Chương 2 - Bài 6: Mặt phẳng tọa độ

Sẽ có một câu hỏi bằng hình được đưa ra, tương đương với một hình vẽ là một câu hỏi, các bạn sẽ nhìn những chi tiết mà hình vẽ đưa ra để trả lời câu hỏi bằng hình ảnh đó.[r]

Kinh tuyến gốc

Xích đạo

Đông Bắc

Nam

Tây

Mỗi địa điểm

trên bản đồ địa lí

được xác định

bởi hai số là kinh

độ và vĩ độ.

Toạ độ địa lí của

mũi Cà Mau là:

* Ví dụ 1

Bắc

Đông

104 o 40’ Đông

8 o 30’ Bắc

104 40o ,

o ,

8030’ Cà Mau

* Ví dụ 2

1 Đặt vấn đề:

Để xác định vị trí của

một điểm trên bản đồ

hay trong rạp chiếu phim.

Người ta dùng hai yếu tố

Trong toán học, để xác định vị trí của một điểm trên mặt phẳng người ta

thường dùng hai số Làm thế nào để có hai số đó?

Tìm hiểu SGK rồi điền từ thích hợp vào chỗ trống trong các

câu sau:

- Hệ trục toạ độ Oxy gồm hai trục số Ox, Oy …………

………

Trong đó:

Ox, Oy gọi là ………

Ox gọi là………… … thường nằm …………

Oy gọi là……… thường nằm ………

O gọi là………

- Mặt phẳng có hệ trục toạ độ Oxy gọi là ………

2 Mặt phẳng toạ độ:

vuông góc với nhau tại O

trục tung thẳng đứng gốc toạ độ

mặt phẳng toạ độ

hệ trục toạ độ

X 4

-3

- 2

- 1

4 3 2 1

- 3 - 2 -1 0 1 2 3

Y

X 4

-3

- 2

- 1

4 3 2 1

- 3 - 2 -1 0 1 2 3

Y

X 4

-3

- 2

- 1

4

3 2

1

- 3 - 2 -1 0 1 2 3

Y

X

-3

- 2

- 1

4 3 2 1

- 3 - 2 -1 0 1 2 3

H3

H2 H1

H4

0 1 2 3 x -1

-2 -3

1 y

-1 -2

2

Trục hoành Trục tung

Gốc toạ độ

I II

2 Mặt phẳng toạ độ

3.Toạ độ của một điểm trong mặt

phẳng toạ độ

x

y

0 1

3 2

1 2 3

- 3

- 2 - 1

- 1

- 2

- 3

P

.

.

.

.

.

.

*Ví dụ:Trong mặt phẳng toạ độ

Oxy xác định tọa độ của điểm P

bất kì.

1,5

3

- Từ điểm P vẽ đường vuông góc với

trục hoành (Ox)

- Từ điểm P vẽ đường vuông góc với

trục tung (Oy)

Cặp số (1,5; 3) gọi là toạ độ của điểm P

(1,5; 3)

- Kí hiệu: P (1,5; 3)

Số 1,5 gọi là hoành độ

Số 3 gọi là tung độ

.

Chú ý: Hoành độ viết trước, tung

độ viết sau.

Mặt phẳng có hệ trục toạ độ Oxy

gọi là mặt phẳng toạ độ Oxy

Toạ độ của điểm P được

xác định như thế nào ?

2 Mặt phẳng toạ độ

y

0 1

3 2

1 2 3

- 3

- 2 - 1

- 1

- 2

- 3 . .

.

.

.

.

Bài 32 (SGK/67) Quan sát hình sau:a) Viết toạ độ của các điểm M,

N, P, Q ?

.

.

.

.

Q

P M

N (0;-2) (-2;0)

(2;-3)

.

?1

-Vẽ một hệ trục toạ độ Oxy trên giấy kẻ ô vuông) và đánh dấu vị trí của các điểm P, Q lần lượt có toạ độ là (2; 3); (3; 2)

* Nhận xét 1:

- Mỗi điểm trên mặt phẳng toạ độ xác định

một cặp số đó là: hoành độ và tung độ

(-3;-2)

3 Toạ độ của một điểm trong

mặt phẳng toạ độ

*Ví dụ: Trong mặt phẳng toạ độ Oxy xác

định tọa độ của điểm P bất kì.

- Từ điểm P vẽ đường vuông góc với trục

hoành

- Từ điểm P vẽ đường vuông góc với

trục tung

- Kí hiệu: P (1,5; 3)

Chú ý: Hoành độ viết trước, tung độ viết

sau.

y

O 1

3 2

- 3

- 2 - 1

- 1

- 2

- 3 .

.

.

.

.

.

.

Q(3;2) P(2;3)

.

* Nhận xét 2:

- Mỗi cặp số: (hoành độ, tung độ) xác định

một điểm trên mặt phẳng toạ độ.

?2: Viết toạ độ của gốc 0.

- Toạ độ của gốc O là: O(0;0)

?1

- Vẽ một hệ trục toạ độ Oxy (trên

giấy kẻ ô vuông) và đánh dấu vị trí

của các điểm P, Q lần lượt có toạ độ

là (2; 3); (3; 2)

* Nhận xét 1:

- Mỗi điểm trên mặt phẳng toạ độ xác định

một cặp số đó là: hoành độ và tung độ

3 Toạ độ của một điểm trong

mặt phẳng toạ độ

Nhận xét: Trên mặt phẳng toạ độ (Hình vẽ):

+) Mỗi điểm M xác định một cặp số (x0; y0) Ngược lại, mỗi cặp số (x0;

y0) xác định một điểm M

+) Cặp số (x0; y0) gọi là toạ độ của điểm M, x0 là hoành độ, y0 là tung

độ của điểm M

+) Điểm M có toạ độ (x0; y0) được kí hiệu là M(x0; y0)

x0

-1 -2

1 y

-1 -2

0 ;y 0 )

y0

HÌNH 18 ( SGK/ 67)

Hình 18 cho ta biết điều gì, muốn nhắc ta điều gì?

Trò chơi : NHÌN HÌNH ĐOÁN CHỮ

Sẽ có một câu hỏi bằng hình được đưa ra, tương đương với một hình vẽ là một câu hỏi, các bạn sẽ nhìn những chi tiết

mà hình vẽ đưa ra để trả lời câu hỏi bằng hình ảnh đó

Hướng dẫn về nhà

- Học bài

- Làm bài tập.

- Tìm hiểu mục : “Có thể em chưa biết ” trong SGK/ tr.69

O

-1 -2

-3

1 2 3

-1 -2 -3 -4

4

3 -4

2 1

Hãy cho biết toạ độ các điểm A, B,O, C, D trong hình sau:

A(-4; 2)

O(0; 0)

D(4; -2)

B(-2; 1)

y

C

A

B

D

O

-1 -2

-3

1 2 3

-1 -2 -3 -4

4

3 -4

2

y

Cặp (-2; -3) là tọa độ của điểm nào ?

a) P

b) Q

c) R

d) S

* Bài tập trắc nghiệm: Cho hình vẽ:

P Q

R

S(-2; -3)

O

-1 -2

-3

1 2 3

-1 -2 -3 -4

4

3 -4

2

y

* Bài tập trắc nghiệm: Cho hình vẽ:

P Q

R

S

Câu 2: Cặp số nào biểu diễn điểm P

a) (-2; -3)

b) (-2; 3)

c) ( 3; -2)

d) (-3; -2)

(-2; 3)

Hình 19

P

-2

-3

-2

y

M

1 2 3

-3 -4

4

N

Điểm nằm trên trục hoành thì có tung

độ bằng:

Đáp án Tung độ bằng 0

René Descartes - Pháp (1596-1650)

RƠ-NÊ-ĐỀ-CÁC

Người phát minh ra phương pháp tọa độ

- Hệ tọa độ vuông góc Oxy được mang tên ông (hệ tọa độ Đề - các)

- Ông là nhà triết học, nhà vật lí học… Ông cũng là người sáng tạo ra hệ thống

kí hiệu thuận tiện (chẳng hạn lũy thừa

x2 ) và nhiều công trình toán học khác

* Có thể em chưa biết

Nhà Toán học người Pháp,

người đã phát minh ra

phương pháp toạ độ