Bài 26: Cảm ứng ở động vật

I - KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT- Cảm ứng ở động vật là nhận biết và phản ứng trả lời lại các kích thích đó để đảm bảo cho sinh vật tồn tại và phát triển.. -Ở động vật có hệ thần kinh, p

Khí hậu trở lạnh.

Chim Sẻ xù lông giúp

giữ ấm cơ thể.

Sâu bọ phản ứng với

kích thích

I - KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT

- Cảm ứng ở động vật là nhận biết và phản ứng (trả lời) lại các kích thích đó để đảm bảo cho sinh vật tồn tại và phát triển

-Ở động vật có hệ thần kinh, phản xạ là một dạng điển hình của cảm ứng và được thực hiện nhờ cung phản xạ Cung phản xạ gồm:

+ Bộ phận tiếp nhận kích thích (thụ thể hoặc cơ quan thụ cảm).

+ Đường dẫn truyền vào (đường cảm giác) + Bộ phận phân tích và tổng hợp thông tin để quyết định hình thức và mức độ phản ứng (thần kinh trung

ương).

+ Bộ phận thực hiện phản ứng (cơ, tuyến…) + Đường dẫn truyền ra ( đường vận động).

(Gai nhọn)

Cơ tay

SƠ ĐỒ MỘT CUNG PHẢN XẠ

Bộ phận tiếp nhận

kích thích

Tác nhân kích

thích

 Một bạn lỡ chạm tay vào gai nhọn và có phản ứng rụt tay lại Hãy chỉ ra tác nhân kích thích, bộ phận tiếp nhận kích thích, bộ phận phân tích và tổng hợp thông tin, bộ phận thực hiện phản ứng của hiện tượng trên?

Bộ phận phân tích và tổng hợp thông tin

Bộ phận thực hiện

phản ứng

II - CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CHƯA CÓ TỔ

CHỨC THẦN KINH

- Động vật đơn bào, chưa có tổ chức thần kinh, chúng

phản ứng lại các kích thích bằng chuyển động của cả

cơ thể hoặc co rút chất nguyên sinh

Ví dụ: Trùng roi bơi tới nơi giàu ánh sáng, trùng đế giày bơi tới nơi giàu Ôxi.

- Hệ thần kinh dạng lưới ở động vật có cơ thể đối xứng tỏa tròn thuộc nghành ruột khoang

1.Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh lưới:

III- CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC

THẦN KINH

Các tế bào thần kinh nằm rải rác trong cơ thể, liên hệ với nhau qua các sợi thần kinh  mạng lưới tế bào thần kinh

- Khi bị kích thích + Xuất hiện xung thần kinh lan tỏa khắp cơ thể làm toàn bộ cơ thể co lại và tiêu tốn nhiều năng lượng

Kích thích

Khi ta dùng một chiếc kim nhọn châm vào

thân thủy tức

3 CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ HỆ THẦN KINH

DẠNG CHUỖI HẠCH

- Thấy ở động vật có đối xứng 2 bên: Giun dẹp, Giun tròn, Chân khớp

Đỉa

Châu chấu

Bò cạp

+.Các tế bào thần kinh đã tập trung thành các hạch thần kinh Các hạch thần kinh nối với nhau bởi dây thần kinh tạo thành chuỗi hạch thần kinh nằm dọc theo chiều dài cơ thể

- Mỗi hạch thần kinh là một trung tâm điều khiển hoạt động của một vùng xác định trên cơ thể -> phản ứng chính xác hơn, tiết kiệm năng lượng hơn

Động vật

nguyên sinh

Ruột khoang

(thủy tức)

Chân Khớp

Nhóm động

vật Đặc điểm tổ chức TK

Hình thức cảm ứng Ưu, nhược điểm

Chưa có tổ chức thần kinh, Chuyển động cơ

thể bằng co rút chất nguyên sinh

Phản ứng chậm, thiếu chính xác, tốn nhiều năng lượng

Các tế bào thần kinh nằm rải rác trong cơ thể, liên hệ với nhau qua các sợi thần kinh

Phản ứng toàn thân

Phản ứng nhanh hơn, tiêu tốn năng lượng, thiếu chính xác.

Hệ thống hạch TK nằm dọc theo chiều dài cơ theo mỗi hạch điều khiển hoạt động của một vùng xác định

Phản ứng theo vùng

Phản ứng nhanh hơn,

đỡ tiêu tốn năng lượng,

chính xác hơn.

- Cảm ứng diễn ra nhanh,

dễ phát hiện.

- Mức độ, hình thức cảm ứng thay đổi tuỳ thuộc vào mức độ tổ chức của

hệ thần kinh.

- Cảm ứng diễn ra chậm, khó nhận biết.

- Chịu sự ảnh hưởng của các hoocmon.

ĐẶC ĐIỂM

- Co rút toàn cơ thể

- Các phản xạ (động vật

có hệ thần kinh)

- …

Biểu hiện bằng:

hướng nước…

trưởng và không sinh trưởng.

BIỂU HIỆN

CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CẢM ỨNG Ở THỰC VẬT

NỘI DUNG

SO SÁNH CẢM ỨNG Ở THỰC VẬT VÀ ĐỘNG VẬT