Phân tích cấu tạo của các câu trần thuật vừa tìm được câu trần thuật đơn 1.. Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo và sáng sủa.. Câu trần thuật đơn có từ “là”: Xác định C-
Trang 1Chủ đề:
Câu trần thuật đơn
Trang 2Ví dụ: (sgk 101)
1- Câu trần thuật đơn là gì?
“Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài Rồi, với điệu bộ khinh khỉnh, tôi mắng:
- Hức! Thông ngách sang nhà ta? Dễ nghe nhỉ!
Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được
Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi Đào tổ nông thì cho chết!
Tôi về, không một chút bận tâm.”
Đọan văn gồm mấy câu?
Mục đích của các câu?
9 câu
+ Câu 1,2,6,9: kể, tả, nêu ý kiến
+ Câu 3,5,8: bộc lộ cảm xúc
+ Câu 4: hỏi
+ Câu 7: cầu khiến
Câu trần thuật (câu kể) Câu cảm thán (câu cảm)
Câu nghi vấn (câu hỏi)
Câu cầu khiến (mệnh lệnh)
Trang 31 tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài.
2 tôi mắng
6 Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được
9 Tôi về, không một chút bận tâm.
Phân tích cấu tạo của các câu trần thuật
vừa tìm được
câu trần thuật đơn
1 Tôi / đã hếch răng lên, / xì một hơi rõ dài.
2 tôi / mắng
6 Chú mày / hôi như cú mèo thế này, / ta / nào chịu được
9 Tôi / về, không một chút bận tâm.
• Câu có một cặp C-V: câu 1, 2, 9
• Câu có hai cặp C-V: câu 6 câu trần thuật ghép
Trang 4* Ghi nhớ: (sgk/101)
Câu có một cụm C-V dùng để giới thiệu, tả, hoặc kể người ta gọi là câu trần thuật đơn.
Trang 52 Phân loại
Câu trần
thuật đơn có
không có từ “là”
2 loại
Trang 6* Đặc điểm:
a Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.
b Truyền thuyết là loại truyện dân gian kì ảo
c Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo và
sáng sủa.
d Dế Mèn trêu chị Cốc là dại.
a Câu trần thuật đơn có từ “là”:
Xác định C-V trong câu bốn câu trên?
a Bà đỡ Trần // là người huyện Đông Triều.
b Truyền thuyết // là loại truyện dân gian kì ào
c Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô // là một ngày trong trẻo và
sáng sủa.
d Dế Mèn trêu chị Cốc // là dại.
VN của các câu trên do những từ hoặc cụm từ
nào tạo thành?
- VN trong câu a,b,c: từ “là” + cụm DT
- VN trong câu d: từ “là”+ tính từ
Trang 7Chọn những từ hoặc cụm từ phủ định thích hợp cho sau đây
điền vào trước VN của các câu trên:
không, không phải, chưa, chưa phải?
a Bà đỡ Trần // là người huyện Đông Triều.
b Truyền thuyết // là loại truyện dân gian
c Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô // là một ngày trong trẻo và sáng sủa.
d Dế Mèn trêu chị Cốc // là dại.
không phải không phải
chưa phải
không phải
Nhận xét về cấu trúc phủ định?
=> Từ phủ định (không phải, chưa phải) + động từ tình thái + ‘‘là’’ + (danh từ hoặc cụm danh từ) hoặc
tính từ (cụm tính từ)
Trang 8* Ghi nhớ: (sgk/114)
Trong câu trần thuật đơn có từ ‘‘là’’ :
- Vị ngữ thường do từ ‘‘là’’ kết hợp với danh từ
(cụm danh từ) tạo thành.
Ngoài ra, tổ hợp giữa từ ‘‘là’’ với động từ (cụm động
từ) hoặc tính từ (cụm tính từ), cũng có thể làm vị ngữ.
- Khi vị ngữ biếu thị ý phủ định, nó kết hợp với các
cụm từ ‘‘không phải’’, ‘‘chưa phải’’.
Trang 9* Đặc điểm:
a Bức tranh này đẹp lắm.
b Chúng tôi tụ hội ở góc sân.
b Câu trần thuật đơn không có từ “là”:
Xác định C-V trong câu bốn câu trên?
a Bức tranh này // đẹp lắm.
b Chúng tôi // tụ hội ở góc sân.
VN của các câu trên do những từ hoặc cụm từ
nào tạo thành?
cụm TT
cụm ĐT
Trang 10Chọn những từ hoặc cụm từ phủ định thích hợp cho sau đây
điền vào trước VN của các câu trên:
không, không phải, chưa, chưa phải?
a Bức tranh này đẹp lắm.
b Chúng tôi tụ hội ở góc sân.
không / chưa / chẳng
không / chưa / chẳng
Nhận xét về cấu trúc phủ định?
=> Cấu trúc phủ định: từ phủ định (‘‘không’’,
‘‘chưa’’) kết hợp trực tiếp với cụm ĐT hoặc cụm TT.
Trang 11VỀ NHÀ 1 Học bài cũ:
2 Soạn bài: HDDT:
‘‘Lòng yêu nước’’