Các loại động mạchĐộng mạch chun có thành phần chun ưu thế ở lớp áo giữa, là các động mạch lớn như động mạch chủ cùng các nhánh lớn và động mạch phổi.. Động mạch cơ là các động mạch nhỏ
Trang 1CẤU TRÚC ĐỘNG MẠCH,
HUYẾT ĐỘNG HỌC
&
SIÊU ÂM ĐỘNG MẠCH
Ts Bs Trần Công Đoàn
Trang 2Cấu trúc thành động mạch
Trang 3Cấu trúc thành động mạch
Lớp trong hay
lớp nội mạc (tunica intima) dày
0,15±0,07mm và dày dần lên theo tuổi
Trang 4Cấu trúc thành động mạch
Lớp giữa là lớp trung
mạc (tunica media) dày (0,5-1mm) Lớp giữa gồm nhiều lớp mỏng gọi là các đơn vị màng (lamellar unit) bao thành vòng kín đồng tâm quanh lòng mạch Mỗi đơn vị
màng gồm các tế bào
cơ trơn, sợi collagen, chất căn bản được kẹp giữa 2 màng chun
Trang 5Cấu trúc thành động mạch
-Lớp ngoài (adventitia)
mỏng là mô liên kết.
Trang 6Các loại động mạch
Động mạch chun có thành phần chun ưu thế ở lớp áo giữa, là các động mạch lớn như động mạch chủ cùng các nhánh lớn và động mạch phổi
Động mạch cơ là các động mạch nhỏ có đường kính khoảng 5mm, lớp áo giữa dày với thành phần cơ trơn chiếm ưu thế, chỉ có một ít sợi chun
Các động mạch nhỏ lớp trong mỏng, lớp giữa cũng mỏng, lớp ngoài dày hơn, chứa nhiều sợi collagen dọc trục mạch.
Trang 7Chức năng các loại động mạch
Các động mạch lớn có thành dày chứa nhiều sợi elastin, khả năng đàn hồi, chun giãn rất tốt để chứa lượng máu do tim co bóp tống vào, biến động năng thành thế năng dự trữ ở thành mạch, rồi đến thì tâm trương nó co lại biến thế năng thành động năng đẩy dòng máu đi tiếp
Các động mạch nhỏ cứng hơn, lớp giữa nhiều collagen, có chức năng điều hoà máu vào các mô, bằng cách co giãn cơ trơn, thay đổi kích thước lòng mạch
Mao mạch chỉ có một lớp tế bào nội mạc nằm trên màng nền, thích hợp cho trao đổi các chất một cách nhanh chóng.
Tĩnh mạch có thành mỏng, chủ yếu là mô liên kết thưa, có ít tế bào cơ trơn, có các van
Trang 8Động học dòng máu trong động mạch
Dòng máu không phải là chất lỏng thuần nhất mà có số lượng rất lớn các tế bào máu trong dòng chảy, nên mô tả cơ học dòng chảy của máu rất khó
Áp dụng các nguyên lý dòng chảy của chất lỏng vào nghiên cứu dòng chảy của dòng máu giúp hiểu được tính chất vật ma1uva2 những biến đổi sinh lý của dòng máu.
Trang 9Động học dòng máu
Chất lỏng cũng như chất rắn, chất khí đều cấu tạo từ các phần tử rất nhỏ Khi chất lỏng chuyển động, mỗi phần tử của chất lỏng sẽ chuyển động vàvạch ra một qũy đạo gọi là đường dòng
Trang 10Động học dòng máu
Tim co bóp tạo ra áp lực đẩy dòng máu chuyển động Mức độ chênh áp lực giữa đoạn trước và đoạn sau trong động mạch là động năng đẩy cho dòng máu chuyển động theo cây động mạch Độ chênh áp càng tăng thì vận tốc chuyển động của dòng máu càng nhanh
Trang 11Động học dòng máu
-Dòng chảy theo lớp: các đường dòng song vận tốc ổn định
-Dòng chảy rối: các đường dòng hỗn loạn, bắt chéo nhau, cuộn xoáy, thậm chí đảo ngược
Trang 12Động học dòng máu
-Lớp ở gần thành mạch có ma sát với thành mạch rất lớn, chuyển động chậm
-Lớp ở giữa động năng cao hơn, dòng chảy theo quán tính nên và có vận tốc cao hơn.
Trang 13Vận tốc trung bình của dòng máu
trong động mạch
Vận tốc trung bình của dòng máu:
-Trong động mạch chủ là 33cm/s
-Trong các động mạch lớn là 10-20cm/s
-Trong các mạch nhỏ là khoảng 5cm/s
-Trong các mao mạch vận tốc dòng máu chỉ là 0,03-0,05cm/s
Trang 14Siêu âm động mạch cho thấy:
-Hình thái, cấu trúc động mạch
-Các mảng vữa xơ
-Các vị trí giãn phình
-Các nơi hẹp tắc
-Đánh giá chức năng
-Theo dõi diễn biến của tổn thương.
Do đó mở ra những khả năng mới cho chẩn đóan và điều trị
Trang 15Hình ảnh cắt dọc động mạch
Trang 16Phổ màu với hai góc khác nhau của đầu do!
Trang 17Phổ màu động mạch cánh tay
Trang 18Phổ doppler động mạch cánh tay bình
thường
Trang 19Thay đổi phổ doppler khi mức độ hẹp
tăng lên