Để đẩy mạnh, nâng cao chất lượng thực hiện tổ chức đối thoại định kỳ tại nơi làm việc, em xin chọn đề tài: “ Vận dụng các hình thức đối thoại xã hội để nâng cao chất lượng đối thoại xã h
Trang 1Mục lục Trang
Lời mở đầu
1
1 Cơ sở lí luận đối thoại xã hội trong quan hệ lao
2 động tại doanh nghiệp
1.1 Một số khái niệm
2
1.2 Đặc điểm đối thoại xã hội
2
1.3 Vai trò của đối thoại xã hội
3
1.4 Các điều kiện đối thoại xã hội
4
1.5 Các hình thức đối thoại
4
1.5.1 Trao đổi thông tin
4
1.5.2 Tư vấn tham khảo
5
2 Thực trạng các hình thức đối thoại xã hội tại
5 công ty cổ phần may Việt Tiến
2.1 Lịch sử hình thành và phát triển của công ty
5 2.2 Thực trạng các hình thức đối thoại xã hội
7
tại công ty cổ phần may Việt Tiến
Trang 22.3 Đánh giá về hình thức đối thoại, thương lượng
9 tại Công ty May Việt Tiến
3 Một số khuyến nghị cải thiện hình thức đối
10
thoại tại công ty cổ phần may Việt Tiến
Danh mục tài liệu tham khảo
Lời mở đầu
Trong một xã hội công bằng và dân chủ như hiện tại, quyền con người càng được đề cao, không còn những sự bóc lột trong một môi trường làm việc được pháp luật bảo vệ như ở Việt Nam chúng ta Thực tế cho thấy, đối với quan hệ lao động
ở những quốc gia đang phát triển như Việt Nam, việc đối thoại không chỉ diễn ra trong môi trường của doanh nghiệp mà còn phát triển ở cả các cấp ngành, cấp địa phương và cấp quốc gia Chính vì vậy số lượng các cuộc đối thoại không ngừng tằn cả về chiều rộng và chiều sâu Năm 2016, thực hiện quy chế dân chủ tại nơi làm việc, các cấp công đoàn đã chủ động tham gia có hiệu quả xây dựng và thực hiện các quy chế dân chủ Hơn 23.000 đơn vị, doanh nghiệp xây dựng được quy chế dân chủ mới, sửa đổi và bổ sung trên 24.000 quy chế hiên hành, hơn 9.000 cuộc đối thoại định kì và hơn 400 cuộc đối thoại đột xuất trong tổ chức Thông qua các cuộc đối thoại, những vướng mắc, khó khăn, bức xúc của doanh nghiệp và người lao động đã được tập trung giải quyết Mặc dù kết quả bước đầu khá quan trọng
về tổ chức Hội nghị người lao động và đối thoại định kỳ tại nơi làm việc nhưng vẫn chưa được rộng rãi, chưa theo trình tự cụ thể Việc phát huy hệ thống chính trị trong chủ đạo, đôn đốc, giám sát, kiểm tra, xử phạt vi phạm, tổ chức đối thoại định kỳ
Trang 3tại nơi làm việc ở 1 số địa phương còn hạn chế, chưa nghiêm, còn giao khoán cho Công đoàn thực hiện Để đẩy mạnh, nâng cao chất lượng thực hiện tổ chức đối thoại định kỳ tại nơi làm
việc, em xin chọn đề tài: “ Vận dụng các hình thức đối thoại xã hội để nâng cao chất lượng đối thoại xã hội trong quan hệ lao động tại doanh nghiệp”
1
1, Cơ sở lí luận đối thoại xã hội trong quan hệ lao động tại doanh nghiệp.
1.1 Một số khái niệm:
- Trong bối cảnh của quá trình công nghiệp hóa gắn với
thuật ngữ “Industrial Relations” cho rằng: quan hệ lao động là một hệ thống bao gồm nhiều chủ thể tương tác lẫn nhau trong quá trình lao động sản xuất Các chủ thể này gồm các cá nhân đơn lẻ và cả các tổ chức đại diện của họ tồn tại trong hệ thống thứ bậc từ thấp đến cao Ngoài ra, còn có những chủ thể khác đóng vai trò hỗ trợ trên tập thể lao động.
- Tuy nhiên, với phạm vi nghiên cứu quan hệ lao động trong
tổ chức, khái niệm quan hệ lao động được hiểu như sau:
quan hệ lao động trong tổ chức là quan hệ giữa người sử dụng lao động và người lao động được thiết lập trong quá
Trang 4trình tương tác giữa người sử dugnj lao động và người lao động (hoặc tổ chức đại diện cho họ) trong tổ chức, hệ thống tương tác này thường diễn ra trong suốt quá trình từ khi hai bên hợp tác làm việc với nhau để đạt được lợi ích riêng của cá nhân người lao động, người sử dụng lao động
và mục tiêu chung của tổ chức Quan hệ này được thiết lập và vận hành trong khuôn khổ pháp luật của Nhà nước.
- Theo tổ chức Lao động quốc tế ILO: “Đối thoại xã hội bao gồm tất cả các hình thức thương lượng, tham khảo ý kiến hay đơn giản chỉ là sự trao đổi thông tin giữa đại diện chính phủ, đại diện người sử dụng lao động và đại diện người lao động về những vấn đề cùng quan tâm liên quan tới các chính sách kinh tế xã hội” Do đó đối thoại xã hội
sẽ giữ vai trò chủ chốt trong việc thực hiện mục tiêu của ILO về thúc đẩy các cơ hội cho người lao động có được làm việc trong điều kiện tự do, bình đẳng, an toàn và được tôn trọng nhân phẩm
1.2 Đặc điểm đối thoại xã hội:
- Một là, đối thoại xã hội là quá trình hợp tác, tự nguyện giữa các đối tác xã hội Sự hợp tác tự nguyện này thể hiện
ở chỗ các đối tác tự quyết định hình thức đối thoại, mức độ hợp tác với mỗi vấn đề mà các bên quan tâm Ví dụ, người
sử dụng lao động thông báo kế hoạch tăng ca trong tháng, hoặc người sử dụng lao động tham khảo ý kiến của người lao động về chính sách phúc lợi của công ty Hoặc về phía người lao động và đại diện của người lao động có thể thương lượng với người sử dụng lao động về điều kiện làm việc, môi trường làm việc…
2
- Hai là, đối thoại xã hội được hỗ trợ bởi một khung pháp lý tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình hoạt động hoặc đề
ra các quyết định thực hiện Khung pháp lý này được tạo bởi các chính sách, quy định của Nhà nước, các quy định, chính sách của doanh nghiệp, hay cam kết giữa các bên tham gia
Trang 5- Ba là, đối thoại xã hội là quá trình ủng hộ lẫn nhau của các đối tác xã hội Từ góc độ của Nhà nước, quá trình tham khảo ý kiến của các bên giúp xây dựng, hoàn chỉnh định hướng chính sách phù hợp với thực tế, tạo hành lang pháp
lý để vận hành quan hệ lao động Từ góc độ người sử dụng lao động, quá trình tham khảo ý kiến, thương lượng giúp xây dựng, hoàn thiện chính sách nhân lực của doanh nghiệp, giúp tạo điều kiện sử dụng có hiệu quả chi phí sử dụng nhân lực, giúp người lao động hài lòng, là điều kiện giúp quan hệ lao động phát triển lành mạnh Thông qua đối thoại, người sử dụng lao động và người lao động có thể biết và cùng nhau giải quyết các mâu thuẫn, bàn bạc, thảo luận trên tinh thần hợp tác
- Bốn là, đối thoại xã hội nhằm đưa ra các giải pháp phù hợp
mà cả hai bên đều chấp nhận, thể hiện thông qua kết quả của quá trình thông báo thông tin, tư vấn, tham khảo, thương lượng về các vấn đề mà các đối tác cùng quan tâm
1.3 Vai trò của đối thoại xã hội:
- Đối với người lao động: cơ hội để người lao động trình bày quan điểm, ý kiến, thắc mắc, nguyện vọng của họ đối với các vấn đề liên quan đến quyền và lợi ích, là một trong những cách để người lao động bảo vệ được quyền lợi của mình
- Đối với người sử dụng lao động: cơ sở để doanh nghiệp ổn định, phát triển sản xuất, góp phần làm giảm các mâu thuẫn xung đột lao động gây lãng phí Giúp tăng cường hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp thông qua việc tăng năng suất lao động Đối thoại xã hội còn là tiền
đề, cơ sở để xây dựng quan hệ lao động hài hoà, ổn định, tiến bộ tại doanh nghiệp, bởi đối thoại xã hội góp phần tạo môi trường làm việc thân thiện, thoải mái, khích lệ tinh thần làm việc của người lao động, góp phần phòng ngừa các tranh chấp, mâu thuẫn và thông qua kênh thông tin hai chiều để giải quyết nhiều thắc mắc, khiếu nại của người lao động, từ đó giúp giảm tỉ lệ thay thế lao động,
Trang 6tăng sự gắn bó giữa người lao động và người sử dụng lao động
3
- Đối với quan hệ lao động: đối thoại xã hội mang tính quyết định đến sự phát triển của quan hệ lao động Ngăn ngừa tranh chấp lao động, thúc đẩy sự ổn định và phát triển quan hệ lao động Đối thoại xã hội là cơ sở để thiết lập quan hệ lao động lành mạnh, đối thoại xã hội giúp hai bên
có thể đưa ra các quan điểm cá nhân về các chính sách, quy định trong tiền lương, phụ cấp, trợ cấp, bảo hiểm, điều kiện lao động, tiến hành thương lượng và đi tới thống nhất các ý kiến nhằm đảm bảo cân bằng quyền và lợi ích của
cả hai bên thông qua việc thương lượng đi đến kí kết hợp đồng lao động, thoả ước lao động tập thể
- Đối với xã hội: đối thoại xã hội là một trong những công cụ hữu hiệu góp phần điều chỉnh chính sách nhằm tiến tới công bằng xã hội và tăng hiệu quả kinh tế Bên cạnh đó, đối thoại xã hội cũng giúp giảm thiểu các xung đột lợi ích, giúp tăng tính ổn định của xã hội thông qua việc ngăn ngừa và giải quyết mâu thuẫn tranh chấp phát sinh giữa người lao động và người sử dụng lao động
1.4 Các điều kiện đối thoại xã hội:
- Các đối tác xã hội cần có ý thức tham gia đối thoại
- Các đối tác xã hội cần có năng lực đối thoại
- Cần có môi trường đối thoại thuận lợi được tạo bởi các cơ chế, hành lang pháp lý thông qua các quy định pháp luật liên quan tới đối thoại
1.5, Các hình thức đối thoại:
1.5.1 Trao đổi thông tin:
- Trao đổi thông tin là hình thức đối thoại xã hội được thực hiện khi một bên đối tác công bố, thông báo, đưa ra những thông tin mới có liên quan, tác động đến các bên đối tác khác, trong đó các đối tác nhận tin có nhiệm vụ thực hiện, phối hợp thực hiện
- Quy trình trao đổi thông tin:
Bước 1: Xác định thông tin cần trao đổi
Trang 7Bước 2: Xác định đối tượng trao đổi thông tin
Bước 3: Triển khai trao đổi thông tin
Bước 4: Sử dụng thông tin: đưa thông tin vừa được trao đổi vào sử dụng trong thực tế
4 1.5.2 Tư vấn tham khảo:
- Hình thức đối thoại xã hội được thực hiện khi một bên đối tác tư vấn, tham khảo ý kiến của các bên đối tác khác trước khi đưa ra một quyết định có liên quan đến các đối tác đó
- Quy trình tư vấn/ tham khảo
Bước 1: Xây dựng kế hoạch tư vấn/ tham khảo Để xây dựng được kế hoạch tư vấn/ tham khảo cần thực hiện các công việc chi tiết như: - Xác định vấn đề cần tư vấn/ tham khảo - Xác định đối tượng cần tư vấn/ tham khảo - Lựa chọn hình thức tư vấn/ tham khảo: Trực tiếp( Hội nghị, họp định kì, gặp gỡ trực tiếp), Gián tiếp( phiếu điều tra, hòm thư góp ý, thư điện tử) - Dự trù ngân sách triển khai kế hoạch tư vấn/ tham khảo
Bước 2: Triển khai thực hiện tư vấn/ tham khảo
Bước 3: Sử dụng thông tin trong tư vấn/tham khảo
Bước 4: Đánh giá kết quả tư vấn/ tham khảo
1.5.3 Thương lượng:
- Thương lượng là hình thức đối thoại được thực hiện khi đại diện của các bên đối tác cùng tham gia, thảo luận, thống nhất về các vấn đề liên quan trực tiếp đến họ, đề ra các biện pháp thực hiện các vấn đề đó, hoặc đạt được thoả thuận dẫn tới cam kết của các bên liên quan
- Quy trình:
Giai đoạn 1: Chuẩn bị thương lượng được thực hiện với mục đích chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho quá trình thương lượng, xác định mục tiêu thương lượng, xây dựng
kế hoạch thương lượng cũng như xác định rõ những hậu quả trong trường hợp thương lượng không thành công Giai đoạn 2: Tiến hành thương lượng: Giai đoạn này được
Trang 8thực hiện nhằm giúp các bên đưa ra những đề xuất, nhượng bộ lẫn nhau về vấn đề thương lượng trên cơ sở hiểu rõ quan điểm, lập trường của nhau
Giai đoạn 3: Kết thúc thương lượng: Giai đoạn này được thực hiện nhằm thống nhất lại những thoả thuận đã đạt đựoc cũng như văn bản hoá các kết quả đạt được
2, Thực trạng các hình thức đối thoại xã hội tại công ty
cổ phần may Việt Tiến
2.1 Lịch sử hình thành và phát triển của công ty
5
- Tên doanh nghiệp : Tổng công ty cổ phần may Việt Tiến
- Tên tiếng Anh : VIETTIEN GARMENT CORPORATION
- Tên viết tắt : VTEC
- Địa chỉ : 7 Lê Minh Xuân, Phường 7, Quận tân Bình, Thành
phố Hồ Chí Minh
- Điện thoại : (84-8) 38640800 – Fax : (84-8) 38645085
- Email : vtec@hcm.vnn.vn
- Người đại diện theo pháp luật : Ông Bùi Văn Tiến —
Chức danh : Tổng Giám Đốc
Lĩnh vực kinh doanh :
- Sản xuất quần áo các loại;
- Dịch vụ xuất nhập khẩu, vận chuyển giao nhận hàng hóa;
- Sản xuất và kinh doanh nguyên phụ liệu ngành may; máy móc phụ tùng và các thiết bị phục vụ ngành may công nghiệp; thiết bị điện âm thanh và ánh sáng
- Kinh doanh máy in, photocopy, thiết bị máy tính; các thiết
bị, phần mềm trong lĩnh vực máy vi tính và chuyển giao công nghệ; điện thoại, máy fax, hệ thống điện thoại bàn;
hệ thống điều hoà không khí và các phụ tùng (dân dụng
và công nghiệp); máy bơm gia dụng và công nghiệp;
- Kinh doanh cơ sở hạ tầng đầu tư tại khu công nghiệp;
- Đầu tư và kinh doanh tài chính;
- Kinh doanh các ngành nghề khác theo quy định của pháp luật
Tiêu chuẩn hệ thống :
Trang 9- Hệ thống quản lí chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001 –
2015, giấy chứng nhận số 38111312004, được cấp bởi Intertek
- Chứng nhận SA 8000, giấy chứng nhận : SA 591551, được cấp bởi BSI WRAP, giấy chứng nhận 4118, được cấp bởi tổ chức WRAP
- Tiêu chuẩn thực hành tốt 5S
- Tiền thân công ty một xí nghiệp may tư nhân “ Thái Bình Dương kỹ nghệ công ty” Tháng 5/1977 công ty được Bộ Công Nghiệp chấp nhận đổi tên thành Công ty may Việt Tiến Công ty chuyên sản xuất và kinh doanh hàng may mặc các loại, kinh doanh nguyên phụ liệu ngành may, kinh doanh thiết bị linh kiện phụ tùng ngành may, thiết bị điện,
âm thanh ánh sáng và dịch vụ giao nhận xuất nhập khẩu
6
- Từ năm 2008 - đến nay công tác quản trị, đầu tư mạnh vào cải thiện điều kiện làm việc và môi trường làm việc: nhà xưởng, nhà ăn, thư viện, y tế, sinh hoạt cộng đồng Tái cấu trúc từ bộ máy phòng ban, xí nghiệp Giai đoạn này cũng là giai đoạn Viettien đầu tư mạnh mẽ vào việc sử dụng máy móc thiết bị chuyên dùng hiện đại và áp dụng công nghệ tiên tiến đặc biệt là công nghệ LEAN Đây là công nghệ tạo nên sự đột phá về gia tăng năng suất lao động cho Viettien Đến 2015, toàn bộ các đơn vị trong hệ thống Viettien đã thực hiện theo công nghệ LEAN
- Toạ lạc tại trung tâm của các tỉnh thành phố lớn, Viettien House được thiết kế với vẻ riêng biệt, độc đáo, thân thiện
và trẻ trung Mặt tiền của cửa hàng được thể hiện bằng những ô cửa sổ lớn, trong suốt, kết hợp với màu xanh của thương hiệu, thu hút sự chú ý của người qua lại Cửa hàng trưng bày những bộ sưu tập mới nhất của tất cả các dòng sản phẩm từ môi trường công sở đến môi trường thư giãn, năng động
2.2 Thực trạng các hình thức đối thoại xã hội tại công ty
cổ phần may Việt Tiến
Trang 10Hiện tại, Công ty may Việt Tiến đang áp dụng các hình thức đối thoại sau: Hội nghị người lao động cấp công ty, gặp gỡ định
kỳ giữa công đoàn với ban giám đốc, gặp gỡ trao đổi trực tiếp giữa quản lý và người lao động, thương lượng ký thỏa ước lao động tập thể, thương lượng ký hợp đồng lao động
- Đại hội công nhân viên chức: Là hoạt động thường niên, tổ chức vào quý cuối cùng của năm Tham gia hội nghị có tổng giám đốc, giám đốc sản xuất, đại diện các nhà đầu tư
và đối tác, trưởng của các bộ phận trong khối văn phòng, nhà quản lý, ban chỉ huy công đoàn cơ sở Trong quá trình diễn ra đại hội, hai bên bàn bạc, thảo luận, trao đổi ý kiến
về các vấn đề như:
Các biện pháp để thúc đẩy phát triển sản xuất kinh doanh, tổ chức phong trào thi đua, thực hiện các chế
độ chính sách, các biện pháp bảo hộ lao động, cải thiện điều kiện làm việc, nâng cao thu nhập đời sống của công nhân
Cùng tham gia sửa đổi, bổ sung các quy chế quản lý
có liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của công nhân như: quy chế trả lương, trả thưởng, quy chế khen thưởng, kỷ luật, phúc lợi của công ty…
Xây dựng mới, sửa đổi, bổ sung các điều khoản trong thỏ ước lao động tập thể, hợp đồng lao động
7
Trực tiếp nói lên tâm tư, nguyện vọng của tập thể công nhân về các nội dung trong hợp đồng lao động: tiền lương, tiền thưởng, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi…
Giới thiệu các nhân có thành tích xuất sắc tham gia vào ban chỉ huy công đoàn cơ sở, vào ban lãnh đạo của công ty
- Gặp gỡ định kì giữa công đoàn và ban giám đốc: Vào thời gian qua đại diện ban chỉ huy công đoàn cơ sở đã trực tiếp tham gia đối thoại với ban giám đốc về việc tăng lương cho công nhân do đồng tiền bị mất giá, giá cả hàng hóa tăng cao, mức lương cũ không đủ để bù đắp những chi phí sinh