TRÀN KHÍ MÀNG PHỔI

TKMP là sự hiện diện của không khí trong khoang màng phổi, làm xẹp một phần hoặc toàn bộ phổi.. TKMP có thể xảy ra tự nhiên trên một người “hoàn toàn khỏe mạnh”, hoặc trên người có bện

TRÀN KHÍ MÀNG PHỔI

ThS Lê Khắc Bảo

Bộ môn Nội – ĐHYD – TPHCM Khoa Hô hấp – BVCR

A KHÁI NiỆM TRÀN KHÍ MÀNG PHỔI

(TKMP)

1 TKMP là sự hiện diện của không khí trong

khoang màng phổi, làm xẹp một phần hoặc toàn bộ phổi

2 TKMP có thể xảy ra tự nhiên trên một người

“hoàn toàn khỏe mạnh”, hoặc trên người có bệnh lý phổi trước đó

3 TKMP cũng có thể xảy ra sau chấn thương

hoặc sau tai biến thủ thuật

KHÍ TRONG KHOANG MÀNG PHỔI  XẸP PHỔI

KHÍ CÓ THỂ NHIỀU HAY ÍT GÂY XẸP PHỔI

MỘT PHẦN HAY TOÀN BỘ

VÌ SAO CÓ KHÍ TRONG KHOANG MÀNG PHỔI

NGUYÊN NHÂN TKMP TỰ NHIÊN

BN AIDS – Lao phổi

NGUYÊN NHÂN TKMP KHÔNG TỰ NHIÊN

– Đặt sonde tĩnh mạch trung tâm

– Thở máy

– Hồi sức hô hấp tuần hoàn

B CHẨN ĐOÁN TKMP

1 Dựa vào bệnh cảnh lâm sàng

2 Dựa vào các triệu chứng khám thực thể

3 Dựa vào hình ảnh X quang lồng ngực

BỆNH CẢNH LÂM SÀNG TKMP

 Nếu TKMP không do chấn thương đôi khi có thể không có triệu chứng gì

 Bệnh nhân than phiền:

– khó thở: có thể đột ngột hoặc tăng lên từ từ tùy tốc độ và mức độ TKMP

– đau ngực kiểu màng phổi, tăng khi hít sâu vào, khi ho, khi di chuyển

 Nếu là TKMP sau chấn thương hay thủ thuật, trước

đó thường có bệnh cảnh gợi ý rõ ràng

TRIỆU CHỨNG X QUANG

CHẨN ĐOÁN MỨC ĐỘ THEO ACCP

American College of Chest Physicans consensus 2001

 3 cm

CHẨN ĐOÁN MỨC ĐỘ THEO BTS

British Thoracic Society consensus 2003

> 2 cm

BỆNH CẢNH TKMP TỰ NHIÊN NGUYÊN PHÁT

 Xuất hiện “tự nhiên” không nguyên nhân bên dưới

 Thường “hay gặp” trên người trẻ khỏe mạnh

– Tần suất nam = 7,4/10 5 người/năm

– Tần suất nữ = 1,2/10 5 người/năm

 Đặc điểm:

– Người gầy & cao

– 10% có tiền căn gia đình

– Tỷ lệ hút thuốc lá cao

– Thường gặp nhất khoảng tuổi 20 - 25

 Lâm sàng:

– Trước đó hoàn toàn khỏe

mạnh

– Thường xảy ra khi đang nghỉ

ngơi hoặc sau một gắng sức

C CÁC BIỆN PHÁP XỬ TRÍ TKMP

Theo dõi đơn thuần

Đặt ống dẫn lưu

Phẫu thuật Talcage

KHI NÀO XƠ HOÁ - PHẪU THUẬT

 TKMP tái phát: lần hai hoặc ba

 TKMP lần đầu không đáp ứng điều trị dẫn lưu

 TKMP hai bên

 TKMP trên BN làm nghề nghiệp nguy cơ cao:

– Thợ lặn

– Phi công, phi hành đoàn

– Cư trú quá xa cơ sở y tế

DỤNG CỤ

CHỌC HÚT KHÍ & ĐẶT ỐNG DẪN LƯU

VỊ TRÍ CHỌC HÚT KHÍ

CHUẨN BỊ CHỖ CHỌC

SÁT TRÙNG DA

GÂY TÊ

LUỒN KIM

gentle gift of Marc Noppen Brussels

HÚT ĐƠN GIẢN

DẪN LƯU QUA VAN HEMLICH

KẾT LUẬN

1) TKMP là sự hiện diện của khí trong khoang màng

phổi

2) TKMP có thể là tự nhiên, tư phát hay thứ phát hoặc

sau chấn thương, do thầy thuốc gây ra