Đề thi học sinh giỏi vòng Trường

b Cấu tạo thân non có nhiều điểm giống và khác miền hút của rễ Biểu bì + Lông hút Vỏ Thịt vỏ Biểu bì Vỏ Thịt vỏ Mạch rây Xếp Bó mạch xen Trụ giữa Mạch gỗ kẽ Ruột Mạch râyở n

Phòng GD&ĐT yên châu

Trờng thcs phiêng khoài Cộng hoà xã hội chủ nghĩa việt nam

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

đề thi chọn học sinh giỏi trờng – lớp 9 thcs

Năm học: 2010 – 2011 Môn: Sinh học Ngày thi: /11/2010 Thời gian: 150 phút

Câu 1: ( 2đ)

a)Thiết kế thí nghiệm chứng tỏ lá cây có khả năng chế tạo tinh bột khi có ánh sáng?

b)So sánh cấu tạo trong của thân non và miền hút của rễ?

Câu 2: (1đ)

ở cá máu đi nuôi cơ thể là máu đỏ tơi trong khi thân nhiệt vẫn là động vật biến nhiệt,

ng-ợc lại ở chim máu đi nuôi cơ thể là máu đỏ tơi trong khi là động vật hằng nhiệt Vì sao có sự khác nhau đó?

Câu 3: (1,5đ)

Vì sao cá voi đợc xếp vào lớp thú mà không xếp vào lớp cá?

Câu 4: (1,5đ)

Chứng tỏ rằng nơron là đơn vị cấu tạo và đơn vị chức năng của hệ thần kinh?

Câu 5: (1đ)

Số lợng tinh trùng trong một lần phóng tinh rất lớn ( từ 200 – 600 triệu) nhng chỉ có 1 tinh trùng đợc thụ tinh cho trứng Giải thích mâu thuẫn này nh thế nào?

Câu 6: (1,5đ)

Khi gặp ngời bị chảy máu động mạch cổ tay em sẽ làm gì?

Câu 7: (2đ)

Quá trình ADN tự nhân đôi có gì giống và khác quá trình tổng hợp ARN?

Câu 8: (1,5đ)

Trình bày cơ chế sinh con trai, con gái ở ngời? Quan niệm sinh con trai, con gái phụ thuộc vào ngời mẹ là đúng hay sai?

Câu 9:(1,5đ)

Cho một phân tử ADN dới đây:

Mạch 1 - G– T– T– A–G– A–T –A– X–G–G –X– X–X- A- T – Mạch 2 - X– A– A–T–X –T– A –T– G–X– X–G– G–G–T– A- a) Viết thứ tự các đơn phân của mARN tổng hợp từ mạch 2

b) Phân tử AND trên nhân đôi liên tiếp 2 lần, hỏi môi trờng nội bào phải cung cấp bao nhiêu nuclêôtit mỗi loại?

Câu 10 (4đ)

Cho một cá thể F1 lai với 3 cá thể khác

- Với cá thể thứ nhất đợc thế hệ lai trong đó có 6,25% cây thấp, hạt dài

- Với cá thể thứ hai đợc thế hệ lai, trong đó có 12,5% cây thấp, hạt dài

- Với cá thể thứ ba đợc thế hệ lai, trong đó có 125% cây thấp, hạt dài

Cho biết một gen quy định một tính trạng, các gen nằm trên các nhiễm sắc thể khác nhau; ngợc với cây thấp, hạt dài là cây cao, hạt tròn

Biện luận và viết sơ đồ lai ba trờng hợp trên

Câu 11 (1,0đ)

Kiểu gen, môi trờng, kiểu hình có mối quan hệ với nhau nh thế nào?

Câu 12 (1,5đ)

Giả sử có một quần xã sinh vật gồm các loài sau: Cỏ, cào cào, ếch, rắn, thỏ, chuột, Vi sinh vật, Đại bàng

a Hãy vẽ sơ đồ có thể có về mạng lới thc ăn trong quần xã sinh vật đó

b Phân tích mối quan hệ giữa hai quần thể của 2 loài sinh vật trong quần xã sinh vật nói trên

Ngời ra đề

Cao Thị Tuyết Mai

Hớng dẫn chấm và thang điểm

Đáp án Biểu điểm Câu 1:

a) *Thí nghiệm:

- Lấy 1 chậu trồng cây khoai lang để vào chỗ tối trong hai ngày Sau đó

dùng băng giấy đen bịt kín một phần lá ở cả hai mặt Đem chậu cây đó

để ra ngoài chỗ có nắng gắt ( Hoặc dới bóng điện 500W) từ 4-6 giờ

- Ngắt lá đó, bỏ băng giấy đen, cho vào công 900 đun sôi để tẩy hết chất

diệp lục ở lá, rửa sạch trong cốc nớc ấm

- Bỏ vào côc dựng thuốc thử tinh bột ( dung dịch Iôt loãng)

* Hiện tợng: lá cây chuyển từ màu vàng nhạt sang màu xanh đen ở

phần lá không bị che khuất Phần bị băng giấy đen che khuất có màu

vàng nhạt

* Kết luận: Lá cây chế tạo đợc tinh bột khi có ánh sáng

b) Cấu tạo thân non có nhiều điểm giống và khác miền hút của rễ

Biểu bì + Lông hút

Vỏ

Thịt vỏ

Biểu bì

Vỏ Thịt vỏ

Mạch rây Xếp

Bó mạch xen

Trụ giữa Mạch gỗ

kẽ

Ruột

Mạch rây(ở ngoài)

Bó mạch Trụ giữa Mạch gỗ ( ở trong) Ruột

Câu 2:

- Vòng tuần hoàn của cá chép là vòng tuần hoàn đơn, máu qua tim một

lần, hô hấp trong môi trờng nớc nên phụ thuộc vào lợng ôxi hoà tan,

vận tốc và áp lực máu nhỏ -> Cung cấp khí ôxi, chất dinh dỡng không

hiệu quả cho các tế bào

- Trong khi đó vòng tuần hoàn của chim là vòng tuần hoàn kép: máu từ

cơ quan trao đổi khí trở về tim và đợc bơm đi, do vậy tạo ra áp lực đẩy

máu đi là lớn, tốc độ máu chảy đi nhanh, máu đi đợc xa -> Tăng hiệu

các chất thải ra ngoài

Câu 3:

Cá voi đợc xếp vào lớp thú không xếp vào lớp cá vì những lí do sau:

- Thai sinh, nuôi con bằng sữa mẹ

- Hô hấp hoàn toàn bằng phổi

- Cấu tạo xơng chi trớc (vây ngực) có các xơng tơng ứng với xơng cánh,

xơng ống tay, xơng bàn tay, các xơng ngón tay ở những động vật

thuộc lớp thú trên cạn

- Tim 4 ngăn, máu đi nuôi cơ thể là máu đỏ tơi

- Thân nhiệt ổn định ( hằng nhiệt)

Câu 4:

` 0.75đ

0.25đ

1đ ( Nếu cha hoàn chỉnh cho 0.5đ )

0.5đ

0.5đ

0.5đ

- Mỗi ý đợc 0.25đ

* Nơron là đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh là: Tham gia cấu tạo nên hệ thần

kinh, cụ thể:

- Thân và sợi nhánh của nơron cấu tạp nên chất xám của vỏ đại não, vỏ

tiểu não, chất xám tuỷ sống, hạch thần kinh ngoại biên, nhân dới vỏ

- Sợi trục, phần lớn có bao miêlin tập hợp thành chất trắng trong hệ thần

kinh, các dây thần kinh

* Nơron là đơn vị chức năng của hệ thần kinh vì: Nơron có khả năng hng

phấn và dẫn truyền xung thần kinh Nơron là thành phần chủ yếu của cung

phản xạ Mà phản xạ là chức năng của hệ thần kinh vì mọi hoạt động của cơ

thể đều là phản xạ

Câu 5

- Tinh trùng đợc phóng vào âm đạo phải vợt qua tử cung, cổ tử cung vào

tử cung tới vòi trứng để thụ tinh với trứng Trong cuộc hành trình đó

chỉ những tinh trùng khỏe mới tới đợc nơi thụ tinh với trứng, số này

chỉ còn vài nghìn, nhng chỉ vài trăm tinh trùng tiếp xúc với trứng Số

còn lại chết vì yếu hoặc bị bạch cầu thực bào

- Khi có 1 tinh trùng đầu tiên phá đợc lớp tế bào vỏ trứng chuyển nhân

vào trong chất tế bào của trứng, ngay lập tức trứng thực hiện 1 loạt

phản ứng hoá học làm thay đổi đặc tính của màng tế bào trứng không

cho tinh trùng khác có thể xâm nhập vào trứng nữa

Câu 6:

Khi gặp ngời chảy mấu động mạch cổ tay tiến hành sơ cứu cầm máu

cho nạn nhân theo các bớc sau:

- Dùng ngón tay dò tìm vị trí của động mạch cổ tay, khi thấy dấu hiệu

mạch đập thì bóp mạnh để làm ngừng chảy máu ở vết thơng vài ba

phút

- Buộc garô: Dùng dây caosu hay dây vải mềm buộc chặt ở vị trí gần sát

nhng cao hơn vết thơng về phía tim với lực ép đủ làm cầm máu

- Sát trùng vết thơng ( Nếu có điều kiện ) Đặt gạc và bông lên miệng

vết thơng băng lại

- Đa ngay đến bệnh viện cấp cứu

- Lu ý:

+ 10 – 15 phút phải nới dây garô một lần và buộc lại vì các mô dới vết

buộc có thể chết do thiếu O2 và chất dinh dỡng

+ Chỉ vết thơng chảy máu động mạch ở tay, chân mới buộc garô Các vị

trí khác chỉ dùng biện pháp ấn tay vào động mạch gần vết thơng nhng về phía

tim

Câu 7:

* Giống:

- Xảy ra vào kỳ trung gian

- Quá trình đều cần nguyên liệu lấy từ môi trờng nội bào, emzim xúc

tác, cần năng lợng

- Quá trình tổng hợp tuân theo NTBS

* Khác:

0.5đ

0.5đ

0.5đ

0.5đ

0.5đ

- Mỗi ý đúng

đ-ợc 0.25đ

1đ ( Nếu cha hoàn chỉnh tuỳ mức độ cho

- 4 loại nuclêôtit: A, T, G, X.

- NTBS: A – T, G – X

- Diễn ra đồng thời trên hai mạch

- Mỗi lần tổng hợp tạo ra 2 phân tử

ADN con

- 4 loại nuclêôtit: A, U, G, X

- NTBS: A – U, G – X

- Diễn ra trên 1 mạch gốc của ADN

- Mỗi lần tổng hợp tạo ra 1 phân tử ARN

Câu 8:

* Cơ chế sinh con trai, con gái ở ngời:

( con gái ) ( con trai )

* Quan niệm sinh con trai phụ thuộc vào ngời mẹ là sai: Vì phụ thuộc

chủ yếu vào khả năng kết hợp của tinh trùng X hay tinh trùng Y với trứng

Tuy nhiên nếu quan niệm phụ thuộc hoàn toàn vào ngời bố là sai lầm vì môi

trờng trong cơ thể ngời mẹ thiên về tính bazơ hay axit sẽ u tiên cho tinh trùng

Y hay tinh trùng X kết hợp với trứng

Câu 9:

a) Trình tự đơn phân của mARN đợc tổng hợp từ mạch 2:

- G – U – U- A – G – A - U- A – X – G – G- X – X – X- A

–

U-b) + Số nuclêôtit: A = T = 8 nuclêôtit

+ Số nuclêôtit: G = X = 8 nuclêôtit

Khi phân tử ADN nhân đôi 2 lần tạo ra 4 ADN con trong đó lấy từ môi

trờng nội bào nguyên liệu tơng đơng với 3 ADN mới

 Số nuclêôtit môi trờng nội bào cần cung cấp là:

A = T = G = X = 8 x 3 = 24 nuclêôtit

Câu 10:

*Trờng hợp 1: Đợc thế hệ lai có 6,25% cây thấp, hạt dài = 1/16

Nghĩa là cây thấp hạt dài chiếm 1 phần trong tổng 16 phần ( 16 hợp tử ) Để

F2 thu đợc 16 hợp tử mỗi cơ thể bố, mẹ cho 4 loại giao tử -> Bố, mẹ dị hợp về

2 cặp gen và gen phân li độc lập

Sơ đồ lai

F1 AaBb (Cao, tròn) x AaBb (Cao, tròn)

Cao, tròn

AABb Cao, tròn

AaBB Cao, tròn

AaBb Cao, tròn

1đ ( Nếu cha hoàn chỉnh tuỳ mức độ cho

điểm )

1đ ( Nếu cha hoàn chỉnh tuỳ mức độ cho

điểm )

0.5đ

0.5đ

0.5đ

0.5đ

0.5đ

1.5đ

Cao, tròn Cao, dài Cao, tròn Cao, dài

Cao, tròn

AaBb Cao, tròn

aaBB

Thấp, tròn

aaBb

Thấp, tròn

Cao, tròn

Aabb

Cao, dài

aaBb

Thấp, tròn

aabb

Thấp, dài

*Trờng hợp 2: Đợc thế hệ lai có 12,5% cây thấp, hạt dài = 1/8

Nghĩa là cây thấp hạt dài chiếm 1 phần trong tổng 8 phần ( 8 hợp tử ) Để cho

8 loại giao tử : một cơ thể cho 4 loại giao tử ( AaBb), cơ thể kia cho 2 loại

giao tử – bắt buộc có giao tử (a-) => (aaBb):

Sơ đồ lai

F1 AaBb (Cao, tròn) x aaBb (Thấp, tròn)

Cao, tròn

AaBb Cao, tròn

aaBB Thấp, tròn

aaBb Thấp, tròn

Cao, tròn

Aabb

Cao, dài

aaBb Thấp, tròn

aabb

Thấp, dài

*Trờng hợp 3: Đợc thế hệ lai có 125% cây thấp, hạt dài = 1/4

Nghĩa là cây thấp hạt dài chiếm 1 phần trong tổng 4 phần ( 4 hợp tử ) Để cho

4 loại giao tử : một cơ thể cho 4 loại giao tử ( AaBb), cơ thể kia cho 1 loại

giao tử – bắt buộc có giao tử (a-) => (aabb):

Sơ đồ lai

F1 AaBb (Cao, tròn) x aabb (Thấp, dài)

Cao, tròn

Aabb Cao, dài

aaBB Thấp, tròn

aabb Thấp, dài

Câu 11:

- Kiểu hình là kết quả của sự tơng tác giữa kiểu gen và môi trờng

- Có hai lọai tính tính trạng:

+ Các tính trạng chất lợng phụ thuộc chủ yếu vào kiểu gen

+ Các tính trạng số lợng chịu ảnh hởng nhiều vào môi trờng

Câu 12:

a)

b) Phân tích mối quan hệ giữa Thỏ và Cỏ:

- Khi điều kiện sống thuận lợi, số lợng cỏ tăng -> số lợng thỏ tăng Khi

0.25đ

0.75đ

0.5đ

0.5đ

0.5đ

0.25đ

0.25đ

1đ ( Nếu sơ đồ cha hoàn chỉnh

Cỏ

Cào cào Thỏ Chuột

ếch Rắn

Đại

phân giải

số lợng thỏ tăng nhanh -> số lợng cỏ giảm -> Số lợng thỏ giảm do thiếu thức

ăn

- Khi số lợng thỏ giảm -> số lợng cỏ tăng ( do ít kẻ thù ) -> Số lợng thỏ

tăng ( do có nhiều thức ăn ) Cứ nh vậy, khi số lợng loài này tăng dẫn đến số

lợng thiên địch của loài đó tăng, khi số lợng thiên địch tăng sẽ kìm hãm loài

kia phát triển

điểm )

0.25đ

0.25đ

Tổng 20đ

Ngời ra đề

Cao Thị Tuyết Mai