vào toàn bộ ion có mặt trong dung dịch, nghĩa là độ dẫn điện phụ thuộc vào nồng độ dung dịch và độ điện li α. Quy luật này diễn ra phức tạp và không giống[r]
Trang 1ĐiỆN HÓA HỌC
Trang 2Hai nhà hóa học Anh John Daniell(Trái)
và Michael Faraday (Phải), là cha đẻ của
ngành điện hóa ngày nay
Trang 3ĐẠI CƯƠNG VỀ ĐiỆN HÓA HỌC
Năm 1771, Luigi Galvani đã có
nhiều thí nghiệm trên đùi ếch,
các cơ chúng co lại khi chạm
vào kim loại khác nhau
Trang 4ĐẠI CƯƠNG VỀ ĐiỆN HÓA HỌC
pháp cực phổ và nhận được giải Nobel hóa học cho công trình này vào năm 1959
dùng trong chương trình Apollo, chúng không chỉ là nguồn điện mà còn cung cấp cả nước cho phi hành đoàn
Trang 5ĐẠI CƯƠNG VỀ ĐiỆN HÓA HỌC
Các hiện tượng dung dịch của một số muối, acid, base
có khả năng dẫn điện đã được phát hiện từ lâu
Khả năng các dung dịch trên có thể dẫn điện là do có
khả năng phân li (hoàn toàn hay một phần) trong dung môi thành những hạt mang điện trái dấu nhau được gọi
là các ion (cation và anion)
Các chất này được gọi là chất điện ly, các dung dịch này gọi là dung dịch điện ly
Trang 6ĐẠI CƯƠNG VỀ ĐiỆN HÓA HỌC
Những nghiên cứu của Điện hóa học
Điện phân Trong sản xuất các kim loại như kali, nhôm,.các halogen clor, fluor,…
Sản xuất các nguồn điện di động
như pin, ắc quy, tế bào nhiên liệu,…
Trong hóa học phân tích phương pháp cực phổ,đo pH, độ dẫn điện, ion hòa tan…
Tổng hợp điện hóa vô cơ, hữu cơ
Điện sinh học đo điện cơ, điện châm cứu,
Trang 7ĐỘ DẪN ĐiỆN CỦA DUNG DỊCH CHẤT ĐiỆN LY
Trang 8MỤC TIÊU
Trình bày phân loại các vật dẫn điện
Trình bày các đại lượng dẫn điện của dung dịch chất điện ly
Nêu các yếu tố ảnh hưởng đến độ dẫn điện riêng, độ dẫn điện đương lượng
Nêu và giải thích ứng dụng của phép đo độ dẫn điện
Trang 9CÁC LOẠI VẬT DẪN ĐiỆN
Có 3 loại vật dẫn điện
Vật dẫn điện loại 1:
Dẫn điện do electron (vật dẫn electron )
Kim loại, carbua và sulfua kim loại, graphit,
Trang 10Mô hình sợi dây dẫn kim loại và các Electron tự do
CÁC LOẠI VẬT DẪN ĐiỆN
Trang 11Dòng điện trong kim loại là dòng dịch chuyển có
hướng của các electron tự do ngươc chiều điện
trường
Trang 12CÁC LOẠI VẬT DẪN ĐiỆN
Có 3 loại vật dẫn điện
Vật dẫn điện loại 2 (dung dịch chất điện ly)
Dẫn điện do các ion ( vật dẫn điện ion )
Gồm các chất điện ly ở trạng thái nóng chảy hoặc hòa tan
Chất điện ly chia thành 2 loại
Chất điện ly mạnh
Chất điện ly yếu
Trang 13Vật dẫn điện loại 2 (dung dịch
chất điện ly)
+ –
–
– – –
– –
–
– –
– –
+
+
+ +
+ +
+
+ +
+
Trang 15CÁC LOẠI VẬT DẪN ĐiỆN
Trang 16ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH ĐIỆN
LY
KHÁI NiỆM VỀ ĐỘ DẪN ĐiỆN
Độ dẫn điện là đại lượng đặc trưng cho khả năng vận chuyển hạt mang điện dưới tác dụng của điện trường ngoài
Độ dẫn điện:
K =1/R ( R là điện trở = ρ.l/S ); ( với ρ là điện trở suất )
Đơn vị đo: omh -1 (Ω -1 ) ; Siemen ( S )
1
) ( Om
1
Trang 17CÁC YẾU ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐỘ DẪN ĐiỆN
Bản chất chất điện ly chất điện ly mạnh dẫn điện tốt hơn chất điện ly yếu ??
Dung môi hòa tan dm phân cực dẫn điện tốt hơn dung môi kém phân cực.??
Nhiệt độ môi trường
Điện tích và bán kính ion
Nồng độ chất điện ly
ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH
ĐIỆN LY
Trang 18ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH
Trang 19CÁC YẾU ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐỘ DẪN ĐiỆN
Dung môi hòa tan dm phân cực dẫn điện tốt hơn dung môi kém phân cực
Dm phân cực dẫn điện tốt hơn dm kém phân cực
và không phân cực
Trong Dmhc hầu hết chất điện ly ít hòa tan và
phân li yếu hơn trong nước
ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH
ĐIỆN LY
Trang 20ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH
Trang 21CÁC YẾU ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐỘ DẪN ĐiỆN
Nhiệt độ môi trường
Dạng Chất % Gia tăng độ dẫn trên
Trang 22ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH
Trang 23ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH
ĐIỆN LY
CÁC YẾU ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐỘ DẪN ĐiỆN
Ảnh hưởng của nồng độ chất điện ly
Độ dẫn điện của dung dịch chất điện li phụ thuộc vào toàn bộ ion có mặt trong dung dịch, nghĩa là
độ dẫn điện phụ thuộc vào nồng độ dung dịch và
độ điện li α
Quy luật này diễn ra phức tạp và không giống
nhau ở các chất điện ly khác nhau
Mối liên quan định lượng này là cơ sở của pp
phân tích hóa học
Trang 24LỰC HÚT TƯƠNG HỖ GIỮA CÁC ION
DD loãng, các ion ở cách xa nhau, lực hút lẫn nhau rất yếu, coi không đáng kể
Nồng độ càng tăng, khoảng cách giữa các ion giảm đi, lực hút giữa các ion tăng lên, làm tốc độ chuyển dịch
giữa các ion dưới tác dụng của các điện trường giảm đi
Trang 25LỰC HÚT TƯƠNG HỖ GIỮA CÁC ION
Trang 26LỰC HÚT TƯƠNG HỖ GIỮA CÁC ION
Trang 27LỰC HÚT TƯƠNG HỖ GIỮA CÁC ION
Công thức thực nghiệm L.Onsager
c 82 , 4 8 , 2 . 10
2 3
Trang 28LỰC HÚT TƯƠNG HỖ GIỮA CÁC ION
Trang 29TƯƠNG TÁC GIỮA CÁC ION
TRONG DD NƯỚC
Linh độ ion tỷ lệ nghịch với bán kính ion hydrat hóa
Nhưng thực tế linh độ ion H+ lớn nhất
Trang 30ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH
Trang 31 Độ dẫn điện riêng của
dung dịch :
Là độ dẫn điện của tất cả
các ion chứa trong 1 cm 3
dung dịch có nồng độ đã cho
Hoặc là độ dẫn điện của
khối dung dịch hình lập phương mỗi chiều 1cm
Biểu thức độ dẫn điện
riêng K : K=1/ρ = l/RS
Đơn vị đo (Ω -1 ) cm -1 hay
ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH
ĐIỆN LY
Trang 32ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH
ĐIỆN LY
Độ dẫn điện riêng K bằng nghịch đảo của điện trở riêng :
k = 1/
Theo định luật Om Ta có
Vậy Độ dẫn điện riêng của dung dịch được tính theo công
l
S
l R
Trang 33ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH
ĐIỆN LY
Cách đo: dùng cầu Wheastone với dòng điện xoay chiều, điện cực platin đen và dd chất điện ly chuẩn đã biết K ( để xác định l/S )
Các yếu tố ảnh hưởng:
Bản chất tan, dung môi K giảm theo chiều:
acid mạnh > kiềm mạnh > muối > chất điện ly yếu
Nồng độ tăng : K tăng sau đó giảm
Nhiệt độ tăng K tăng do V nhiệt tăng, η giảm, mức độ
hydrat hóa giảm (ngược lại với vật dẫn loại 1 )
Trang 34 Độ dẫn điện đương lượng:
Độ dẫn điện đương lượng là độ dẫn gây ra bởi tất cả các ion có
trong một thể tích dung dịch chứa đúng một đương lượng chất điện
ly hòa tan
Là độ dẫn điện của một khối dd chứa 1 đương lượng gam chất
nằm giữa 2 điện cực song song cách nhau 1cm
Nếu dd chất điện ly có nồng độ đương lượng C (đlg/L) suy ra thể tích chứa một đương lượng chất điện ly là v = 1/C (lít)
ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH
ĐIỆN LY
Trang 35ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH
ĐIỆN LY
Độ dẫn điện đương lượng
Nếu 1 cm3 dd có độ dẫn điện riêng là K (S.cm-1)
V= 1/C (lít) = 1000/C (cm3) có độ dẫn điện là
Suy ra
Từ công thức trên ta thấy, khi C→ 0 thì tiến tới
một giá trị giới hạn, gọi là độ dẫn điện đượng
lượng giới hạn:
) cm
cm
S ( v
k C
1000
Trang 36ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH
ĐIỆN LY
Độ dẫn điện đương lượng
Kí hiệu của độ dẫn điện đương lượng là: (lamđa)
có thứ nguyên S.cm2
Cách đo : nguyên tắc đo K, biết C tính λ
Các yếu tố ảnh hưởng:
Bản chất chất tan, dung môi: λ giảm theo chiều :
Nồng độ tăng λ giảm, ở độ pha loãng ∞ ( c → 0)
λ∞ = max
Trang 37ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH
ĐIỆN LY
LiCl
AgNO3KCl NaOH
Trang 38ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH
ĐIỆN LY
ĐỘ DẪN ĐiỆN ĐỘC LẬP ION
Độ dẫn điện độc lập của ion trong dd điện ly
là độ dẫn điện đương lượng ở độ pha loãng
vô cùng
Độ dẫn điện độc lập do số lượng ion và vận tốc chuyển dịch ion quyết định
Trang 39 Tiết diện ống hình trụ: S (cm 2 )
Khoảng cách hai điện cực:1(cm)
Hiệu điện thế hai điện cực:E (v)
Độ dẫn điện độc lập ion
Khảo sát hiện tượng dẫn điện qua ống hình trụ, trong đó:
Gọi: +, - là tốc độ chuyển động các ion, cm/giây
C : nồng độ dung dịch điện ly, đlg/l
ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH ĐIỆN LY
S
+
Trang 40-Số cation = số anion = C /1000 đlg/cm3Trong 1cm3
Số đlg cation = +.S.C /1000 đlg Khảo sát
S cm2 – 1 giây
Số đlg anion = +.S.C /1000 đlg
q = q+ + q-; q = I.t = I;
Điện lượng qua dung dịch (1 giây)
Trang 41I = E/R = E.L = E .S/l Mặt khác
I = E .S.C/l.1000
Quan hệ –
Độ dẫn điện độc lập ion
ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH ĐIỆN LY
Trang 43Đối với chất điện ly mạnh (α = 1)
Với chất điện ly yếu khi dung dịch vô cùng loãng:
Đối với chất điện ly yếu:
, , : độ dẫn điện đương lượng tới hạn các ion với Trong đó:
Trang 44ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH ĐIỆN
LY
với dòng điện 1 chiều hoặc xoay chiều
điện xoay chiều cao tần và cực Pt đen
Trang 45Độ dẫn điện một số dung dịch
Trang 46ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH ĐIỆN
LY
Nguyên tắc đo độ dẫn của dung dịch điện ly ( vật dẫn điện loại 2) là dựa vào điện trở cầu Wheaston
Trong đó, Rx chính là điện trở của khối dung dịch giữa 2 cực
R3
RX
Trang 48ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH ĐIỆN
LY
Độ dẫn điện được đo bằng cầu dòng xoay
chiều (mục đích là không làm xuất hiện
gradien thế hoá học khi các ion chuyển
động)
Nguyên tắc của phương pháp là dùng cầu
Kohlrausch để đo điện trở của dung dịch, sau
đó tính ra độ dẫn điện
Trang 49ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH ĐIỆN
LY
Sơ đồ cầu Kohlrausch được trình bày như
hình sau
Trang 50ĐỘ DẪN ĐIỆN CỦA DUNG DỊCH ĐIỆN
Trang 51 Ngày nay, để đo độ dẫn điện người
ta dùng các thiết bị đo độ dẫn điện (Conductometer) hiện đại có kết nối với
vi tính để xử lí kết quả
Trang 52Ứng dụng của phương pháp
đo độ dẫn
1 Chuẩn độ bằng đo độ dẫn:
Nguyên tắc : Chất tạo ra trong phản ứng có độ dẫn điện kém, do
đó điểm tương đương là điểm gãy trên đường biểu diễn độ dẫn
Ưu điểm : Cho phép chuẩn độ chính xác: dung dịch có màu,
đục, rất loãng
Đồ thị biểu diễn quan hệ K ~ V (ml)
Điện cực
DD chuẩn/ buret
DD chuẩn
độ
k
V
Trang 53Ứng dụng của phương pháp
đo độ dẫn
2 Xác định độ tan của chất điện ly khó tan :
Vì chất khó tan có độ tan S = C bão hòa, là
k
C
1000
k
Trang 54Xác định hằng số không bền của phúc chất ( ≈Kphân ly )
4 Xác định độ tinh khiết của nước :
K nước nhiễm ion>K nước sinh hoạt>K nước cất>K nước