CẤC BẰNG CHỨNG TIẾN HÓA

* Có hai loại bằng chứng tiến hóa: Bằng chứng trực tiếp là các hóa thạch – bài 33 và bằng chứng gián tiếp bằng chứng giải phẩu so sánh, phôi sinh học, địa lí sinh vật học, sinh học phân

CHÀO CÁC EM HỌC SINH! QUÝ THẦY CÔ GIÁO!

giải thích sự tồn tại của muôn loài do thượng đế, chúa trời tạo ra

… Ngày nay khoa học hiện đại đã chứng minh: Các loài sinh vật hiện nay có chung nguồn gốc và được phát sinh từ giới vô cơ

- Phần sáu: “Tiến hóa” - sẽ giúp chúng ta tìm hiểu vấn đề

này

- Chương I: “Bằng chứng và cơ chế tiến hóa”.

- Bài 24: “Các bằng chứng tiến hóa”- sẽ cung cấp cho

chúng ta những bằng chứng nói lên mối quan hệ họ hàng giữa các loài sinh vật

* Có hai loại bằng chứng tiến hóa: Bằng chứng trực tiếp (là

các hóa thạch – bài 33) và bằng chứng gián tiếp (bằng chứng giải phẩu so sánh, phôi sinh học, địa lí sinh vật học, sinh học phân tử

và tế bào) – Hôm nay chúng ta sẽ nghiên cứu

Tại sao chi trước của

các loài khác nhau thì

giống nhau về đại thể

nhưng lại khác nhau về

trong quá trình tiến

hoá, có sự biến đổi

“vốn gen” ban đầu để

tạo ra những tổ hợp

gen mới thích nghi với

môi trường.

Chi trước Chi trước Chi trước Chi trước

Cầm nắm, linh hoạt

Đi, chạy

……

Đi, đào bới

HÃY HOÀN THÀNH BẢNG SAU

Thế nào là cơ quan tương đồng? Cho ví

dụ minh họa.

- Cơ quan tương đồng: Những cơ quan tương ứng trên cơ thể, có

cùng nguồn gốc từ một cơ quan ở loài tổ tiên, ở các loài khác nhau

có thể thực hiện các chức năng khác nhau

Thế nào là

cơ quan

thoái hóa?

- Cơ quan tương đồng: Những cơ quan tương ứng trên cơ thể, có cùng nguồn

gốc từ một cơ quan ở loài tổ tiên, ở các loài khác nhau có thể thức hiện các những năng khác nhau

Một số ví dụ khác về cơ quan thoái hóa:

Trăn: có hai mấu xương hình vuốt nối với xương chậu -> bò sát

không chân đã xuất phát từ bò sát có chân.

Cá voi: còn di tích của xương đai hông, xương đùi và xương chày,

hoàn toàn không dính với cột sống… -> cá voi là động vật có vú Hoa đực của cây đu đủ có 10 nhị, ở giữa vẫn còn di tích nhuỵ; hoa ngô

có một số trường hợp xuất hiện các hạt ngô trên bông cờ => thực vật đơn tính có nguồn gốc từ động vật lưỡng tính.

- Cơ quan thoái hóa: Là cơ quan tương đồng nhưng nay không còn chức năng

hoặc chức năng bị tiêu giảm

Qua nghiên cứu các cơ quan tương đồng và cơ quan thoái hóa (bằng chứng gián tiếp), các em rút ra nhận xét

gì về mối quan hệ giữa các loài sinh vật hiện nay?

* Kết luận: Sự tương đồng về đặc điểm giải phẩu giữa các loài là bằng chứng

gián tiếp cho thấy các loài sinh vật hiện nay đều được tiến hóa từ một tổ tiên chung

* Kết luận: Sự tương đồng về đặc điểm giải phẩu giữa các loài là bằng chứng

gián tiếp cho thấy các loài sinh vật hiện nay đều được tiến hóa từ một tổ tiên chung

II Bằng chứng phôi sinh học:

Hãy quan sát hình sau

đây và kết hợp với

thông tin trong SGK

- Phát triển của phôi cá, kì nhông, rùa, gà, chó, bò, thỏ, người đều trải qua giai đoạn có đuôi, có khe mang; Tim phôi đều có giai đoạn hai ngăn.

Qua nghiên cứu sự

phát triển phôi của

các loài, em rút ra kết

luận gì về quan hệ

giữa các loài?

Em hãy nêu khái niệm “Địa

III Bằng chứng địa lí sinh vật học:

* Khái niệm địa lý sinh vật học: Địa lí sinh vật học là bộ môn khoa học

nghiên cứu về sự phân bố địa lí của các loài trên trái đất.

* Sự giống nhau giữa các sinh vật chủ yếu do chúng có chung nguồn gốc hơn

là do chúng sống trong những môi trường giống nhau

Hiện tượng các loài giống nhau do điều kiện sống

tương tự nhau hay do có chung nguồn gốc là phổ

biến?

II Bằng chứng phôi sinh học:

III Bằng chứng địa lí sinh vật học:

* Khái niệm địa lý sinh vật học: Địa lí sinh vật học là bộ môn khoa học

nghiên cứu về sự phân bố địa lí của các loài trên trái đất.

* Sự giống nhau giữa các sinh vật chủ yếu do chúng có chung nguồn gốc hơn

là do chúng sống trong những môi trường giống nhau

Em hãy đưa ra các bằng chứng tế bào học chứng minh các loài trên trái đất hiện nay có chung một nguồn gốc?

IV Bằng chứng tế bào học và sinh học phân tử:

a Bằng chứng tế bào học:

- Các sinh vật đều có cấu tạo bằng tế bào.

- Tế bào ở các loài có cấu tạo tương tự nhau.

Em hãy đưa ra các bằng chứng sinh học phân tử chứng minh các loài trên trái đất hiện nay có chung một nguồn gốc?

b Bằng chứng sinh học phân tử:

- Các loài đều có cơ sở vật chất chủ yếu là axit nuclêic và prôtêin.

- ADN đều có cấu tạo từ 4 loại nuclêôtit: A, T, G, X.

- Prôtêin đều cấu tạo từ hơn 20 loại aa khác nhau.

- Các loài sinh vật đều sử dụng chung một loại mã di truyền.

II Bằng chứng phôi sinh học:

III Bằng chứng địa lí sinh vật học:

Quan sát bảng 24 (SGK), cho biết người có quan hệ họ hàng gần gũi với loài nào nhất trong bộ Linh trưởng?

IV Bằng chứng tế bào học và sinh học phân tử:

a Bằng chứng tế bào học:

b Bằng chứng sinh học phân tử:

- Các loài đều có cơ sở vật chất chủ yếu là axit nuclêic và prôtêin.

- ADN đều có cấu tạo từ 4 loại nuclêôtit: A, T, G, X.

- Prôtêin đều cấu tạo từ hơn 20 loại aa khác nhau.

- Các loài sinh vật đều sử dụng chung một loại mã di truyền.

Phân tích trình tự các aa của cùng một loại prôtêin hay các nuclêôtit trong cùng một gen ở các loài cho phép ta kết luận gì về quan hệ họ hàng giữa các loài? Giải thích.

* Phân tích trình tự các aa của cùng một loại prôtêin hay các nuclêôtit trong cùng một gen ở các loài khác nhau có thể cho ta biết mối quan hệ

họ hàng giữa các loài.

II Bằng chứng phôi sinh học:

III Bằng chứng địa lí sinh vật học:

IV Bằng chứng tế bào học và sinh học phân tử:

CỦNG CỐ

TRẢ LỜI

Cơ quan thoái hóa thường được sử dụng như bằng chứng về mối quan hệ họ hàng giữa các loài vì cơ quan thoái hóa không có chức năng gì nên không được chọn lọc tự nhiên giữ lại Chúng được giữ lại ở các loài, đơn giản là do thừa hưởng các gen ở loài tổ tiên

TỰ LUẬN:

Câu 1: Tại sao để xác định mối quan hệ họ hàng giữa các loài về

các đặc điểm hình thái thì người ta lại hay sử dụng các cơ quan thoái hóa?

CỦNG CỐ

TRẢ LỜI

Các gen quy định cơ quan thoái hóa không bị chọn lọc tự nhiên đào thải vì những cơ quan này không gay hại gì cho cơ thể sinh vật Những gen này chỉ có thể loại bỏ khỏi quần thể bởi các yếu tố ngẫu nhiên vì thế có thể thời gian tiến hóa còn chưa đủ dài để các yếu tố ngẫu nhiên loại bỏ các gen này

TỰ LUẬN:

Câu 2: Tại sao những cơ quan thoái hóa không còn giữ chức năng

gì lại được di truyền từ đời này sang đời khác mà không bị chọn lọc

tự nhiên loại bỏ?

CỦNG CỐ

TRẮC NGHIỆM:

Câu 1: Tuyến sữa không hoạt động ở hầu hết các con đực thuộc các

loài động vật có vú là:

A Cơ quan tiêu giảm

B Cơ quan thoái hóa

C Cơ quan thiểu năng

D Cơ quan dư thừa

CỦNG CỐ

A Hai châu lục này trong quá khứ đã có lúc gắn liền với nhau

B Điều kiện môi trường ở hai khu vực giống nhau nên phát sinh đột biến giống nhau

C Điều kiện môi trường ở hai khu vực giống nhau nên chọn lọc tự nhiên chọn lọc các đặc điểm thích nghi giống nhau

D Cả B và C

TRẮC NGHIỆM:

Câu 2: Hai loai sinh vật sống ở các khu vực địa lí khác xa nhau (2

châu lục khác nhau) có nhiều đặc điểm giống nhau Cách giải thích nào dưới đây về sự giống nhau giữa hai loài là hợp lí hơn cả?

CỦNG CỐ

A Các cơ quan thực hiện những chức năng rất giống nhau.

B Các cơ quan được tiến hóa từ một nguồn gốc chung.

C Các cơ quan được tiến hóa từ một nguồn gốc chung mặc dầu hiện tại các cơ quan này có thể thực hiện các chức năng rất khác nhau.

D Các cơ quan thực hiện những chức năng tương tự nhau.

TRẮC NGHIỆM:

Câu 3: Thế nào là cơ quan tương đồng?

- Nghiên cứu bài tiếp theo:

Hiện tượng lại tổ ở người

Hiện tượng lại tổ ở người

Hiện tượng lại tổ ở người

II

I

Người Khỉ

Gà Rùa

Cá

đoạn