giao hàng cho khách hàng

b) Gửi hàng đi bán nhưng không ghi sổ

c) Bán hàng cho người mua có khả năng thanh toán thấp

d) Tổng số tiền trên Hoá đơn bị sai do sai về lượng hoặc về giá

e) Doanh thu trên sổ cái TK 511 bị ghi chép sai về số tiền

Sau đây là các thủ tục kiểm soát được thực hiện ở công ty:

1 Đơn đặt hàng được xét duyệt khi bán chịu

2 Chứng từ vận chuyển được đánh số thứ tự trước là cơ sở để ghi sổ theo dõi hàng gửi đibán

3 Hoá đơn bán hàng được đánh số thứ tự trước cùng với chứng từ vận chuyển đã có xácnhận của khách hàng là cơ sở để ghi chép nghiệp vụ bán hàng

4 Số lượng trên chứng từ vận chuyển được so sánh với hoá đơn bán hàng

5 Hoá đơn bán hàng được kiểm tra với đơn đặt hàng

6 Giá trên hoá đơn bán hàng được so sánh với bảng giá đã đư ợc phê chuẩn

7 Thường xuyên cập nhật thông tin về quá trình thanh toán và khả năng thanh toán củakhách hàng

8 Tổng số số phát sinh Có trên TK 511 được so sánh với tổng số tiền các cột Doanh thu bánhàng trên Nhật ký bán hàng và Nhật ký thu tiền

9 Kế toán xác định ngày bán hàng dựa trên ngày giao hàng cho khách hàng ghi trên chứng

từ vận chuyển

Yêu cầu:

- Với mỗi sai sót trên (từ a đến e), hãy xác định thủ tục kiểm soát (từ 1 đến 9) có thể giúpcông ty ngăn chặn hoặc phát hiện sai sót Lưu ý là một sai sót có thể được ngăn chặnhoặc phát hiện bởi nhiều thủ tục kiểm soát

- Với mỗi thủ tục kiểm soát trên (từ 1 đên 9) hãy thiết kế thử nghiêm kiểm soát để kiểm trathủ tục kiểm soát có được thực hiện không

3 KTV Quyết đang đánh giá thủ tục kiểm soát của công ty Quốc Hùng đối với chương trình xử

lý phần hành tiền lương Thông qua tìm hiểu và kiểm tra, KTV xác định những thủ tục kiểmsoát dữ liệu đầu ra sau đây là quan trọng trong quá trình xử lý:

a Để phát hiện những truy cập trái phép vào chương trình xử lý phần hành tiền lương, 1nhật ký hệ thống được thiết lập và kiểm tra hằng tuần Nhật ký này sẽ xác định nhữngchương trình đã được truy cập trong tuần qua, những nhân viên nào đã truy cập và thờigian truy cập Bất kỳ truy cập nào không được dự kiến hoặc không được cho phép sẽ bịđiều tra ngay lập tức

b Các số tổng kiểm soát sẽ được thực hiện trước khi nhập liệu và so sánh với với số tổngđược máy tính tạo ra sau khi xử lý nghiệp vụ

c Bất kì mức lương nào được tính ra vượt quá 25.000 một tháng đều được xác định vàchuyển vào file nghiệp vụ bị từ chối để điều tra riêng bởi vì mức lương cao nhất của nhânviên công ty Quốc Hùng là 300.000/ năm

d Chương trình tạo ra những bản báo cáo lỗi hoặc những tình huống bất thường được xácđịnh trong quá trình xử lý nghiệp vụ Bản báo cáo này sẽ được kiểm tra và xử lý kịp thời,cách xử lý được ghi chú ngay trong báo cáo

e Bất kì sự thay đổi nào của thông tin trong tập tin chính về nhân viên từ kỳ tính lương gầnnhất sẽ được kiểm tra để đảm bảo rằng chúng đã được phê duyệt đúng đắn bởi cấp cóthẩm quyền

f Dữ liệu đầu ra sẽ được kiểm tra và chuyển đến đối tượng sử dụng phù hợp

Thực hiện kiểm toán

Yêu cầu: Hãy xác định các phương pháp thực hiện thử nghiệm kiểm soát phù hợp để đánhgiá sự hoạt động hữu hiệu của mỗi thủ tục kiểm soát trên (phỏng vấn, quan sát, kiểm tra tàiliệu, thực hiện lại) và mô tả các thử nghiệm kiểm soát cụ thể

4 Hãy xác định các thử nghiệm nào dưới đây thử nghiệm nào là thử nghiệm kiểm soát sử dụng

kỹ thuật chọn mẫu thuộc tính, thử nghiệm cơ bản sử dụng kỹ thuật chọn mẫu biến số, thửnghiệm đôi (kết hợp thử nghiệm kiểm soát và thử nghiệm chi tiết nghiệp vụ), hay thử nghiệmkhông sử dụng kỹ thuật chọn mẫu

- Thực hiện thủ tục walk-through đối với các giao dịch mua hàng bằng cách chọn mộtnghiệp vụ mua hàng và theo dõi nghiệp vụ này qua tất cả các bước từ việc thực hiệnnghiệp vụ mua ban đầu cho đến việc ghi chép vào sổ nhật ký chung

- Chọn mẫu các hóa đơn mua hàng và kiểm tra xem các hóa đơn mua hàng này có đầy đủcác chứng từ kèm theo không

- Chọn mẫu các bảng chấm công ở phân xưởng và kiểm tra xem các bảng chấm công này

có được quản đốc phân xưởng phê duyệt đầy đủ không Từ mẫu được chọn, ước tính tổngchi phí tiền lương công nhân cho một năm

- Chọn mẫu 1 số khoản mục hàng tồn kho, thực hiện dự đoán và kiểm tra tổng giá trị hàngtồn kho vào ngày lập bảng cân đối kế toán

- Xác minh tất cả các khoản nợ dài hạn phát sinh trong năm nay bằng cách gửi thư xácnhận

- Chọn mẫu các hợp đồng vay dài hạn và kiểm tra xem những hợp đồng này đã được bangiám đốc công ty phê duyệt đầy đủ chưa

- Quan sát việc thực hiện các chức năng nhận đặt hàng, gửi hàng, lập hóa đơn và ghi sổ kếtoán về doanh thu để kiểm tra sự phân công phân nhiệm của công ty

5 Kiểm toán viên Dũng thực hiện chọn mẫu thuộc tính khi kiểm toán tại công ty Minh Toàn.

Dũng tiến hành xác minh số lượng hàng bán ra được thể hiện trên hóa đơn bán hàng, đồngthời kiểm tra xem số lượng này có được xác nhận bởi nhân viên bán hàng và có khớp với sốliệu trên hóa đơn vận chuyển hàng tương ứng hay không Theo hướng dẫn của công ty MinhToàn, nhân viên bán hàng được yêu cầu đánh dấu () bên cạnh số lượng trên hóa đơn bánhàng để khẳng định số lượng hàng bán ra

Khi thực hiện thử nghiệm kiểm soát, KTV Dũng chọn ra 100 hóa đơn để kiểm tra Kết quảkiểm tra cho thấy có 95 hóa đơn trong mẫu đã đánh d ấu đầy đủ, 5 hóa đơn còn lại có một sốbất cập như sau:

- Trên một hóa đơn, dấu chọn không được trình bày bên cạnh số lượng, thay vào đó là từ

‘OK’

- Có một hóa đơn mà KTV Dũng không thể tìm thấy được Theo tìm hiểu, công ty MinhToàn thỉnh thoảng tiến hành hủy bỏ một số hóa đơn do khách hàng trả lại hàng đã mua

- Một hóa đơn không có dấu chọn hay xác nhận gì bên cạnh số lượng, tuy nhiên hóa đơn

được đánh dấu là “vô hiệu” (void).

- Trên một hóa đơn vẫn có dấu chọn nhưng dấu chọn này lại không được ghi gần kề với sốlượng hàng bán trên hóa đơn.

- Một hóa đơn bán hàng có 15 loại mặt hàng khác nhau Tuy nhiên, trên hóa đơn chỉ có 5dấu chọn

6 Đối với mỗi tình huống độc lập dưới đây, hãy chỉ ra những ưu điểm và nhược điểm của

phương pháp chọn mẫu theo đơn vị tiền tệ và chọn mẫu biến số nếu một trong hai phươngpháp này được áp dụng trong từng tình huống (Đơn vị: 1.000 đ)

a Bạn đang tiến hành chọn mẫu các khoản nợ phải thu khách hàng để gửi thư xác nhận Số

dư cuối kỳ của khoản mục nợ phải thu khách hàng là trên 4.000.000, bao gồm 4.000khách hàng khác nhau có khoản nợ dao động từ 800 đến 8.000 Ở những năm trước, bạn

đã xác định được mức sai sót trung bình của khoản mục nợ phải thu khách hàng, và mứcsai sót tại công ty luôn thấp hơn mức sai sót có thể bỏ qua

b Bạn đang tiến hành chọn mẫu các khoản nợ phải trả người bán để gửi thư xác nhận Số

dư cuối kỳ của khoản mục nợ phải trả cho người bán là 800.000, bao gồm 200 nhà cungcấp khác nhau Được biết công ty này có hai nhà cung cấp lớn với tổng số nợ phải trả là500.000

c Bạn đang tiến hành chọn mẫu các khoản phải nợ thu khách hàng để gửi thư xác nhận Số

dư cuối kỳ của khoản mục nợ phải thu khách hàng là 2.500.000 So sánh với hầu hết cáccông ty khác, số lượng khách hàng của công ty này là tương đối nhỏ, và số dư khoản nợphải thu của mỗi khách hàng dao động từ 1.000 đến 525.000

7 KTV Phương đang kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách hàng của công ty Hòa Thọ và sử

dụng phương pháp chọn mẫu theo đơn vị tiền tệ Khoản mục nợ phải thu khách hàng của HòaThọ có số dư cuối kỳ là 800.000.000 đồng KTV Phương xác định rủi ro chấp nhận sai là 5%

Từ thông tin của những cuộc kiểm toán trước, sai sót dự kiến được xác định là khoảng20.000.000 đồng Căn cứ vào mức trọng yếu thực hiện của toàn bộ báo cáo tài chính, KTVPhương đã xác đ ịnh được mức sai sót có thể bỏ qua là 40.000.000 đồng

Yêu cầu:

a Xác định cỡ mẫu cần thiết để KTV Phương thực hiện kiểm toán khoản mục nợ phải thukhách hàng tại công ty Hòa Thọ

b Giả định rằng KTV Phương đang cố gắng giảm cỡ mẫu Bạn hãy đưa ra một số lựa chọn

có thể trong trường hợp này

c KTV Phương biết rằng việc tăng rủi ro chấp nhận sai sẽ giảm được cỡ mẫu Với cùngmột mức sai sót dự kiến, mức sai sót cho phép, và kích thước tổng thể, bạn hãy xác định

cỡ mẫu để rủi ro chấp nhận sai bằng 10%

Thực hiện kiểm toán

8 KTV Phong sử dụng phương pháp chọn mẫu theo đơn vị tiền tệ để kiểm toán khoản mục nợ

phải thu khách hàng Cỡ mẫu là 100 và khoảng cách giữa các phần tử được chọn vào mẫu là12.300.000đ KTV Phong xác định những sai phạm sau đây:

Số liệu trước kiểm toán (đ) Số liệu sau kiểm toán (đ)

10 KTV Toàn sử dụng phương pháp ước lượng trung bình đơn vị để kiểm toán khoản mục hàng

tồn kho tại công ty Nguyễn Hoàng Số dư cuối kỳ của khoản mục hàng tồn kho là24.000.000.000đ và bao gồm 1.200 mặt hàng khác nhau KTV Toàn xác định cỡ mẫu là 120mặt hàng và thực hiện các thử nghiệm cơ bản thích hợp, đồng thời dựa vào kết quả của mẫu,xác định:

Số liệu sau kiểm toán trung bình 204

Độ lệch chuẩn của số liệu sau kiểm toán 22

KTV Toàn ước tính thêm một vài tham số:

b Xác định khoảng tin cậy của khoản mục hàng tồn kho Mô tả ngắn gọn ý nghĩa củakhoảng tin cậy.

c Kết luận của kiểm toán viên Toàn về khoản mục hàng tồn kho tại công ty NguyễnHoàng?

d Giả sử rủi ro chấp nhận sai (1) 1% và (2) 10%, xác định độ khoảng tin cậy đối với khoảnmục hàng tồn kho tại công ty Nguyễn Hoàng

e Dựa vào kết quả câu (b) và (d), đánh giá ảnh hưởng của rủi ro chấp nhận sai đối vớikhoảng tin cậy và kết luận về sự chính xác của số dư tài khoản?

11 KTV Hùng thực hiện các thử nghiệm cơ bản để kiểm toán khoản mục hàng tồn kho tại công

ty Thái Hà có số dư cuối kỳ là 6.500.000.000đ Ở những cuộc kiểm toán trước, KTV Hùng

sử dụng phương pháp chọn mẫu theo đơn vị tiền tệ nhưng ở cuộc kiểm toán này, KTV Hùng

sử dụng phương pháp chọn mẫu phi thống kê KTV Hùng xác định mức sai phạm cho phép

là 250.000.000đ và cỡ mẫu là 71

Yêu cầu:

a So với phương pháp chọn mẫu theo đơn vị tiền tệ, phương pháp chọn mẫu phi thống kê

có những thuận lợi và khó khăn gì khi sử dụng để kiểm toán khoản mục hàng tồn kho?

b So sánh những nhân tố mà KTV Hùng đã sử dụng để xác định cỡ mẫu theo phương phápchọn mẫu theo đơn vị tiền tệ với những nhân tố sử dụng cho phương pháp chọn mẫu phithống kê

c KTV Hùng đang xem xét việc gia tăng các thủ tục phân tích để giảm bớt thủ tục kiểm trachi tiết đối với khoản mục hàng tồn kho KTV Hùng cần xem xét những nhân tố nào đểđưa ra quyết định liệu có nên gia tăng thủ tục phân tích hay không?

d Với mẫu được chọn, KTV Hùng nhận thấy rằng số liệu trước kiểm toán là1.000.000.000đ và số liệu sau kiểm toán là 970.000.000đ Bạn có thể đưa ra kết luận gì

về tính chính xác của khoản mục hàng tồn kho tại công ty Thái Hà?

Hoàn thành kiểm toán

HOÀN THÀNH KIỂM TOÁN

1 Dưới đây là các sự kiện xảy ra trong thời gian từ ngày kết thúc niên độ đến ngày phát hành

báo cáo kiểm toán (ngày 28/02/X+1) tại công ty Khánh Băng Là kiểm toán viên phụ tráchkiểm toán báo cáo tài chính cho niên độ kết thúc vào ngày 31/12/X của công ty Khánh Băng,bạn hãy xác định ảnh hưởng của từng sự kiện trên đến báo cáo tài chính và phương pháp xử

lý trong từng trường hợp

a Ngày 03/01/X+1, Khánh Băng nhận một lô nguyên vật liệu từ Canađa Công ty đã đ ặthàng số nguyên vật liệu này vào tháng 10/X và hàng đã đư ợc bốc lên tàu trong tháng11/X (hàng mua theo phương thức FOB cảng đi)

b Ngày 15/01/X+1, công ty chi trả khoản tiền bồi thường cho một nhân viên bị thươngtrong vụ tai nạn lao động xảy ra vào tháng 3/X Công ty chưa ghi nhận khoản tiền bồithường trên vào chi phí của năm X

c Ngày 25/01/X+1, Khánh Băng đồng ý mua lại một lượng lớn hàng tồn kho của công tyNhật Quang bằng tiền mặt Theo dự báo, việc mua hàng này có thể làm doanh thu tháng02/X+1 tăng gấp đôi so với doanh thu tháng 01/X+1

d Ngày 01/02/X+1, một cơn lũ lớn làm cho toàn bộ hàng tồn kho tại một nhà máy củaKhánh Băng bị hư hỏng nặng Công ty đã không mua bảo hiểm cho số hàng này

e Ngày 05/02/X+1, công ty phát hành trái phiếu có thể chuyển đổi trị giá là 200 triệu đồng

2. Hãy cho biết trong từng tình huống độc lập dưới đây kiểm toán viên nên phát hành loại báocáo kiểm toán nào? Biết rằng ở các tình huống này kiểm toán viên đã phát hiện có sai sóttrọng yếu nhưng vì nhiều lý do khác nhau, đơn vị không đồng ý điều chỉnh theo yêu cầu củakiểm toán viên

a Công ty Hồng Loan luôn sử dụng phương pháp FIFO để tính giá hàng tồn kho Trongniên độ hiện hành, công ty đã sử dụng phương pháp LIFO nhưng không công bố thôngtin có liên quan theo yêu cầu của VAS 02 - Hàng tồn kho và VAS 29- Thay đổi chínhsách kế toán, ước tính kế toán và các sai sót

b Trong niên độ hiện hành, công ty không tiến hành lập Dự phòng nợ khó đòi Trong khi

đó, kiểm toán viên cho rằng mức dự phòng cần lập là 500 triệu đồng

c Khi thực hiện các thủ tục kiểm toán đối với tài khoản Nợ phải thu, Giám đốc công tykhông đồng ý cho kiểm toán viên gửi thư xác nhận cho khách hàng Kiểm toán viên cũngkhông thể thực hiện các thử nghiệm thay thế để xác định tính trung thực và hợp lý của sốliệu này

d Ở năm hiện hành, công ty không trích khấu hao tài sản cố định vì cho rằng công ty đanggặp khó khăn về mặt tài chính

e Do ký hợp đồng sau ngày kết thúc niên độ nên kiểm toán viên không chứng kiến kiểm kêhàng tồn kho của đơn vị Khoản mục này được xác định là rất trọng yếu Khi kết thúc

cuộc kiểm toán, kiểm toán viên cho rằng báo cáo tài chính của công ty đã trình bày trungthực và hợp lý, kể cả khoản mục hàng tồn kho, vì đã sử dụng các thủ tục kiểm toán khác

để thay thế

f Bốn tuần sau ngày kết thúc niên độ, một khách hàng chủ yếu của công ty Bình Minh đãtuyên bố phá sản, khoản nợ của khách hàng này đã tồn đọng rất lâu Kiểm toán viên yêucầu nhưng đơn vị không đồng ý xóa sổ hay lập dự phòng và từ chối công bố thông tinliên quan đến khoản nợ này Khoản nợ của công ty này chiếm tỷ trọng khoảng 10% Nợphải thu và khoảng 20% so với lợi nhuận trước thuế của công ty

g Khi thực hiện các thủ tục kiểm toán để xem xét các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúcniên độ, kiểm toán viên phát hiện rằng một trong những nhà xưởng của công ty đã bị hỏahoạn thiêu rụi, công ty đã chịu thiệt hại đáng kể từ cơn hỏa hoạn này Khoản đền bù củabảo hiểm là không đáng kể Báo chí đã đăng tải chi tiết thông tin về trận hỏa hoạn, thếnhưng công ty không công bố thông tin trên báo cáo tài chính

h Trong năm, đơn vị đã chi cho công trình nghiên cứu chế tạo sản phẩm mới là 250 triệuđồng, chi phí triển khai công trình này là 50 triệu đồng Đơn vị đã ghi nhận tổng chi phínghiên cứu và triển khai vào tài sản cố định vô hình 300 triệu đồng, thời điểm ghi nhận làtháng 9/200X Đơn vị đã tính khấu hao từ tháng 9/200X với tỷ lệ 20% một năm

3 Ban đang thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính của công ty Gamma cho niên độ kết thúc vào

31/12/200X Tổng tài sản của công ty Gamma là 2,5 tỷ đồng, tổng nợ phải trả 2,2 tỷ đồng.Trong 3 năm gần đây, công ty đã bị lỗ liên tục, khoản lỗ tích lũy lên đ ến 700 triệu đồng.Ngoài ra, Ban Giám đốc còn cho biết các chủ nợ không đồng ý gia hạn cho vay đối với sốtrái phiếu có giá trị 500 triệu đồng đáo hạn vào ngày 28/02/200X+1 Ban Giám đốc công tyGamma đã thảo luận với nhiều ngân hàng nhưng họ vẫn chưa tìm đư ợc nguồn tài trợ Tuynhiên, Ban Giám đốc đã đưa ra phương án kinh doanh mới và hy vọng giảm khoản lỗ nhờphương án này Ban Giám đốc cũng có kế hoạch bán bớt một số nhà xưởng không sử dụng

để thanh toán các khoản nợ đến hạn Khi kết thúc việc kiểm toán, bạn tin rằng báo cáo tàichính đã trình bày một cách trung thực và hợp lý nếu giả định hoạt động liên tục được thỏamãn

Yêu cầu: Những thông tin tối thiểu cần cung cấp trong thuyết minh và các thông tin nào kiểmtoán viên cần thu thập thêm? Kiểm toán viên có thể đưa ra loại ý kiến nào?

4 Sau khi hoàn thành các thủ tục riêng lẻ, vào ngày 15/3/200X+1, khi đang chuẩn bị lập báo

cáo kiểm toán cho báo cáo tài chính cho công ty cổ phần Thịnh Phát có niên độ kết thúc vào

Hoàn thành kiểm toán

Ông Phú, giám đốc điều hành cũ của công ty, có biểu hiện không tích cực trong công việcnên công ty đã quyết định hủy ngang hợp đồng lao động đối với ông Ông Phú đòi bồithường theo như đã thỏa thuận trước đây trong hợp đồng Công ty đồng ý và đã bồi thườngcho ông 100 triệu đồng vào ngày 2/12/200X Sau đó, công ty đã điều tra và phát hiện là 2tháng trước khi quyết định sa thải, ông Phú đã lén lút gia nhập vào Hội đồng quản trị củacông ty đối thủ cạnh tranh với Thịnh Phát Luật sư của Thịnh Phát cho biết là những hành vicủa ông Phú đã vi phạm hợp đồng với công ty và công ty sẽ làm thủ tục để khởi kiện ông Phúvào khoảng tháng 4/200X+1 không những để đòi lại số tiền đã trả cho ông, mà còn yêu cầuông phải bồi thường thiệt hại cho công ty do ông đã gia nhập vào công ty đối thủ cạnh tranh.Yêu cầu: Trong trường hợp này, Thịnh Phát có phải điều chỉnh lại báo cáo tài chính haykhông? Nếu phải điều chỉnh thì sẽ điều chỉnh như thế nào? Tại sao?

5 Trong quá trình kiểm toán báo cáo tài chính công ty STC cho năm tài chính kết thúc ngày

31/12/200X, kiểm toán viên Hùng ghi nhận những sai sót sau:

a Một số tài sản cố định dùng vào công tác quản lý đã khấu hao hết nhưng đơn vị vẫn tiếptục tính khấu hao Số tiền đã khấu hao vượt là 12 triệu đồng

b Một nghiệp vụ xuất hàng gửi đi bán, giá vốn 400 triệu đồng, giá bán 600 triệu đồng (chưathuế Giá trị gia tăng, thuế suất 10%), nhưng đơn vị lại ghi nhận là đã tiêu thụ

Yêu cầu:

- Xác định ảnh hưởng của từng sai sót trên đến các chỉ tiêu trên Báo cáo kết quả kinh doanh

và Bảng cân đối kế toan Giả sử thuế thu nhập doanh nghiệp có thuế suất là 22%

- Vì nhiều lý do khác nhau, đơn vị không đồng ý điều chỉnh các sai sót trong những tìnhhuống độc lập trên đây (trong khi các sai sót khác đã được điều chỉnh thích hợp) Theo bạnnên phát hành loại báo cáo kiểm toán nào? Giả sử kiểm toán viên không bị giới hạn về phạm

vi kiểm toán

6 Từ 3 năm nay và trong năm hiện hành, công ty kiểm toán D & L phụ trách kiểm toán báo cáo

tài chính cho công ty Phúc Nguyên Ở năm hiện hành (niên độ kế toán kết thúc vào31/12/200X), kiểm toán viên Hiền được giao phụ trách hợp đồng kiểm toán này

Phúc Nguyên được thành lập cách đây 20 năm, kinh doanh trong lĩnh vực hóa học Sảnphẩm đặc biệt là các hóa chất dùng chế biến thức ăn gia súc Sản phẩm khác là các hóa chấtgiúp cây trồng tăng trưởng Sản phẩm phụ là các hóa chất dùng để xử lý các chất thải Sảnphẩm được tiêu thụ thông qua các chi nhánh tại các địa phương Dù doanh số của công tykhông phụ thuộc vào một khách hàng nào nhưng 3 trong tổng số khách hàng chiếm 1/3doanh số của Phúc Nguyên Trong năm trước và năm hiện hành, doanh thu của công ty tăng

giảm không đều Doanh thu từ các sản phẩm đặc biệt chiếm tỷ trọng khoảng 40% trong tổngdoanh thu.

Ở năm hiện hành, doanh thu của sản phẩm đặc biệt bị giảm đáng kể Nguyên nhân sụtgiảm là do hai yếu tố chính : do tỷ giá hối đoái giảm nên khách hàng trong nước đã chuyểnsang tiêu thụ các sản phẩm nhập khẩu; thứ đến là sản phẩm của công ty có chất lượng khôngcao nên khó tiêu thụ Bên cạnh sản phẩm đặc biệt, các sản phẩm khác đều tăng trưởng đềuđặn, mức tăng trưởng khoảng 4-5% năm Ban Giám đốc tin rằng các sản phẩm hóa học tronggiai đoạn nghiên cứu sẽ đưa vào sản xuất trong tương lai và sẽ chiếm lĩnh thị trường

Tình hình tài chính của công ty đang gặp nhiều khó khăn Tất cả máy móc, nhà xưởng vàtrang thiết bị của công ty đều phải mang thế chấp để vay dài hạn của ngân hàng Các khoản

nợ phải thu và hàng tồn kho cũng được thế chấp để vay ngắn hạn có giá trị là 10 tỷ đồng,trong đó có 9 tỷ đồng đáo hạn vào 31/12/200X

Khoản nợ dài hạn đến hạn trả trong năm 200X là 2 tỷ đồng cộng với lãi suất Các khoảnphải thanh toán trong 3 năm tiếp theo (200X+1 đến X+3) ước tính trung bình mỗi năm khoản

1 tỷ đồng

Vào 11/200X, Ban Giám đốc Phúc Nguyên quyết định sẽ thanh toán toàn bộ tài sản dùng

để sản xuất sản phẩm đặc biệt Dựa trên đánh giá của các chuyên gia độc lập, công ty có thểthu được khoản lãi từ việc thanh lý tài sản khoản 5 tỷ đồng Ban Giám đốc cũng tin rằng sẽbán được số tài sản này trong năm 200X+1

7 Anh (chị) là KTV chính của cuộc kiểm toán Báo cáo tài chính năm N của Công ty XYZ (một

doanh nghiệp SX lớn) Khi soát xét giấy tờ làm việc của trợ lý kiểm toán Tâm, anh (chị)phát hiện ra các vấn đề sau:

- Anh Tâm đã tham gia vào cuộc kiểm kê HTK của Cty XYZ vào ngày 31/12/N và quansát thấy rằng công ty đã tuân thủ những chỉ dẫn về kiêm kê HTK Anh Tâm đã chọn một

số lượng khá lớn các mặt hàng và đối chiếu số liệu giữa sổ chi tiết các mặt hàng này vớikết quả kiểm kê thực tế và nhận thấy kết quả đều khớp Việc kiểm tra HTK được ghichép đúng kỳ cũng đã đư ợc thực hiện và không phát hiện ra sai sót nào Anh Tâm kết

Hoàn thành kiểm toán

- Anh Tâm đã chọn 20 Hoá đơn bán hàng để kiểm tra thủ tục kiểm soát: Nhân viên bánhàng đối chiếu giá trên hoá đơn với bảng giá đã đư ợc duyệt Anh Tâm phát hiện có 3 Hoáđơn không có chữ ký ở ô “giá đã đư ợc kiểm tra” trên Hoá đơn Giám đốc bộ phận bánhàng đã giải thích rằng nhân viên bán hàng luôn kiểm tra giá trên Hoá đơn, nhưng thỉnhthoảng quên ký vào hoá đơn Do thấy rằng giá trên tất cả các Hoá đơn được kiểm tra đềukhớp với bảng giá được duyệt, nên anh Tâm kết luận là thủ tục kiểm soát đã được thựchiện một cách thoả đáng

- Chi phí quảng cáo được xem là trọng yếu, mặc dù chỉ bằng 50% chi phí quảng cáo phátsinh ở năm trước Anh Tâm đã chọn một mẫu đủ lớn các nghiệp vụ chi phí quảng cáo vàđối chiếu với các chứng từ gốc liên quan Không có sai phạm nào được phát hiện AnhTâm kết luận là số liệu về chi phí quảng cáo hợp lý

- Anh Tâm đã đi ều tra các khoản nợ phải trả chưa được ghi sổ bằng cách kiểm tra một mẫungẫu nhiên gồm 20 khoản thanh toán xảy ra sau ngày lập báo cáo tài chính Anh Tâm đãphát hiện có 3 séc thanh toán cho dịch vụ đã đư ợc cung cấp ở tháng 12/N nhưng chưađược ghi sổ đến cuối năm N Tuy nhiên, vì tổng giá trị của 3 séc này không trọng yếu nênanh Tâm kết luận là không cần phải điều chỉnh đối với khoản nợ phải trả của năm N chưađược ghi sổ

Yêu cầu: Với mỗi tình huống trên, hãy giải thích các bằng chứng do anh Tâm thu thập có

thích hợp và đầy đủ để có thể đưa ra các kết luận trên không?

KIỂM TOÁN CHU TRÌNH BÁN HÀNG VÀ THU TIỀN

1 Dưới đây là một số thủ tục kiểm toán :

a Gửi thư xác nhận ngân hàng về các khoản nợ vay và các khoản thế chấp

b Chọn mẫu các hóa đơn bán hàng và kiểm tra xem chúng có được ghi nhận trong sổ nhật

ký bán hàng và sổ chi tiết các khoản phải thu

c Chọn mẫu các chứng từ giao hàng, hóa đơn bán hàng trước và sau thời điểm khóa sổ kếtoán để kiểm tra việc ghi chép chính xác niên độ của các khoản doanh thu

d Gửi thư xác nhận nợ phải thu khách hàng

e Liệt kê các khoản nợ phải thu trên sổ chi tiết theo tuổi nợ và đối chiếu số tổng cộng với

số dư tài khoản Phải thu khách hàng

f Kiểm tra việc lập dự phòng nợ phải thu khó đòi để xem xét các khoản này có được tínhtoán chính xác và đánh giá đúng quy định hiện hành không

g Thực hiện các thủ tục kiểm toán thay thế đối với các khoản nợ phải thu khách hàngkhông nhận được thư trả lời

h Chọn mẫu một số hóa đơn bán hàng, sau đó so sánh giá và phương thức thanh toán trênhóa đơn với bảng giá và phương thức thanh toán đã được phê duyệt

i Kiểm tra xem doanh nghiệp có đem các khoản phải thu đi thế chấp hay bán nợ cho mộtcông ty tài chính nào không

Yêu cầu: Hãy cho biết mục tiêu kiểm toán tương ứng của từng thủ tục trên.

2 Khi tìm hiểu về hoạt động bán hàng của công ty Thần Châu, kiểm toán viên Tùng ghi nhận

những thay đổi sau trong chính sách bán chịu:

a Đơn vị tiến hành phân loại khách hàng và áp dụng hạn mức bán chịu khác nhau cho từngnhóm khách hàng Các khách hàng cũ và luôn thanh toán đúng hạn sẽ được bán chịunhiều hơn và cho trả chậm lâu hơn các khách hàng mới hoặc các khách hàng thường viphạm thời hạn thanh toán

b Để giảm bớt chi phí, đơn vị bỏ thủ tục gửi thư hàng tháng cho khách hàng thông báo vềtình hình công nợ (dư đầu kỳ, phát sinh trong kỳ và dư cuối kỳ)

c Ngoài ra, đơn vị còn cắt giảm một nửa số nhân viên kỳ cựu và thay vào đó sử dụng mộtphần mềm theo dõi tự động doanh thu và công nợ vào tháng 11/200X

Yêu cầu: Hãy cho biết mỗi thay đổi trên liên quan đến loại rủi ro nào trong các thành phầncủa rủi ro kiểm toán? KTV cần tăng cường những thử nghiệm cơ bản nào?

Kiểm toán chu trình bán hàng và thu tiền

3 Dưới đây là một số sai phạm có thể xảy ra trong khoản mục Nợ phải thu khách hàng:

a Tiền thu nợ khách hàng của niên độ sau được ghi vào niên độ hiện hành

b Mức dự phòng được lập thường thấp hơn mức thực tế vì doanh nghiệp không nghiên cứuđầy đủ thông tin có liên quan

c Nhiều khoản nợ phải thu trên sổ sách có chênh lệch với số liệu của khách hàng do công

ty không đối chiếu công nợ thường xuyên

d Không công bố thông tin về các khoản nợ phải thu đem thế chấp để vay ngân hàng

e Tổng cộng sổ chi tiết các khoản nợ phải thu không khớp với số liệu trên sổ cái

f Mức nợ không thu hồi được khá cao do công ty không thu thập thông tin về khả năng trả

nợ của khách hàng khi phê chuẩn việc bán chịu

Yêu cầu:

- Đối với mỗi sai phạm có thể xảy ra nêu trên, hãy cho biết thủ tục kiểm soát nào có thểgiúp ngăn chặn chúng

- Với mỗi sai phạm có thể xảy ra trên, hãy thiết kế thủ tục kiểm toán để phát hiện

4 Ngày 20-9-2013, công ty Á Châu ký hợp đồng cho thuê văn phòng với công ty Nam Việt,

thời hạn hợp đồng là 2 năm, bắt đầu từ ngày 1-10-2013 Tiền thuê mỗi tháng là 33.000.000đ,

đã bao gồm thuế GTGT 10%, thanh toán 3 tháng 1 lần vào đầu mỗi quý Công ty Nam Việtphải đặt cọc cho công ty Á Châu số tiền tương ứng với 3 tháng tiền thuê nhà Số tiền này sẽđược hoàn trả khi hợp đồng kết thúc Ngày 1-10-2013, công ty Nam Việt đã thanh toán tiềnđặt cọc và tiền thuê 3 tháng đầu tiên bằng TGNH Kế toán công ty Á Châu đã hạch toán toàn

bộ số tiền này vào doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ năm 2013 Niên độ kế toán củacông ty bắt đầu ngày 1-1 và kết thúc vào ngày 31-12 hàng năm

Yêu cầu:

a Xác định ảnh hưởng của sai phạm trên đến bảng CĐKT và Báo cáo KQKD của công tynăm 2013 Cho biết thuế suất thuế TNDN là 22%, công ty nộp thuế GTGT theo phươngpháp khấu trừ

b Mô tả thủ tục kiểm toán giúp KTV phát hiện sai phạm trên?

5 Công ty Nam Việt là một DN sản xuất qui mô vừa, đã sử dụng máy tính để xử lý đơn đặt

hàng của khách hàng Đơn đặt hàng được thu thập và xử lý hằng ngày theo lô Trong quátrình xử lý đơn đặt hàng, công ty Nam Việt yêu cầu nhập dữ liệu các thông tin sau (# chothấy đây một trường số, A là trường ký tự):