bài 37: sinh trưởng và phát triển ở động vật SH11 NC

- Phát triển của thực vật là toàn bộ những biến đổi diễn ra theo chu trình sống, bao gồm ba quá trình liên quan với nhau: Sinh trưởng, phân hóa và phát sinh hình thái tạo nên các cơ quan

- Sinh trưởng của thực vật là quá trình tăng về kích thước (chiều dài, bề mặt thể tích) của cơ thể do tăng số lượng

và kích thước của tế bào

- Ví dụ: Hạt lúa chỉ vài milimet, khi mọc thành cây lúa có thể cao hơn 1m

1 Kiểm tra bài cũ:

1 Sinh trưởng ở thực vật là gì?

Ví dụ?

Trả

lời:

2 Phát triển ở thực vật là gì? Ví dụ?

- Phát triển của thực vật là toàn bộ những biến đổi diễn ra theo chu trình sống, bao gồm ba quá trình liên quan với nhau: Sinh trưởng, phân hóa và phát sinh hình thái tạo nên các cơ quan (rễ, thân, lá, hoa, quả, hạt)

- Ví dụ: Ở thực vật có hoa có thể phân biệt các giai đoạn: phôi trong hạt, cây con sau khi hạt nảy mầm, cây trưởng thành và đâm hoa kết trái

Trả

lời:

B Sinh tr ởng và phát triển ở động vật

Bài 37 : Sinh tr ởng và phát triển ở động vật

I Kh¸i niÖm sinh tr ëng vµ ph¸t triÓn

1 Kh¸i niÖm sinh tr ëng:

Quan sát hình vẽ, kết hợp thông tin SGK hãy cho biết thế nào là sự sinh trưởng ở ĐV?

 Là sự gia tăng

kích thước, khối

lượng cơ thể

ĐV( cả ở mức độ

Tb, mô, cơ quan và

toàn bộ cơ thể)

Khoảng 3,5kg 50kg

VD1 : Ở người thân và chi sinh trưởng nhanh hơn đầu

đầu của thai nhi lúc 2-3 tháng tuổi dài bằng ½ cơ thể

đến 5 tháng dài =1/3 đến khi sinh dài =1/4 và đến tuổi

16-18 chỉ còn = 1/7 cơ thể

VD2 : ở người sinh trưởng nhanh nhất khi

thai đạt 4 tháng tuổi và tuổi dậy thì

VD3: Thạch sùng dài tối đa khoảng 10cm; trăn dài tới 10m Lợn Ỉ có khối lượng tối đa khoảng

40-60kg Lợn Đại Bạch đạt 40-450kg

Qua 3 ví dụ trên các em có nhận xét gì về đặc điểm của sinh trưởng?

* Đặc điểm:

quan khác nhau trong cơ thể diễn ra ko giống nhau Hay cùng 1 cơ quan nhưng

ở các giai đoạn khác nhau cũng sinh trưởng khác nhau

Tốc độ sinh trưởng cũng diễn ra ko đều ở các giai đoạn khác nhau Sinh trưởng tối đa của cơ thể động vật đạt

ở tuổi trưởng thành và tuỳ thuộc vào mỗi loài

nuôicó ứng dụng gì?

2 Kh¸i niÖm ph¸t triÓn:

.*

Quan sát hình vẽ, kết hợp thông tin

SGK hãy cho biết thế nào là sự

ph¸t triÓn ở ĐV ?

 Là quá trình biến đổi bao g ồ m sinh trưởng, phân hóa

( biệt hóa) TB, và phát sinh hình thái cơ quan và cơ thể

3 M ối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển

.*

Gữa sinh trưởng và phát triển có mối quan hệ với

nhau như thế nào?

 ST và PT liên quan mật thiết với nhau, bảo đảm

cho duy trì thế hệ của loài, thích ngi với điều kiện

sống

+ ST tạo tiền đề cho PT

+ PT làm thay đổi ST

4 Các giai đoạn sinh trưởng, phát triển của động vật.

a Giai đoạn phôi:

 Hãy quan sát

hình và cho biết

giai đoạn phôi

gồm những giai

đoạn nào và phân

tích các giai đoạn

đó?

Tính từ khi hợp tử hình thành đến giai đoạn mầm

cơ quan: Gồm các giai đoạn:

+ Phân cắt trứng

+ Phôi nang

+ Phôi vị

+ Mầm cơ quan

Phân cắt

trứng Htử, tuy hình dạng giống nhau nhưng khác nhau về sinh Từ hợp tử phân chia tạo nên phôi đa bào có Kt lớn hơn

hoá.

Ph ôi nang gồm 1 lớp Tb với các Tb khác nhau bao lấy xoang trung

tâm

Phôi vị hình thành 3 lá phôi khác nhau( lá phôi ngoài , trong

và giữa)

M ầm cơ quan từ 3 lá phôi sẽ biệt hoá tạo nên tất cả mô và cơ quan

của cơ thể

Sơ đồ sinh phát triển qua biến thái ở

bướm

Sơ đồ phát triển không qua biến thái ở người

b Giai đoạn hậu phôi:

Giai đoạn hậu phôi được tính từ khi nào, có mấy kiểu phát triển?

Tính từ khi con non sinh ra đến khi già

chết

+ Người ta phân biệt có 2 kiểu phát triển:

Phát triển không qua biến thái

Phát triển quan biến thái

II PHÁT TRIỂN KHÔNG QUA BIẾN THÁI

phát triển không qua biến thái ở người phát triển không qua biến thái ở

gà

 Qua hình ảnh em có nhận xét gì về đặc điểm của cơ thể mới sinh

ra ( nở ra) so với cơ thể trưởng thành?

Thế nào là phát triển không qua biến thái?

 Là giai đoạn phát triển hậu phôi Con non

mới nở ra đã giống con trưởng thành

 Có ở một số động vật ko xương sống và đa số ĐVCXS ( cá chim bò sát, ĐV có vú , người)

III PH ÁT TRIỂN QUA BIẾN THÁI

 Biến thái là gì? Có mấy kiểu biến thái?

BIẾN THÁI KHÔNG HOÀN TOÀN

BIẾN THÁI HOÀN TOÀN

Sơ đồ biến thái hoàn toàn ở ếch Sơ đồ biến thái không hoàn toàn ở

châu chấu

Qua hình ảnh kết hợp với SGK hoàn thành bảng sau

Biến thái hoàn toàn Đặc điểm

so sánh

Biến thái không hoàn toàn

Khái

niệm

Ví dụ

Là kiểu phát triển mà con non sinh ra có đặc điểm cấu tạo khác hoàn toàn so với con trưởng thành

Con non có nhiều đặc điểm giống con trưởng thành, nhưng để trở thành con trưởng thành phải trải qua nhiều lần lột xác.

VD: Châu chấu, tôm, cua, ve sầu…

+ sự phát triển qua biến thái ở ếch

Trứng→ nòng nọc (sống trong nước, mang ngoài đuôi bơi, chưa có chi, chưa có phổi ) thành ếch ( sống cạn,

hô hấp (da, phổi), chân nhảy)

+ Phát triển qua biến thái của bọ

cánh cứng, bướm, ruồi Muỗi…

Phương thức phát triển qua biến thái có ý nghĩa gì trong đời sống ĐV?

Sự phát triển qua biến thái mang tính thích nghi để duy trì sự tồn tại của loài với môi trường sống khác nhau- thức ăn – nhiệt độ - ánh sáng

VD: Sâu có bộ hàm thích nghi ăn trái cây

- Bướm có bộ vòi thích nghi hút nhựa, mật hoa

+ Sâu giai đoạn dinh dưỡng tích lũy chất cần cho biến thái

+ Bướm: Giai đoạn trưởng thành sinh dục→ đẻ

trứng- duy trì thế hệ của loài

Câu hỏi trắc nghiệm:

1 Các kiểu sinh tr ởng và phát triển ở động vật gồm:

A Sinh tr ởng, phát triển liên tục và không liên tục

B Sinh tr ởng, phát triển đồng đều và không đồng đều.

C Sinh tr ởng, phát triển có biến thái và không biến thái

D Sinh tr ởng, phát triển có biến thái hoàn toàn và biến thái không hoàn toàn.

2 Nhóm động vật nào sau đây sinh tr ởng và phát triển có biến thái hoàn

toàn:

A Cá, ếch nhái, chim B Bò sát, sâu bọ, chuột

C Muỗi, ruồi, châu chấu D Tằm dâu, ong, bọ cánh cứng.

3 Nhóm động vật sinh tr ởng và phát triển có biến thái không hoàn toàn:

A Châu chấu, ếch, rắn B Chuồn chuồn, tôm, cua

C Cá sấu, vịt, thằn lằn D Ruồi, muỗi, ong.

D

C

B Củng cố

7 chữ: loài sinh vật có biến thái hoàn toàn

Bài tập ô chữ

10 chữ Sự tăng

về kích th ớc và

khối l ợng đ ợ

gọi là

5 chữ: cấu trúc vừa

là đơn vị cấu tạo vừa

là đơn vị sinh sản

của cơ thể

T ế B à o

b ớm có hình thức biến thái:

H O à N T O à n

6 chữ: một loại

hoocmôn thực

vật kích thích

quả chóng chín.

trình thay

đổi bao gồm sinh tr ởng, phân hoá tế bào, hình thành cơ quan gọi là:

P H á T T R I ể n

6 chữ: ấu trùng trở thành châu chấu phải qua nhiều lần ……

L ộ T X á c

11 chữ: tên của

hoocmon ức chế thực

vật đ ợc viết tắt AAB

A X I T A B X I X I c

B I ế n t h

á I

*

Bài tập về nhà

Học bài trả lời các câu hỏi trong SGK Chuẩn bị bài tiếp theo