Giáo trình Định mức xây dựng

(NB) Giáo trình Định mức xây dựng trình bày định mức xây dựng; nhập môn định mức trong xây dựng; các phương pháp lập định mức hay dùng; hướng dẫn tra cứu và áp dụng định mức; đơn giá xây dựng công trình; những khái niệm chung về xây dựng công trình; phương pháp lập đơn giá xây dựng công trình.

PH N I Ầ

NH P MÔN Đ NH M C TRONG XÂY D NG Ậ Ị Ứ Ự

1. Các khái ni m c  b nệ ơ ả

1.1. M cứ

M c là s  lứ ố ượng các y u t  s n xu t c n ph i chi phí đ  t o ra m t s n ph m ho c sế ố ả ấ ầ ả ể ạ ộ ả ẩ ặ ố 

lượng s n ph m đả ẩ ượ ạc t o ra trong m t đ n v  lao đ ng.ộ ơ ị ộ

Y u t  s n xu t trong xây d ng c  th  là v t li u, nhân công, máy thi công.ế ố ả ấ ự ụ ể ậ ệ

Ví dụ: Đ  t o ra 1mể ạ 3 xây tường g ch  ng (8x8x19)cm, dày <=30cm, chi u cao <6m, v aạ ố ề ữ  

XM mác 75, m c hao phí các y u t  s n xu t:ứ ế ố ả ấ

­ 649 viên g ch  ng (8x8x19)cmạ ố

­ 0,21m3 v aữ

­ 1,7 ngày công b c 3,5/7 – nhóm 2ậ

­    0,03 ca máy tr n v a – dung tích 150 lít.ộ ữ1.2 Đ nh m cị ứ

Khi s n xu t phát tri n có s  trao đ i s n ph m trên c  s  ngang giá thì t ng ngả ấ ể ự ổ ả ẩ ơ ở ừ ườ ả  i s n

xu t cá bi t không th  l y m c riêng c a mình làm chu n mà ph i d a trên trình đ  s n xu tấ ệ ể ấ ứ ủ ẩ ả ự ộ ả ấ  

xã h i đ  đ nh ra m c chung ph n ánh độ ể ị ứ ả ược hao phí lao đ ng xã h i trung bình c n thi t choộ ộ ầ ế  

Đ nh m c k  thu t xây d ng là đ nh m c chi ti t đị ứ ỹ ậ ự ị ứ ế ược ch n làm c  s  đ  l p ra các Đ nhọ ơ ở ể ậ ị  

m c xây d ng khác.ứ ự

2. M c đích, nhi m v  và đ i tụ ệ ụ ố ượng c a công tác đ nh m củ ị ứ

2.1. M c đíchụ

­ Công tác đ nh m c nh m s  d ng ti t ki m các y u t  s n xu tị ứ ằ ử ụ ế ệ ế ố ả ấ

­ Nghiên c u và áp d ng các phứ ụ ương pháp s n xu t ti n b  đ  thúc đ y tăng năng su tả ấ ế ộ ể ẩ ấ  lao đ ng.ộ

­ Thông qua vi c áp d ng các đ nh m c, ngệ ụ ị ứ ườ ải s n xu t s  góp ph n đ nh hình hoá,ấ ẽ ầ ị  

th ng nh t hoá các quy trình s n xu t, c i ti n k  thu t không ng ng gi m chi phí s n xu t.ố ấ ả ấ ả ế ỹ ậ ừ ả ả ấ

2.2. Nhi m vệ ụ

­ L p ra Đ nh m c m i là thậ ị ứ ớ ước đo tiêu chu n năng su t lao đ ng trong t ng th i kẩ ấ ộ ừ ờ ỳ 

nh t đ nh.ấ ị

­ B  sung, s a đ i các đ nh m c hi n hành.ổ ử ổ ị ứ ệ

­ Nghiên c u phứ ương pháp s n xu t tiên ti n,ả ấ ế2.3. Đ i tố ượng

­ Các y u t  s n xu t (v t li u, nhân công, máy thi công). C  th  là hao phí v t li u; haoế ố ả ấ ậ ệ ụ ể ậ ệ  phí lao đ ng; hao phí th i gian s  d ng máy thi công đ  th c hi n vi c xây d ng công trìnhộ ờ ử ụ ể ự ệ ệ ự  

ph  thu c vào đ c đi m s n ph m, k  thu t và công ngh  đụ ộ ặ ể ả ẩ ỹ ậ ệ ược áp d ng, đi u ki n s n xu tụ ề ệ ả ấ  

và s  đi u hành thi công hay đi u hành s n xu t t i hi n trự ề ề ả ấ ạ ệ ường

­ Các phương pháp lao đ ng tiên ti n, các bi n pháp ti t ki m v t li u và phộ ế ệ ế ệ ậ ệ ương pháp sử 

d ng máy thi công hi u qu ụ ệ ả

3. Phương pháp nghiên c u công tác đ nh m cứ ị ứ

­ Ch n đ i t ọ ố ượ ng đ i di n ạ ệ

Ch n đ i tọ ố ượng đ i di nạ ệ    trình đ  trung bình tiên ti n trong đi u ki n ph  bi n. Tránhở ộ ế ề ệ ổ ế  

ch n các đ i tọ ố ượng gi i nh t ho c phỏ ấ ặ ương án t t nh t.ố ấ

­ Nghiên c u đ i t ứ ố ượ ng theo các b  ph n chia nh  c a nó ộ ậ ỏ ủ

Phương pháp này nh m nghiên c u sâu s c h n, lo i b  nh ng ph n th a, l c h uằ ứ ắ ơ ạ ỏ ữ ầ ừ ạ ậ  

nh m tiêu chu n hoá, h p lý hoá các quá trình s n xu t đ   nâng cao năng su t lao đ ng.ằ ẩ ợ ả ấ ể ấ ộ

Chia m t quá trình ho t đ ng nào đó thành các b  ph n (các ph n t ) theo m t trình tộ ạ ộ ộ ậ ầ ử ộ ự 

nh t đ nh r i đo trấ ị ồ ước th i gian th c hi n t ng ph n t  đờ ự ệ ừ ầ ử ược áp d ng r ng rãi trong các hụ ộ ệ 

th ng t  đ ng hoá, trong các c  ch  máy móc.ố ự ộ ơ ế

4 Phân lo i Đ nh m c theo m c đ  chi ti t và ph m vi s  d ngạ ị ứ ứ ộ ế ạ ử ụ

Đ nh m c chi ti tị ứ ế

Lo i đ nh m c này có th  là đ nh m c ph n vi c ho c đ nh m c chung cho 1 đ n v  s nạ ị ứ ể ị ứ ầ ệ ặ ị ứ ơ ị ả  

ph m nh ng đẩ ư ược tách ra theo các y u t  chi phí c a quá trình s n xu t: ế ố ủ ả ấ

      + Đ nh m c lao đ ngị ứ ộ

      + Đ nh m c s  d ng v t li uị ứ ử ụ ậ ệ

      + Đ nh m c th i gian s  d ng máy xây d ngị ứ ờ ử ụ ự

u đi m:

Ư ể  Ti n l i đ  khoán vi c, tr  công, c p v t li u…ệ ợ ể ệ ả ấ ậ ệ

Nh ượ c đi m: ể  Không thu n l i cho l p d  toán xây l p công trình, l p k  ho ch XDCB…ậ ợ ậ ự ắ ậ ế ạ

Đ nh m c d  toánị ứ ự

Đ nh m c d  toán g m 2 lo i:ị ứ ự ồ ạ

­ Đ nh m c d  toán cho t ng y u t  s n xu t ị ứ ự ừ ế ố ả ấ

­ Đ nh m c d  toán t ng h p:  ị ứ ự ổ ợ g m các đ nh m c d  toán v  v t li u, nhân công, máy thiồ ị ứ ự ề ậ ệ  công cho m t đ n v  s n ph m thích h p. ộ ơ ị ả ẩ ợ

Ví d : ụ  ĐMDTTH cho 1m3 Bê tông móng ≤250cm đá 1x2, v a bê tông mác 250, m c hao phíữ ứ  các y u t  s n xu t:ế ố ả ấ

Ư ể  Thu n l i cho l p d  toán xây l p công trình, l p k  ho ch XDCB…ậ ợ ậ ự ắ ậ ế ạ

Khuy t đi m: ế ể  Đôi khi ĐMDTTH không đáp  ng đứ ược yêu c u trong công tác đ u th u khiầ ấ ầ  

ngườ ự ầi d  th u c n xác đ nh nhanh và sát giá c a m t công trình là bao nhiêu. ầ ị ủ ộ

Đ nh m c m  r ngị ứ ở ộ

ĐMMR thu n l i cho vi c xác đ nh m t cách nhanh chóng và khá sát giá c a m t côngậ ợ ệ ị ộ ủ ộ  trình

ĐMMR thường có các lo i sau:ạ

­ Chi phí v t li u ch  y u cho 1 tri u đ ng giá tr  xây l p t ng lo i công trình (cho t ngậ ệ ủ ế ệ ồ ị ắ ừ ạ ừ  

BÀI 2 CÁC PH ƯƠ NG PHÁP L P Đ NH M C HAY DÙNG Ậ Ị Ứ

I. PHƯƠNG PHÁP QUAN SÁT T I HI N TRẠ Ệ ƯỜNG

N i dung và trình t  c a phộ ự ủ ương pháp này g m 5 n i dung chính nh  sau:ồ ộ ư

G m t  3 đ n 5 ngồ ừ ế ười, trong đó có 1 k  s  nhi u kinh nghi m làm nhóm trỹ ư ề ệ ưởng

1.2. Trang b  nh ng d ng c , thi t b  và nh ng bi u m u c n thi tị ữ ụ ụ ế ị ữ ể ẫ ầ ế

Camera (n u có th ); máy  nh; đ ng h  b m gi ; bi u m u chuyên dùng nh : phi u ch pế ể ả ồ ồ ấ ờ ể ẫ ư ế ụ  

nh đô th , phi u ch p  nh k t h p, phi u ch p  nh s , phi u b m gi  ch n l c, phi u quan

sát đa th i đi m, phi u quan sát hao phí v t li u, phi u đ c tính,…ờ ể ế ậ ệ ế ặ

1.3. Hu n luy n nghi p vấ ệ ệ ụ

­ K  thu t “ch p  nh”, b m gi , phi u đ c tính và thu lỹ ậ ụ ả ấ ờ ế ặ ượm thông tin

­ Nghiên c u phứ ương pháp tính đ nh m c lao đ ngị ứ ộ

­ Xác đ nh s  lị ố ượng các quan tr c và th i gian kh o sátắ ờ ả

 Phương pháp tính đ nh m c lao đ ngị ứ ộ : Phương pháp này được th  hi n   2 h  s  là ể ệ ở ệ ố Hệ 

s  chuy n đ n v  ố ể ơ ị và H  s  c  c u ệ ố ơ ấ

a. H  s  chuy n vệ ố ể ị: 

+ Đ t v n đ :  ặ ấ ề Khi quan sát thu th p s  li u theo các ph n t  chia nh  c a quá trìnhậ ố ệ ầ ử ỏ ủ  

s n xu t, nh ng khi ta trình bày đ nh m c đ  s  d ng thì tính cho m t đ n v   đo c a quá trìnhả ấ ư ị ứ ể ử ụ ộ ơ ị ủ  

s n xu t t ng h p. Đ n v  đo c a s n ph m ph n t  nhi u khi khác v i đ n v  đo c a quáả ấ ổ ợ ơ ị ủ ả ẩ ầ ử ề ớ ơ ị ủ  trình s n xu t t ng h p. Do đó c n ph i chuy n hao  phí lao đ ng cho m t đ n v  s n ph mả ấ ổ ợ ầ ả ể ộ ộ ơ ị ả ẩ  

ph n t  sang m t đ n v  s n ph m t ng h p. K t qu  chuy n đ i đ n v  có d ng nh  m t hầ ử ộ ơ ị ả ẩ ổ ợ ế ả ể ổ ơ ị ạ ư ộ ệ 

s  nên thố ường g i là h  s  chuy n đ n v ọ ệ ố ể ơ ị

+ Đ nh nghĩa:  ị H  s  chuy n đ n v  là s  lệ ố ể ơ ị ố ượng s n ph m ph n t  (ho c là s  lả ẩ ầ ử ặ ố ượ  ng

s n ph m c a QTSX đ n gi n) tính cho 1ĐVT c a QTSX t ng h p.ả ẩ ủ ơ ả ủ ổ ợ

Ví d :ụ  Đ  th c hi n 1 gói công vi c là m t sân đ  xe b ng bêtông nh a có di n tíchể ự ệ ệ ộ ể ằ ự ệ  10m x 50m = 500m2 người ta ph i th c hi n các ph n công vi c:ả ự ệ ầ ệ

1­ Xác đ nh kích thị ước và đ nh v  các v  trí c n thi t cho sân đ  xe, hao phí lao đ ngị ị ị ầ ế ể ộ  

T1 = 40người phút / sân đ  xe.ể

2­ Đào đ t móng th  công 225mấ ủ 3 đ t nguyên th , Tấ ổ 2 = 6,5 gi  công / mờ 3 Đ t t  nhiên.ấ ự3­ Đ  và đ m đ t c p ph i b ng máy, lao đ ng th  công h  tr  và hoàn thi n các l pổ ầ ấ ấ ố ằ ộ ủ ỗ ợ ệ ớ  

c p ph i theo thi t k  200mấ ố ế ế 3 , T3 = 1,5 gi  công / mờ 3

4­ R i bêtông nh a b ng máy, dày 5cm; lao đ ng th  công h  tr  hoàn thi n Tả ự ằ ộ ủ ỗ ợ ệ 4 = 0,50 

200 = 0,40(m3/m2sân) ; T3 = 1,5 gi  công/mờ 3 đ t c p ph iấ ấ ố

K4 = 1 ; T4 = 0,5 gi  công/mờ 3 bêtông nh a.ự

Hao phí lao đ ng đ  làm độ ể ược 1m2 sân bêtông nh a là:ự

b. H  s  c  c uệ ố ơ ấ : 

+ Đ t v n đ : ặ ấ ề  Người ta có th  x p các c u ki n ho c các s n ph m khác nhau đôiể ế ấ ệ ặ ả ẩ  chút vào m t lo i đ  gi m s  lộ ạ ể ả ố ượng các đ nh m c. Nh ng khi l y s  li u thì v n ph i kh oị ứ ư ấ ố ệ ẫ ả ả  sát t ng bi n lo i, t  đó rút ra đ nh m c chung cho m t lo i s n ph m. V n đ  là m i bi nừ ế ạ ừ ị ứ ộ ạ ả ẩ ấ ề ỗ ế  

lo i chi m m t t  l  bao nhiêu trong đ nh m c chung đó.ạ ế ộ ỷ ệ ị ứ

+ Đ nh nghĩa: ị  H  s  c  c u ph n  nh t  c a t ng bi n lo i tham gia vào tr  s  đ nhệ ố ơ ấ ả ả ỷ ủ ừ ế ạ ị ố ị  

m c chung cho m t lo i s n ph m.ứ ộ ạ ả ẩ

Ví d :ụ  Thi công móng bêtông c t thép c a m t h ng m c xây d ng c n dùng 10.000kgố ủ ộ ạ ụ ự ầ  thép tròn các lo i, trong đó:ạ

1­ Thép cu n d< 10mmộ : 3.500kg ; T1 = 16 gi  công/100kgờ

500

3  = 0,350 ; T1 = 16 gi  công/100kgờ

2­ Thép d≤ 18mm        : K2 = 

000.10

000

4  = 0,400 ; T2 = 9 gi  công/100kgờ

3­ Thép d> 18mm       : K3 = 

000.10

500

H = 16x0,35 + 9x0,4 + 7x0,25 = 10,95gi  công/100kgờ

2. Giai đo n quan sátạ

2.1. Ch n đ i tọ ố ượng c n kh o sátầ ả

C n chú ý đ m b o tính đ i di n c a đ i tầ ả ả ạ ệ ủ ố ượng được ch n quan sát.ọ

2.2. Ch n phọ ương pháp quan sát thu th p s  li uậ ố ệ

2.2.1. Gi i thi u các phớ ệ ương pháp quan sát và ph m vi s  d ngạ ử ụ

a. Có các cách phân lo i ph ạ ươ ng pháp quan sát nh  sau ư :

­ Theo tên g i hay cách th c ghi chép (Ch p  nh, b m gi ,….)ọ ứ ụ ả ấ ờ

­ Theo m c đích, yêu c u c a vi c l y s  li u.ụ ầ ủ ệ ấ ố ệ

Trong ph n này s  gi i thi u phầ ẽ ớ ệ ương pháp quan sát được phân lo i theo cách th  hai.ạ ứ  

Xu t phát t  m c đích yêu c u c a vi c thu nh p thông tin đ  l p đ nh m c m i c n 2 lo iấ ừ ụ ầ ủ ệ ậ ể ậ ị ứ ớ ầ ạ  thông tin có m c đích, yêu c u khác nhau. C  th  là:ụ ầ ụ ể

­ Nhóm A g m các thông tin yêu c u sát th c và chính xác đ n t ng chi ti t s n ph m,ồ ầ ự ế ừ ế ả ẩ  

đ n t ng thao tác đ  xác đ nh th i gian tác nghi p (Tế ừ ể ị ờ ệ tn), th i gian th c hi n các thao tác c aờ ự ệ ủ  máy xây d ng ho c xác đ nh s  lự ặ ị ố ượng v t li u c u thành s n ph m. Các tiêu chu n đ nh m cậ ệ ấ ả ẩ ẩ ị ứ  

lo i này yêu c u th  hi n b ng s  tuy t đ i v i đ  chính xác cao.ạ ầ ể ệ ằ ố ệ ố ớ ộ

­ Nhóm B g m các thông tin mà tính chính xác và sát th c c a nó không yêu c u theo sátồ ự ủ ầ  

t ng chi ti t, t ng s n ph m mà đòi h i tính đ i di n cho t ng lo i s n ph m, cho t ng nghừ ế ừ ả ầ ỏ ạ ệ ừ ạ ả ẩ ừ ề nghi p trong su t th i gian ca làm vi c và su t c  th i gian xây d ng công trình. Thông tinệ ố ờ ệ ố ả ờ ự  

lo i này cũng ph i ph n  nh đạ ả ả ả ược đi u ki n t  nhiên (đ a hình, th i ti t) c a đ a phề ệ ự ị ờ ế ủ ị ương đ tặ  công trình xây d ng.ự

Đ  thu th p các thông tin thu c nhóm A, thể ậ ộ ường dùng các phương pháp quan sát sau:

- Phương pháp b m gi  đ i v i các ph n t  liên h pấ ờ ố ớ ầ ử ợ

b. Các ph ươ ng pháp quan sát th ườ ng dùng đ  thu l ể ượ m thông tin thu c nhóm B ộ :

­ Phương pháp ch p  nh ngày làm vi c (ca làmvi c) (CANLV­CACLV)ụ ả ệ ệ

­ Phương pháp quan sát đa th i đi m (QSĐTĐ)ờ ể

­ Phương pháp mô ph ng.ỏ

2.2.2 Phương pháp b m giấ ờ

Khi mu n thu th p s  li u c a các thao tác làm vi c (c a máy xây d ng ho c ngố ậ ố ệ ủ ệ ủ ự ặ ười) cũng 

nh  kh o sát k  lư ả ỹ ưỡng t  m  m t công đo n s n xu t nào đó, yêu c u s  li u có đ  chính xácỉ ỉ ộ ạ ả ấ ầ ố ệ ộ  cao (có khi đ n 0,1 ho c 0,01 giây) thì các phế ặ ương pháp ch p  nh không đáp  ng đụ ả ứ ược. Do đó 

ph i dùng đ n các phả ế ương pháp b m gi  Có 3 phấ ờ ương pháp b m gi  thấ ờ ường dùng trong công tác đ nh m c.ị ứ

a Phương pháp B m gi  liên t c (BGLT)ấ ờ ụ

Phương pháp BGLT th c ch t là dùng ch p  nh ghi s  (CAS) nh ng có khác   ch : Nóự ấ ụ ả ố ư ở ỗ  không c n CAS toàn b  m t QTSX mà ch  ch n ra m t hay m t vài công đo n có s  c i ti nầ ộ ộ ỉ ọ ộ ộ ạ ự ả ế  hay đ t phá v  công ngh  đ  nghiên c u, ph  c p nh m thúc đ y tăng năng su t lao đ ng. Cóộ ề ệ ể ứ ổ ậ ằ ẩ ấ ộ  

th  hi u BGLT là quan tr c CAS nh ng có ch n l c và có đ  chính xác yêu c u   m c caoể ể ắ ư ọ ọ ộ ầ ở ứ  

h n.ơ

Gi ng nh  cách kh o sát đ i tố ư ả ố ượng c a m t s  lĩnh v c khoa h c khác (văn hoá, th  thao,ủ ộ ố ự ọ ể

…), trong công tác đ nh m c xây d ng cũng c n kh o sát theo cách đ c t  m t k  thu t hayị ứ ự ầ ả ặ ả ộ ỹ ậ  

m t công ngh  m u ch t nào đó c a công vi c đ  đ t ch t lộ ệ ấ ố ủ ệ ể ạ ấ ượng s n ph m cao và đào t oả ẩ ạ  

th  lành ngh ợ ề

b. Phương pháp b m gi  ch n l c (BGCL)ấ ờ ọ ọ

Phương pháp BGCL mang tính ch n l c cao: có th  ch  quan tr c riêng l  t ng ph n t  c aọ ọ ể ỉ ắ ẻ ừ ầ ử ủ  

m t QTSX và t m th i b  qua các ph n t  còn l i. Đ  chính xác c a vi c ghi s  li u có thộ ạ ờ ỏ ầ ử ạ ộ ủ ệ ố ệ ể 

đ t đạ ược đ n 0,01 giây, thế ường thì ch  yêu c u chính xác đ n 0,1 giây.ỉ ầ ế

Bi u m u GBCL và cách b m gi ể ẫ ấ ờ

B ng m u b m gi  ch n l c và cách ghi ả ẫ ấ ờ ọ ọ

13

14

15

16

1

7 18

19

20

21

- C t 1, 2, 3 : độ ược ghi nay đ  khi quan tr c. C  4 ph n t  ph i b m gi  đ  21 chu kủ ắ ả ầ ử ả ấ ờ ủ ỳ 

vì th i lờ ượng th c hi n m i ph n t  đ u < 1 phút.ự ệ ỗ ầ ử ề

- M i ph n t  trong 1 l n quan tr c thu đỗ ầ ử ầ ắ ược 1 dãy s ố

- C t 4 và c t 5 độ ộ ược tính toán và đi n vào dòng  ng v i t ng ph n t  khi “ch nh lý sề ứ ớ ừ ầ ử ỉ ơ 

b ”ộ-

c. Phương pháp b m gi  đ i v i các ph n t  liên h p (BGPTLH)ấ ờ ố ớ ầ ử ợ

Trong th c t  có m t vài QTSX g m các ph n t  di n bi n khá nhanh mà b ng các công cự ế ộ ồ ầ ử ễ ế ằ ụ 

đo th i gian  có trong tay không th  đo tr c ti p th i lờ ể ự ế ờ ượng th c hi n t ng ph n t  đự ệ ừ ầ ử ược mà 

ph i “n i ghép” m t s  ph n t  v i nhau thành m t ph n t  liên h p (PTLH) sao cho b ngả ố ộ ố ầ ử ớ ộ ầ ử ợ ằ  

đ ng h  thông thồ ồ ường có th  đo tr c ti p để ự ế ược th i lờ ượng c a t ng PTLH này.ủ ừ

c.1. Nguyên t c l p PTLHắ ậ

­ QTSX g m n ph n t  thì PTLH g m có (n­1) ph n t ồ ầ ử ồ ầ ử

­ Các ph n t  t o thành m t PTLH ph i xu t hi n k  ti p nhau.ầ ử ạ ộ ả ấ ệ ế ế

­ Có bao nhiêu ph n t  c n xác đ nh th i lầ ử ầ ị ờ ượng thì ph i l p bay nhiêu PTLH.ả ậ

c.2. L p các PTLHậ

“PTLH cho phép” là các PTLH đ c l p phù h p hoàn toàn v i các nguyên t c nêu   trên. ượ ậ ợ ớ ắ ở

Ví d : ụ M t QTSX g m 5 ph n t  a,b,c,d,e. Ph n t  liên h p A có th  l p:ộ ồ ầ ử ầ ử ợ ể ậ

A = a+b+c+d ho cặ A = b+c+d+e

B = b+c+d+e ho cặ B = c+d+e+a

“PTLH hi u d ng” ệ ụ  khi có đ ng h  chuyên dùng cho phép b m gi  cho vài ph n t  liênồ ồ ấ ờ ầ ử  

h p cho 1l n quan tr c. Ch ng h n ta có đ ng h  chuyên dùng c a hàng Longine có 3 kim,ợ ầ ắ ẳ ạ ồ ồ ủ  

b m gi  l n lấ ờ ầ ượt cho 3 đ i tố ượng riêng bi t trong 1 l n quan tr c thì có th  l p PTLH theoệ ầ ắ ể ậ  cách sau r t hi u d ng: rút ng n th i gian quan tr c, nh t là đ i v i công vi c ch  di n raấ ệ ụ ắ ờ ắ ấ ố ớ ệ ỉ ễ  trong kho ng th i gian h n h p.ả ờ ạ ẹ

Th c hi n quan tr c, đo tr c ti p th i lự ệ ắ ự ế ờ ượng th c hi n các ph n t  A,B,C,D.E.ự ệ ầ ử

Ví d :  ụ Trên c  s  th i lơ ở ờ ượng th c hi n các PTLH A,B,C,D,E đã đo đự ệ ược, ta th c hi n cácự ệ  phép tính:

Đ t S = (a+b+c+d+e), ta có:ặ

S = 

4

E D C B A

 = 

4

15181617

Th i lờ ượng th c hi n các ph n t :ự ệ ầ ử

* a = S – E (Đ  ý đ n PTLH E không ch a a)ể ế ứ

* b = S – D (Đ  ý đ n PTLH D không ch a b); t  đó suy raể ế ứ ừ

2.3. Xác đ nh kh i lị ố ượng quan sát (s  l n quan sát và t ng th i gian)ố ầ ổ ờ

 Xác đ nh kh i lị ố ượng quan sát thu s  li u :ố ệ

Kh o sát m t quá trình ng u nhiên (các quá trình thi công xây l p đả ộ ẫ ắ ược coi là các quá trình 

ng u nhiên) g m n ph n t , thẫ ồ ầ ử ường s  n là r t l n nên ngố ấ ớ ười ta ch n ra m t m u có N ph nọ ộ ẫ ầ  

t  N<< n đ  kh o sát, v a ti t ki m công s c v a đ m b o đử ể ả ừ ế ệ ứ ừ ả ả ược tính chính xác c n thi t. Doầ ế  

đó trước khi b t tay vào vi c quan sát c n ph i xác đ nh đắ ệ ầ ả ị ượ ố ầc s  l n quan sát c n thi t N (sầ ế ố 

N được g i là kích thọ ước m u) và c n bao nhiêu th i gian đ  th c hi n vi c đó.ẫ ầ ờ ể ự ệ ệ

B ng k t qu  kh o sát theo phả ế ả ả ương pháp nêu trên, người ta đã rút ra k t qu  s  l n quanế ả ố ầ  

N u QTSX đế ược kh o sát là quá trình chu k  thì sau khi sát đ nh đả ỳ ị ượ ố ầc s  l n kh o sát theoả  

b ng trên còn ph i xác đ nh xem m i l n kh o sát c n ph i thu s  li u (quan tr c) bao nhiêuả ả ị ỗ ầ ả ầ ả ố ệ ắ  chu k ỳ

B ng xác đ nh s  quan tr c c n thi t trong m i l n kh o sát ả ị ố ắ ầ ế ỗ ầ ả

Đ  dài  trung bình c a 1 chu kộ ủ ỳ 

S  chu k  c n thi t ph i quan sátố ỳ ầ ế ả  

3.  Giai đo n x  lý s  li u ạ ử ố ệ

Sau khi s  d ng phử ụ ương pháp b m gi  ta ti n hành ch nh lý các s  li u thu đấ ờ ế ỉ ố ệ ược. Giai 

đo n này g m có 3 bạ ồ ước:

Ch nh lý s  bỉ ơ ộ

Ch nh lý cho t ng l n quan sátỉ ừ ầ

Ch nh lý cho nhi u l n quan sátỉ ề ầ

3.1.  Ch nh lý s  bỉ ơ ộ

Ki m tra l i các dãy s  xem có s  nào quá đ c bi t do không th c hi n đúng đi u ki nể ạ ố ố ặ ệ ự ệ ề ệ  tiêu chu n không, ch ng h n có m t l n c n tr c ph i ch  đ i móc c u ki n vì c u ki nẩ ẳ ạ ộ ầ ầ ụ ả ờ ợ ấ ệ ấ ệ  không được chu n b  trẩ ị ước: không đúng ch ng lo i ho c đ t ngoài ph m vi làm vi c c a c nủ ạ ặ ặ ạ ệ ủ ầ  

Bước 1: S p x p dãy s  thu đắ ế ố ượ ừc t  nh  đ n l nỏ ế ớ

Bước 2: Tính toán h  s   n đ nh c a dãy s  Kệ ố ổ ị ủ ố ôđ

Kôđ = amax / amin

Trong đó:  Kôđ : H  s   n đ nh c a dãy sệ ố ổ ị ủ ố

amax : giá tr  l n nh t trong dãy s        ị ớ ấ ố

amin  : giá tr  bé nh t trong dãy sị ấ ố

Trường h p 1:ợ  N u Kế ôđ < 1,3 dãy s  thu đ c coi là h p lý và s  d ng cho tính toán ti p ố ượ ợ ử ụ ếtheo

Trường h p 2:ợ  N u 1,3 ≤ Kế ôđ < 2 ch nh lý dãy s  theo ph ng pháp tr  s  gi i h nỉ ố ươ ị ố ớ ạ

Xác đ nh tr  s  gi i h n trên c a dãy s  Aị ị ố ớ ạ ủ ố max:

Amax = atb + K(amax ­ amin)

N u aế max < Amax: giá tr  aị max được ch p nh n, ngấ ậ ượ ạc l i amax b  lo i ra kh i dãy s  Ti p t c ị ạ ỏ ố ế ụ

ki m tra đ i v i a’ể ố ớ max là giá tr  l n nh t c a dãy s  m i.ị ớ ấ ủ ố ớ

Tương t , xác đ nh tr  s  gi i h n trên c a dãy s  Aự ị ị ố ớ ạ ủ ố min:

Amin = atb ­ K(amax ­ amin)

N u aế min > Amin: giá tr  aị min được ch p nh n, ngấ ậ ượ ạc l i amin b  lo i ra kh i dãy s  Ti p t c ị ạ ỏ ố ế ụ

ki m tra đ i v i a’ể ố ớ min là giá tr  bé nh t c a dãy s  m i.ị ấ ủ ố ớ

K : h  s   n đ nh cho phép, K ph  thu c vào s  lệ ố ổ ị ụ ộ ố ượng các tr  s  trong dãy s  b m gi  và ị ố ố ấ ờ

được chia theo b ng tiêu chu n sauả ẩ  :

S  con s  trong dãyố ố K S  con s  trong dãyố ố K

7­8 1,1 31­50 0,7

Trường h p 3:ợ  N u Kế ôđ > 2 dãy s  đ c đ c ch nh lý theo ph ng pháp đ  l ch quân ố ượ ượ ỉ ươ ộ ệ

phương tương đ i th c nghi m.ố ự ệ

Tính đ  l ch quân phộ ệ ương tương đ i trên c  s  các s  li u th c nghi m:ố ơ ở ố ệ ự ệ

1

)(100

2 1

2

1

n

a a

n a

n

i i n

i i tn

Trong đó: 

etn: đ  l ch quân phộ ệ ương tương đ i th c nghi m (%)ố ự ệ

ai: các giá tr  th c nghi m; i= 1, 2, 3…, n.ị ự ệ

So sánh etn v i đ  l ch quân phớ ộ ệ ương tương đ i cho phép [e]ố

Giá tr  c a [e] cho theo b ng sau:ị ủ ả

Sai s  cho phépố

S  ph n t  c a QTSX chu kố ầ ử ủ ỳ ≤ 5 >5

+ N u eế tn < [e] thì các con s  trong dãy đ u dùng đố ề ược

+ N u eế tn > [e] thì ph i s a đ i dãy s  theo các h  s   Kả ử ổ ố ệ ố 1 và Kn (các h  s  này có ý nghĩaệ ố  

đ nh hị ướng cho bi t dãy s  t n m n v  phía nào).ế ố ả ạ ề

a

a K

1

1 1

1

i i

n

i i n

n

i i

n

i i n

a a

a

a a a K

1

2 1

1

1 1

2

So sánh: n u Kế 1<Kn thì b  đi s  bé nh t (aỏ ố ấ 1) c a dãy.ủ

       N u Kế 1>Kn thì b  đi s  l n nh t (aỏ ố ớ ấ n) c a dãy.ủ

Ki m tra l i Kể ạ ôđ  c a dãy s  sau khi đã lo i b   aủ ố ạ ỏ 1 ho c aặ n . N u Kế ôđ x y ra theo trả ường 

h p nào thì x  lý theo trợ ử ường h p  y, nghĩa là quá trình x  lý c  có th  l p đi l p l i. ợ ấ ử ứ ể ặ ặ ạ

Thông thường s  con s  đố ố ược phép lo i b  trong m t dãy s  không đạ ỏ ộ ố ược vượt quá 30% (theo toán h c thu n túy là 15%). Trọ ầ ường h p này c n quan sát đ  b  sung thêm s  li u.ợ ầ ể ổ ố ệ

Bài t p 1 :ậ  Có s  li u b m gi  c a m t ph n t  nh  sau:ố ệ ấ ờ ủ ộ ầ ử ư

Nh  v y aư ậ max = 5 < Amax = 5,76 t c là giá tr  l n nh t c a dãy s  (aứ ị ớ ấ ủ ố max = 5) n m trong ằ

gi i h n cho phép nên không lo i b  ra kh i dãy s ớ ạ ạ ỏ ỏ ố

Nh  v y aư ậ min= 3 > Amin = 2,16 t c là giá tr  nh  nh t c a dãy s  (aứ ị ỏ ấ ủ ố min = 3) n m trong gi iằ ớ  

h n cho phép nên không lo i b  ra kh i dãy s ạ ạ ỏ ỏ ố

Bước 3 : K t lu n dãy s  trên đế ậ ố ược coi là h p lý và đợ ượ ử ục s  d ng đ  tính toán các ể

bước ti p theo.ế

Bài t p 2ậ  : Ch nh lý dãy s  (ghi theo trình t  xu t hi n)ỉ ố ự ấ ệ

2 1

2

1

n

a a

n a

n

i i n

i i tn

45014560

*15450

Th y Kấ 1 > Kn c n lo i b  s  l n nh t (48,2)ầ ạ ỏ ố ớ ấ

Bước 4: Ki m tra l i Kể ạ ôđ = 42,8/19 = 2,26 >2

Kôđ >2 Ch nh lý dãy s  trên theo eỉ ố tn

Ti p t c ch nh lý dãy s  theo eế ụ ỉ ố tn và công vi c làm l i t  đ u. K t qu  thu đệ ạ ừ ầ ế ả ược ch nh lý ỉ

l n 2: eầ tn = 6,86%. So sánh th y eấ tn < [e]

K t lu n: Dãy s  g m 14 s , hao phí th i gian tế ậ ố ồ ố ờ ương  ng là: 401,8 giây.ứ

3.3. Ch nh lý s  li u sau nhi u l n quan sátỉ ố ệ ề ầ

 b c này ta s  d ng lý thuy t t ng quan và  ph ng pháp phân tích th ng kê nhi u 

chi u đ  ki m tra tính đ c l p c a các dãy s  thu đề ể ể ộ ậ ủ ố ược

4. Tính đ nh m c và trình bày thành tài li u đ  áp d ng.ị ứ ệ ể ụ

4.1. Tính toán đ nh m c lao đ ngị ứ ộ

Hao phí th i gian lao đ ng t o thành đ nh m c lao đ ng toàn ph n bao g m:ờ ộ ạ ị ứ ộ ầ ồ

Th i gian tác nghi pờ ệ

Th i gian chu n ­ k tờ ẩ ế

Th i gian ngh  gi i lao và nhu c u cá nhânờ ỉ ả ầ

Th i gian ng ng vi c c c b  vì lý do công ngh  b t bu cờ ừ ệ ụ ộ ệ ắ ộ

1

Trong đó: 

Ttn : đ nh m c th i gian tác nghi p (gi  công, ngị ứ ờ ệ ờ ười phút, người giây)

Ti : Hao phí lao đ ng tính bình quân cho m t đ n v  s n ph m ph n t  iộ ộ ơ ị ả ẩ ầ ử

Ki : H  s  chuy n đ n v  ho c h  s  c  c u c a ph n t  iệ ố ể ơ ị ặ ệ ố ơ ấ ủ ầ ử

n: s  lố ượng ph n t  tác nghi p c a m t quá trình s n xu t.ầ ử ệ ủ ộ ả ấ

4.1.3. Xác đ nh th i gian ngh  gi i lao và nhu c u cá nhânị ờ ỉ ả ầ

Trong quá trình lao đ ng, nh t là sau nh ng thao tác n ng nh c, ngộ ấ ữ ặ ọ ười công nhân c nầ  

được th  giãn, ngh  ng i đôi chút đ  ph c h i s c l c. T ng ngh  và t ng công vi c c  thư ỉ ơ ể ụ ồ ứ ự ừ ề ừ ệ ụ ể yêu c u m t s  lầ ộ ố ượng th i gian ngh  gi i lao là khác nhau.ờ ỉ ả

Tiêu chu n đ nh m c th i gian ngh  gi i lao đẩ ị ứ ờ ỉ ả ược tính s n theo % ca làm vi c ho c soẵ ệ ặ  

v i đ nh m c lao đ ng toàn ph n.ớ ị ứ ộ ầ

4.1.4. Xác đ nh th i gian ng ng vi c c c b  vì lý do công ngh  b t bu cị ờ ừ ệ ụ ộ ệ ắ ộ

Đây là th i gian ng ng vi c c c b    m t s  ngờ ừ ệ ụ ộ ở ộ ố ười do nh ng nguyên nhân sau đây:ữ

S  ph i h p gi a ngự ố ợ ữ ườ ới v i người không ph i lúc nào cũng ăn kh pả ớ

S  ph i h p gi a ngự ố ợ ữ ườ ới v i máy đôi khi cũng ph i ch  đ i đôi chútả ờ ợ

S  ph i h p gi a các máy móc v i nhau không ph i nh p nhàng tuy t đ i.ự ố ợ ữ ớ ả ị ệ ố

 Công th c tính đ nh m c lao đ ng:ứ ị ứ ộ

ĐMlđ = Ttn + Tck + Tnggl + Tngtc 4.2. Tính toán đ nh m c máy thi côngị ứ

 Th i gian s  d ng máy đờ ử ụ ược đ nh m c bao g m:ị ứ ồ

Th i gian làm vi c theo nhi m v , bao g m:ờ ệ ệ ụ ồ

Th i gian máy ch u t i hoàn toàn: là th i gian máy làm vi c h t công su t và đ m b oờ ị ả ờ ệ ế ấ ả ả  

đ y đ  các tính năng k  thu t c a máy: t c đ , t i tr ng…ầ ủ ỹ ậ ủ ố ộ ả ọ

Th i gian máy gi m t i cho phép: là th i gian máy làm vi c nh ng không đ  công su t,ờ ả ả ờ ệ ư ủ ấ  

gi m t i tr ng, t c đ  quy đ nh.ả ả ọ ố ộ ị

Th i gian máy ch y không cho phép: th i gian máy ch y không c n thi t đ c đi m kờ ạ ờ ạ ầ ế ặ ể ỹ thu t c a máy.ậ ủ

Th i gian ng ng quy đ nh, bao g m:ờ ừ ị ồ

Th i gian ng ng do quy trình s n xu t: là th i gian máy ng ng do đ c đi m c a quyờ ừ ả ấ ờ ừ ặ ể ủ  trình công nghệ

Th i gian ng ng đ  b o dờ ừ ể ả ưỡng: th i gian máy ng ng đ  b m d u m , lau chùi…ờ ừ ể ơ ầ ỡ

Th i gian ng ng đ  ngh  gi i lao và gi i quy t các nhu c u cá nhân khác.ờ ừ ể ỉ ả ả ế ầ

4.3. Tính toán đ nh m c s  d ng v t li uị ứ ử ụ ậ ệ

Tài li u c n thu th p:ệ ầ ậ

S  v t li u dùng trong t ng l n quan sát (VLX)ố ậ ệ ừ ầ

S  v t li u còn l i (VLC)ố ậ ệ ạ

Lượng v t li u hao h t khâu thi công khó lo i tr  (VLH)ậ ệ ụ ạ ừ

Lượng v t li u hoa h t khi thi công có th  lo i tr  đậ ệ ụ ể ạ ừ ược (VLHL)

Kh i lố ượng s n ph m c a t ng l n quan sát.(S)ả ẩ ủ ừ ầ

i VL

S

VLHL VLC

VLX ĐM

1 )

) )

i i

i i

i i

CT

S

VLH VLHL

VLC VLX

ĐM

1 )

) )

VLX

VLH H

) 1

))(

(

100.(

 Đ nh m c v t li u toàn ph n có th  tính theo công th c:ị ứ ậ ệ ầ ể ứ

1

100

100

H

ĐM

ĐM CT VL

5 Áp d ng th , s a đ i b  sung, ban hành đ nh m c trong ph m vi đụ ử ử ổ ổ ị ứ ạ ược phép

II. PHƯƠNG PHÁP TÍNH TOÁN THU N TUÝẦ

Phương pháp này ch  hoàn toàn (thu n tuý) d a vào các tài li u g c l u tr  đỉ ầ ự ệ ố ư ữ ược đ  nghiênể  

c u, phân tích r i tính ra đ nh m c. ứ ồ ị ứ

Th c hi n phự ệ ương pháp này theo 3 bước:

B ướ c 1: Nghiên c u, phân tích tài li u g c, nh : Thi t k  b n v  thi công, phứ ệ ố ư ế ế ả ẽ ương án kỹ thu t và t  ch c thi công; các tài li u v  s  d ng máy; quy cách và ch t lậ ổ ứ ệ ề ử ụ ấ ượng v t li u,… Cácậ ệ  

bi n pháp an toàn và v  sinh môi trệ ệ ường (thường th  hi n   t ng ti n đ  và t ng m t b ngể ệ ở ổ ế ộ ổ ặ ằ  thi công). 

Bước này nh m l a ch n công ngh  s n xu t h p lý phù h p v i QTSX đang c n l p đ nhằ ự ọ ệ ả ấ ợ ợ ớ ầ ậ ị  

B ướ c 3: Tính các tr  s  đ nh m c và trình bày thành tài li u đ  s  d ng. C n nh n m nh r ngị ố ị ứ ệ ể ử ụ ầ ấ ạ ằ  

m i lo i đ nh m c có hình th c trình bày khác nhau. ỗ ạ ị ứ ứ

­ Ư u đi m: ể  phương pháp này ít v t v  vì ch  nghiên c u s  li u trong phòng, có th  choấ ả ỉ ứ ố ệ ể  

k t qu  nhanh chóng.ế ả

­ Nh ượ c đi m: ể  ít xem xét tính đ n  nh hế ả ưởng c a đi u ki n s n xu t hi n t i tác đ ng.ủ ề ệ ả ấ ệ ạ ộ

Phương pháp này thích h p khi xác đ nh đ nh m c VL c u thành s n ph m.ợ ị ị ứ ấ ả ẩ

Phương pháp này dùng đ  l p các đ nh m c t m th i d a vào  kinh nghi m ngh  nghi pể ậ ị ứ ạ ờ ự ệ ề ệ  

và tích lu  s  li u c a các chuyên gia (k  s  có kinh nghi m, công nhân lành ngh , cán bỹ ố ệ ủ ỹ ư ệ ề ộ 

qu n lý s n xu t kinh doanh…). Các đ nh m c đả ả ấ ị ứ ượ ậc l p ra b ng phằ ương pháp này tr c ti pự ế  

ph  thu c vào trình đ  cá nhân c a chuyên gia.ụ ộ ộ ủ

Khi th c hi n nh ng công vi c xây l p ph c t p ít t ng g p ho c là công trình có k  thu tự ệ ữ ệ ắ ứ ạ ừ ặ ặ ỹ ậ  xây l p ph c t p m i thi công l n đ u thì nên dùng phắ ứ ạ ớ ầ ầ ương pháp này l p nh ng đ nh m cậ ữ ị ứ  kinh t  – k  thu t t m th i đ  có công c  k p th i quán lý thi công.ế ỹ ậ ạ ờ ể ụ ị ờ

Tuy nhiên khoa h c, k  thu t ngày càng phát tri n thúc đ y s n xu t không ng ng đi lênọ ỹ ậ ể ẩ ả ấ ừ  

v i năng su t lao đ ng xã h i ngày càng cao. Do đó l y s  li u th i k  trớ ấ ộ ộ ấ ố ệ ờ ỳ ước đ  làm thể ước đo năng su t lao đ ng cho th i k  sau là không khoa h c. M t khác do l i ích cá nhâ, s  li uấ ộ ờ ỳ ọ ặ ợ ố ệ  

th ng kê còn ch a đ ng nhi u thông tin gi  (kh i lố ứ ự ề ả ố ượng kh ng…). Nên phố ương pháp này chỉ 

áp d ng l p đ nh m c t m th i. ụ ậ ị ứ ạ ờ

IV. PHƯƠNG PHÁP H N H PỖ Ợ

1. Ph i h p gi a phố ợ ữ ương pháp phân tích – tính toán v i phớ ương pháp quan sát

Phương pháp này thường được dùng đ  l p đ nh m c toàn ph n v  chi phí v t li u,ể ậ ị ứ ầ ề ậ ệ  trong đó phương pháp phân tích – tính toán xác đ nh m c chi phí v t li u t o thành th c thị ứ ậ ệ ạ ự ể 

s n ph m, phả ẩ ương pháp quan sát t i hi n trạ ệ ường dùng đ  xác đ nh m c hao h t v t li u thiể ị ứ ụ ậ ệ  công

2. Phương pháp chuyên gia ph i h p v i phố ợ ớ ương pháp th ng kêố

Phương pháp chuyên gia đ  ể ướ ược l ng các ch  tiêu đ nh m c t m th i ban đ uỉ ị ứ ạ ờ ầ

Phương pháp th ng kê, theo dõi, thu th p tài li u trong quá trình thi công đ  “hi uố ậ ệ ể ệ  

H ƯỚ NG D N TRA C U VÀ ÁP D NG Đ NH M C Ẫ Ứ Ụ Ị Ứ

I. VÀI TRÒ C A VI C XÁC Đ NH D  TOÁN NHU C U V T LI U, NHÂN CÔNG VÀỦ Ệ Ị Ự Ầ Ậ Ệ  MÁY THI CÔNG

1. Tác d ng c a công tác nhu c u v t li u, Nhân công và Máy thi côngụ ủ ầ ậ ệ

­ D  toán v t li u, nhân công và máy thi công là c  s  đ  đ n v  xây l p l p k  ho ch cungự ậ ệ ơ ở ể ơ ị ắ ậ ế ạ  

ng v t t  k  thu t, k  ho ch t  ch c thi công đi u đ ng nhân l c và  máy thi công. Trong đó

d  toán nhu c u c a các v t li u xây d ng còn làm căn c  đ  tính bù tr  chênh l ch chi phíự ầ ủ ậ ệ ự ứ ể ừ ệ  

v t li u khi l p d  toán xây l p công trình, h ng m c công trình.ậ ệ ậ ự ắ ạ ụ

­ D  toán nhu c u v t li u, nhân công và máy thi công là c  s  đ  l p k  ho ch đ u t  xâyự ầ ậ ệ ơ ở ể ậ ế ạ ầ ư  

d ng c  b n c a ngành, c a ch  đ u t ự ơ ả ủ ủ ủ ầ ư

2. C  s  đ  l p d  toán v t li u, nhân công và máy thi côngơ ở ể ậ ự ậ ệ

­ Kh i lố ượng công tác c a công trình (Tiên lủ ượng)

­ Đ nh m c d  toán xây d ng c  b n hi n hành :ị ứ ự ự ơ ả ệ

Ví d  nh :  ụ ư “Đ nh m c d  toán kh o sát XDCT; Đ nh m c d  toán XDCT; Đ nh m c dị ứ ự ả ị ứ ự ị ứ ự toán l p đ t h  th ng k  thu t Công trình; Đ nh m c d  toán s a ch a và b o dắ ặ ệ ố ỹ ậ ị ứ ự ử ữ ả ưỡng CTXD;

…” Theo Thông th  10/2019/TT­BXD ngày 26 tháng 12 năm 2019 c a B  Xây d ng.ư ủ ộ ự

II. D  TOÁN V T LI U – NHÂN CÔNG – MÁY THI CÔNGỰ Ậ Ệ

1. Cách tính d  toán v t li u – Nhân công – Máy thi côngự ậ ệ

­ Yêu c u khi xác đ nh nhu c u nhân công c n xác đ nh b c th , nhóm công nhân.ầ ị ầ ầ ị ậ ợ

­ Yêu c u khi xác đ nh máy thi công c n xác đ nh chùng lo i máy.ầ ị ầ ị ạ

1.2. Cách tra c u b ng Đ nh m c d  toán ứ ả ị ứ ự

Sau khi đã tính được kh i lố ượng các lo i công tác xây l p c a công trình ta ti n hành tra c uạ ắ ủ ế ứ  

Đ nh m c d  toán đ  xác đ nh nhu c u v t li u.ị ứ ự ể ị ầ ậ ệ

Khi tra c u ứ “Đ nh m c d  toán XDCT” ị ứ ự  cho m t lo i công tác xây l p ho c m t k t c u cộ ạ ắ ặ ộ ế ấ ụ 

th  ta tra theo danh m c   t ng chể ụ ở ừ ương (Đ nh m c d  toán XDCT có 13 chị ứ ự ương). Trong m iỗ  

chương l i g m 1 s  ti t đ nh m c. Trong m i ti t đ nh m c có 2 ph n:ạ ồ ố ế ị ứ ỗ ế ị ứ ầ

­ Thành ph n công vi c:ầ ệ

Thành ph n công vi c quy đ nh rõ đ y đ  đi u ki n k  thu t, đi u ki n thi công, bi nầ ệ ị ầ ủ ề ệ ỹ ậ ề ệ ệ  pháp thi công, các bước công vi c theo th  t  t  khâu chu n b  đ n khâu k t thúc hoàn thành.ệ ứ ự ừ ẩ ị ế ế  Xác đ nh đ n v  tính phù h p đ  th c hi n công tác xây l p đó.ị ơ ị ợ ể ự ệ ắ

­ B ng đ nh m c và kho n m c hao phí:ả ị ứ ả ụ

B ng đ nh m c mô t  tên, ch ng lo i, quy cách v t li u chính c n thi t và các v t li uả ị ứ ả ủ ạ ậ ệ ầ ế ậ ệ  

ph  khác đ  th c hi n hoàn ch nh công tác, k t c u xây l p.ụ ể ự ệ ỉ ế ấ ắ

Các m c đ nh m c đụ ị ứ ượ ậc t p h p theo nhóm, lo i công tác ho c k t c u xây l p và đợ ạ ặ ế ấ ắ ược mã 

th ng nh t trong Ngành Xây d ng. M i m c đ nh m c là m t t  h p g m nhi u danh m cố ấ ự ỗ ụ ị ứ ộ ổ ợ ồ ề ụ  

công tác c  th , m i danh m c đ u có m t mã hi u riêng cho nó, th  hi n m t cách c  th  tênụ ể ỗ ụ ề ộ ệ ể ệ ộ ụ ể  

g i, yêu c u k  thu t, đi u ki n thi công c  th , bi n pháp thi công ph  bi n.ọ ầ ỹ ậ ề ệ ụ ể ệ ổ ế

Sau khi đã xác đ nh đị ượ ố ệc s  hi u đ nh m c d  toán ta ti n hành tra thành ph n hao phí v tị ứ ự ế ầ ậ  

li u. G m nh ng lo i nào, đ n v  tính và m c tiêu hao t ng lo i v t li u cho đ n v  kh iệ ồ ữ ạ ơ ị ứ ừ ạ ậ ệ ơ ị ố  

lượng công tác ho c k t c u xây l p.ặ ế ấ ắ

Ví d  1: ụ

1. Đ nh m c d  toán XDCT: g m 13 chị ứ ự ồ ương:

­ Chương 1: AA : Công tác chu n b  m t b ng xây d ng;ậ ị ặ ằ ự

­ Chương 2: AB : Công tác thi công đ t, đá, cát;ấ

­ Chương 3: AC : Công tác thi công C c;ọ

­ Chương 4: AD : Công tác thi công Đường;

­ Chương 5: AE : Công tác xây g ch, đá;ạ

­ Chương 6: AF : Công tác thi công k t c u bê tông, c t thép, ván khuôn;ế ấ ố

­ Chương 7: AG : Công tác bê tông, c t thép, ván khuôn đúc s n;ố ẵ

­ Chương 8: AH : Công tác gia công, l p d ng c u ki n g ;ắ ự ấ ệ ỗ

­ Chương 9: AI : Công tác gia công, l p d ng c u ki n s t thép;ắ ự ấ ệ ắ

­ Chương 10: AK : Công tác hoàn thi n, mái, tr n;ệ ầ

­ Chương 11: AL : Công tác khác;

­ Chương 12: AM : Công tác b c x p, v n chuy n các lo i v t li u và CKXD;ố ế ậ ể ạ ậ ệ

­ Chương 13: AN : Công tác Xây d ng s  d ng tro x  nhi t đi n.ự ử ụ ỉ ệ ệ

2. Đ nh m c d  toán l p đ t h  th ng k  thu t Công trình: g m 4 chị ứ ự ắ ặ ệ ố ỹ ậ ồ ương:

­ Ch ng 1: BA.ươ : L p đ t h  th ng đi n, chi u sáng công trình;ắ ặ ệ ố ệ ế

­ Chương 2: BB : L p đ t các lo i  ng và ph  tùng;ắ ặ ạ ố ụ

­ Chương 3: BC.  : B o ôn đả ường  ng và thi t b ;ố ế ị

­ Chương 4. BD : Công tác khác

3. Đ nh m c d  toán s a ch a và b o dị ứ ự ử ữ ả ưỡng công trình xây d ng: g m 4 chự ồ ương:

­ Chương 1: SA : Công tác phá d , tháo d , làm s ch b  ph n, k t c u CT;ỡ ỡ ạ ộ ậ ế ấ

­ Chương 2: SB : Công tác s a ch a, gia c  các b  ph n, k t c u CT;ử ữ ố ộ ậ ế ấ

­ Chương 3: SE : Công tác s a ch a công trình giao thông trong đô th ;ử ữ ị

­ Chương 4: SF : Công tác b o dả ưỡng công trình giao thông trong đô th ị

Ví d  2 : ụ

S  d ng ử ụ Đ nh m c d  toán XDCTị ứ ự  – Theo Thông th  10/2019/TT­BXD ngày 26 tháng 12ư  năm 2019 c a B  Xây d ng. Anh ch  hãy tra c u nhu c u hao phí v t li u cho công tác Bê tôngủ ộ ự ị ứ ầ ậ ệ  móng đá 1x2, Chi u r ng ề ộ    và   250cm, mác 250, đ  b ng th  công.ổ ằ ủ

Chú ý: V a bê tông mu n phân tích thành các thành ph n hao phí (Cát vàng, đá 1x2, Xi măng PC40ữ ố ầ  

và nước) thì th c hi n nh  sau: ự ệ ư

­ Tra mã v a Đ nh m c c p ph i bê tông: Mã v a bê tông b t đ u b t ch  C, g m 1 ch  cái và 4ữ ị ứ ấ ố ữ ắ ầ ắ ữ ồ ữ  

Mác bê tông

150 200 250 300 350 400 450 500 600

Ví d  3 : ụ

S  d ng ử ụ Đ nh m c d  toán XDCTị ứ ự  – Theo Thông th  10/2019/TT­BXD ngày 26 tháng 12 nămư  

2019 c a B  Xây d ng. Anh ch  hãy tra c u nhu c u hao phí v t li u cho công tác Xây tủ ộ ự ị ứ ầ ậ ệ ườ  ng

g ch  ng (8x8x19)cm, tạ ố ường dày 200, v a XM mác 75 tữ ường t ng 1.ầ

Đ nơvị

Chi u dày ề  30 (cm)Chi u cao (m)ề

V n thăng l ng 3 tậ ồ ca ­ 0,012 0,025 0,031

C n tr c tháp 25 tầ ụ ca ­ 0,012 0,025 ­

C n tr c tháp 40 tầ ụ ca ­ ­ ­ 0,031

Chú ý: V a XM ph i phân tích thành các thành ph n hao phí (Cát m n ữ ả ầ ị ML=1,5 ÷ 2,0, Xi măng PC40 và 

nước) thì th c hi n nh  sau: ự ệ ư

­ Tra mã v a Đ nh m c c p ph i XM: Mã v a XM b t đ u b t ch  B, g m 1 ch  cái và 4 ch  s ữ ị ứ ấ ố ữ ắ ầ ắ ữ ồ ữ ữ ố

­ Sauk hi tra xong: l y h  s  v a nhân v i Đ nh m c c p ph i v t li u.ấ ệ ố ữ ờ ị ứ ấ ố ậ ệ

Đ nơvị

Chi u dày ề  30 (cm)Chi u cao (m)ề

 6AE.632 Xây tường V t li u ậ ệ

tường g ch th  (4x8x19)cm, Chi u dày ạ ẻ ề 30(cm), v a XM mác 100, tữ ường t ng 5 (chi u caoầ ề  

m i t ng 3m).ỗ ầ

Bài t p 2 ậ

S  d ng ử ụ Đ nh m c d  toán XDCTị ứ ự  – Theo Thông th  10/2019/TT­BXD ngày 26 tháng 12ư  năm 2019 c a B  Xây d ng. Anh ch  hãy tra c u nhu c u hao phí v t li u cho công tác đ  bêủ ộ ự ị ứ ầ ậ ệ ổ  tông c t t ng 3, v i quy cách:ộ ầ ớ

­ Bêtông c t đá 1x2 mác 250, đ  s t ộ ộ ụ 2 ÷ 4cm

­ C t có ti t di n 400x400;ộ ế ệ

2. L p b ng Phân tích, T ng h p nhu c u v t t  – nhân công – máy thi côngậ ả ổ ợ ầ ậ ư

2.1. L p b ng Phân tích nhu c u  ậ ả ầ v t t  – nhân công – máy thi côngậ ư

Đ  thu n l i cho vi c t ng h p nhu c u v t li u hoàn thành các công tác xây l p c a côngể ậ ợ ệ ổ ợ ầ ậ ệ ắ ủ  trình, sau khi ta tra c u Đ nh m c d  toán xây d ng  ph i ghi rõ đ y đ  thành ph n hao phíứ ị ứ ự ự ả ầ ủ ầ  

t ng lo i v t li u vào b ng phân tích v t t  nh  sau:ừ ạ ậ ệ ả ậ ư ư

B ng phân tích nhu c u v t li u (m u 1) ả ầ ậ ệ ẫ

TT đ nh m c S  hi u ị ố ệ   ứ tác xây l p Lo i công ạ ắ   Đ n vị ơ   l Kh i ượ ố   ng

V t li u s  d ng ậ ệ ử ụ

XM  (T) (m Cát 3 ) (m Đá  3 ) G ch (viên) ạ   (kg) Vôi  …

1 Li t   kê   rõ, ệ  

đ y   đ   các ầ ủ   công vi c ệ 2

C ng ộ

B ng phân tích nhu c u v t li u (m u 2) ả ầ ậ ệ ẫ

li t kê đ y đ  t ng ệ ầ ủ ừ  

lo i v t li u ạ ậ ệ

2

Ghi chú:

­ C n ghi rõ s  hi u đ nh m c s  d ng.ầ ố ệ ị ứ ử ụ  

­ C t s  4, đ n v  tính toán l y theo đúng Đ nh m c d  toán xây d ng c  b n phù h p choộ ố ơ ị ấ ị ứ ự ự ơ ả ợ  

t ng công tác và t ng lo i v t li u.ừ ừ ạ ậ ệ

­ C t s  5, kh i lộ ố ố ượng c  th  t ng công tác xây l p đã tính tiên lụ ể ừ ắ ượng

­ C t s  6, đ nh m c v t t  xác đ nh t  nhu c u s  d ng v t t  trong Đ nh m c xây d ng .ộ ố ị ứ ậ ư ị ừ ầ ử ụ ậ ư ị ứ ự

­ C t s  7, Kh i lộ ố ố ượng nhu c u t ng lo i v t t  cho t ng công tác xây l p tính đầ ừ ạ ậ ư ừ ắ ược b ngằ  cách nhân c t s  5 (kh i lộ ố ố ượng) v i c t s  6 (đ nh m c v t t ).ớ ộ ố ị ứ ậ ư

2 AF.11213 Bê tông đá dăm s n xu t b ng máy tr n, đ  

3 AF.11223 Bê tông đá dăm s n xu t b ng máy tr n, đ  

2.2. L p b ng T ng h p nhu c u  ậ ả ổ ợ ầ v t t  – nhân công – máy thi côngậ ư

Sau khi tính toán được nhu c u v t t  cho t ng kh i lầ ậ ư ừ ố ượng công tác c a toàn công trình, taủ  

đi t ng h p chúng l i theo t ng lo i phù h p v i t ng quy cách. Đ  t ng h p nhu c u v t tổ ợ ạ ừ ạ ợ ớ ừ ể ổ ợ ầ ậ ư 

ta d a vào b ng phân tích v t t  đã trình bày   trên, r i c ng t t c  các lo i v t t  có cùngự ả ậ ư ở ồ ộ ấ ả ạ ậ ư  quy cách l i ta đạ ượ ổc t ng kh i lố ượng c a các lo i v t t  c n thi t, th  hi n qua b ng sau:ủ ạ ậ ư ầ ế ể ệ ả

B ng t ng h p nhu c u v t t  (m u) ả ổ ợ ầ ậ ư ẫ

TT Tên ch ng lo i, quy cách ủ ạ Đ n v ơ ị Kh i l ố ượ ng Ghi chú

3. Bài th c hành tính toán nhu c u d  toán V t li u, Nhân công và máy thi côngự ầ ư ậ ệ

­ S  d ng Đ nh m c d  toán xây d ng công trình – Ph n xây d ng kèm theo Công vănử ụ ị ứ ự ự ầ ự  1776/2007/BXD – VP, ngày 16/08/2007 ban hành.  

­ Anh ch  hãy tính nhu c u hao phí v t li u, nhân công và máy thi công c a các công tác sau:ị ầ ậ ệ ủ

­ Yêu c u:ầ

+ L p thành b ng phân tích nhu c u v t li u, nhân công và máy thi công.ậ ả ầ ậ ệ

+ L p b ng t ng h p nhu c u v t li u, nhân công và máy thi công.ậ ả ổ ợ ầ ậ ệ

21 Xây tường t ng 2 g ch  ng 8x8x19 chi u d y <=30cm.ầ ạ ố ề ầ m3 6,5

22 Trát tường trong t ng 2 chi u dày trát 2cm v a M75ầ ề ữ m2 22

23 Trát tường ngoài t ng chi u dày trát 2cm v a M75ầ ề ữ m2 22

25 S n d m, tr n, c t, tơ ầ ầ ộ ường trong nhà đã b  1 nả ước lót + 2 

nước ph  b ng s n ICI Duluxủ ằ ơ m

PH N II Ầ

BÀI 1

NH NG KHÁI NI M CHUNG Ữ Ệ

1. KHÁI NI M CÔNG TRÌNH XÂY D NG VÀ GIÁ XÂY D NG CÔNG TRÌNHỆ Ự Ự

1.1. Công trình xây d ngự

Công trình xây d ng là s n ph m t o thành b i s c lao đ ng c a con ngự ả ẩ ạ ở ứ ộ ủ ười, v t li u xâyậ ệ  

d ng, thi t b  l p đ t vào công trình, đự ế ị ắ ặ ược liên k t đ nh v  v i đ t, có th  bao g m ph n dế ị ị ớ ấ ể ồ ầ ướ  i

m t đ t, ph n trên m t đ t, ph n dặ ấ ầ ặ ấ ầ ưới m t nặ ước và ph n trên m t nầ ặ ước, được xây d ng theoự  thi t k  ế ế

Công trình xây d ng bao g m công trình xây d ng công c ng, nhà  , công trình côngự ồ ự ộ ở  nghi p, giao thông, th y l i, năng lệ ủ ợ ượng và các công trình khác

Ví d : ụ   Công trình xây d ng dân d ng th ng bao g m các ph n: ph n móng, ph nự ụ ườ ồ ầ ầ ầ  thân, ph n mái, ph n hoàn thi n. Công trình xây d ng có th  là m t chung c , cao  c vănầ ầ ệ ự ể ộ ư ố  phòng, trường h c, vi n b o tàng, môt cây c u, con đọ ệ ả ầ ường… 

1.2. H  th ng giá xây d ng công trìnhệ ố ự

H  th ng giá xây d ng công trình bao g m đ n giá xây d ng công trình và giá xây d ngệ ố ự ồ ơ ự ự  

t ng h p. Đ n giá xây d ng công trình đổ ợ ơ ự ượ ậc l p cho công trình xây d ng c  th  Giá xây d ngự ụ ể ự  

t ng h p đổ ợ ượ ổc t ng h p t  cácợ ừ  đ n giá xây d ng công trình.ơ ự

H  th ng giá xây d ng công trình dùng đ  xác đ nh chi phí xây d ng trong t ng m c đ uệ ố ự ể ị ự ổ ứ ầ  

t  và d  toán công trình.ư ự

Đ n giá xây d ng công trình là ch  tiêu kinh t  k  thu t t ng h p, bao g m chí phí tr c ti pơ ự ỉ ế ỹ ậ ổ ợ ồ ự ế  

v  v t li u, nhân công và máy thi công hoàn thành m t đ n v  kh i lề ậ ệ ộ ơ ị ố ượng công tác xây d ngự  

nh  1mư 3 tường g ch, 1mạ 3 bêtông, 1m2 lát g ch, 1 t n c t thép, 100m dàu c c… t  khâu chu nạ ấ ố ọ ừ ẩ  

b  đ n khâu k t thúc công tác xây d ng (k  c  nh ng hao phí c n thi t do yêu c u k  thu t vàị ế ế ự ể ả ữ ầ ế ầ ỹ ậ  

t  ch c s n xu t nh ng đ m b o thi công xây d ng liên t c, đúng quy trình, quy ph m kổ ứ ả ấ ư ả ả ự ụ ạ ỹ thu t).ậ

1.3. Căn c  l p đ n giá xây d ng công trìnhứ ậ ơ ự

Căn cứ đ nh m c xây d ng công trình do C  quan có th m quy n c a Nhà nị ứ ự ơ ẩ ề ủ ước ban hành

Căn c  các văn b n pháp lu t hứ ả ậ ướng d n v  vi c l p và qu n lý chi phí d  án đ u t  xâyẫ ề ệ ậ ả ự ầ ư  

Đ n giá xây dng công trình đ ơ ượ ậ c l p trên c  s  đ nh m c kinh t  ­ k  thu t và các ơ ở ị ứ ế ỹ ậ  

y u t  chi phí sau ế ố  đây: