BỌ XÍT DÀI HẠI LÚA

các đặc tính sinh trưởng phát triển, hình thái của bọ xít dài. biện pháp phòng trừ

BÀI THẢO LUẬN

MÔN: CÔN TRÙNG NÔNG NGHIỆP

CHỦ ĐỀ: BỌ XÍT DÀI HẠI LÚA

Hình thái Tập tính và quy luật phát sinh gây hại

Biện pháp phòng trừ

ĐẶT VẤN ĐỀ

Lúa là một trong năm loại cây lương thực chính của thế giới, cùng với ngô, lúa mì, sắn và khoai tây

Với điều kiện khí hậu nhiệt đới như ở nước ta rất

thuận lợi cho cây lúa sinh trưởng phát triển, nhưng đây cũng là điều kiện để sâu bệnh phá hoại lúa

Một trong những loài sâu phá hại cây lúa ở nước ta hiện nay là bọ xít dài Nó là một trong những đối

tượng gây hại trên lúa và một số cây trồng khác

NỘI DUNG

1 Phân loại

• Bọ xít dài( bọ xít hôi) -

Leptocorisa varicornis Fabr

hay Leptocorisa acuta Thunb.

• Họ bọ xít mép - Coreidea

• Bộ cánh nửa - Hemiptera

• Trên thế giới có ở: Trung Quốc, Malaixia, Philippin, Java,

Ấn Độ, Châu Đại Dương

 hạt lúa bị lép trắng

 giảm sản lượng và phẩm chất

 hạt gạo bị gãy

 cơm ăn có vị đắng

 Mức độ gây hại

• Chúng gây hại cục bộ trên những diện tích trổ sớm

hoặc muộn so với đại trà

• Ở Nghệ An, diện tích bị hại là 850,2 ha_2008,

1191,4ha_2009, vụ Xuân 2010 là 115ha với mật độ 3- 5 con/ ㎡

• Đầu dài, 2 phiến cạnh của đầu nhô ra trước như dạng ngón tay

• Mắt kép, hình bán cầu, màu nâu đậm

• Râu đầu có 4 đốt, cuối đốt râu thứ nhất và mặt ngoài râu màu đen.

• Đốt thứ nhất : đốt thứ 2

là 3:2

• Đốt râu thứ 4 dài hơn độ dài đầu + mảnh lưng ngực trước

• Mảnh lưng ngực trước phía trước hẹp hơn phía sau

• Phần da cánh phía mép trước màu lục còn các phần khác màu nâu hạt chè, phần màng của cánh màu nâu đậm

• Mặt bụng màu xanh bạc, cuối ngọn và gốc đốt chày chân sau màu đen.

• Con cái và con đực phân biệt dễ dàng

 Con đực cuối đốt bụng tròn tù

 Ở cuối đốt bụng thứ 8 của con cái chẻ đôi

thành 2 phiến, giữa có một đường tuyến dọc

 Bọ xít non:

• Có màu vàng lục,

• Thân dài 13 - 14,6mm

• Mầm cánh rõ rệt kéo dài 2/3 đốt bụng thứ 3

 Trứng:

• Nhìn phía trên xuống có hình bầu dục, dài 1,2 mm

• Màu vàng nâu hoặc nâu hạt chè

 Vòng đời của bọ xít dài tb từ 31 - 37 ngày

 Thời gian ủ trứng là 5-8 ngày

 Thiếu trùng có 5 tuổi, thời gian phát triển của giai đoạn này từ 15-22 ngày

5 Tập tính và quy luật phát sinh gây hại

 Tập tính:

Khi trên ruộng chưa có lúa, con trưởng thành có thể sống trên cỏ dại và thường di chuyển vào

ruộng khi lúa trổ

Hoạt động mạnh vào sáng sớm và chiều tối

 Có xu tính yếu đối với ánh sáng

 Ưa mùi hôi của bã lá xoan + nước giải.

• Có tập tính qua đông và qua hè rõ rệt trên cỏ ven rừng, trong vườn, ruộng nhiều cỏ, lau sậy,

 Trứng bọ xít dài nở vào buổi sáng, sau khi nở ấu trùng tập trung quanh ổ trứng.

 Sau 2-3 giờ phân tán lên bông hay lá lúa non để chích hút nhựa

 Khi bị động, cả ấu trùng và thành trùng đều tiết ra mùi hôi.

 Con non buông mình rơi xuống đất trong khi con trưởng thành bay lên rất nhanh

 Con non và con trưởng thành thường tập trung trên

bông lúa, chích hút hạt lúa đang ngậm sữa

Quy luật phát sinh gây hại

Các giai đoạn ST & PT của bọ xít dài theo nhiệt độ

• Có liên quan tới nhiều yếu tố sinh thái và theo từng lứa trong năm( có thể có 6 lứa/ năm)

 Lứa 1: giữa t3, đầu t4 - cuối t4, đầu t5 => phá lúa chiêm xuân trỗ(đợt này kéo dài)

 Lứa 2: giữa đến cuối t5 - giữa t6 => mật độ bọ xít tương đối cao, phá lúa đại trà, diện rộng.

 Lứa 3: cuối t6 - đầu t7 => mật độ bọ xít khá cao gây thiệt hại nặng cho lúa xuân cấy muộn.

 Lứa 4: đầu, giữa t8 - giữa, cuối t9 => phá hại lúa mùa diện hẹp.

cao, phá hại lúa mùa đại trà, diện rộng => ảnh

hưởng lớn nhất đối với vụ mùa.

 Lứa 6: cuối t10 - giữa t11 => mật độ thấp và phần lớn bị chết, một số sống qua đông trên cỏ

6 Biện pháp phòng trừ

• Tiêu diệt bọ xít hôi qua đông và qua hè khi chúng co cụm bằng các biện pháp thủ công => hiệu quả cao, không ô nhiễm môi trường

• Vệ sinh đồng ruộng, diệt trừ cỏ dại và kí chủ phụ , nhất

là cỏ lồng vực làm mất nguồn thức ăn bổ sung của bọ xít

• Cấy lúa tập trung, đúng thời vụ trên từng khu

đồng lớn để có kế hoạch theo dõi, chủ động tổ

chức phòng trừ Có thể gieo cấy một số diện tích sớm để nhử bọ xít rồi

tiêu diệt

• Sử dụng các bó lá xoan ngâm nước giải một ngày, cắm lên các cọc bố trí quanh ruộng để tập trung tiêu diệt bọ xít

(vợt bắt hoặc phun thuốc)

• Các loài ong thuộc họ Scelionidae thường ký

sinh trứng bọ xít

• Nấm Beauveria bassiana gây hại cả con non lẫn con trưởng thành.

=> Có thể sử dụng các loài thiên địch này để

ngăn chặn sự phá hoại của bọ xít dài.

• Trong giai đoạn chín sữa, nếu mật độ 5 – 8 con/m2 cần tiến hành phun thuốc hoá học Dùng các loại thuốc Ofatox 400EC, Actara 25WP, Bassa, Mipen, Nitox, Midan.

KẾT LUẬN

Việc nghiên cứu đặc điểm sinh học, tập tính sinh

sống, sinh sản và quy luật phát sinh gây hại của bọ xít dài nói riêng và các loài sâu hại nói chung sẽ giúp

chúng ta tìm ra được biện pháp hạn chế và phòng trừ

sự phát sinh gây hại của chúng