SKKN CHÀO cờ đầu TUẦN

Nhưng một điều mà bất cứ ai cũng phải biết, đó là ngoài ý nghĩa thiêng liêng của lễ chào cờ, trong tiết chào cờ cần phải đạt được hiệu quả giáo dục học sinh về ý thức đạo đức như đã nêu

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“TÍCH HỢP GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC – LỐI SỐNG CỦA HỌC SINH

VÀO GIỜ CHÀO CỜ ĐẦU TUẦN”



1 SỰ CẦN THIẾT, MỤC ĐÍCH CỦA VIỆC THỰC HIỆN SÁNG KIẾN:

“Khi nhìn lá cờ Tổ Quốc, hãy nhớ đến quê hương đất nước, hãy biết ghi nhớ đến công lao trời biển của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các anh hùng, liệt sĩ đã

hi sinh vì sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước Từ đó, hãy cố gắng phấn đấu học tập và rèn luyện để trở thành con ngoan, trò giỏi, cháu ngoan Bác Hồ, trở thành một công dân có ích cho xã hội, làm việc với tinh thần trách nhiệm cao hơn vì cộng đồng và vì sự phát triển trường tồn của đất nước”.

Đó chính là ý nghĩa của nghi thức chào cờ đầu tuần mà Nhà trường, Đoàn trường giáo dục đến học sinh thân yêu, những chủ nhân tương lai của đất nước Thế nhưng, một điều đáng quan tâm hiện nay là phần lớn học sinh không hứng thú với tiết chào cờ vì những nguyên nhân như:

+ Ngoài nghi thức thiêng liêng ra, đoàn trường chỉ nhận xét tình hình học tập

và rèn luyện đạo đức, thông báo kết quả Vấn đề đó như một điệp khúc mà tuần nào các em cũng được nghe

+ Học sinh sợ bị nhắc nhở dưới cờ vì vi phạm nội quy (Trước đây còn tình trạng đứng trước cờ)

+ Học sinh ngồi bên dưới chỉ nghe, tiếp thu một chiều, thụ động khiến học sinh

uể oải, nhàm chán, không khí nặng nề

+ Người phụ trách chương trình chào cờ ít hoặc không gây được sức thu hút, nói theo cách áp đặt vào nội quy, nguyên tắc, …

Nhưng một điều mà bất cứ ai cũng phải biết, đó là ngoài ý nghĩa thiêng liêng của lễ chào cờ, trong tiết chào cờ cần phải đạt được hiệu quả giáo dục học sinh về ý thức đạo đức như đã nêu ở trên Đặc biệt là khi đất nước ngày càng phát triển, xã hội ngày một văn minh, lại xuất hiện việc suy thoái về phẩm chất đạo đức, lối sống của một bộ phận giới trẻ, đặc biệt là học sinh, sinh viên, những người đang học tập và rèn luyện trong môi trường giáo dục Với những người làm nghề giáo, tình trạng ấy lại nhức nhối, âu lo, trăn trở biết nhường nào?

Tính cấp thiết và mục đích của sáng kiến : Tích hợp giáo dục đạo đức – lối sống của học sinh vào tiết chào cờ đầu tuần không ngoài mong muốn là đem lại

những giờ chào cờ đạt được hiệu quả đích thực của nó, góp phần quan trọng vào sự nghiệp trồng người, giúp học sinh có được những suy nghĩ, hành động đúng với đạo

lí ngàn đời của dân tộc, không sa vào những tệ nạn của xã hội Bên cạnh đó lại cải thiện được hiệu quả làm bài văn nghị luận xã hội cho học sinh Biện pháp tốt nhất đó

là biến lí thuyết thành thực tế, đưa thực tế đang diễn ra hàng ngày để các em thấy và hiểu thực tế cuộc sống là như thế nào, từ đó có cách ứng xử đúng đắn nhất

2 PHẠM VI ĐỀ TÀI

a Đối tượng nghiên cứu:

Với đề tài này, phạm vi nghiên cứu chỉ giới hạn ở hiệu quả thiết thực của tiết chào cờ ngoài phần nghi thức thiêng liêng, làm sao để học sinh có hứng thú hơn mỗi khi ngồi dưới cờ, thoải mái, không bị gò bó trong những khuôn mẫu vốn có Tạo cho học sinh sự năng động, hoạt bát, tích cực thảo luận, đóng góp ý kiến để tích lũy cho mình vốn sống hữu ích Không những vậy đề tài còn muốn đem lại cho các em những kiến thức trong đời sống thực tế xã hội để các em áp dụng vào bài văn nghị luận xã hội đạt kết quả cao

b Đối tượng tiếp nhận:

Sáng kiến Tích hợp giáo dục đạo đức – lối sống của học sinh vào tiết chào

cờ đầu tuần hướng tới đối tượng tiếp nhận là cán bộ Đoàn, học sinh trung học phổ

thông là chủ yếu Ngoài đối tượng chính là học sinh, người viết cũng mong muốn đưa sáng kiến này tới tay bạn bè đồng nghiệp để cùng nhau cải thiện chất lượng của tiết chào cờ, cải thiện cách nhìn, cách đánh giá về bộ môn văn phần nghị luận xã hội một cách tốt hơn

3 NỘI DUNG SÁNG KIẾN:

Sáng kiến kinh nghiệm: Tích hợp giáo dục đạo đức – lối sống của học sinh vào tiết chào cờ đầu tuần được chia làm 2 chương:

+ Chương I Phương pháp nghiên cứu đề tài, cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài

+ Chương II: Tích hợp giáo dục đạo đức – lối sống của học sinh vào tiết chào

cờ đầu tuần

Chương 1:

Phương pháp nghiên cứu đề tài, cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài.

1 Phương pháp nghiên cứu đề tài:

Khi đi vào tìm hiểu vấn đề này, mỗi người có một hướng tiếp cận riêng Trong khuôn khổ và phạm vi đề tài này tôi sử dụng một số phương pháp sau:

Từ thực tế giảng dạy và qua những năm tham gia công tác Đoàn thanh niên từ

thời học phổ thông, những năm trong trường Đại học … , người viết nhận thấy được thực tế vấn đề thông qua từng tiết chào cờ đầu tuần Từ việc phát vấn học sinh, tìm hiểu nguyên nhân vì sao các em thường “không thích” đến giờ chào cờ, vì sao trong một bài văn nghị luận xã hội các em lại lập luận một cách khô khan, thiếu lí lẽ, dẫn chứng thực tế, bài làm không mang tính sâu sắc

Thông qua việc tham khảo các tài liệu về công tác đoàn, các tờ báo mạng, báo giấy, các cuốn tạp chí, các tác phẩm như: “Quà tặng cuộc sống”, “Đắc nhân tâm”…

Học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp trong quá trình làm công tác Đoàn thanh niên

Từ thực tế cuộc sống, dư luận xã hội về phong cách sống của giới trẻ hiện nay

2 Cơ sở lí luận

a Theo Mục tiêu của công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ

2012 – 2017 của Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh là: Xây dựng lớp thanh

niên giàu lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, có bản lĩnh chính trị, ý thức chấp hành pháp luật, có tri thức, sức khoẻ, kỹ năng xã hội, năng lực chuyên môn, sống có văn hoá, nghĩa tình; nâng cao chất lượng tổ chức Đoàn, mở rộng mặt trận đoàn kết

tập hợp thanh niên; phát huy tiềm năng và tạo môi trường lành mạnh cho thanh niên

xung kích cùng toàn Đảng, toàn dân thực hiện thắng lợi công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, góp phần đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020.

b Theo phương hướng của công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm

kỳ 2012 – 2017 của Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh là:

- Tập trung giáo dục chủ nghĩa Mác - Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh; lý tưởng, đạo đức cách mạng; truyền thống, lịch sử dân tộc; bồi đắp niềm tin, văn hoá, đạo đức, lối sống, ý thức chấp hành pháp luật cho thanh thiếu nhi

- Khơi dậy, phát huy mạnh mẽ trí tuệ, sức trẻ, tinh thần xung kích của thanh niên trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng và đồng hành, hỗ trợ thanh niên lập thân, lâp nghiệp; tích cực giúp đỡ thanh niên yếu thế

- Xây dựng, củng cố tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vững mạnh với trọng tâm

là tổ chức cơ sở Đoàn; bảo đảm vai trò nòng cốt chính trị trong tổ chức và hoạt động của Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam và các tổ chức thành viên; tham gia mở rộng mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên

- Tích cực tham gia xây dựng Đảng và hệ thống chính trị; gia tăng số lượng và chất lượng đoàn viên ưu tú giới thiệu cho Đảng; chú trọng bồi dưỡng cán bộ trẻ giới thiệu nguồn cho Đảng, chính quyền và các đoàn thể

- Nêu cao trách nhiệm trong công tác thiếu nhi và phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, coi xây dựng Đội là xây dựng Đoàn trước một bước, nghiên cứu đổi mới các nội dung, phương thức tổ chức hoạt động thiếu nhi hấp dẫn, phù hợp với từng độ tuổi

- Tăng cường công tác quốc tế thanh niên; mở rộng, nâng cao hiệu quả các hoạt động đối ngoại; đẩy mạnh việc hướng dẫn, hỗ trợ thanh niên tham gia hội nhập quốc

tế và đoàn kết, tập hợp thanh niên Việt Nam ở ngoài nước

Khẩu hiệu hành động: Tuổi trẻ Việt Nam thi đua học tập, lao động, sáng tạo, xung kích, tình nguyện xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Đồng thời, theo phương thức giáo dục của Đoàn là đổi mới hình thức học tập chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cách thức quán triệt và triển khai nghị quyết của Đảng, của Đoàn; chú trọng giáo dục truyền thống, ý chí tự lực, tự cường, tự tôn dân tộc Phát huy vai trò tích cực của thanh niên trong việc kế thừa và phát triển các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, đi đầu trong việc tiếp thu những tinh hoa văn hóa nhân loại; đấu tranh bài trừ các hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan, văn hóa phẩm độc hại

Giáo dục đạo đức, lối sống, pháp luật và ý thức công dân cho thanh thiếu nhi,

cổ vũ tinh thần “Sống và làm việc theo pháp luật”, giúp cho thanh niên gương mẫu thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ công dân, tôn trọng quy ước cộng đồng, tuân thủ nội

quy, quy định của tổ chức Tích cực tham gia xây dựng môi trường xã hội lành mạnh cho sự phát triển toàn diện của tuổi trẻ; tăng cường đấu tranh phòng, chống vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội; nâng cao năng lực “tự đề kháng” của tuổi trẻ trước những hiện tượng suy thoái về đạo đức và lối sống; quan tâm gần gũi, động viên, cảm hoá giáo dục thanh thiếu nhi chậm tiến

Tăng cường tuyên truyền, giáo dục ý thức trách nhiệm và nghĩa vụ bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia và kiến thức quốc phòng, an ninh; chủ động cung cấp và định hướng thông tin để thanh niên hiểu rõ, chủ động và kiên quyết đấu tranh chống “Diễn biến hoà bình”, các âm mưu và hành động của các thế lực thù địch nhằm vào thanh thiếu niên; kịp thời dự báo, nắm chắc tình hình diễn biến tư tưởng, tâm trạng của các đối tượng thanh niên để tập hợp, phản ánh và đề nghị giải quyết kịp thời các vấn đề mới nảy sinh

c Bên cạnh đó, Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII đã phân tích và nhận định sâu sắc phương pháp giảng dạy ở nước ta thời gian qua còn chậm đổi mới, chưa phát huy được khả năng sáng tạo của người học và yêu cầu đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành lối tư duy sáng tạo ở người học

d Luật giáo dục nước CHXHCNVN trong điều 4 (yêu cầu về nội dung phương pháp giáo dục) cũng chỉ rõ: “Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực tự giác, chủ động, tư duy, sáng tạo ở người học, bồi dưỡng năng lực tự học, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên” (Luật giáo dục – trang 9 – 1998)

Từ cơ sở đó có thể thấy, việc giáo dục đạo đức – lối sống cho học sinh là tích cực, phát huy cao độ năng lực tìm tòi, sáng tạo từ học sinh Tuy nhiên cũng cần phải soi đường, định hướng đề các em có được cách tiếp cận dễ dàng hơn

3 Cơ sở thực tiễn:

a Trong những tiết chào cờ ở trường THPT nhiều năm nay thực tế đã có sự đổi mới đáng kể nhưng vẫn còn tồn đọng một số mặt hạn chế: Học sinh thụ động, không phát huy được năng lực vốn có trong giờ sinh hoạt dưới cờ hoặc ít có sự sáng tạo khi tiếp xúc một vấn đề đang xảy ra trong đời sống xã hội

b Hiện tượng ít tập trung suy nghĩ, ít tìm tòi ở học sinh phải được khắc phục dần qua những giờ sinh hoạt dưới cờ của cán bộ đoàn và cách tiếp thu của học sinh

c Hiện nay, các phong trào sinh hoạt tập thể được tổ chức rất nhiều nhưng các

em chưa nhận rõ được những mặt tích cực, bổ ích nên ít hoặc tham gia các phong trào chưa thật sự sôi nổi, nhiệt tình

d Khi sinh hoạt dưới cờ học sinh chỉ tiếp cận một chiều, hay không có điều kiện để thể hiện bản thân dẫn đến các em thường e ngại, rụt rè khi đứng trước nhiều người để thuyết trình hoặc phát biểu ý kiến

e Vận dụng những kiến thức đã tích lũy trong giờ chào cờ vào học tập còn yếu kém, đặc biệt là môn Ngữ văn khi yêu cầu các em làm bài nghị luận xã hội

Thực tiễn đó cho thấy, vấn đề bồi bổ kiến thức, rèn luyện kĩ năng sống – lao động – học tập cho học sinh là cấp thiết, cần phải được chú trọng và đề cao

Chương II:

Tích hợp giáo dục đạo đức – lối sống của học sinh vào tiết chào cờ đầu tuần

I Cách phân chia thời gian:

“Lí thuyết đi đôi với thực hành”, vậy làm sao để tích hợp một cách khoa học và

có hiệu quả đảm bảo thời gian trong một tiết chào cờ vừa nhận xét các mặt thi đua, kết quả thi đua, vừa giáo dục được đạo đức lối sống cho học sinh Để lí thuyết được đưa vào thực hành, người làm cán bộ Đoàn (Giáo viên làm công tác Đoàn – Đội) nên chia thời gian của giờ chào cờ ra từng mốc thời gian cụ thể như sau:

+ Mười phút đầu: Đây là thời gian để ổn định đội hình, đội ngũ và nhận xét các mặt rèn luyện cũng như thông báo kết quả thi đua Muốn ổn định nhanh đội hình, đội ngũ cần phải yêu cầu các chi đoàn lớp tập trung trước 2 phút khi chưa có hiệu lệnh trống Thời gian hai phút đó cần được thông qua và thống nhất với giáo viên chủ nhiệm

+ Năm phút tiếp theo: Đây là thời gian cán bộ đoàn đưa ra trọng tâm vấn đề giáo dục của giờ chào cờ Người điều hành lễ chào cờ (Giáo viên phụ trách công tác Đoàn – Đội) cần có cho mình một cuốn cẩm nang, cuốn cẩm nang ấy có thể đặt tên

“Mỗi tuần một câu chuyện” hay “Mỗi tuần một vấn đề” Vấn đề đưa ra giáo dục có thể thông qua một câu chuyện ngụ ngôn, một câu chuyện ngoài đời sống qua sách báo, những câu danh ngôn, thành ngữ, tục ngữ, ca dao…hoặc câu nói của những người nổi tiếng

+ Hai mươi lăm phút tiếp: Đây là thời gian để học sinh suy nghĩ, thảo luận và đưa ra ý kiến nhận xét, đánh giá của mình Điều quan trọng là phải cho tạo cho học sinh sự thoải mái, khuyến khích động viên các em tích cực tham gia trình bày ý kiến

+ Năm phút cuối: Cán bộ Đoàn đưa ra nhận xét về ý thức của học sinh trong quá trình thảo luận vấn đề Điều này cần sự nhẹ nhàng, tinh tế, đặc biệt là đối với những ý kiến chưa xác đáng của một số em, không nên phê bình thẳng những em đó

mà cần khuyên nhủ nhẹ nhàng, hướng các em lần sau có ý kiến đóng góp tích cực, đúng đắn hơn Cuối cùng, đưa ra ý nghĩa, bài học thực tiễn và yêu cầu các em tiếp thu một cách tích cực để từ đó có ý thức hơn trong lối sống và cách ứng xử của mình

II Nội dung giáo dục:

Giáo dục đạo đức – lối sống cho học sinh là một trong những nội dung hết sức quan trọng, đặc biệt là trong giai đoạn hiện, khi một số thanh thiếu niên bị suy thoái

về phẩm chất nhân cách của mình Giáo dục các em đi vào con đường tươi sáng, hợp với đạo lí ngàn đời của dân tộc là một việc làm cấp bách và cần một vòng tay liên kết, phối hợp chặt chẽ giữa gia đình – nhà trường – xã hội Giáo dục tập thể, giáo dục dưới cờ cũng là một hình thức đem lại những hiệu quả đáng khích lệ, tuy nhiên khi giáo dục dưới cờ cần chia ra những nội dung giáo dục rõ ràng Có thể chia theo cách sau:

1 Giáo dục về tư tưởng, đạo lí:

Giáo dục về tư tưởng đạo lí là nội dung quan trọng góp phần hoàn thiện phẩm chất nhân cách cho học sinh Quá trình giáo dục này phải đả thông cho học sinh những vấn đề tư tưởng, đạo lí trong cuộc đời gồm:

+ Mối quan hệ trong cuộc sống giữa con người với con người (cha / mẹ con,

vợ chồng, anh em và những người thân thuộc khác) Ở ngoài xã hội có các quan hệ trên, dưới, đơn vị, tình làng nghĩa xóm, thầy trò, bạn bè

+ Lí tưởng (lẽ sống)

+ Cách sống

+ Hoạt động sống

Muốn làm tốt công việc này, như đã nói, người cán bộ Đoàn phải chuẩn bị những mẫu chuyện, những câu danh ngôn, những câu nói của những nhân vật nổi tiếng hay ca dao, tục ngữ, thành ngữ… Tất nhiên, yêu cầu đặt ra là những mẫu

chuyện, câu danh ngôn… phải có nội dung giáo dục tư tưởng, đạo lí trong cuộc sống

Ví dụ với mẫu chuyện: Hoa Hồng Tặng Mẹ

Anh dừng lại tại tiệm bán hoa để gửi hoa tặng cho mẹ anh qua đường bưu điện Mẹ anh sống cách chỗ anh khoảng 300 km Khi bước ra khỏi xe, anh thấy một

bé gái đang đứng khóc bên vỉa hè Anh đến và hỏi tại sao nó khóc.

- Cháu muốn mua một hoa hồng để tặng cho mẹ cháu- nó nức nở- nhưng cháu chỉ có

75 xu trong khi giá một hoa hồng đến 2 đô la.

Anh mỉm cười và nói với nó:

- Đến đây, chú sẽ mua cho cháu.

Anh liền mua cho cô bé và đặt một đoá hồng để tặng cho mẹ anh Xong xuôi, anh hỏi

cô bé có cần đi nhờ xe về nhà không Nó vui mừng nhìn anh trả lời:

- Dạ, chú cho cháu đi nhờ tới nhà mẹ cháu.

Rồi nó chỉ đường cho anh lái tới một nghĩa trang, nơi có một phần mộ vừa mới đắp

Nó chỉ ngôi mộ và nói :

- Đây là nhà của mẹ cháu.

Nói xong nó ân cần đặt nhánh hoa hồng lên mộ.

Tức thì anh quay lại tiệm hoa, huỷ bỏ dịch vụ gửi hoa vừa rồi và mua một bó hồng thật đẹp Suốt đêm đó, anh đã lái một mạch 300 km về nhà mẹ anh để trao tận tay bà

bó hoa.

(Quà tặng cuộc sống – Báo Tuổi trẻ)

Khi giáo viên (Cán bộ Đoàn) đã đọc xong câu chuyện “Hoa hồng tặng mẹ”,

cần đặt câu hỏi cho học sinh suy nghĩ, thảo luận Dạng câu hỏi có thể đặt ra cho câu chuyện này đó là:

- Bó hoa hồng có đẹp hay không?

- Tại sao khi cô bé đặt cành hoa hồng lên mộ của mẹ mình, anh thanh niên lại hủy bỏ dịch vụ gửi hoa và mua một bó hồng thật đẹp, vượt 300 km về nhà mẹ để trao tận tay bà bó hoa?

- Câu chuyện ấy có ý nghĩa gì đối với cuộc sống của mỗi chúng ta?

Mỗi câu hỏi được đặt ra, chúng ta sẽ được nghe nhiều câu trả lời của học sinh,

có thể câu trả lời hay, có thể câu trả lời chưa hay Ở đây, tôi không dùng “đúng” hay

“không đúng”, bởi như thế sẽ làm ảnh hưởng tâm lí cho học sinh trả lời “không

đúng” Nên khích lệ các em, không nên làm cho các em mất đi tự tin khi trả lời Tạo không khí thảo luận sôi nổi là điều không thể thiếu để các em có thêm sự phấn khích, hứng thú

Giáo viên (Cán bộ Đoàn) chốt lại ý nghĩa của câu chuyện: Trong quan niệm

của mọi người, hoa hồng là loài hoa tượng trưng cho tình yêu, đó không chỉ đơn thuần là tình yêu nam nữ, mà đó là tình yêu thương của con cái đối với ông bà, cha

mẹ, là tình cảm của anh,chị, em, bạn bè với nhau…Hoa hồng vốn đã đẹp nhưng nó sẽ đẹp hơn, có ý nghĩa hơn khi nó được ta trao tận tay người mình yêu thương và quý trọng Một bó hồng tặng mẹ, mẹ rất vui, nhưng vui hơn khi mẹ nhận nó từ tay con, bởi lúc đó mẹ được nhìn con mẹ trưởng thành, bởi con mẹ cũng là một bông hoa Ý nghĩa của câu chuyện là khuyên chúng ta hãy biết quan tâm tới cha mẹ bằng tình cảm chân thành, hãy gần gũi với cha mẹ nhiều hơn khi cha mẹ đang ở bên ta Vật chất tuy quý nhưng tinh thần là tài sản vô giá.

Hay như câu chuyện: Con Chẳng Nói Gì Cả!

Một thầy giáo lớn tuổi đã kể lại cuộc thi mà có lần ông được mời làm giám khảo Mục đích của cuộc thi là tìm xem đứa trẻ nào có lòng quan tâm đến người khác nhất Người đoạt giải cuộc thi này là một cậu bé mới bốn tuổi.

Gần nhà cậu bé có hai vợ chồng già luôn yêu thương và nương tựa lẫn nhau Cho đến một ngày kia khi bà cụ qua đời, ông cụ đau buồn khôn xiết Nhìn thấy ông cụ đau đớn, cậu bé đi qua nhà và leo vào ngồi trong lòng ông cụ, và cứ ngồi yên ở đó Khi

mẹ cậu bé hỏi cậu đã nói gì để an ủi ông cụ, cậu bé trả lời:

- Con chẳng nói gì cả, con chỉ giúp cho ông khóc được thôi mà.

Bài học rút ra cho học sinh ở câu chuyện này chính là cách các em quan tâm tới người khác Quan tâm tới người khác không chỉ dừng lại ở những lời nói động viên san sẽ, quan tâm tới người khác cần phải có cỏ hành động và đôi lúc lặng im để

họ được khóc, được nhẹ nhỏm tinh thần cũng là quan tâm vậy

Mỗi giờ chào cờ, một câu chuyện là mỗi phút các em phải suy ngẫm để tự hoàn thiện mình Nếu chỉ giáo dục bằng những lời nói mang tính áp đặt thì chúng ta đã làm cho các em mất đi việc tự suy nghĩ, tự nhận xét, tự chất vấn bản thân mình hay tự hoàn thiện phẩm chất, nhân cách của mình

Ngoài những mẫu chuyện, giáo viên (Cán bộ Đoàn) có thể thay đổi bằng

những câu danh ngôn, ca dao, tục ngữ, ngạn ngữ….Ví như: "Điều gì phải thì cố làm

cho kì được dù là điều phải nhỏ Điều gì trái thì hết sức tránh, dù là một điều trái nhỏ" Giáo viên (Cán bộ đoàn) cho học sinh phân tích thế nào là “điều phải”, “điều

trái”? Tại sao Bác lại nói "Điều gì phải thì cố làm cho kì được dù là điều phải nhỏ”

và “Điều gì trái thì hết sức tránh, dù là một điều trái nhỏ"?

+ Điều phải là những điều đúng, điều tốt, đúng với lẽ phải, đúng với quy luật, tốt với xã hội với mọi người, với tổ quốc, dân tộc

+ Điều trái là những điều xấu, sai trái, có hại đối với mọi người, với tổ quốc, với dân tộc

Lời dạy của Bác Hồ: Đối với điều phải, dù nhỏ, chúng ta phải cố sức làm cho

kì được, tuyệt đối không được có thái độ coi thường những điều nhỏ Bác cũng bảo chúng ta: đối với điều trái, dù nhỏ cũng phải hết sức tránh tức là đừng làm và tuyệt đối không được làm

Hay giáo dục học sinh đức tính cẩn thận qua câu nói của nhà văn Nam Cao như: " Sự cẩu thả trong bất cứ nghề gì cũng là một sự bất lương" Ở câu nói này Nam

Cao phê phán với một thái độ mạnh mẽ, dứt khoát: cẩu thả trong công việc là biểu hiện của thái độ vô trách nhiệm, của sự bất lương

Tóm lại, trong việc giáo dục tư tưởng đạo lí cho học sinh có rất nhiều tư liệu để giáo viên (Cán bộ Đoàn) sử dụng Trong khuôn khổ của sáng kiến kinh nghiệm, người viết chỉ có thể đưa ra một số ví dụ để minh họa Điều người viết muốn nhấn mạnh ở đây là giáo viên (Cán bộ Đoàn) khi sinh hoạt chuyển tải nội dung giáo dục trong từng lời nói phải có hồn để thu hút học sinh, phải hiểu được giáo dục tốt đạo lí cho học sinh là một trong những giải pháp để hạn chế đến mức thấp nhất việc tha hóa phẩm chất đang diễn ra nghiêm trọng của giới trẻ hiện nay

2 Giáo dục tác phong, lối sống

Tổ tiên bao đời của người Việt Nam ta đã dạy, mỗi người phải: “Học ăn, học

nói, học gói, học mở” Ăn thế nào cho có văn hoá? Nói thế nào cho lễ phép, lịch

thiệp? Gói, mở thế nào cho nó đẹp về hình thức, có ý nghĩa về nội dung? Đó chính là vấn đề nề nếp gia phong của gia đình, dòng tộc, có ảnh hưởng lớn đến xã hội Hay

“Cái răng, cái tóc là góc con người”, đó là cách đánh giá, bình phẩm con người của

nhân dân Thế nhưng, nhìn vào lớp trẻ ngày nay, biết bao người lớn phải ái ngại bởi những tác phong đi đứng, ăn mặc, nói năng, lối sống buông thả…Giáo dục tác phong lối sống cho các em chính là giáo dục cho các em kĩ năng sống tốt, sống có ích cho xã hội, cũng là hướng các em có những cách nhìn, cách đánh giá, nhận xét về các hiện tượng đang xảy ra trong đời sống xã hội Nói cách khác, đây là hình thức đưa các hiện tượng đời sống vào giáo dục ý thức cho học sinh

Để nội dung giáo dục này đạt được hiệu quả, những câu chuyện đau lòng xảy

ra trong thực tế sẽ có tác dụng đánh thẳng vào ý thức của các em Tai họa đau lòng khi một học sinh nghiện game online, hiện tượng “sống bám”, máu anh hùng nổi lên

vì một lời nói hay ánh mắt nhìn không thiện cảm, bạo lực học đường – một thực tế đau lòng, cách ăn mặc theo cái gọi là model của nam thanh nữ tú ngày nay, hay các tệ nạn xã hội như ma túy, sinh hoạt tình dục khi chưa đến tuổi thành niên… Đó là những vấn đề nóng cần phải khai sáng cho các em Một câu chuyện sau sẽ cảnh tỉnh những

học sinh đang lao vào cuộc sống của thế giới ảo, thế giới online: Rợn người kẻ giết

mẹ và em trai tại Quảng Trị

Ngày 7/8, tại thôn Nhĩ Trung, Gio Thành, Gio Linh (Quảng Trị), TAND tỉnh Quảng Trị đã mở phiên toà lưu động xét xử sơ thẩm vụ án giết mẹ và em trai tại Quảng Trị đối với bị cáo Trần Đình Tri (SN 1994, trú tại thôn Nhĩ Trung, xã Gio Thành, huyện Gio Linh).

Bị cáo Trần Đình Tri đã đang tâm xuống tay giết chết chính người mẹ đẻ và

em trai của mình Phiên toà này đã thu hút hàng nghìn người dân địa phương đến theo dõi với thái độ căm phẫn trước hành vi mất nhân tính của đối tượng

Theo kết quả điều tra đã xác định được vụ việc giết mẹ và em trai tại Quảng Trị diễn tiến như sau: Vào ngày 19/6, Trần Đình Tri đi chơi game ở thị trấn Gio Linh, đến khoảng 16h30 thì về nhà ở thôn Nhĩ Trung, xã Gio Thành Khi vào nhà, Tri lấy cơm ăn và lên gác 2 năm ngủ Khoảng 17h cùng ngày, bà Trần Thị Ánh (mẹ đẻ của Tri) đi làm về, biết Tri đang ngủ nên gọi dậy nói chuyện về việc Tri đã nghỉ học rồi mà không biết giúp đỡ cha mẹ, suốt ngày lêu lổng, chơi bời Không những không giúp bố mẹ mà Tri còn vác lúa trong nhà đi bán để chơi game.

Nói chuyện được khoảng 30 phút thì bà Ánh không nói nữa và gọi con trai út là Trần Đình Thành Luân, SN 2001 về tắm rửa và giúp mẹ một số việc lặt vặt Cũng lúc

này Tri từ trên gác đi xuống và bà Ánh nói tiếp: “Mi vác lúa đi bán có tiền rồi thì đi nhà khác mà ăn, đừng ăn trong nhà nữa” Nghe vậy Tri rất tức giận và nảy sinh ý định dùng dao thường gọt trái cây của gia đình để giết bà Ánh Lúc này Luân ở nhà nên Tri sai Luân ra quán mua dầu gội đầu để y có thời gian thực hiện ý định giết mẹ Nhưng do Luân đi mua dầu gội đầu về rất nhanh nên Tri không thực hiện được hành

vi phạm tội Ngay lúc đó Tri nảy sinh ý định giết Luân rồi giết bà Ánh.

Lúc này bà Ánh không giã đậu nữa mà quay mặt lại thì bất ngờ Tri dùng tay đẩy bà Ánh xuống nền bếp rồi dùng dao đâm một nhát vào bụng của bà Ánh Khi nghe bà Ánh kêu cứu, Tri tiếp tục đâm nhát thứ hai vào bên trái ngực, lúc này bà Ánh vẫn còn thở nên Trí đâm tiếp một nhát vào cổ và cắt liên tiếp 3 nhát vào cổ với mục đích giết chết bà Ánh nhanh hơn Khi thấy bà Ánh đã chết, Trí quay lại nhà bếp dùng khăn lau chùi các vết máu…

Phiên toà giết mẹ và em trai tại Quảng Trị kết thúc, phía dưới phòng xét xử, ông Trần Đình Trị và đứa con trai út lặng lẽ nuốt nước mắt với nỗi đau quá lớn của gia đình mình Bên trong và bên ngoài phiên toà xét xử, hàng nghìn người dân đến theo dõi phiên toà đã tỏ thái độ căm phẫn tột cùng trước tội ác ghê rợn của đứa con nghịch tử gây ra.

Một câu chuyện đau lòng như thế xảy ra do đâu? Kẻ giết người đã đền tội nhưng sẽ còn ai phải gánh chịu nỗi bất hạnh ấy? Họa của game online sẽ như thế nào khi người chơi không làm chủ được mình? Đó là những điều mà học sinh cần suy ngẫm

Hay như chuyện: “Giết nhau chỉ một cái nhìn” mà báo điện tử 2SAO.VN đã

đưa: Có vô vàn lý do lãng xẹt được các bạn trẻ hư hỏng đưa ra để có thể giết người

Và giết người chỉ vì nhìn nhau, thái độ không hay, thách thức nhau là một trong những nguyên nhân đầu tiên Đối tượng Huỳnh Ngọc Băng Đình (sinh năm 1990), quê ở Tiền Giang là một trong những ví dụ điển hình Trong một lần đi nhậu ở quán rượu, thấy Thạch Thanh Tùng có nhìn mình, nên Đình cảm thấy khó chịu và tức tối Anh chàng về rủ hai đối tượng nữa là Nguyễn Minh Trung và Trương Thiệu Vinh để đến xử "cái thằng nhìn tao ghê quá"

Sau đó cả nhóm đến chỗ Tùng đang nhậu, Nguyễn Minh Trung đã dùng dao đâm vào hông Nguyễn Hữu Quang Trung và tiếp đó đâm liên tiếp vào Thạch Thanh Tùng và Bé Tý Trung đã tử vong ngay trên đường đi cấp cứu.

Cuối cùng, Minh Trung đã phải lãnh án tử hình vì tội giết người, Băng Đình bị tù chung thân, và Trương Thiệu Vinh đã phải lĩnh mức án 2 năm tù giam Rất nhiều người đã không tin nổi mức độ "máu lạnh" của các sát thủ tuổi teen và tầm nhận thức không bằng một đứa trẻ lớp 1 của các đối tượng

Những tin tức, những mẫu chuyện đó xảy ra ngay xung quanh chúng ta, nó là bài học cụ thể để giáo dục các em Từ lời ăn, tiếng nói, từ cử chỉ hành động trong cuộc sống hàng ngày cần phải chú ý và chỉnh sửa “Không ai nắm tay được tối ngày”,

ai cũng có lúc này, lúc nọ, nhưng điều quan trọng là phải biết tu sửa để chính bản thân ngày càng hoàn thiện hơn Và trong mỗi trái tim, mỗi tâm hồn hơn hết phải có một sự

độ lượng, bao dung, tha thứ

Giới trẻ nói chung và học sinh, sinh viên nói riêng cần được giáo dục về tư tưởng đạo lí, tác phong, lối sống nhiều hơn nữa để các em có được một cách nhìn, một hướng đi đúng đắn cho tương lai của mình Xã hội quan tâm đã đành, song

những người làm nghề giáo dục phải gánh lấy trách nhiệm lớn lao Hướng cho các

em biết nhìn vào “ánh sáng” xa rời “bóng tối”, chỉ cho các em nét đẹp trong cách ăn mặc làm sao vừa hợp với thời đại, vừa giữ gìn được bản sắc dân tộc

3 Giáo dục ý thức nhìn nhận về những hiện tượng xảy ra trong đời sống:

Vấn đề về hiện tượng đời sống bao gồm nhiều nội dung, nhiều khía cạnh khác nhau đang từng ngày, từng giờ diễn ra xung quanh cuộc sống của chúng ta Để nói hết, viết hết tất cả các vấn đề là một điều rất khó Vì thế, trong bài viết này, người viết chọn hai vấn đề tương đối quan trọng để diễn giải cụ thể, đây cũng là hai vấn đề đang được dư luận xã hội đặc biệt quan tâm: Vấn đề môi trường, vấn đề tai nạn giao thông Trong thời gian sinh hoạt chào cờ, giáo viên có thể linh hoạt đưa ra những vấn đề khác để bàn luận và giáo dục học sinh

a Vấn đề môi trường:

Đây là vấn đề được quan tâm không chỉ của một quốc gia, một khu vực mà nó mang tính chất toàn cầu Mỗi quốc gia đều phải có trách nhiệm, chung tay hành động

để lấy lại những gì vốn có của tự nhiên Chống biến đổi khí hậu là việc làm cấp thiết Nói như thế không phải chỉ chú trọng vào những mặt lớn lao, có tầm cỡ mà chỉ cần

có một hành động, một việc làm nhỏ cũng sẽ góp phần làm cho môi trường sống của chúng ta được tốt đẹp hơn Hành động nhỏ gộp nó lại sẽ thành một việc làm lớn Trong tiết chào cờ, kể cho học sinh nghe hành động của một người khi ăn kẹo, bánh, hay trái cây người ấy sẽ làm gì với những mảnh rác còn lại trong tay khi gần họ không có thùng chứa rác? Hoặc giả thiết một trường hợp gần gũi hơn với cuộc sống hằng ngày của học sinh như: Khi các em đi chợ, túi đựng đồ của các em là một túi được làm từ tre nứa, từ cây cỏ và một loại túi ni lông tiện dụng, em sẽ chọn túi nào để đựng đồ? Vì sao? Đơn giản như thế thôi nhưng sẽ là tình huống để các em phải suy nghĩ và trả lời

Ngoài cách đặt câu hỏi tình huống, cán bộ đoàn có thể đọc cho các em nghe những bản tin, phóng sự về môi trường hay hậu quả của hiện tượng biến đổi khí hậu,

để từ những bản tin, phóng sự đó các em rút ra được nguyên nhân, giải pháp khắc phục và suy nghĩ, hành động của chính bản thân các em? Tin tức sau là một ví dụ:

“Biển gặm Mũi Cà Mau”

Đất Mũi Cà Mau luôn gắn liền với những câu chuyện đất sinh sôi, lấn dần ra biển Nhà thơ Xuân Diệu đã ví: "Mũi Cà Mau, mầm đất tươi non/ Mấy trăm đời lấn luôn ra biển".

Vậy mà, vài năm gần đây, biến đổi khí hậu làm biến đổi dòng chảy, biển “đổi tính” quay lại xô sóng dữ vào bờ Nguy cơ mất dần mũi Cà Mau ngày càng nghiêm trọng hơn Biểu tượng thiêng liêng Mũi Cà Mau đang bị thủy thần đe dọa nuốt chửng từng ngày.

Người dân Cà Mau có cụm từ “cây mắm đi trước cây đước theo sau” để chỉ quá trình lấn ra biển của vùng đất bồi lắng Cây mắm giữ vai trò tiên phong lấn ra biển Rễ mắm bám chặt vào đất, giữ phù sa, bồi lắng, tích tụ lâu ngày trở thành vùng đất mới Khi cây mắm hoàn thành sứ mệnh thì đến lượt cây đước theo sau để “khẳng định chủ quyền” của đất liền Một thời gian, rừng phòng hộ ven biển đã bị xâm phạm Thêm vào đó, khi xây dựng khu du lịch, người ta đã đưa cơ giới vào đào xới, lấy cát từ các bãi bồi lắng Điều này đã tác động xấu vào tiến trình diễn thế của tự