Ren luyen nghiep vu su pham

Rèn luyện hoạt động giao tiếp và xử lí các tình huống giao tiếp với cộng đồng dân cư và các cơ quan Đoàn thể tại địa phương3.. Rèn luyện hoạt động giao tiếp và xử lí các tình huống giao

Trang 2

4 Rèn luyện hoạt động giao tiếp và xử lí các tình huống giao tiếp với cộng đồng dân cư và các cơ quan Đoàn thể tại địa phương

3 Rèn luyện hoạt động giao tiếp và xử lí các tình huống giao tiếp với phụ huynh học sinh

5 Rèn luyện hoạt động giao tiếp và xử lí các tình huống giao tiếp với đồng nghiệp

1 Giao tiếp và giao tiếp sư phạm

2 Rèn luyện hoạt động giao tiếp và xử lí các tình huống

sư phạm với học sinh

Trang 3

Rèn luyện kĩ năng giao tiếp và ứng xử sư phạm

1 Giao tiếp và giao tiếp sư phạm

1.1 Giao tiếp

a Khái niệm và chức năng của giao tiếp

- Giao tiếp là một nhu cầu quan trọng của con người sống trong xã

hội; là hình thức đặt trưng cho mối quan hệ giữa con người với con người, nảy sinh sự tiếp xúc tâm lí, biểu hiện ở các quá trình thông tin, hiểu biết, rung cảm, ảnh hưởng và tác động qua lại lẫn nhau; là hoạt đông trao đổi tư tưởng tình cảm,cảm xúc….bằng ngôn ngữ nhằm thiệt lập quan hệ, cộng tác giữa các thành viên trong xã hội;

là cách thể hiện mối quan hệ của một cá thể người với một hay nhiều người khác….

Tóm lại giao tiếp là một hiện tượng tâm lí – xã hội – ngôn ngữ

rất phức tạp nên khó có thể đưa ra một định nghĩa đầy đủ và

hoàn toàn thống nhất.

Trang 4

- Chức năng của giao tiếp (là một yếu tố không thể thiếu

của loài người) Nhờ đó con người có thể thoả mãn những

nhu cầu:

+ Nhu cầu thông tin và trao đổi kinh nghiệm sống.

+ Nhu cầu hợp tác, giúp đỡ nhau.

+ Nhu cầu thương yêu, thông cảm, chia sẽ vui buồn + Nhu cầu gần gũi, gắn bó với nhau để tránh nỗi cô đơn, cô độc.

+ Nhu cầu khẳng định tài năng đạo đức và uy tính trong sinh hoạt cộng đồng.

Phương tiện giao tiếp có thể là ngôn ngữ hoặc những yếu tố phi ngôn ngữ

Rèn luyện kĩ năng giao tiếp và ứng xử sư phạm ( tiếp theo)

Trang 5

+ Nhân vật giao tiếp ( thành phần giao tiếp )

b Các nhân tố giao tiếp

Đối thoại: hai hay nhiều người nói chuyện, trao đổi, bàn bạc với nhau.

Đơn thoại: một người nói chuyện cho nhiều người cùng nghe (diễn thuyết, phát thanh, báo cáo…)

Trong giao tiếp bằng chữ viết: một lá thư, một điện báo, fax, một bài báo….

( người viết ) ( người đọc )

+ Nhân vật giao tiếp ( thành phần giao tiếp )

Rèn luyện kĩ năng giao tiếp và ứng xử sư phạm ( tiếp theo )

Trang 6

+ Thực tế được nói tới (nội dung của ngôn bản trong giao tiếp )

Đó có thể là những yếu tố vật chất, những hiện tượng của tự nhiên, xã hội được người phát nhận thức hoặc những tư tưởng, tình cảm, những chuyện tưởng tượng của người phát Nội dung giao tiếp dài hay ngắn, sâu sắc hay hời hợt, có súc tích, đầy đủ hay không là do các nhân vật giao tiếp quyết định, có sự chi phối của hoàn cảnh giao tiếp.

Trang 7

+ Hoàn cảnh giao tiếp

Nếu hoàn cảnh giao tiếp thuận lợi, quá trình giao tiếp diễn ra trọn vẹn và đạt kết quả cao Ngược lại nếu hoàn cảnh giao tiếp có trở ngại, quá trình giao tiếp diễn ra không thể đạt kết quả như mong

muốn.

Hoàn cảnh giao tiếp có thể hiểu rất rộng: hoàn cảnh xã hội, tự nhiên, lịch sử, tâm lí chung của cộng đồng…

Hoàn cảnh giao tiếp có thể hiểu theo nghĩa hẹp hơn: tình huống giao tiếp hay ngữ cảnh

Trang 8

+ Hiệu quả giao tiếp

Việc giao tiếp bao giờ cũng nhằm đạt tới một đích nào đó.

Đích của ngôn bản, của sự giao tiếp bao gồm:

-Đích tác động về nhận thức: nhằm cung cấp cho người nghe,

người đọc một lượng thông tin nào đấy

-Đích tác động về tình cảm: nhằm chia sẽ những vui, buồn và

những cung bậc tình cảm rất đa dang, phong phú của con người.

-Đích tác động về hành động: nhằm làm người nghe, người đọc có

một hành dộng gì dù là nhỏ bé hay lớn lao.

-Hiệu quả của giao tiếp chình là mức độ đạt được đích giao tiếp

Có những giao tiếp nhận biết ngay hiệu quả, nhưng cũng có những cuộc giao tiếp hiệu quả sau một tời gian dài.

Trang 9

1.2 Giao tiếp sư phạm

a Giao tiếp sư phạm là gì?

Trong hoạt động nghề nghiệp giáo viên tất yếu sẽ có sự

giao tiếp với hs, với các đồng nghiệp, phụ huynh hs Đó là

sự tiếp xúc , bày tỏ trao đổi, truyền đạt, cảm thông…có nội dung liên quan đến hoạt động sư phạm Các giao tiếp xảy

ra trong những trường hợp như thế gọi là giao tiếp sư

phạm.

Trang 10

Giao tiếp sư phạm có hai dạng:

+ Kĩ năng sử dụng ngôn ngữ giao tiếp sư phạm + Kĩ năng giao tiếp sư phạm phi ngôn ngữ

Trong giao tiếp sư phạm điều cơ bản là cần thể hiện sự tôn trọng hs, giúp các em phát huy tính tích cực, chủ động để

tiếp thu tốt các tri thức và kĩ năng

Trang 11

b Vai trò của giáo viên trong giao tiếp sư phạm

Trong giao tiếp thông thường, mỗi cá nhân giao tiếp vừa là chủ thể vừa là đối tượng, thì trong giao tiếp sư phạm, giáo viên

thường đóng vai trò chủ thể Do đó trong cuộc thoại giáo viên thường là người:

Trang 12

c Các hình thức giao tiếp sư phạm

+ Giao tiếp giữa thầy và trò.

+ Giao tiếp giữa các đồng nghiệp với nhau.

+ Giao tiếp giữa giáo viên và phụ huynh hs.

Trang 13

1 3 Những chỉ dẫn về giao tiếp sư phạm

Nhân cách con người

a Những vấn đề chung

- Cách ứng xử trước tính huống “ có vấn đề ” của học sinh

+ Những yếu tố ảnh hưởng đến giao tiếp ứng xử

Trang 14

+ Những thuộc tính cần thiết cho sự ứng xử thành công

Năng lực quan sát đối tượng giúp gv nắm được hành vi của đối tượng

Kĩ năng biểu hiện những ý nghĩ, tình cảm, nhận thức của mình đối với người khác

Năng lực tự chủ trong các tình huống giao tiếp

+ Ứng xử trước tình huống “ có vấn đề ” của hs, ta nên:

Bình tĩnh, không phản ứng tức thì, không vội lên án hs

Cần tìm hiểu rõ căn nguyên và hoàn cảnh hành xử của các em

Trang 15

- Ngôn ngữ giao tiếp của nhà giáo

Giọng nói ấm áp, hấp dẫn hs,không nói lấp, nói ngọng….

Vốn từ phong phú, diễn đạt rõ ràng mạch lạc, dễ hiểu Trong giao tiếp với hs, gv nên:

Gọi đúng tên hs Thực sự quan tâm đến đối tượng giao tiếp,không giả tạo Lắng nghe và khích lệ, động viên các em nói lên những mong muốn, băng khoăn của mình

Biết thử đặt vào vị trí của hs để có sự đồng cảm,nhằm dễ thuyết phục hs

Khen ngợi một cách thành thực Không quát tháo và dùng những từ xúc phạm hs,không nên nhắc mãi những khuyết điểm của các em

Trang 16

-Về sự giao tiếp sư phạm

Không đối xử đơn điệu, cứng nhắc, máy móc, ép buộc cả lớp

Công bằng, không được thiên vị, phân biệt đối xử với hs

Nên chú ý đến tính hiếu động của trẻ, nhất là các em trai, nên có những hoạt động thư giản giữa giờ

Chú ý nhiều đến yếu tố phi ngôn ngữ ( giọng nói, tư thế, cách ăn mặc )

Trang 17

b Các trở ngại trong giao tiếp sư phạm

-Sự quá chênh lệch giữa người phát và người thu

-Về tâm lí: những chấn thương tình cảm, sự khác nhau về chính

kiến, xung đột, những định kiến về người khác

-Các trở ngại do môi trường ( TN&XH ): các kích thích thị giác

gây phân tán tư tưởng, nhiệt độ không khí quá cao, tiếng ồn từ

60 dến 100 đexiben làm cho thông tin tiếp thu sai lệch

Trang 18

2 Rèn luyện hoạt động giao tiếp và xử lí các tình huống sư phạm với học sinh

2.1 Rèn luyện hoạt động giao tiếp với học sinh

a/ Những đặc trưng trong phẩm chất cá nhân của người

Trang 19

- Cần có trình độc vấn chuẩn.

- Nắm được tất cả các phương pháp giảng dạy, vận dụng phối hợp một cách tốt nhất.

- Biết giao tiếp phi ngôn ngữ ( ánh mắt )

- Tự nhiên, chân thật, nhiệt tình, vui vẽ, niềm nỡ, dễ gần gũi.

Trang 20

- Nắm chắc những đặc điểm của từng học sinh(tên tuổi, hoàn cảnh gia đình, sức khỏe, quá trình học tập,…)

- Cố gắng hiểu biết càng nhiều về học sinh càng tốt bằng nhiều nguồn thông tin khác nhau

- Dành thời gian để nói chuyện cởi mở với từng hs hay từng nhóm nhỏ

- Nên tham gia các trò chơi giải trí, hoạt động thể thao, văn nghệ với các

em

Tất cả những yếu tố trên sẽ tạo một hình ảnh tốt đẹp về giáo viên và

làm cho các em tin tưởng giáo viên, từ đó các em sẽ có động cơ học tập tốt hơn và việc học của các em sẽ đạt được kết quả tốt đẹp hơn.

-Nên lưu ý là gv vừa cần bình đẳng với hs, vừa phải uốn nắn những hành

vi không tốt đẹp của hs.Cần giúp các em giữ được nội qui nhưng không xúc phạm đến nhân cách hs.

b/ Cách thiết lập những mối quan hệ cá nhân trong lớp

Trang 21

Cần gián tiếp làm cho hs trong cả lớp thấy được mối quan hệ giữa

gv và hs không bị ảnh hưởng bởi điểm số các em nhận được.

Cũng như người lớn, trẻ em cũng mong có bạn Những trẻ có

nhiều bạn cảm thấy sinh hoạt ở lớp đầy ý nghĩa nên cũng ham học hơn Còn hs ít hoặc không có bạn không cảm thấy như vậy.

Tất cả hs điều muốn mọi người đánh giá tốt về mình Vì vậy gv cần tôn trọng cá tính, hứng thú và tài lẽ của từng hs, cố gắng tạo điều kiện để mỗi hs được thực hiện điều em có khả năng nhất

c/ Làm cho mỗi hs tự tin hơn và tự hào về mình

Trang 22

2.2 Những điều cần quan tâm về kĩ năng giao tiếp với hs

a/ Kĩ năng làm quen với trẻ em lứa tuổi tiểu học

Ngay từ lần giao tiếp đầu, gv nên chuẩn bị cho mình một phong thái đàng hoàng:

-Ăn mặc tươm tất, gọn gàng, đẹp đẽ nhưng không diêm dúa càng tốt.

- Giọng nói diệu dàng, nhẹ nhàng, tránh quát nạt trẻ.

- Nét mặt vui tươi, thân thiện với thái độ trìu mến, ân cần, tránh không nên trừng mắt hay cau mày…

Trang 24

b/kĩ năng phân tích một tình huống sư phạm

Khi giao tiếp một tình huống sư phạm gv cần:

-Xác định được vai trò chủ thể của mình-xác định được đồi tượng là ai.

-Cần có sự ứng xử kịp thời

Để phân tích một tình huống sư phạm cần làm rõ:

-Những thành viên tham gia:là một hay nhiều người,họ có vai trò gì trong cuộc giao tiếp?

Bối cảnh sư phạm-tình huống:là môi trường sư phạm(ở trường,lớp) hay ở đâu?

-Những đặc điểm tâm lí,tính cách,thái độ của các thành viên

-Nguyên nhân sư phạm làm nảy sinh tình huống -Mục đích sư phạm được lựa chọn để ứng xử -Các biểu hiện cụ thể của ứng xử

Trang 25

c) Kĩ năng giải quyết một tình huống sư phạm

Người giáo viên có thể vận dụng phương pháp nhập vai để tập luyện:

• Cần đọc kỹ toàn bộ các chi tiết của một tình huống được nêu ra

• Rồi tự chọn một vai trong tình huống đó và diễn lại tình huống

• Đổi vai, nhận vai đối lập với vai vừa đóng

• Tự nhận biết các biểu hiện về nét mặt cử chỉ, lời nói của mình khi đóng

từng vai hoặc qua sự nhận xét, góp ý của bạn

• Quan sát người khác nhập vai

Một ứng xử sư phạm được hiểu là sự kết hợp của:

• Cách giải quyết trong suy nghĩ của nhà giáo dục

• Cách thể hiện phù hợp trên nét mặt, điệu bộ, cử chỉ, giọng nói và lời nói

• Cách chọn hành động để giải quyết tình huống đặt ra

Trang 26

2.3 Xử lí các tình huống sư phạm với học sinh

Việc giáo dục đòi hỏi phải có sự vận dụng cho

phù hợp với từng đối tượng chứ không phải máy móc rập khuôn Người giáo viên luôn luôn phải giải quyết các tình huống sư phạm đa dạng, sinh động, phong phú  do đó cần phải rèn luyện kĩ năng xử lí các tình huống sư phạm là điều hết sức cần thiết đối với giáo viên.

Trang 27

-GVCN nên có những cuộc gặp gỡ định kì với

PHHS để cùng phối hợp giáo dục hs.

- GV nên chuẩn bị nội dung gặp gỡ PHHS tương

đối toàn diện về những công việc cần phối hợp

để cùng PHHS giáo dục hs theo mục tiêu đào

tạo.

3 Rèn luyện hoạt động giao tiếp và xử lí các tình huống giao tiếp với phụ huynh học sinh

Trang 28

- Có thể xen ghép các loại việc sau đây trong những lần gặp gỡ tùy theo tiến trình năm học.

+ Tình hình cơ sở vật chất dạy và học ở lớp, điều

Trang 30

-Hoạt động của trường tiểu học gắn chặt với đời sống

của mỗi cộng đồng dân cư.Nhà trường có phát triển tốt đẹp, mạnh mẽ hay không, một phần phụ thuộc vào sự quan tâm, hỗ trợ của nhân dân ở xung quanh trường 

GV trong trường cần giữ mối quan hệ tốt đẹp với cộng đồng dân cư ở địa phương trường

- GV nên chú ý đảm bảo thực hiện đúng qui định, không nên làm điều gì khiến uy tính của mình trước cộng đồng dân cư bị giảm sút.

4 Rèn luyện hoạt động giao tiếp và xử lý các tình

huống giao tiếp với cộng đồng dân cư và các cơ quan

Đoàn thể tại địa phương.

a/ Rèn luyện hoạt động giao tiếp với cộng đồng dân cư:

Trang 31

-Trường tiểu học là một đơn vị giáo dục gắn bó rất

chặt chẽ với điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội ở địa phương.

-Là giáo viên, bạn cũng nên tham gia vào một hoạt

động xã hội, Đoàn thể nào đó ở địa phương mà bạn tham gia giảng dạy và nên giữ mối quan hệ tốt đẹp với chính quyền, Đoàn thể ở địa phương đó.Gương mẫu chấp hành, tôn trọng chính sách, chủ trương của chính quyền, Đoàn thể ở địa phương mà bạn công tác Đảm bảo uy tín nghề nghiệp đối với địa phương……

b/ Rèn luyện hoạt động giao tiếp với các cơ quan Đoàn thể tại địa phương

Trang 32

Gv nên giữ mối giao tiếp tốt với đồng nghiệp, tôn trọng đồng nghiệp để có sự hỗ trợ lẫn nhautrong việc giảng

dạy, chủ nhiệm.

+ Khi có những bất đồng về phương pháp giảng dạy, về cách giải quyết tình huống… cũng không nên thể hiện điều đó trước mặt hs mà nên trao đổi riêng.

+ Nên bàn bạc thống nhất các biện pháp sư phạm trước khi hướng dẫn hs thực hiện Không nên làm mất thể diện của đồng nghiệp trước mặt người khác nhất là trước mặt hs.

5 Rèn luyện hoạt động giao tiếp và xử lý các tình huống giao tiếp với đồng nghiệp

a/ Với đồng nghiệp ngang hàng

Trang 34

- Giáo viên phải giải quyết những tình huống liên

quan đến công việc giảng dạy, chủ nhiệm của mình Cũng có những tình huống sư phạm vượt quá khả năng hay thẩm quyền của mình thì giáo viên phải xin ý kiến của cấp trên chứ không nên tự giải quyết.

- Đối với đồng nghiệp có trách nhiệm quản lý cao

hơn, nên tôn trọng và chấp hành ý kiến chỉ đạo.

- Khi giáo viên có ý kiến không thống nhất, cũng

nên nhã nhặn trình bày thuyết phục bằng những tình hình cụ thể với lý lẽ khúc chiết.

b/ Với đồng nghiệp cao cấp hơn

Trang 35

-Với những người gv trẻ, cần động viên, khuyến khích

nhiệt tình của họ trong công viêc và cuộc sống.

- Với những người gv cao tuổi, có thâm niên công tác

cao, kinh nghiệm sống và nghề nghiệp dày dặn thì cần tôn trọng họ, tham khảo ý kiến của họ

- Đối với đồng nghiệp dưới quyền, tốt nhất là nên dẫn

dắt, chỉ bảo, khuyên răng, thuyết phục, hợp tác, giúp

đỡ hơn là quyền lực để áp đặt, bắt buộc họ.

c/ Với đồng nghiệp cấp dưới

Trang 38

1 2 5 6

3 4

CON SỐ MAY MẮN

7 8 9 10

Trang 41

Tình Huống 1

Trống báo giờ vào học, thầy Q dạy toán bước vào lớp 11A để thực hiện bài giảng của mình Bỗng thầy nhìn thấy trên bảng đen chữ "Q cún" viết khá to và đậm nét Thầy tái mặt và rất bực bội

Trang 42

Tình huống 2

Do va chạm xích mích, một số thanh niên ngoài trường đến chờ lúc tan học sẽ đến đánh một học sinh lớp bạn chủ nhiệm Vô tình biết

được thông tin này, bạn sẽ ứng xử thế nào?

1 Coi chuyện xích mích ngoài phạm vi nhà trường không phải là

trách nhiệm của mình, không có trách nhiệm giải quyết

2 Nhắc nhở học sinh, cần hòa giải mâu thuẫn với bạn và không được gây chuyện đánh nhau tại cổng trường

3 Yêu cầu học sinh lưu lại trường Cử lớp trưởng hoặc một bạn

trong lớpvề báo ngay cho gia đình đến đón bạn học sinh đó về báo cáo với bảo vệ trường giải tỏa đám thanh niên đó Nếu thấy có dấu hiệu còn có khả năng số người đó tìm cách đón đánh học sinh của lớp bạn thì báo cho công an địa phương nhờ can thiệp khi cần thiết.

Tiêu đề	Rèn luyện nghề nghiệp sư phạm
Trường học	Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Chuyên ngành	Giáo dục
Thể loại	Báo cáo
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	50
Dung lượng	4,81 MB