Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạySáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạy
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi :Sở Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình
năm sinh
Nơi côngtác
Chức vụTrình độ chuyên
môn
Tỷ lệ (%) đónggóp vào việc tạo
Giáoviên
1 Tên sáng kiến, lĩnh vực áp dụng
Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: Sử dụng phương pháp dạy học theo góc trong giảng dạy “Nhóm Halogen” lớp 10 nhằm tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả giảng dạy.
Lĩnh vực áp dụng: Môn Hóa học 10
2 Nội dung sáng kiến
a Giải pháp cũ thường làm:
- Chi tiết giải pháp cũ:
Trong các tiết lí thuyết thì
+ Phương pháp: Người thầy là trung tâm truyền thụ kiến thức cho học sinh chủ yếu theocách diễn giảng, thuyết trình
+ Quan niệm: Quá trình học là quá trình tiếp thu và lĩnh hội qua đó hình thành kiến thức ,
kĩ năng, tư tưởng, tình cảm
+ Bản chất: Truyền thụ tri thức, truyền thụ và chứng minh chân lí của giáo viên
+ Mục tiêu: Chú trọng cung cấp tri thức, kĩ năng, kĩ xảo
+Nội dung: Từ sách giáo khoa và giáo viên
- Ưu điểm:
Khi cần truyền đạt nội dung kiến thức khó học sinh không thể tự lĩnh hội được kiến thứchoặc phải công nhận kết quả thực nghiệm nào đó thì việc thuyết trình của người thầy sẽgiúp học sinh nắm được kiến thức nhanh chóng,
Thời gian chuẩn bị và xây dựng cho tiết dạy cũng không cần công phu
-Nhược điểm và những tồn tại cần khắc phục:
+Học sinh tương đối thụ động khi tiếp nhận kiến thức nên nếu người học không tự giácchủ động, không chịu học, không có phương pháp học tốt thì hiệu quả của việc dạy sẽ rấthạn chế
+ Do không hứng thú nên kiến thức có được cũng dễ bị lãng quên
+ Kiến thức có được phụ thuộc nhiều vào trình độ của người thầy
+ Không phát triển và hình thành năng lực cần thiết cho học sinh do đó giáo dục khôngđáp ứng được yêu cầu năng lực của xã hội hiện đại
+ Không phát huy được khả năng của mỗi cá nhân trong tập thể lớp
b Giải pháp mới cải tiến:
- Mô tả bản chất của giải pháp mới:
Trang 2* Bản chất của dạy học theo góc
Thuật ngữ tiếng anh "Working in corners" hoặc "Working with areas" có thể hiểu là làmviệc theo góc, làm việc theo khu vực và có thể hiểu là học theo góc, nhấn mạnh vai trò củangười học trong dạy học
Dạy học theo góc là một hình thức tổ chức hoạt động học tập theo đó người họcthực hiện các nhiệm vụ khác nhau tại vị trí cụ thể trong không gian lớp học đáp ứng nhiềuphong cách học khác nhau
Học theo góc người học được lựa chọn hoạt động và phong cánh học, cơ hội khámphá, thực hành, cơ hội mở rộng phát triển, sáng tạo, cơ hội đọc hiểu các nhiệm vụ vàhướng dẫn bằng văn bản qua người dạy Do vậy, học theo góc kích thích người học tíchcực thông qua hoạt động, mở rộng tham gia, nâng cao hứng thú và cảm giác thỏa mái, đảmbảo học sâu, hiệu quả bền vững, tương tác mang tính cá nhân cao giữa thầy và trò, tránhtình trạng người học phải chờ đợi
Phương pháp dạy học theo góc là mỗi lớp học được chia ra thành các góc nhỏ, ở mỗi gócnhỏ người học có thể lần lượt tìm hiểu nội dung kiến thức từng học phần của bài học.Người học phải trải qua các góc để có cái nhìn tổng thể về nội dung của bài học Nếu cóvướng mắc trong quá trình tìm hiểu nội dung bài học thì học sinh có thể yêu cầu giáo viêngiúp đỡ và hướng dẫn Tại mỗi góc, học sinh cần: Đọc hiểu được nhiệm vụ đặt ra, thựchiện nhiệm vụ đặt ra, thảo luận nhóm để có kết quả chung của nhóm, trình bày kết quả củanhóm trên bảng nhóm, giấy A0, A4…
Kết quả là học sinh biết, hiểu và vận dụng được tính chất hóa học của axit Ta nóirằng ở mỗi góc học sinh đã học theo một phong cách khác nhau Quá trình học tập đượcchia thành các khu vực (các góc) bằng cách phân chia nhiệm vụ và tư liệu học tập nhằmđạt được cùng một kiến thức cụ thể
Các tư liệu và nhiệm vụ học tập ở mỗi góc, giúp học sinh khám phá xây dựng kiếnthức và hình thành kỹ năng theo các cách tiếp cận khác nhau Ví dụ để học bằng cách trảinghiệm thì ở góc trải nghiệm cần có nhiệm vụ cụ thể, các thiết bị thí nghiệm hóa học, hóachất, phiếu học tập…
Người học có thể độc lập lựa chọn cách thức học tập riêng trong nhiệm vụ chung Các hoạtđộng của người học có tính đa dạng cao về nội dung và bản chất
Nhóm tại mỗi góc được hình thành là do tập hợp các cá nhân có cùng phong cáchhọc mà không phải là sự áp đặt của giáo viên
Góc theo phong cách học: là kiểu góc phù hợp với bộ môn Hóa học
Tại các góc sẽ có tư liệu và hướng dẫn nhiệm vụ giúp người học nghiên cứu một nộidung theo các phong cách học khác nhau: Quan sát, trải nghiệm, phân tích, áp dụng
Mỗi góc đều thể hiện sự đa dạng về phong cách học, do đó người đọc có sở thích vànăng lực khác nhau, nhịp độ học tập và phong cách học khác nhau đều có thể tự tìm cách
để thích ứng và thể hiện năng lực của mình Điều này cho phép giáo viên giải quyết vấn đề
đa dạng trong nhóm
HS hướng tới việc thực hành, khám phá và thực nghiệm tại các góc khác nhau giúphọc sâu, học thoải mái cùng một nội dung học tập
* Cơ hội
+ HS được lựa chọn hoạt động.
+ Các góc khác nhau - cơ hội khác nhau:
Trang 3Cơ hội khám phá , thực hành
Cơ hội mở rộng, phát triển, sáng tạo ( thí nghiệm mới, bài viết mới )
Cơ hội đọc hiểu các nhiệm vụ và hướng dẫn bằng văn bản của GV
Cơ hội cho cá nhân tự áp dụng
+Đáp ứng nhiều phong cách học khác nhau
- Tính mới, tính sáng tạo của giải pháp:
Nhiệm vụ và cách tổ chức dạy học theo góc giúp phát triển ở người học tư duy bậccao hơn như phân tích, tổng hợp, đánh giá và sáng tạo Mở rộng sự tham gia, nâng caohứng thú và cảm giác thoải mái ở người học Học sâu và hiệu quả bền vững, tương tác cánhân cao giữa thầy và trò, cho phép điều chỉnh sao cho thuận lợi, phù hợp với trình độ vànhịp độ học tập của người học Học theo góc cũng tạo điều kiện cho người học hoạt độngđộc lập (khám phá, thực hành…), cho người học lựa chọn hoạt động; các góc khác nhau -
cơ hội học tập khác nhau, tránh được tình trạng người học phải chờ đợi Cụ thể như sau:
Mở rộng tham gia, nâng cao hứng thú và cảm giác thoải mái của người học: Ngườihọc được chọn góc theo phong cách học và tương đối độc lập trong việc thực hiệnnên tạo được hứng thú và sự thỏa mái cho học sinh
Người học được học sâu và hiệu quả bền vững: Người học được tìm hiểu một nội dungtheo các cách khác nhau: nghiên cứu lí thuyết, thí nghiệm, quan sát và áp dụng do đóngười học hiểu sâu, nhớ lâu hơn so với việc chỉ ngồi nghe giáo viên giảng bài
Nhiều không gian hơn cho những thời điểm học tập mang tính tích cực
Tương tác cá nhân cao giữa GV và HS: Giáo viên luôn theo dõi và trợ giúp hướng dẫn khingười học yêu cầu nên tạo ra sự tương tác cao giữa GV và HS đặc biệt là các HS trungbình, yếu Nhiều khả năng để giáo viên hướng dẫn cá nhân hơn vì giáo viên không phảigiảng bài
Cho phép điều chỉnh sao cho thuận lợi phù hợp với trình độ, nhịp độ của người học:Tùy theo năng lực HS có thể chọn góc xuất phát phù hợp với phong cách học của mình và
có thời gian tối đa để thực hiện nhiệm vụ ở mỗi góc Do đó có nhiều khả năng lựa chọnhơn cho HS so với dạy học khi GV giảng bài
Tạo điều kiện để người học cùng hợp tác học tập theo nhóm tự giác và nhận nhiệm vụ theonăng lực của mình
Đối với người dạy: Có nhiều thời gian hơn cho hoạt động hướng dẫn riêng từngngười học, hoặc hướng dẫn từng nhóm nhỏ người học; người học có thể hợp tác học tậpvới nhau Tuy nhiên trước khi giờ học bắt đầu thì ở mỗi góc phải chuẩn bị đầy đủ cácphương tiện đáp ứng nội dung học tập và nhiệm vụ các góc cùng hướng tới mục tiêu bàihọc
3 Hiệu quả kinh tế, xã hội dự kiến đạt được
Hiệu quả kinh tế:
Do học sinh nắm bắt kiến thức ngay trên lớp, học tập và tiếp thu kiến thức 1 cáchchủ động tích cực nên kiến thức thu được nhớ kĩ, hiểu lâu thuận lợi cho việc tổng hợp kiếnthức nhất là phần lí thuyết trong các câu hỏi trắc nghiệm tổng hợp trong các đề thi THPT
QG hiện nay.Do vậy khả năng đỗ vào các trường đại học cao đẳng ngay năm thi đầu tiêncao hơn , tiết kiệm được thời gian và tiền của so với những học sinh phải thi nhiều lần
Hiệu quả xã hội:
Trang 4Đối với phương pháp dạy học theo góc sẽ tạo ra môi trường học tập lành mạnh, tíchcực hơn, học sinh sẽ gắn bó với bạn bè hơn, thêm yêu mái trường, thầy cô hơn.
Đặc biệt, với phương pháp này sẽ không bắt buộc, gò bó người học vào một khuônkhổ nhất định, mà tạo ra cho các em một không khí học tập thoải mái, tự học hỏi, tìm tòikiến thức của bài học theo cảm hứng thông qua các góc nhỏ từ đó có thể bộc lộ bản thânmình hơn, sẽ giúp các em tự tin hơn
Phương pháp này còn giúp cho HS hiểu bài sâu hơn, tổng quát hơn và nhớ lâu hơn
và giúp các em phát triển đầy đủ các năng lực mà 1 xã hội hiện đại yêu cầu
4 Điều kiện và khả năng áp dụng
Không gian lớp học: Là một khó khăn để áp dụng học theo góc: cần không gian lớp
học lớn nhưng số HS không nhiều
Cần nhiều thời gian: Cùng một nội dung nhưng HS khai thác theo các cách khác
nhau nên cần thời gian nhiều hơn Ngoài ra cần thời gian hướng dẫn HS chọn góc, hướngdẫn nhóm và HS cần thời gian để luân chuyển góc
khi soạn giáo án, giáo viên đã phải đầu tư công sức, thời gian rất nhiều so với kiểu dạy vàhọc thụ động mới có thể thực hiện bài lên lớp với vai trò là người gợi mở, xúc tác, độngviên, cố vấn, trọng tài trong các hoạt động tìm tòi hào hứng, tranh luận sôi nổi của họcsinh Giáo viên phải có trình độ chuyên môn sâu rộng, có trình độ sư phạm lành nghề mới
có thể tổ chức, hướng dẫn các hoạt động của học sinh mà nhiều khi diễn biến ngoài tầm dựkiến của giáo viên
Nội dung phù hợp: Không phải mọi nội dung đều có thể áp dụng học theo góc và
đối với tất cả các môn học mà chỉ một số nội dung phù hợp
Chuẩn bị công phu: GV cần chuẩn công phu về kế hoạch bài học, tổ chức dạy học
theo góc cũng như tổ chức đánh giá sau buổi học
Do vậy phương pháp dạy và học theo góc không thể thực hiện thường xuyên mà cầnthực hiện ở những nơi có điều kiện Với học sinh quá nhỏ thì không nên tổ chức học theogóc vì khả năng tự đọc các nhiệm vụ, làm việc tự giác, chủ động để xây dựng kiến thức vàrèn luyện kĩ năng còn bị hạn chế
* Tiêu chí dạy học theo góc:
- Hoạt động tương tác giữa GV và HS, HS với HS được chú ý thúc đẩy đúng mức
- Nhiệm vụ tạo ra cơ hội cho HS áp dụng những kinh nghệm đã có
Những điểm cần chú ý khi áp dụng:
- Khi xây dựng nhiệm vụ của các góc vừa đủ khó để hấp dẫn HS GV cần thiết kế có chỗcho HS sáng tạo và đọc thực hành Các góc học tập theo các phong cách học khác nhau
Trang 5cùng thực hiện một nội dung hay các nội dung cho mục tiêu học tập, tạo điều kiện để HSbiết, hiểu, vận dụng và sáng tạo.
- Với thời lượng 45 phút và chương trình hóa học THPT thì nên cho học sinh trải qua 2/3góc là phân tích, trải nghiệm hoặc quan sát thì mới đủ thời gian Còn góc áp dụng thì dànhcho HS đã hoàn thành 2 góc phân tích và góc trải nghiệm (hoặc góc quan sát) trước thờigian quy định hoặc dành cho tất cả học sinh làm ngoài giờ đối với bài có nội dung dài coi
là một cách kiểm tra sự hiểu bài
- Thực tế ở trường PT do số lượng HS trong một lớp thường đông nên chúng tôi thường bốtrí lớp học có hai góc phân tích, hai góc quan sát, hai góc áp dụng Như vậy trong một thờiđiểm HS tham gia tại ba loại góc nhưng số lượng HS tại mỗi góc sẽ nhỏ
* Tôi đã tiến hành thực nghiệm đối với HS lớp 10A, 10B – Trường THPT Ngô ThìNhậm –Tam Điệp –Ninh Bình Hai lớp có sĩ số tương đồng và do cùng 1 giáo viên mônhóa dạy
Sau khi dạy thực nghiệm, tôi tiến hành:
+Xin ý kiến nhận xét, đánh giá giờ dạy thực nghiệm có vận dụng phương pháp dạy
học theo góc Nội dung của phiếu thực nghiệm này được trình bày ở phần phụ lục
+Xin ý kiến nhận xét của HS về giờ dạy có sử dụng PPDH học theo góc Nội dungcủa phiếu thực nghiệm này được trình bày ở phần phụ lục
+Đánh giá chất lượng nắm vững kiến thức của học sinh sau mỗi giờ dạy thựcnghiệm bằng 2 bài kiểm tra viết 15 phút (bài 1 : Clo, bài 2: Hiđro clorua – axit clohiđricmuối clorua) Kết quả như sau
- Học theo góc kích thích người học tích cực thông qua hoạt động; Mở rộng sự thamgia, nâng cao hứng thú và cảm giác thoải mái, đảm bảo học sâu, hiệu quả bền vững, tươngtác mang tính cá nhân cao giữa thầy và trò, tránh tình trạng người học phải chờ đợi
- Về mặt định tính: Khi tiến hành thực nghiệm, ta thấy rõ các em HS đã tỏ ra chămchú hơn, sôi nổi hơn, tích cực tham gia phát biểu xây dựng bài hơn, không có hiện tượngchán nản, đối phó hay thụ động Như vậy việc học tập với các em đã trở thành niềm vuilớn
- Thực nghiệm cho thấy giờ dạy có vận dụng PPDH học theo góc đạt hiệu của giáodục cao hơn giờ dạy không sử dụng phương pháp học theo góc, được thể hiện ở kết quảbài kiểm tra của HS
Trang 6Các GV dạy học hóa học ở trường THPT Ngô Thì Nhậm đều cho rằng PPDH họctheo góc là một PP hay, cần được áp dụng rộng rãi, góp phần năng cao chất lượng dạy học
bộ môn
- Danh sách những người đã tham gia áp dụng thử hoặc áp dụng sáng kiến lần đầu
TT Họ và tên Ngày thángnăm sinh Nơi côngtác Chức danh
Trình độchuyênmôn
Nội dung côngviệc hỗ trợ
1 Hoàng ThịThực 8/4/1984 THPT NgôThì Nhậm Giáo viên Cử nhân Dự giờ, đánh giá
Quốc Việt
11/8/1979 THPT Ngô
Thì Nhậm Tổ trưởng Cử nhân Dự giờ, đánh giá
Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật và hoàntoàn chịu trách nhiệm trước pháp luật
XÁC NHẬN CỦA LÃNH ĐẠO ĐƠN
Trang 7Sinh ngày: 26/9/1986
Nơi công tác: Trường THPT Ngô Thì Nhậm
Chức vụ: Giáo viên
Trình độ chuyên môn: Đại học
Hòm thư điện tử: thanhtuyen2609@gmail.com
Số điện thoại liên hệ: 0976677512
Trong các tiết lí thuyết của dạy học truyền thống thì
+ Phương pháp: Người thầy là trung tâm truyền thụ kiến thức cho học sinh chủ yếu theocách diễn giảng, thuyết trình
+ Quan niệm: Quá trình học là quá trình tiếp thu và lĩnh hội qua đó hình thành kiến thức ,
kĩ năng, tư tưởng, tình cảm
+ Bản chất: Truyền thụ tri thức, truyền thụ và chứng minh chân lí của giáo viên
+ Mục tiêu: Chú trọng cung cấp tri thức, kĩ năng, kĩ xảo
+Nội dung: Từ sách giáo khoa và giáo viên
Một số thầy cô đã thử áp dung phương pháp dạy học theo góc vào giảng dạy môn hóa học tuy nhiên lại áp dụng:
+ áp dụng phương pháp dạy học theo nhóm cho cả một tiết dạy;
+ Hình thức tổ chức chủ yếu là giao cho mỗi nhóm thực hiện một nhiệm vụ và sau đó các nhóm trình bày kết quả
+ Một số giáo viên không linh hoạt trong khâu tổ chức HS trong các góc và sự luân
chuyển các góc không hợp lý
-+Đa số giáo viên không đánh giá kết quả hoạt động nhóm
+ Một số giáo viên chỉ đánh giá điểm chung cho cả nhóm
+Giáo viên sử dụng học tập theo nhóm chỉ ở dạng bài thực hành, luyện tập mà ít sử dụng trong giải bài tập, lĩnh hội tri thức mới, hệ thống hóa kiến thức, hoàn thành các phiếu học tập, quan sát thí nghiệm, nhận diện sản phẩm, dự đoán sản phẩm phản ứng xảy ra…
+Giáo viên sử dụng hoạt động nhóm trong thời gian quá dài làm cho lớp dễ ồn và mất tập trung
- Ưu điểm:
Với dạy học truyền thống khi cần truyền đạt nội dung kiến thức khó học sinh không thể
tự lĩnh hội được kiến thức hoặc phải công nhận kết quả thực nghiệm nào đó thì việc thuyếttrình của người thầy sẽ giúp học sinh nắm được kiến thức nhanh chóng,
Thời gian chuẩn bị và xây dựng cho tiết dạy cũng không cần công phu
-Nhược điểm và những tồn tại cần khắc phục:
+Học sinh tương đối thụ động khi tiếp nhận kiến thức nên nếu người học không tự giácchủ động, không chịu học, không có phương pháp học tốt thì hiệu quả của việc dạy sẽ rấthạn chế
+ Do không hứng thú nên kiến thức có được cũng dễ bị lãng quên
Trang 8+ Kiến thức có được phụ thuộc nhiều vào trình độ của người thầy
+ Không phát triển và hình thành năng lực cần thiết cho học sinh do đó giáo dục khôngđáp ứng được yêu cầu năng lực của xã hội hiện đại
+ Không phát huy được khả năng của mỗi cá nhân trong tập thể lớp
II Giải pháp mới cải tiến:
1- Mô tả bản chất của giải pháp mới:
* Bản chất của dạy học theo góc
Thuật ngữ tiếng anh "Working in corners" hoặc "Working with areas" có thể hiểu là làmviệc theo góc, làm việc theo khu vực và có thể hiểu là học theo góc, nhấn mạnh vai trò củangười học trong dạy học
Dạy học theo góc là một hình thức tổ chức hoạt động học tập theo đó người họcthực hiện các nhiệm vụ khác nhau tại vị trí cụ thể trong không gian lớp học đáp ứng nhiềuphong cách học khác nhau
Học theo góc người học được lựa chọn hoạt động và phong cánh học, cơ hội khámphá, thực hành, cơ hội mở rộng phát triển, sáng tạo, cơ hội đọc hiểu các nhiệm vụ vàhướng dẫn bằng văn bản qua người dạy Do vậy, học theo góc kích thích người học tíchcực thông qua hoạt động, mở rộng tham gia, nâng cao hứng thú và cảm giác thỏa mái, đảmbảo học sâu, hiệu quả bền vững, tương tác mang tính cá nhân cao giữa thầy và trò, tránhtình trạng người học phải chờ đợi
Phương pháp dạy học theo góc là mỗi lớp học được chia ra thành các góc nhỏ, ở mỗi gócnhỏ người học có thể lần lượt tìm hiểu nội dung kiến thức từng học phần của bài học.Người học phải trải qua các góc để có cái nhìn tổng thể về nội dung của bài học Nếu cóvướng mắc trong quá trình tìm hiểu nội dung bài học thì học sinh có thể yêu cầu giáo viêngiúp đỡ và hướng dẫn Tại mỗi góc, học sinh cần: Đọc hiểu được nhiệm vụ đặt ra, thựchiện nhiệm vụ đặt ra, thảo luận nhóm để có kết quả chung của nhóm, trình bày kết quả củanhóm trên bảng nhóm, giấy A0, A4…
Kết quả là học sinh biết, hiểu và vận dụng được tính chất hóa học của axit Ta nóirằng ở mỗi góc học sinh đã học theo một phong cách khác nhau Quá trình học tập đượcchia thành các khu vực (các góc) bằng cách phân chia nhiệm vụ và tư liệu học tập nhằmđạt được cùng một kiến thức cụ thể
Các tư liệu và nhiệm vụ học tập ở mỗi góc, giúp học sinh khám phá xây dựng kiếnthức và hình thành kỹ năng theo các cách tiếp cận khác nhau Ví dụ để học bằng cách trảinghiệm thì ở góc trải nghiệm cần có nhiệm vụ cụ thể, các thiết bị thí nghiệm hóa học, hóachất, phiếu học tập…
Người học có thể độc lập lựa chọn cách thức học tập riêng trong nhiệm vụ chung Các hoạtđộng của người học có tính đa dạng cao về nội dung và bản chất
Nhóm tại mỗi góc được hình thành là do tập hợp các cá nhân có cùng phong cáchhọc mà không phải là sự áp đặt của giáo viên
Góc theo phong cách học: là kiểu góc phù hợp với bộ môn Hóa học
Tại các góc sẽ có tư liệu và hướng dẫn nhiệm vụ giúp người học nghiên cứu một nộidung theo các phong cách học khác nhau: Quan sát, trải nghiệm, phân tích, áp dụng
Mỗi góc đều thể hiện sự đa dạng về phong cách học, do đó người đọc có sở thích vànăng lực khác nhau, nhịp độ học tập và phong cách học khác nhau đều có thể tự tìm cách
Trang 9để thích ứng và thể hiện năng lực của mình Điều này cho phép giáo viên giải quyết vấn đề
đa dạng trong nhóm
HS hướng tới việc thực hành, khám phá và thực nghiệm tại các góc khác nhau giúphọc sâu, học thoải mái cùng một nội dung học tập
* Cơ hội
+ HS được lựa chọn hoạt động.
+ Các góc khác nhau - cơ hội khác nhau:
Cơ hội khám phá , thực hành
Cơ hội mở rộng, phát triển, sáng tạo ( thí nghiệm mới, bài viết mới )
Cơ hội đọc hiểu các nhiệm vụ và hướng dẫn bằng văn bản của GV
Cơ hội cho cá nhân tự áp dụng
+Đáp ứng nhiều phong cách học khác nhau
2- Tính mới, tính sáng tạo của giải pháp:
Nhiệm vụ và cách tổ chức dạy học theo góc giúp phát triển ở người học tư duy bậccao hơn như phân tích, tổng hợp, đánh giá và sáng tạo Mở rộng sự tham gia, nâng caohứng thú và cảm giác thoải mái ở người học Học sâu và hiệu quả bền vững, tương tác cánhân cao giữa thầy và trò, cho phép điều chỉnh sao cho thuận lợi, phù hợp với trình độ vànhịp độ học tập của người học Học theo góc cũng tạo điều kiện cho người học hoạt độngđộc lập (khám phá, thực hành…), cho người học lựa chọn hoạt động; các góc khác nhau -
cơ hội học tập khác nhau, tránh được tình trạng người học phải chờ đợi Cụ thể như sau:
Mở rộng tham gia, nâng cao hứng thú và cảm giác thoải mái của người học: Ngườihọc được chọn góc theo phong cách học và tương đối độc lập trong việc thực hiệnnên tạo được hứng thú và sự thỏa mái cho học sinh
Người học được học sâu và hiệu quả bền vững: Người học được tìm hiểu một nội dungtheo các cách khác nhau: nghiên cứu lí thuyết, thí nghiệm, quan sát và áp dụng do đóngười học hiểu sâu, nhớ lâu hơn so với việc chỉ ngồi nghe giáo viên giảng bài
Nhiều không gian hơn cho những thời điểm học tập mang tính tích cực
Tương tác cá nhân cao giữa GV và HS: Giáo viên luôn theo dõi và trợ giúp hướng dẫn khingười học yêu cầu nên tạo ra sự tương tác cao giữa GV và HS đặc biệt là các HS trungbình, yếu Nhiều khả năng để giáo viên hướng dẫn cá nhân hơn vì giáo viên không phảigiảng bài
Cho phép điều chỉnh sao cho thuận lợi phù hợp với trình độ, nhịp độ của người học:Tùy theo năng lực HS có thể chọn góc xuất phát phù hợp với phong cách học của mình và
có thời gian tối đa để thực hiện nhiệm vụ ở mỗi góc Do đó có nhiều khả năng lựa chọnhơn cho HS so với dạy học khi GV giảng bài
Tạo điều kiện để người học cùng hợp tác học tập theo nhóm tự giác và nhận nhiệm vụ theonăng lực của mình
Đối với người dạy: Có nhiều thời gian hơn cho hoạt động hướng dẫn riêng từngngười học, hoặc hướng dẫn từng nhóm nhỏ người học; người học có thể hợp tác học tậpvới nhau Tuy nhiên trước khi giờ học bắt đầu thì ở mỗi góc phải chuẩn bị đầy đủ cácphương tiện đáp ứng nội dung học tập và nhiệm vụ các góc cùng hướng tới mục tiêu bàihọc
3 Hiệu quả kinh tế, xã hội dự kiến đạt được
Trang 10Hiệu quả kinh tế:
Do học sinh nắm bắt kiến thức ngay trên lớp, học tập và tiếp thu kiến thức 1 cáchchủ động tích cực nên kiến thức thu được nhớ kĩ, hiểu lâu thuận lợi cho việc tổng hợp kiếnthức nhất là phần lí thuyết trong các câu hỏi trắc nghiệm tổng hợp trong các đề thi THPT
QG hiện nay.Do vậy khả năng đỗ vào các trường đại học cao đẳng ngay năm thi đầu tiêncao hơn , tiết kiệm được thời gian và tiền của so với những học sinh phải thi nhiều lần
Hiệu quả xã hội:
Đối với phương pháp dạy học theo góc sẽ tạo ra môi trường học tập lành mạnh, tíchcực hơn, học sinh sẽ gắn bó với bạn bè hơn, thêm yêu mái trường, thầy cô hơn
Đặc biệt, với phương pháp này sẽ không bắt buộc, gò bó người học vào một khuônkhổ nhất định, mà tạo ra cho các em một không khí học tập thoải mái, tự học hỏi, tìm tòikiến thức của bài học theo cảm hứng thông qua các góc nhỏ từ đó có thể bộc lộ bản thânmình hơn, sẽ giúp các em tự tin hơn
Phương pháp này còn giúp cho HS hiểu bài sâu hơn, tổng quát hơn và nhớ lâu hơn
và giúp các em phát triển đầy đủ các năng lực mà 1 xã hội hiện đại yêu cầu
4 Điều kiện và khả năng áp dụng
Không gian lớp học: Là một khó khăn để áp dụng học theo góc: cần không gian lớp
học lớn nhưng số HS không nhiều
Cần nhiều thời gian: Cùng một nội dung nhưng HS khai thác theo các cách khác
nhau nên cần thời gian nhiều hơn Ngoài ra cần thời gian hướng dẫn HS chọn góc, hướngdẫn nhóm và HS cần thời gian để luân chuyển góc
khi soạn giáo án, giáo viên đã phải đầu tư công sức, thời gian rất nhiều so với kiểu dạy vàhọc thụ động mới có thể thực hiện bài lên lớp với vai trò là người gợi mở, xúc tác, độngviên, cố vấn, trọng tài trong các hoạt động tìm tòi hào hứng, tranh luận sôi nổi của họcsinh Giáo viên phải có trình độ chuyên môn sâu rộng, có trình độ sư phạm lành nghề mới
có thể tổ chức, hướng dẫn các hoạt động của học sinh mà nhiều khi diễn biến ngoài tầm dựkiến của giáo viên
Nội dung phù hợp: Không phải mọi nội dung đều có thể áp dụng học theo góc và
đối với tất cả các môn học mà chỉ một số nội dung phù hợp
Chuẩn bị công phu: GV cần chuẩn công phu về kế hoạch bài học, tổ chức dạy học
theo góc cũng như tổ chức đánh giá sau buổi học
Do vậy phương pháp dạy và học theo góc không thể thực hiện thường xuyên mà cầnthực hiện ở những nơi có điều kiện Với học sinh quá nhỏ thì không nên tổ chức học theogóc vì khả năng tự đọc các nhiệm vụ, làm việc tự giác, chủ động để xây dựng kiến thức vàrèn luyện kĩ năng còn bị hạn chế
* Tiêu chí dạy học theo góc:
Trang 11+ Tương tác và sự đa dạng:
- Hoạt động tương tác giữa GV và HS, HS với HS được chú ý thúc đẩy đúng mức
- Nhiệm vụ tạo ra cơ hội cho HS áp dụng những kinh nghệm đã có
Những điểm cần chú ý khi áp dụng:
- Khi xây dựng nhiệm vụ của các góc vừa đủ khó để hấp dẫn HS GV cần thiết kế có chỗcho HS sáng tạo và đọc thực hành Các góc học tập theo các phong cách học khác nhaucùng thực hiện một nội dung hay các nội dung cho mục tiêu học tập, tạo điều kiện để HSbiết, hiểu, vận dụng và sáng tạo
- Với thời lượng 45 phút và chương trình hóa học THPT thì nên cho học sinh trải qua 2/3góc là phân tích, trải nghiệm hoặc quan sát thì mới đủ thời gian Còn góc áp dụng thì dànhcho HS đã hoàn thành 2 góc phân tích và góc trải nghiệm (hoặc góc quan sát) trước thờigian quy định hoặc dành cho tất cả học sinh làm ngoài giờ đối với bài có nội dung dài coi
là một cách kiểm tra sự hiểu bài
- Thực tế ở trường PT do số lượng HS trong một lớp thường đông nên chúng tôi thường bốtrí lớp học có hai góc phân tích, hai góc quan sát, hai góc áp dụng Như vậy trong một thờiđiểm HS tham gia tại ba loại góc nhưng số lượng HS tại mỗi góc sẽ nhỏ
* Với đề tài này tôi xin nêu ra quy trình áp dụng phương pháp dạy học theo góc và một số giáo án tiêu biểu được vận dụng và rút kinh nghiệm trong tổ chuyên môn của Trường THPT Ngô Thì Nhậm Tôi đã tiến hành thực nghiệm đối với HS lớp 10A, 10B – Trường THPT Ngô Thì Nhậm –Tam Điệp –Ninh Bình Hai lớp có sĩ số tương đồng và do cùng 1 giáo viên môn hóa dạy Cụ thể như sau:
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO GÓC TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG 5“NHÓM HALOGEN”
HÓA HỌC 10
Trang 12I, Chuẩn kiến thức, kĩ năng chương 5: “Nhóm halogen” hóa học lớp 10
+ Sự biến đổi độ âm điện, bánkính nguyên tử, năng lượng ionhóa và một số tính chất vật lícủa các nguyên tố trong nhóm
+ Cấu hình electron lớp ngoàicùng của nguyên tử các nguyên
tố halogen tương tự nhau
+ Tính chất hóa học cơ bản củacác nguyên tố nhóm halogen làtính oxi hóa mạnh
HS hiểu:
+ Tính chất hoá học của cáchalogen biến đổi có quy luật
+ Nguyên nhân sự biến đổi tínhchất phi kim của các halogen là
do sự biến đổi cấu tạo nguyên
tử, độ âm điện…
+ Các halogen có số oxi hoá:
-1; trừ flo, các halogen khác cóthể có các số oxi hoá khác +1,
và dạng kích thích
+ Dựa vào cấu hình electron lớpngoài cùng và một số tính chất kháccủa nguyên tử dự đoán tính chất hoáhọc cơ bản của nguyên tố halogen làtính oxi hoá mạnh
+ Viết được các phương trình hóa họcchứng minh tính chất oxi hóa của cácnguyên tố trong nhóm
+ Tính thể tích hoặc khối lượng dungdịch chất tham gia hoặc tạo thành sauphản ứng
Trọng tâm: Mối liên hệ giữa cấu hình e lớp ngoài cùng, độ âm điện,
Trang 13bán kính nguyên tử,…với tính chất hóa học cơ bản của các nguyên tốhalogen là tính oxihoa mạnh
2 Clo HS biết được:
+Tính chất vật lí, trạng thái tựnhiên, ứng dụng của clo,phương pháp điều chế clo trongPTN và trong công nghiệp
HS hiểu được:
+ Tính chất hoá học cơ bản của
clo là phi kim mạnh, tính oxihoá mạnh (tác dụng với kimloại, hiđro) Trong một số phảnứng, clo còn thể hiện tính khử
+ Dự đoán, kiểm tra, kết luận về tínhchất hoá học cơ bản của clo
+ Quan sát các thí nghiệm hoặc hìnhảnh thí nghiệm rút ra nhận xét về tínhchất của clo
+ Viết phương trình phản ứng minhhoạ tính chất hoá học và điều chế clo.+ Tính thể tích khí clo điều kiện tiêuchuẩn tham gia hoặc tạo thành trongphản ứng
Trọng tâm: Tính chất hóa học cơ bản của Clo là phi kim mạnh, có tínhoxihoa mạnh
+ Tính chất của muối clorua vàcách nhận biết ion clorua
+ Phương pháp điều chế axitclohiđric trong phòng thínghiệm và trong công nghiệp
+ Dự đoán, kiểm tra dự đoán, kếtluận về tính chất hoá học của axitclohiđric
+ Viết các phương trình hoá học minhhoạ tính chất hoá học của axit HCl.+ Nhận biết ion clorua
+ Tính nồng độ hoặc thể tích của axitHCl tham gia hoặc tạo thành trongphản ứng
Trang 14HS hiểu được:
+ Trong phân tử HCl, clo có sốoxi hoá -1 là số oxi hoá thấpnhất, vì vậy HCl thể hiện tínhkhử Nguyên tắc điều chế hiđroclorua trong PTN và trongcông nghiệp
Trọng tâm: Cấu tạo phân tử, tính chất của hidroclorua và axit Clohidric.Nhận biết ion clorua
số hợp chất có oxi của clo( nước Javen, Clorua vôi)
HS hiểu được:
+ Tính oxi hoá mạnh của một
số hợp chất có oxi của clo(nước Javen, clorua vôi)
+ Viết được các phương trình hoá họcminh hoạ tính chất hoá học của hợpchất có oxi của clo và điều chế nướcGia-ven, clorua vôi
+ Sử dụng có hiệu quả, an toàn nướcGia-ven, clorua vôi trong thực tế
Trọng tâm: Tính oxi hóa mạnh, ứng dụng, nguyên tắc sản xuất của một
số hợp chất có Oxi của Clo
HS hiểu được:
+ Tính chất hoá học của flo,brom, iot là tính oxi hoá, flo cótính oxi hoá mạnh nhất
Nguyên nhân tính oxi hoá giảmdần từ flo đến iot
+ Dự đoán, kiểm tra, kết luận về tínhchất hoá học cơ bản của flo, brom,iot
+ Quan sát các thí nghiệm hoặc hìnhảnh thí nghiệm rút ra nhận xét về tínhchất của flo, brom, iot
+ Viết phương trình phản ứng minhhoạ tính chất hoá học của flo, brom,iot và tính oxi hoá giảm dần từ flođến iot
+ Tính khối lượng brom, iot và một
Trang 15số hợp chất tham gia, tạo thành trongphản ứng.
Trọng tâm: Tính chất hóa học cơ bản của flo, brom,iot là tính oxi hóa ;flo có tính oxi hóa mạnh nhất; nguyên nhân tính oxi hóa giảm dần từFlo đến Iot
II, Quy trình áp dụng phương pháp dạy học học theo góc.
1 Quy trình thực hiện dạy học theo góc
Bước 1: Chọn nội dung, địa điểm và đối tượng học sinh.
Nội dung: Căn cứ vào đặc điểm học theo góc cần chọn nội dung bài học cho phù
hợp: Nghiên cứu cùng một nội dung theo các phong cách học khác nhau hoặc theo cáchình thức hoạt động khác nhau hoặc theo góc hỗn hợp phối hợp cả phong cách học và hìnhthức hoạt động
Tùy theo đặc điểm của môn học, của bài học, GV có thể xác định điều này sao cho
tổ chức học theo góc đạt hiệu quả cao hơn các cách học khác
Địa điểm: Không gian lớp học là điều kiện không thể thiếu để tổ chức học theo góc.
Với không gian đủ lớn và số học sinh vừa phải có thể dễ dàng bố trí các góc hơndiện tích nhỏ hơn và nhiều HS
Đối tượng HS: Khả năng tự định hướng của HS cũng rất quan trọng để GV chọn
thực hiện PPDH học theo góc Mức độ làm việc chủ động, tích cực của HS sẽ giúp choPPDH này thực hiện có hiệu quả
Bước 2: Thiết kế kế hoạch bài học:
Mục tiêu bài học: Ngoài mục tiêu cần đạt được của bài học theo chuẩn kiến thức kĩ
năng cũng có thể nêu thêm mục tiêu về kĩ năng làm việc độc lập, khả năng làm việc chủđộng của HS khi thực hiện học theo góc
Các phương pháp dạy học chủ yếu: PP học theo góc cần phối hợp các PP khác như:
PP thí nghiệm, học tập hợp tác theo nhóm, giải quyết vấn đề, phương pháp trực quan, sửdụng đa phương tiện
Chuẩn bị: GV cần chuẩn bị thiết bị, phương tiện và đồ dùng dạy học và các nhiệm
vụ cụ thể, kết quả cần đạt được ở mỗi góc tạo điều kiện để HS tiến hành các hoạt độngnhằm đạt mục tiêu dạy học
Trang 16Xác định tên mỗi góc và nhiệm vụ phù hợp Căn cứ vào nội dung, GV cần xác định
3 - 4 góc để HS thực hiện học theo góc
Ở mỗi góc cần có: bảng nêu nhiệm vụ của mỗi góc, sản phẩm cần có và tư liệu thiết
bị cần cho hoạt động của mỗi góc cho phù hợp theo phong cách học hoặc theo nội dunghoạt động khác nhau Ví dụ: dụng cụ, hóa chất, cần thiết cho góc trải nghiệm
Thiết kế các nhiệm vụ và hoạt động ở mỗi góc.
Căn cứ vào nội dung cụ thể mà HS cần lĩnh hội và cách thức hoạt động để khai thácthông tin GV cần:
- Xác định số góc và tên mỗi góc
- Xác định nhiệm vụ ở mỗi góc, và thời gian tối đa ở mỗi góc
- Xác định những thiết bị, đồ dùng, phương tiện cần thiết cho HS hoạt động
- Hướng dẫn để HS chọn góc và luân chuyển theo vòng tròn nối tiếp
GV cần thiết kế các nhiệm vụ học tập để HS hoàn thành theo phiếu học tập giúp HS
có thể tự đọc hiểu và hoàn thành nhiệm vụ của mình
Thiết kế hoạt động HS tự đánh giá và củng cố bài học.
Học theo góc chủ yếu là cá nhân và các nhóm HS hoạt động, GV là người điều kiển,trợ giúp điều chỉnh nên kết quả HS thu nhận được cần được tổ chức chia sẻ, xem xét vàđiều chỉnh
Do đó việc tổ chức cho HS báo cáo kết quả ở mỗi góc là cần thiết để xem xét đánhgiá và hoàn thiện kĩ năng HS được tạo cơ hội tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau
Để thực hiện điều này GV cần thiết kế và chuẩn bị sao cho có thể trình bài kết quảmột cách trực quan rõ ràng cho các HS khác có thể nhìn nhận và đưa ra nhận xét
Trên cơ sở ý kiến của HS, GV đưa ra ý kiến để trao đổi và hoàn thiện giúp HS hiểubài sâu sắc và đầy đủ hơn
Bước 3: Tổ chức dạy học theo góc
Trên cơ sơ kế hoạch bài học đã thiết kế, GV tổ chức các hoạt động cho phù hợp vớiđặc điểm học theo góc
Mỗi góc có: nhiệm vụ cụ thể và hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ rõ ràng kèm theo các
tư liệu, thiết bị học tập cần thiết phục vụ cho phong cách học hoặc các hình thức học tậpkhác nhau tùy thuộc vào nội dung học tập cụ thể
Trang 17Nêu nhiệm vụ bài học, giới thiệu phương pháp học theo góc và hướng dẫn HS chọn góc xuất phát
GV nêu nhiệm vụ hoặc vấn đề cần giả quyết của bài học và giới thiệu cho HSphương pháp học theo góc
GV nêu sơ lược nhiệm vụ ở mỗi góc, thời gian thực hiện và kết quả cần đạt, hướngdẫn HS góc xuất phát
HS lắng nghe, tìm hiểu và quyết định chọn góc theo phong cánh, theo năng lựcnhưng cũng cần có sự điều chỉnh của GV
GV hướng dẫn HS luân chuyển góc và yêu cầu báo cáo kết quả cuối tiết học
Nếu quá nhiều HS chọn cùng góc xuất phát , GV hướng dẫn điều chỉnh cho phùhợp
GV cũng có thể có gợi ý để HS chọn góc Ví dụ với HS yếu thì không nên chọn góc
áp dụng làm góc xuất phát còn với HS khá giỏi thì nên xuất phát từ góc áp dụng, sẽ phùhợp hơn
Với góc thực nghiệm thì HS có kĩ năng thực hành tốt nên chọn làm góc xuất phát.Góc quan sát, góc phân tích dành cho tất cả các đối tượng HS có thể chọn làm gócxuất phát
Các thỏa thuận HS cần biết là:
- Mỗi một nhiệm vụ học theo góc phải được hoàn thành trong khoảng thời gian tối đaxác định Có thể có góc dành cho HS tốc độ nhanh hơn
- HS được quyền lựa chọn góc xuất phát và thứ tự chuyển góc theo một trật tự có thểnhưng cần đảm bảo tránh tình trạng hỗn loạn gây mất thời gian GV có thể đưa ra sơ đồchuyển góc để nhóm HS lựa chọn
Hướng dẫn HS hoạt động theo các góc
Tiếp theo GV hướng dẫn hoạt động cá nhân, nhóm trong mỗi góc để hoàn thànhnhiệm vụ ở mỗi góc, mỗi nhóm sẽ có một kết quả chung
Chú ý ở mỗi góc, mỗi nhóm gồm tập hợp HS có cùng phong cách học, cần bầunhóm trưởng, thư kí, các nhóm viên Nhóm trưởng phân công thực hiện nhiệm vụ phù hợptheo cá nhân theo cặp, có sự hỗ trợ giữa HS khá giỏi với HS yếu để đảm bảo trong thờigian nhất định có thể hoàn thành nhiệm vụ để chuyển sang góc mới
Trang 18Theo dõi và hướng dẫn trợ giúp HS tại mỗi góc
Trong quá trình HS hoạt động, GV thường xuyên theo dõi, phát hiện khó khăn của
HS để hỗ trợ kịp thời
Làm việc với các phương tiện kĩ thuật đặc biệt sẽ là một thử thách,đồng thời tạocảm hứng cho trí tưởng tượng của các em theo nhiều cách khác nhau
Hướng dẫn HS luân chuyển các góc
Sau một thời gian hoạt động, trước khi hết thời gian tối đa cho mỗi góc, GV thôngbáo để nhóm HS nhanh chóng hoàn thành nhiệm vụ đẻ chuẩn bị luân chuyển góc
HS có thể tới góc bất kì còn trống, tránh chen lấn, xô đẩy
HS có thể chuyển góc theo chiều nhất định tạo vòng tròn luân chuyển
GV cần theo dõi và hướng dẫn kịp thời để HS nhanh chóng ổn định và làm việctrong góc mới
Hướng dẫn HS hoàn thành nhiệm vụ, báo cáo kết quả và đánh giá
Tại mỗi góc GV đã nêu nhiệm vụ hoặc có phiếu học tập giúp HS hoàn thành nhiệm
GV có thể chốt ngắn gọn và đánh giá cho điểm
GV hướng dẫn HS cách lưu giữ thông tin đã thu thập được qua các góc và yêu cầu
HS ghi nhiệm vụ về nhà
2 Yêu cầu lựa chọn nội dung kiến thức có thể áp dụng phương pháp dạy học theo góc
Để có thể áp dụng PPDH học theo góc thì nội dung kiến thức cần thỏa mãn các yêucầu sau:
- Những nội dung học tập được tổ chức học theo góc sẽ được bổ sung phong phúthêm bằng sự khai thác vốn kiến thức mà HS đã tích lũy, những hiểu biết thực tế trong đờisống hoặc vận dụng kiến thức vào lao động sản xuất
Trang 19- Nội dung kiến thức có thể chứa đựng những tình huống có vấn đề hoặc có nhiềucách hiểu, nhiều cách lí giải khác nhau, kiến thức gắn với thực tiễn cần thu nhập nhiều ýtưởng sáng tạo, nhiều kinh nghiệm hiều biết và tính khái quát cao.
- Căn cứ vào đặc điểm học theo góc cần chọn nội dung bài học cho phù hợp: Nghiêncứu cùng một nội dung theo các phong cách học khác nhau hoặc theo các hình thức hoạtđộng khác nhau hoặc theo góc hỗn hợp phối hợp cả phong cách học và hình thức hoạtđộng
Tùy theo đặc điểm của từng môn học, của loại bài, GV có thể lựa chọn nội dung bảođảm cho HS khám phá theo phong cách học và chách thức hoạt động khác nhau Với nộidung khó, nội dung không thể tổ chức khám phá theo nhiều cách khác nhau thì không thểphù hợp với dạy học theo góc GV cần xác định điều này sao cho tổ chức học theo góc đạthiệu quả cao hơn cách học khác
Cần chú ý đến sự tương thích về khối lượng kiến thức và thời gian hoạt động họctập: hoạt động theo góc mất khá nhiều thời gian dành cho sự luân chuyển giữa các góc nêntùy nội dung kiến thức mà có thể áp dụng
Trong dạy học hóa học PPDH học theo góc có thể áp dụng cho tất cả các dạng bàinghiên cứu kiến thức mới, củng cố hoàn thiện và thực hành Điều quan trọng là GV phảithiết kế các hoạt động học tập hợp lý đảm bảo sự tương thích giữa nội dung học tập và thờigian thảo luận
3 Một số chú ý khi tổ chức dạy học theo góc
Dạy học theo góc đạt hiệu quả khi bảo đảm điều kiện sau đây:
Nội dung phù hợp: Lựa chọn nội dung bảo đảm cho HS khám phá theo phong cách
học và cách thức hoạt động khác nhau Với nội dung khó, nội dung không thể tổ chứckhám phá theo nhiều cách khác nhau thì không thể phù hợp với dạy học theo góc
Không gian lớp học: Phòng học đủ diện tích để bố trí HS học theo góc.
Thiết bị dạy học và tư liệu: Chuẩn bị đầy đủ các thiết bị tư liệu để cho HS hoạt
động chiếm lĩnh kiến thức và kĩ năng theo các phong cách học
Năng lực GV: GV có năng lực về chuyên môn, năng lực tổ chức dạy học tích cực
và kĩ năng thiết kế tổ chức theo góc
Trang 20Năng lực HS: HS có khả năng làm việc tích cực, chủ động độc lập và sáng tạo theo
cá nhân và hợp tác
Cần tổ chức ít nhất 3 góc với 3 phong cách học và HS cần luân chuyển qua cả 3 góc,
HS được chia sẻ kết quả, được góp ý và hoàn thiện thì dạy theo góc mới tạo điều kiện để
HS tham gia ở mức độ cao, được học sâu với cảm giác thỏa mái
Số lượng HS trong mỗi lớp vừa phải, khoảng từ 25 - 30 HS thì mới thuận tiện choviệc di chuyển các góc
III,Áp dụng PPDH theo góc vào các bài dạy học chương 5 “Nhóm halogen” SGK Hóa
- Khái quát về nhóm halogen
- Vị trí, cấu hình electron lớp ngoài cùng,trạng thái tự nhiên, ứng dụng, phương phápđiều chế trong phòng thí nghiệm và trongcông nghiệp
Trang 21- Phản ứng oxi hoá khử.
- Tính chất hoá học cơ bản của clo là một phikim điển hình, có tính oxi hoá mạnh Bêncạnh đó clo còn thể hiện tính khử
c Vận dụng: Giải thích được nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường của clo
2 Kĩ năng: Rèn luyện cho HS
- Khả năng dự đoán, kiểm tra và kết luận về tính chất hóa học của clo
- Quan sát các thí nghiệm rút ra nhận xét
- Viết các phương trình hóa học minh hoạ tính chất hoá học và điều chế clo
3 Giáo dục tư tưởng đạo đức: Giáo dục cho HS
- Lòng say mê học tập, ý thức vươn lên chiếm lĩnh tri thức.
- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho HS.
Bảo vệ môi trường, giáo dục lối sống
II Phương pháp dạy học: Sử dụng kết hợp các phương pháp
- Học theo góc
- Phương pháp vấn đáp
Trang 22* Học sinh: SGK lớp 10 , bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học, được tìm hiểu kĩ vềphương pháp dạy học theo góc
sẽ tìm hiểu trong bài ngày hôm nay : bài 22 - Clo
Hoạt động 2 : Tìm hiểu về tính chất vật lý của clo
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung cần đạt Đồ dung và
+d Cl2/KK = 71/29
I Tính chất vật lý:
+ Ở điều kiệnthường, Clo là chấtkhí, màu vàng lục,mùi xốc, rất độc
dCl2/ kk = 71/29 >
chiếu, máy tính
Trang 23khối của clo so với
về khả năng tan trong
nước của clo?
+Tại sao sáng sớm mở
vòi nước máy lại thấy
mùi xốc.Đó là mùi của
chất gì?
→Clo nặng hơnkhông khí
+ HS: tan vừa phảitrong nước
1
→ Nặng hơn KK2,5 lần
+ Tan vừa phảitrong nước Clo tannhiều trong dungmôi hữu cơ
II Tính chất hóa học:
- Cấu hìnhelectron :1s22s22p63s23p5
- Lớp ngoài cùng có
* Các phiếu họctập
*GÓC “QUANSÁT’’:
- Máy vi tính,các mô vi thí
Trang 24- Tại các góc HSphân công nhiệm vụnhóm trưởng thư kýtrong nhóm.
- Làm việc theo cặp,nhóm để tìm hiểunhiệm vụ của các góc
- Rút ra được nhậnxét và kết luận ghikết quả vào phiếu họctập
- HS luân chuyển quacác góc Kết quả củagóc cuối cùng ghivào bảng giấy A0
- Dán kết quả củanhóm tại góc tươngứng và kết quả ở góccuối cùng lên bảng
- Mỗi nhóm cử mộtđại diện lên bảng báocáo kết quả Cácnhóm còn lại cử mộtđại diện tương ứngtheo dõi so sánh với
7e → dễ nhận thêm1e : 2Cl + 2e→2Cl-
→ Clo là phi kim rấthoạt động, là chấtoxi hoá mạnh
- Độ âm điện củaclo (3,16) nhỏ hơn
độ âm điện của flo(3,98) và của oxi( 3,44), vì vậy trongcác hợp chất với oxi
và flo thì clo có sốoxi hoá dương (+1,+3, +5, +7), còntrong hợp chất vớicác nguyên tố khácclo có số oxi hoá âm
là (-1)
- Clo có thể tácdụng với kim loại,hidro, tác dụng với
H2O, dung dịchkiềm, tác dụng vớimuối của cáchalogen khác và tácdụng với các chấtkhử khác (SO2,FeCl2…)
2Na0+Cl20→2Na+Cl 1`
-nghiệm
- Phiếu học tậptrên giấy A4,A3, A0, bút dạ
*GÓC ‘PHÂNTÍCH’’
- SGK lớp 10
- Bút dạ, giấyA0, A3, A4
* GÓC ‘ÁPDỤNG’’:
- Bảng hỗ trợkiến thức
- Phiếu học tập
Trang 25Hướng dẫn HS
báo cáo kết quả
- Yêu cầu mỗi
kiến sau khi nghe
báo cáo Yêu cầu
bổ sung nếu thấy
- Đại diện nhóm lênbáo cáo kết quả hoạtđộng của nhóm mình
- Nhóm khác nêu câuhỏi, nhận xét, bổsung
- Theo dõi, đánh giá,
so sánh và sửa chữakết quả của nhóm saukhi giáo viên đã nêu
ý kiến hoàn thiện
H1 1
Cl2+2NaOH→NaCl 1
+NaCl+1O +
H2O
- Clo vừa thể hiệntính khử, vừa thểhiện tính oxi hoátrong các phản ứngvới H2O, kiềm
Hoạt động 4: Tìm hiểu về ứng dụng của clo
Trang 26- Tẩy độc khi xử lýnước thải.
- Tẩy trắng vải, sợi,giấy
-Sản xuất axitClohidric,Cloruavôi,
-Sản phẩm hữu cơchứa clo có thể dùnglàm thuốc bảo vệthực vật, chế tạochất dẻo, sợi tổnghợp, cao su tổnghợp, da giả
SGK, máy tính,máy chiếu
- Clo tồn tại ở dạnghợp chất
SGK, máy tính,máy chiếu
Trang 27Muối NaCl có trongnước biển và muối
mỏ, có trong khoáng
cacnalitKCl.MgCl2.6H2O và xinvinitNaCl.KCl
Hoạt động 6 : Tìm hiểu về điều chế clo Hoạt động của
GV Hoạt động của HS Nội dung cần đạt
Đồ dùng và thiết bị dạy học.
- Yêu cầu HS cho
thành Cl2
- HS trả lời
V Điều chế
- Nguyên tắc điềuchế clo là oxi hoáion Cl- thành Cl2
a Trong phòng thínghiệm
Cho axit HCl + Chấtoxi hoá mạnh
3 2 4
2 2 7
KClO MnO KMnO
Trang 28- Điện phân Natri
Clorua (nĩng chảy)
đ/ p
2 nc
1 NaCl Na Cl
2
- Điện phân dung
dịch NaCl cĩ màng ngăn
đ/ p
1 1 0 0
2 2 2 có m.n
2NaCl 2H O 2NaOH Cl H
Trang 29viết PTHH
Hoạt động 7: Củng cố - dặn dò
- GV khắc sâu kiến thức trọng tâm của bài là tính oxi hoá của clo
- Yêu cầu HS làm bài 1 đến 4 SGK trang 101
- Chuẩn bị bài Hiđro clorua - axit clohiđric
Bài 23: HIĐRO CLORUA – AXIT CLOHIĐRIC VÀ MUỐI CLORUA
- Điều chế HCl trong phòng thí nghiệm và trongcông nghiệp
- Tính chất và ứng dụng của một số muối clorua,nhận biết ion clorua
- Tính chất vật lý của axit clohiđric
- Phương pháp điều chế axit clohiđric trong phòng thí nghiệm và trong công nghiệp
- Tính chất vật lý, ứng dụng của một số muối clorua, phản ứng đặc trưng của ion clorua
b Hiểu được : Nguyên nhân tính axit và tính khử của HCl
- Axit HCl có tính axit mạnh
- Thang số oxi hoá của clo để từ đó hiểu được HCl có tính khử
c Vận dụng : Giải các bài tập hóa học có liên quan.
2 Kỹ năng : Rèn cho HS các kỹ năng
- Viết và cân bằng phương trình hóa học