Tiêu chuẩn ngành 11TCN 21:2006

Tiêu chuẩn ngành 11TCN 21:2006 áp dụng cho việc bảo vệ lưới điện điện áp đến 1kV, đặt trong nhà và/hoặc ngoài trời. Các yêu cầu khác đối với lưới điện này được nêu trong các chương khác của quy phạm.

C NG HÒA XàH I CH  NGHĨA VI T NAMỘ Ộ Ủ Ệ

• B o v  máy phát đi n n i tr c ti p vào thanh cái đi n áp máy phát đi n ả ệ ệ ố ự ế ệ ệ

• B o v  MBA có cu n cao áp t  6kV tr  lên và cu n kháng bù ngang 500kVả ệ ộ ừ ở ộ

• B o v  kh i máy phát đi n – MBAả ệ ố ệ

• B o v  ĐDK ho c đả ệ ặ ường cáp trong lưới đi n 6­15kV trung tính cách lyệ

• B o v  ĐDK ho c đả ệ ặ ường cáp trong lưới đi n 22 ­ 35kV trung tính cách lyệ

• B o v  ĐDK ho c đả ệ ặ ường cáp trong lưới đi n 15 ­ 500kV trung tính n i đ t hi u quệ ố ấ ệ ả

• B o v  t  đi n bù ngang và bù d cả ệ ụ ệ ọ

• B o v  thanh cái, máy c t vòng, máy c t liên l c thanh cái và máy c t phân đo n ả ệ ắ ắ ạ ắ ạ

• B o v  máy bù đ ng b  ả ệ ồ ộ

Chương IV.3

T  Đ NG HOÁ VÀ ĐI U KHI N T  XAỰ Ộ Ề Ể Ừ

• Ph m vi áp d ng và yêu c u chungạ ụ ầ

• T  đ ng đóng l iự ộ ạ

• T  đ ng đóng ngu n d  phòngự ộ ồ ự

• Đóng đi n máy phát đi nệ ệ

• T  đ ng đi u ch nh kích thích, đi n áp và công su t ph n khángự ộ ề ỉ ệ ấ ả

• T  đ ng đi u ch nh t n s  và công su t tác d ngự ộ ề ỉ ầ ố ấ ụ

IV.1.2. Thi t b  b o v  là thi t b  t  đ ng c t m ch đi n khi b  s  c ế ị ả ệ ế ị ự ộ ắ ạ ệ ị ự ố

Yêu c u đ i v i thi t b  b o vầ ố ớ ế ị ả ệ

IV.1.3. Kh  năng c t c a thi t b  b o v  ph i phù h p v i dòng đi n ng n m ch l n nh tả ắ ủ ế ị ả ệ ả ợ ớ ệ ắ ạ ớ ấ  trên đo n lạ ưới đi n đệ ược b o v  (xem Chả ệ ương I.4 ­ Ph n I).ầ

IV.1.4. Trong m i tr ng h p, dòng đi n danh đ nh c a dây ch y c a c u ch y và dòngọ ườ ợ ệ ị ủ ả ủ ầ ả  

đi n ch nh đ nh c a áptômát đ  b o v  cho m ch đi n (dây ho c cáp đi n) nên ch n theoệ ỉ ị ủ ể ả ệ ạ ệ ặ ệ ọ  

m c nh  nh t theo dòng đi n tính toán c a m ch đi n ho c b ng dòng đi n danh đ nh c aứ ỏ ấ ệ ủ ạ ệ ặ ằ ệ ị ủ  các thi t b  nh n đi n. Tuy nhiên, thi t b  b o v  không đế ị ậ ệ ế ị ả ệ ược c t m ch khi thi t b  nh nắ ạ ế ị ậ  

đi n b  quá t i ng n h n (nh  dòng đi n kh i đ ng, đ nh ph  t i công ngh , dòng đi n tệ ị ả ắ ạ ư ệ ở ộ ỉ ụ ả ệ ệ ự 

kh i đ ng v.v.).ở ộ

IV.1.5. Ph i dùng áptômát ho c c u ch y làm thi t b  b o v  Đ  b o đ m yêu c u v  đả ặ ầ ả ế ị ả ệ ể ả ả ầ ề ộ nhanh, đ  nh y ho c đ  ch n l c, khi c n thi t độ ạ ặ ộ ọ ọ ầ ế ược phép dùng các thi t b  r le b o vế ị ơ ả ệ (tác đ ng gián ti p).ộ ế

IV.1.6.   thi t b  đi n đ n 1kV trong l i đi n có trung tính n i đ t tr c ti p, v i m c đíchỞ ế ị ệ ế ướ ệ ố ấ ự ế ớ ụ  

đ m b o c t t  đ ng đo n dây b  s  c , dây d n pha và dây trung tính b o v  ph i ch nả ả ắ ự ộ ạ ị ự ố ẫ ả ệ ả ọ  sao cho khi ch m v  ho c ch m vào dây trung tính b o v  thì b i s  dòng đi n ng n m chạ ỏ ặ ạ ả ệ ộ ố ệ ắ ạ  

nh  nh t không nh  h n:ỏ ấ ỏ ơ

• 3 l n dòng đi n danh đ nh c a c u ch y   g n.ầ ệ ị ủ ầ ả ở ầ

• 3 l n dòng đi n danh đ nh c a b  c t không đi u ch nh đầ ệ ị ủ ộ ắ ề ỉ ược ho c dòng ch nh ặ ỉ đ nh c a bị ủ ộ 

c t đi u ch nh đ c c a áptômát có đ c tính dòng đi n ­ th i gian quan h  ng c.ắ ề ỉ ượ ủ ặ ệ ờ ệ ượ

Khi b o v  lả ệ ưới đi n b ng áptômát ch  có b  c t đi n t  (quá dòng tác đ ng t c th i ­ c tệ ằ ỉ ộ ắ ệ ừ ộ ứ ờ ắ  nhanh), dây d n k  trên ph i đ m b o dòng đi n không nh  h n dòng ch nh đ nh kh i đ ngẫ ể ả ả ả ệ ỏ ơ ỉ ị ở ộ  

t c th i nhân v i h  s  phân tán (theo s  li u c a nhà ch  t o) và h  s  d  tr  là 1,1. Khiứ ờ ớ ệ ố ố ệ ủ ế ạ ệ ố ự ữ  không có s  li u c a nhà ch  t o, đ i v i áptômát có dòng đi n danh đ nh đ n 100A, b i số ệ ủ ế ạ ố ớ ệ ị ế ộ ố dòng đi n ng n m ch so v i dòng đi n ch nh đ nh ph i không nh  h n 1,4; v i áptômát cóệ ắ ạ ớ ệ ỉ ị ả ỏ ơ ớ  dòng danh đ nh trên 100A thì không nh  h n 1,25. Trong m i trị ỏ ơ ọ ường h p, đi n d n c a dâyợ ệ ẫ ủ  trung tính b o v  ph i không nh  h n 50% đi n d n c a dây pha.ả ệ ả ỏ ơ ệ ẫ ủ

N u yêu c u c a Đi u này không đáp  ng đế ầ ủ ề ứ ược v  b i s  khi ch m v  ho c ch m ề ộ ố ạ ỏ ặ ạ dây trung tính b o v  thì vi c c t khi s  c  ng n m ch này ph i th c hi n b ng b o v  đ c bi t.ả ệ ệ ắ ự ố ắ ạ ả ự ệ ằ ả ệ ặ ệIV.1.7. Vi c s  d ng áptômát và c u ch y ki u xoáy  c ph i đ m b o sao cho khi tháoệ ử ụ ầ ả ể ố ả ả ả  chúng thì v  đui xoáy c a chúng không có đi n áp. Trong trỏ ủ ệ ường h p ngu n cung c p tợ ồ ấ ừ 

m t phía thì dây ngu n ph i đ u vào ti p đi m c  đ nh c a thi t b  b o v ộ ồ ả ấ ế ể ố ị ủ ế ị ả ệ

IV.1.8. Trên m i thi t b  b o v  ph i có nhãn ghi rõ tr  s  dòng đi n danh đ nh (tr  s  ch nhỗ ế ị ả ệ ả ị ố ệ ị ị ố ỉ  

đ nh c a b  c t ho c dòng đi n danh đ nh c a dây ch y) theo yêu c u c a m ch đị ủ ộ ắ ặ ệ ị ủ ả ầ ủ ạ ược b oả  

v  Nh ng tr  s  này nên ghi ngay trên thi t b  ho c trên s  đ  đ t g n thi t b  b o v ệ ữ ị ố ế ị ặ ơ ồ ặ ầ ế ị ả ệ

• M t pha và nhi u pha v i lộ ề ớ ưới đi n trung tính n i đ t tr c ti p.ệ ố ấ ự ế

• Hai pha và ba pha v i lớ ưới đi n trung tính cách ly.ệ

N u t  s  gi a dòng đi n ng n m ch tính toán nh  nh t so v i dòng đi n danh đ nh c aế ỷ ố ữ ệ ắ ạ ỏ ấ ớ ệ ị ủ  

c u ch y ho c áptômát không nh  h n tr  s  đã cho   Đi u IV.1.6 thì vi c c t đo n b  sầ ả ặ ỏ ơ ị ố ở ề ệ ắ ạ ị ự 

c  là đ m b o ch c ch n.ố ả ả ắ ắ

IV.1.10. Trong l i đi n ch  yêu c u b o v  ch ng ng n m ch, không c n tính toán ki mướ ệ ỉ ầ ả ệ ố ắ ạ ầ ể  tra b i s  dòng đi n ng n m ch nêu   Đi u IV.1.6, n u đ m b o đi u ki n: khi so sánh v iộ ố ệ ắ ạ ở ề ế ả ả ề ệ ớ  các tr  s  dòng đi n lâu dài cho phép nêu   Chị ố ệ ở ương I.3 ­ Ph n I, thi t b  b o v  có b i sầ ế ị ả ệ ộ ố không l n h n:ớ ơ

• 3 l n dòng đi n danh đ nh c a dây ch y.ầ ệ ị ủ ả

• 4,5 l n dòng đi n ch nh đ nh c a áptômát lo i có b  c t nhanh.ầ ệ ỉ ị ủ ạ ộ ắ

• 1,0 l n dòng đi n danh đ nh c a áptômát có đ c tính dòng đi n ­ th i gian quan h  ngầ ệ ị ủ ặ ệ ờ ệ ượ  ckhông đi u ch nh đề ỉ ược (không ph  thu c có b  c t tác đ ng nhanh hay không).ụ ộ ộ ắ ộ

• 1,25 l n dòng đi n kh i đ ng c a b  c t   áptômát có đ c tính dòng đi n ­ th i gian quanầ ệ ở ộ ủ ộ ắ ở ặ ệ ờ  

h  ngệ ược đi u ch nh đề ỉ ược. N u trong áptômát đó còn có b  c t nhanh thì không h n chế ộ ắ ạ ế 

b i s  dòng đi n kh i đ ng c a b  c t nhanh.ộ ố ệ ở ộ ủ ộ ắ

Không vì s  có m t c a thi t b  b o v  v i tr  s  dòng đi n ch nh đ nh cao mà tăng ti t di nự ặ ủ ế ị ả ệ ớ ị ố ệ ỉ ị ế ệ  dây d n l n h n tr  s  cho trong Chẫ ớ ơ ị ố ương I.3 ­ Ph n I.ầ

IV.1.11. Ph i có b o v  quá t i đ i v i l i đi n trong nhà dùng dây d n có v  b c dả ả ệ ả ố ớ ướ ệ ẫ ỏ ọ ễ 

ch y, đ t h  ho c kín.ả ặ ở ặ

Ngoài ra ph i có b o v  quá t i đ i v i các lả ả ệ ả ố ớ ưới đi n trong nhà:ệ

• Lưới đi n chi u sáng nhà  , nhà công c ng, c a hàng, nhà ph c v  công c ng c a xíệ ế ở ộ ử ụ ụ ộ ủ  nghi p công nghi p, lệ ệ ưới đi n c a các thi t b  dùng đi n xách tay ho c di chuy n đệ ủ ế ị ệ ặ ể ượ  c(bàn là,  m đi n, b p đi n, t  l nh, máy hút b i, máy gi t, máy may công nghi p v.v.) ho cấ ệ ế ệ ủ ạ ụ ặ ệ ặ  trong các gian s n xu t d  ch y.ả ấ ễ ả

• Lưới đi n đ ng l c trong xí nghi p công nghi p, nhà  , nhà công c ng, c a hàng khi quáệ ộ ự ệ ệ ở ộ ử  trình công ngh  ho c ch  đ  v n hành c a m ch đi n có th  gây quá t i lâu dài   dây d nệ ặ ế ộ ậ ủ ạ ệ ể ả ở ẫ  

và cáp

• Lưới đi n   các gian ho c khu v c d  n  ­ không ph  thu c vào quá trình công ngh  ho cệ ở ặ ự ễ ổ ụ ộ ệ ặ  

ch  đ  v n hành c a m ch đi n.ế ộ ậ ủ ạ ệ

IV.1.12. Trong các m ch đi n đ c b o v  quá t i (xem Đi u IV.1.11), dây d n đi n nênạ ệ ượ ả ệ ả ề ẫ ệ  

ch n theo dòng đi n tính toán, đ ng th i ph i b o đ m đi u ki n so v i dòng đi n lâu dàiọ ệ ồ ờ ả ả ả ề ệ ớ ệ  cho phép cho trong Chương I.3 ­ Ph n I, thi t b  b o v  có b i s  không l n h n:ầ ế ị ả ệ ộ ố ớ ơ

• 0,8 l n ­ đ i v i dòng đi n danh đ nh c a dây ch y ho c dòng đi n ch nh đ nh c a áptômátầ ố ớ ệ ị ủ ả ặ ệ ỉ ị ủ  

ch  có b  c t nhanh v i dây d n đi n có v  b c nh a t ng h p, cao su và các lo i cách đi nỉ ộ ắ ớ ẫ ệ ỏ ọ ự ổ ợ ạ ệ  

có đ c tính nhi t tặ ệ ương t ; đ i v i dây d n đi n đ t trong các gian không ch y n  thì choự ố ớ ẫ ệ ặ ả ổ  phép l y 100%.ấ

• 1,0 l n ­ đ i v i dòng đi n danh đ nh c a dây ch y ho c dòng đi n ch nh đ nh c a áptômátầ ố ớ ệ ị ủ ả ặ ệ ỉ ị ủ  

ch  có b  c t nhanh v i cáp có v  cách đi n b ng gi y.ỉ ộ ắ ớ ỏ ệ ằ ấ

• 1,0 l n ­ đ i v i dòng đi n danh đ nh c a áptômát có đ c tính dòng đi n ­ th i gian quanầ ố ớ ệ ị ủ ặ ệ ờ  

h  ngệ ược không đi u ch nh đề ỉ ược, không ph  thu c vào có b  c t nhanh hay không v i dâyụ ộ ộ ắ ớ  

d n các lo i.ẫ ạ

• 1,0 l n ­ đ i v i dòng đi n kh i đ ng c a áptômát có đ c tính dòng đi n ­ th i gian quanầ ố ớ ệ ở ộ ủ ặ ệ ờ  

h  ngệ ược đi u ch nh đề ỉ ược v i dây d n đi n có v  b c nh a t ng h p, cao su và các lo iớ ẫ ệ ỏ ọ ự ổ ợ ạ  cách đi n có đ c tính nhi t tệ ặ ệ ương t ự

• 1,25 l n dòng đi n kh i đ ng c a áptômát có đ c tính dòng đi n ­ th i gian quan hầ ệ ở ộ ủ ặ ệ ờ ệ 

ngược đi u ch nh đề ỉ ược v i cáp có v  cách đi n b ng gi y và cách đi n b ng polyetylen l uớ ỏ ệ ằ ấ ệ ằ ư  hóa

IV.1.13. Dòng đi n lâu dài cho phép c a dây d n đ n đ ng c  rôto l ng sóc không đệ ủ ẫ ế ộ ơ ồ ượ  c

N i đ t thi t b  b o vơ ặ ế ị ả ệ

IV.1.15. Thi tế   bị  b oả   vệ  ph iả   đ tặ   ở  nơi  thuận  ti nệ   cho  v nậ   hành,  b oả   dưỡ   tránh  bị ng

h  ư hỏng  do  cơ  học.  Vi cệ   đ tặ   chúng  ph iả   đ mả   b oả   khi  v nậ   hành  ho cặ   khi  tác  động không gây nguy hi mể  cho người và không gây h  ư hỏng các v tậ  xung quanh

Vi cệ   v nậ   hành  và  b oả   dưỡ   thi tng ế   bị  b oả   vệ  có  phần  dẫn  đi nệ   hở  ph iả   do  người có chuyên môn đ mả  nhiệm

IV.1.16.  C nầ   đ tặ   thi tế   bị  b oả   vệ  t iạ   các  vị  trí  trong  m chạ   đi nệ   mà  ở  đó  ti tế   di nệ   dây dẫn gi mả  nhỏ  (về  phía  phụ  t iả  đi n)ệ  ho cặ   t iạ  các  vị  trí  c nầ   đ mả  b oả   độ  nh yạ  và tính chọn lọc (xem Đi u IV.1.17 và IV.1.20).ề

IV.1.17.  Ph iả   đ tặ   thiết  bị  bảo  vệ  ngay  t iạ   chỗ  đấu  phần  tử  được  b oả   vệ  v i  ớ đường dây cung cấp. Khi cần thiết, cho phép chiều dài của đoạn dây rẽ nhánh giữa thiết b  ịbảo 

vệ và đườ g dây cung cấp đến 6m. Tiết diện của đoạn dây này có thể nhỏ h n n ơ tiết di nệ  

c a đ ng dây cung c p nh ng không nh  h n ti t di n c a dây d n sau thi t b  b o v ủ ườ ấ ư ỏ ơ ế ệ ủ ẫ ế ị ả ệ

Đ i v i ố ớ các nhánh dây đ tặ  ở chỗ không thuận ti nệ  (Ví dụ đ tặ  ở chỗ quá cao), cho phép 

l yấ  chi uề  dài đoạn nối tới thi tế  bị bảo vệ đ nế  30m để có thể vận hành thuận ti nệ  (Ví dụ 

đ uầ  vào của trạm phân phối, các bộ khởi động của thi tế  bị đi nệ  v.v.). Khi  đó  ti tế   di nệ  của nhánh rẽ không được nhỏ hơn ti tế  di nệ  xác đ nhị  theo dòng đi nệ   tính  toán, đồng thời 

đ mả   bảo  không  nhỏ  hơn  10%  khả  năng  t iả   của  đoạn đường  dây  trục  được  b oả   v ệ  Dây  nhánh  rẽ  nói  trên  (6m  ho cặ   30m)  có  vỏ  bọc ho cặ  cách đi nệ  đ tặ  trong ống ho c ặ hộp không ch y; ả còn các trường hợp khác (tr  côngừ  trình cáp ng m),ầ  ở khu vực dễ ch y n  thìả ổ  

đ c đ t h  trên các k t c u v i đi u ki n đ m b o không b  h  h ng do c  h c.ượ ặ ở ế ấ ớ ề ệ ả ả ị ư ỏ ơ ọ

IV.1.18. Khi dùng c uầ  ch yả  để b oả  vệ lưới đi nệ  ph iả  đ tặ  c uầ  chảy trên t tấ  cả các cực 

ho c các pha bình thặ ườ  không nối đất.ng

C mấ  đ t cặ ầu chảy   dây trung tính.ở

IV.1.19. Khi dùng áptômát để b oả  vệ lưới đi nệ  có trung tính nối đ tấ  trực ti pế  ph iả  đ tặ  

b  c t cộ ắ ủa nó trên t t c  các dây ấ ả dẫn bình thường không nối đ t.ấ

Khi  dùng  áptômát  để  b oả   vệ  lưới  đi nệ   có  trung  tính  cách  ly  3  pha  3  dây  ho cặ   1 pha  2 dây  ho cặ   lưới  đi nệ   một  chi u,ề   ph iả   đặt  bộ  c tắ   của  nó  trên  2  pha  đ i v i ố ớ lưới đi nệ  3 dây và trên 1 pha (cực) đ i v i ố ớ lưới điện 2 dây. L uư  ý, trên cùng m t ộ lưới đi nệ  nên đ tặ  bảo v  trên các pha (cệ ực) cùng tên

Chỉ được đ tặ  bộ c tắ  của áptômát trên dây trung tính khi nó tác động thì t tấ  cả các dây có 

đi n áp ệ đ uề  đư c c t ợ ắ đồng thời

IV.1.20. Nếu thấy hợp lý cho vận hành, không cần đặt thiết bị bảo vệ ở các vị trí sau:

1  Nhánh  rẽ  từ  thanh  cái  trong  tủ  điện  đến  các  thiết  bị  cùng  đặt  trong  tủ  này.  Khi đó, nhánh rẽ phải được chọn theo dòng điện tính toán của nhánh

2. Chỗ có tiết diện giảm dọc theo đ nườ g dây cung cấp hoặc chỗ nhánh rẽ nếu thiết bị bảo 

vệ  của  đoạn  đ nườ g  dây  phía  trước  nó  bảo  vệ  được  đoạn  giảm  tiết  diện  đó, hoặc nếu đoạn giảm tiết diện hoặc nhánh rẽ có tiết diện không nhỏ hơn một nửa ti t ế diện của đoạn 

đ nườ g dây được bảo vệ

3. Nhánh rẽ từ đường dây cung cấp đ nế  các thi tế  bị dùng đi nệ  công su tấ  nhỏ nếu thi t ế bị 

b oả  v  cệ ủa đường dây cung c p có dòngấ  đi n ệ chỉnh đ nhị  không quá 25A

4. Nhánh r  t  đ ng dây cung c p cho m ch đo l ng, đi u khi n, tín hi u, n u nh ng dâyẽ ừ ườ ấ ạ ườ ề ể ệ ế ữ  

d n này không đi ra ngoài ph m vi máy ho c t  đi n, n u nh ng dây d n này đi ra ngoài ph mẫ ạ ặ ủ ệ ế ữ ẫ ạ  

vi máy ho c t  đi n nh ng đ c đ t trong  ng ho c có v  không ch y.ặ ủ ệ ư ượ ặ ố ặ ỏ ả

IV.1.21.  Không  được  đ tặ   thi tế   bị  b oả   vệ  t iạ   chỗ  nối  đườ   dây  cung  c png ấ   v i   cácớ  

m ch ạ đi uề  khi n,ể  tín hi uệ  và đo lườ  n ung ế  khi các m chạ  này bị c tắ  đi nệ  có thể dẫn đến 

h uậ   quả  nguy  hi mể   (c tắ   đi nệ   máy  bơm  ch a cháyữ ,  qu tạ   gió  dùng  để  tránh  hình thành các hỗn hợp nổ, thi t ế b  ị máy móc của h  tệ hống tự dùng trong nhà máy điện v.v.).  Trong mọi trường hợp, dây dẫn của các m chạ  này ph iả  đ tặ  trong ống ho c cóặ   vỏ  không  ch y.ả  

Ti tế  di nệ  của các m chạ  này không được nhỏ hơn trị số quy đ nh   Điị ở ều IV.4.4

Chư ng ơ  IV.2

B O V  RẢ Ệ ƠLE

Phạm vi áp dụng và đ nh nghĩ ị aIV.2.1.  Chương  này  áp  dụng  cho  các  thi tế   bị  b oả   vệ  bằng  rơle  (bảo  vệ  rơle)  của  các phần tử  của  hệ  thống  điện,  trang  bị  điện  công  nghi pệ   và  trang  bị  đi nệ   khác  có  đi nệ   áp trên 1kV đến 500kV.

Chươ  này không áp dụng cho trang bị điện trên 500kV cũng như các trang b  ịđi n cng ệ ủa nhà máy đi n nguyên t  vàệ ử  t i ả đi n ệ một chi u.ề

Những yêu cầu về bảo vệ lưới điện điện áp đến 1kV được qui đ nị h ở Ch nươ g IV.1

B oả   vệ  rơle  của  các  ph nầ   tử  của  trang  bị  đi nệ   không  được  nêu  ở  chương  này  và các chương  khác  ph iả   thực  hi nệ   theo  những  qui  định  của  mục  yêu  c uầ   chung  của  chương này

B oả  v  chính là ệ bảo v  cệ h  ủ yếu, tác động trước tiên

B oả  v  kép là hai ệ b o ả v  chính, ệ độc l p, cùng tên, cùng tác ậ động

B o v  d  phòng (b o v  ph ) là b o v  tác đ ng khi b o v  chính không tác đ ng.ả ệ ự ả ệ ụ ả ệ ộ ả ệ ộ

Yêu cầu chung

IV.2.2. Thi t ế b  ịđi n pệ h i có ả bảo v  rệ ơle đ :ể

1. C tắ  tự  động ph nầ   tử  hư  hỏng  ra khái  phần  không  hư  hỏng  của hệ  thống  điện (trang 

bị đi n)ệ  bằng máy c t;ắ  nếu sự cố không trực tiếp phá vì chế độ làm việc của hệ thống điện (Ví dụ ng nắ  m chạ  ch mạ  đ tấ  trong lưới điện có trung tính cách ly) thì cho phép bảo 

v  rệ ơle ch  tác ỉ động báo tín hi u.ệ

2. Phản  ứng v i  các  ớ chế độ  làm vi cệ  nguy hi mể  và không bình thường của các  phần 

tử  của  hệ  thống  đi nệ   (Ví  dụ  quá  t i,ả   tăng  đi nệ   áp  ở  cuộn  dây  stato  của  máy phát đi nệ  tuabin nước); tuỳ thuộc vào chế độ làm vi cệ  và đi uề  kiện vận hành các trang bị điện mà 

b oả  vệ rơle ph iả  tác động báo tín hi uệ  ho cặ  tác động c tắ  những phần t  màử  n uế  đ  l iể ạ  

Khi s  ử dụng cầu chảy hoặc dây chảy đặt hở, tu  ỳ thuộc vào mức không đối x nứ g  trong chế độ không toàn pha và đặc điểm của phụ t iả , phải xem xột kh  ả năng c n thi t đ tầ ế ặ  thi t b  b o v  ch ng ch  đ  không toàn pha   tr m bi n áp c a h  tiêu th ế ị ả ệ ố ế ộ ở ạ ế ủ ộ ụ

IV.2.4. Bảo v  rệ ơle ph i ả đ m ả bảo c t nắ gắn m ch ạ v i ớ thời gian ng n ắ nh t ấ có th  ể được 

nh mằ   đ mả   b oả   cho  ph nầ   không  bị  hư  hỏng  ti pế   tục  làm  vi cệ   bình  thườ   (làm vi cng ệ  

ổn  định  của  hệ  thống  điện  và  của  hộ  tiêu  thụ  đi n,ệ   đ mả   b oả   khả  năng  khôi phục sự làm  vi cệ   bình  thườ   b ngng ằ   tác  động  của  TĐL  và  TĐD,  tự  khởi  động  c a các đủ ộng  cơ điện, tự kéo vào đồng bộ v.v.), h nạ  chế ph mạ  vi và mức độ hư hỏng của ph n tầ ử b  sị ự cố

IV.2.5. Bảo vệ rơle ph iả  đ mả  b oả  c tắ  có chọn lọc để khi sự cố ở một ph nầ  tử nào thì 

2. Khi s  ử dụng s  ơ đ  ồ đi n chính ệ đơn gi n dùng dao cách ly ả t  ự động   ở m ch ạ đường dây 

ho c ặ m chạ  MBA, dao cách ly t  ự động c t thành phắ ần sự c    tố ở hời điểm không điện

IV.2.6. Cho phép dùng b o v  r le có th i gian đ  đ m b o tác đ ng có ch n l c khi:ả ệ ơ ờ ể ả ả ộ ọ ọ

• C t nắ gắn m ch có tạ hời gian vẫn đ mả  b o tả hực hi n ệ yêu c u cầ ủa Điều VI.2.4

• B oả  v  làm nhệ i mệ  vụ dự phòng, xem Đi u IV.2ề 14

IV.2.7.  Đ  tin ộ c y ậ của b o ả v  ệ rơle (tác động khi xuất hi n ệ đi u ki nề ệ   ph iả   tác động và không tác  động khi không xu t hi n ấ ệ đi u ki n ề ệ đó) ph i ả đ mả   b o ả b ng cách ằ s  ử dụng  các thi tế   bị  có  các  thông  số  và  k tế   c uấ   tương  ứng  v i  ớ nhiệm  vụ  cũng  nh  phùư  hợp v iớ  

vi c ệ v n hành các thậ i t ế b  này.ị

Khi c nầ  thi tế  nên dùng các bi nệ  pháp đ cặ  bi tệ  để tăng độ tin c y,ậ  Ví dụ như sơ đ  ồ có dự phòng,  có  ki mể   tra  tình  tr ngạ   làm  việc  một  cách  liên  tục  ho cặ   định  kỳ  v.v. Cũng  ph iả  tính đ nế  khả năng nhầm l nẫ  của nhân viên v nậ  hành khi thực hiện các thao tác c n thầ i t

v i ớ b oả  v  rệ ơle

IV.2.8. Trường hợp bảo v  rệ ơle có m ch ạ đi n áp pệ h iả  có những thi t ế b  sau:ị

•  Tự  động  khóa  các  b oả   vệ  khi  áptômát  m cạ h  đi nệ   áp  c t,ắ   c uầ   ch yả   đứt  ho cặ   có  hư hỏng   ở m chạ   đi n áp (n u  ệ ế hư  hỏng  đó  có thể  d n  ẫ đ n tác  ế động  sai  khi  vận  hành bình 

thường) và báo tín hi uệ  v  các h  ề ư hỏng của m ch này.ạ

•  Báo  tín  hiệu  hư  hỏng  m chạ   đi nệ   áp  n uế   những  hư  hỏng  không  dẫn  đ nế   bảo  v  tácệ  động  sai  trong  chế  độ  làm  vi cệ   bình  thường  nhưng  l iạ   gây  nên  tác  động  sai trong 

nh ng ữ đi uề  ki nệ  khác (Ví dụ khi có ng n ắ m ch ngoài vùng ạ b oả  v ).ệ

IV.2.9.  Đ i v i ố ớ b oả   vệ  rơle  có  thời  gian,  tuỳ  t ngừ   trườ   hợp  cụ  thể  mà  xem  x tng ộ   có nên đ mả  bảo cho b oả  vệ tác động theo trị số dòng đi nệ  ban đ uầ  ho cặ  đi nệ  trở ban đầu 

ho cặ  không, nh mằ  lo iạ  trừ vi cệ  tác động sai ho cặ  từ chối làm vi cệ  của bảo vệ (do dòng điện ngắn m chạ  t tắ  d nầ  theo thời gian, do dao động đi n,ệ  do xu tấ  hi nệ  h  quồ ang   cở hỗ 

s  cự ố v.v.)

IV.2.10. B oả  vệ ở lư iớ  đi nệ  110kV trở lên ph iả  có thi tế  bị liên động để khóa tác động c aủ  

b oả  vệ khi có dao động điện ho c khiặ  xu tấ  hi nệ  không đồng bộ nếu ở lưới này có khả năng có nh ng dao ữ động ho c không ặ đồng b  lộ àm cho b o ả v  có tệ h  tác ể động sai

Có  thể  dùng  thi tế   bị  liên  động  tương  tự  cho  đường  dây  đi nệ   áp  dưới  110kV  n i cácố  ngu n cung c p l n (do   đó có th  có dao đ ng đi n và b o v  có th  làm vi c sai).ồ ấ ớ ở ể ộ ệ ả ệ ể ệ

Cho phép bảo v  ệ không cần có khóa chống dao động nếu bảo v  ệ đã hiệu ch nỉ h theo dao 

đ nộ g điện bằng thời gian (thời gian duy tr  ỡ của bảo v  ệ khoảng 1,5   2 giây)

IV.2.11. Ph iả  thể  hiện sự  tác  động của b oả  vệ rơle  bằng bộ chỉ thị đ tặ  s nẵ   trong  rơle, bằng rơle tín hi uệ  riêng ho cặ  b ngằ  bộ đ mế  số l nầ  tác động của bảo vệ và các thi tế  bị tương đương khác đ  ể có thể phân tích, nghiên cứu ho t ạ động của bảo v ệ

IV.2.12. Phải có tín hiệu báo tác động đi cắt của bảo v  ệ rơle báo tín hiệu của từng bảo 

vệ, đ i v i ố ớ bảo vệ phức tạp phải báo tín hiệu riêng từng phần của bảo v  ệ (cấp bảo 

v  ệ khác nhau, các bảo v  ệ phức hợp riêng biệt chống các dạng h  ư hỏng khác nhau v.v.).IV.2.13. Trên t ngừ  ph nầ  tử của hệ thống điện ph iả  có b oả  vệ chính để tác động khi có sự 

cố trong giới h n pạ h n tầ ử được bảo v  v i tệ ớ hời gian nh  ỏ hơn các b oả  v  khác ệ đặt cùng trên ph n tầ ử đó

Đường  dây  220kV  trở  lên  nên  có  hai  b o vả ệ  chính  cho  một  phần  tử.  Vi cệ   đấu nối các 

b oả  vệ này vào máy bi nế  dòng ph i tả hực hi n ệ theo Đi u IV.2.15.ề

Các máy phát điện 300MW trở lên, các khối ghép đôi tổ máy phát đi nệ  có tổng công su tấ  300MW trở lên, ĐDK 500kV, máy biến áp 500/220kV nên cân nhắc vi cệ  đ t ặ bảo vệ kép (không k  rể ơle hơi)

IV.2.14. Trong  tr ngườ   hợp  bảo  vệ  ho cặ   máy  c tắ   của  các  ph nầ   tử  lân  c nậ   từ  chối  làm việc, ph i ả đ tặ  b o ả vệ dự phòng xa.

N uế  b oả  vệ chính có tính chọn lọc tuy tệ  đối (Ví dụ b oả  vệ cao t n,ầ  b oả  vệ so l ch ệ dọc, ngang), thì trên ph nầ  tử đó ph iả  đ tặ  b oả  vệ dự phòng làm ch cứ  năng không những bảo vệ 

dự phòng xa cho ph nầ  tử lân c nậ  mà còn làm chức năng bảo vệ d  phòngự   g nầ   cho  chính phần  tử  đó,  nghĩa  là  nó  sẽ  tác  động  khi  b oả   vệ  chính  của phần  tử đó từ  chối  làm vi cệ  hoặc  khi đưa b oả   vệ  chính  ra khái làm  vi c.ệ   Ví d  ụ n uế  b oả  vệ chính chống ng nắ  mạch giữa các pha dùng b oả  vệ so lệch pha thì bảo v  ệ d  phòng có tự hể dùng b oả  v  khệ oảng cách

N uế  bảo v  chínhệ  của đường dây 110kV trở lên có tính chọn lọc tương đối (Ví d  ụ b oả  vệ nhi u c p v i tề ấ ớ hời gian tr ) thì:ễ

• Cho phép không đ tặ  b oả  vệ dự phòng riêng v i ớ điều ki nệ  b oả  vệ dự phòng xa c a cácủ  phần t  lân ử c nậ  đ mả  b o tácả  động khi có ng n ắ m ch trên đạ ườ  dây đó.ng

• Ph iả   có  biện  pháp  đ mả   b oả   b oả   vệ  dự  phòng  gần  làm  vi cệ   nếu  như  khi  có ngắn 

m ch ạ b oả  v  ệ d  phòng xa khôngự  đ mả  b o.ả

IV.2.15.  Ph iả   thực  hi nệ   b oả   vệ  dự  phòng  bằng  thi tế   bị  trọn  bộ  riêng  sao  cho  có  thể kiểm tra  riêng  rẽ  ho cặ   sửa  chữa  bảo  vệ  chính  ho cặ   b oả   vệ  dự  phòng  riêng  ngay  khi phần  tử được  b oả  vệ đang  làm việc. Trong trường hợp  đó  bảo  vệ  chính  và  bảo  v  ệ dự phòng  thông  thườ   được  cung  c png ấ   từ  các  cuộn  dây  thứ  c pấ   khác  nhau  c a ủ máy  bi nế  dòng.  Nên  đ uấ   m chạ   đi  c tắ   của  rơle  vào  hai  cuộn  c tắ   riêng  bi tệ   c a ủ máy c t.ắ

Ở các thi tế  bị điện áp 220kV trở lên, thông thường bảo vệ được c pấ  nguồn từ hai phân đoạn một chi u khác nhau.ề

IV.2.16. Đ i v i ố ớ đườ  dây 22kV trở lên, v i ng ớ mục đích tăng độ tin c yậ  c tắ  sự cố ở đầu đường dây, có thể đ tặ  b oả  vệ dòng đi nệ  c tắ  nhanh không thời gian làm b oả  vệ b  sungổ  theo các yêu c uầ  nêu ở Đi uề  III.2.25

IV.2.17. N uế  vi cệ  đáp  ngứ  yêu c uầ  dự phòng xa làm cho bộ phận bảo vệ quá phức tạp 

ho cặ  v  ề m t ặ k  thu t không tỹ ậ h  tể hực hi nệ  được thì cho phép:

1. Rút  ngắn  vùng  dự  phòng  xa  (bảo  vệ  dự  phòng  có  thể  không  c tắ   ngắn  m ch sauạ  máy 

bi nế  áp, trên đường dây có đi nệ  kháng, những đường dây lân c nậ  khi có nguồn điện phụ thêm, dòng đi nệ  t i cạ h  ỗ bảo vệ nh  ỏ hơn nhi uề  so v i ớ dòng điện   cở h  s  ỗ ự cố)

2. Chỉ thực hi nệ  dự phòng xa đ i v i ố ớ những dạng sự cố thường g p,ặ  không tính đ n ế chế 

đ  làm vộ i c ít g p và khi tínhệ ặ  đ n tácế  động b c thang ậ của bảo v ệ

3. B oả  vệ tác động không chọn lọc khi có ng nắ  m chạ  ở ph nầ  tử lân c nậ  (khi b o ả vệ làm nhiệm vụ dự phòng xa) có thể làm cho một số tr mạ  m tấ  đi n,ệ  nhưng ph i ả c  ố gắng kh cắ  phục bằng cách dùng TĐL và TĐD

IV.2.18. B oả  v  ệ dự phòng khi máy c tắ  từ chối c t (DTC) pắ h i đả ược đ t ặ ở các trang b  ịđiện 110kV ­ 500kV. DTC có tác dụng đi c tắ  toàn bộ các  ph nầ  tử nối vào một thanh cái  khi 

b oả  vệ của một trong các phần tử trên bị sự cố có khởi động mà không c tắ   ngắn  m chạ  sau  thời  gian  đã  đ nh.ị   Cho  phép  không  đ tặ   thi tế   bị  DTC  ở  cá c  trang bị  đi n 110 ­ệ  220kV khi có đ  các ủ đi uề  ki n sauệ  đây:

1. Đ mả   b oả   độ  nh yạ   theo  yêu  c uầ   và  thời  gian  c tắ   của  b oả   vệ  dự  phòng  xa  theo đi uề  kiện ổn định

2. Khi  bảo  vệ  dự  phòng  tác  động  không  có  thêm  phần  tử  bị  c tắ   do  c tắ   các  máy c tắ  không trực ti pế   đ uấ  vào  máy  c tắ  từ  chối  làm vi cệ  (Ví  dụ không  có  máy  c t ắ phân đoạn, đường dây r  nhánh).ẽ

Ở các nhà máy đi nệ  có máy phát đi nệ  làm mát trực tiếp trong cuộn dây, để tránh hư  hỏng máy  phát  đi nệ   khi  máy  c tắ   110kV  ­  500kV  từ  chối  làm  vi c,ệ   nên  đặt  thi t  ế b  DTCị  không ph  thuụ ộc vào b t c  ấ ứ đi u ki n g ề ệ ỡ

Khi một trong các máy c tắ  của ph nầ  tử hư hỏng (đườ  dây, MBA, thanh cái) t  cng ừ hối làm 

vi c, thi t ệ ế b  DTC ph i tácị ả  động đi c t các máy ắ c t lân ắ c n.ậ

N uế   b oả   vệ  đ uấ   nối  v i  ớ máy  biến  dòng  bố  trí  ở  ngoài  MBA,  thì  DTC  ph iả   tác động khi có ngắn m ch   vùng gạ ở i a ữ máy bi n dòng và ế máy c t.ắ

Cho phép dùng DTC đ nơ  giản, tác động c tắ  khi ngắn m chạ  kèm theo từ chối c t ắ máy c tắ  không ph iả  của t tấ  cả các ph nầ  tử (Ví dụ chỉ khi có ngắn m chạ  ở đư ng ờ dây); ngoài ra ở 

đi n áp 35 ­ 220kV cho phép dùng DTC ch  tác đ ng c t các máy c t phân đo n.ệ ỉ ộ ắ ắ ạ

Khi b o ả vệ d  phòng xa khôngự  đ  hi u qủ ệ uả c nầ  tăng độ tin c y cậ ủa d  phòng ự gần b ngằ  cách có thêm thi t ế b  DTC.ị

IV.2.19.  Để  đánh giá  độ  nhạy  của  các  lo iạ   rơle  b oả   vệ  chính  ph iả   dựa  vào  hệ  số  độ 

nh y. H  s  ạ ệ ố đ  nh yộ ạ  được xác đ nhị  như sau:

• Đ i v i ố ớ bảo v  phệ ản  ng ứ theo tr  s  tăngị ố  khi s  c  là t  s  giự ố ỷ ố ữa tr  s  tính ị ố toán (dòng 

đi nệ  ho cặ  điện áp) khi ngắn m chạ  ch pậ  dây trực ti pế  trong vùng b oả  vệ và tr  s  kị ố hởi động

• Đ i v i ố ớ bảo vệ phản ứng theo trị số gi mả  khi sự cố là tỷ số giữa trị số khởi động và trị số tính toán (đi nệ  trở ho cặ  đi nệ  áp) khi ng nắ  m chạ  ch pậ  dây trực tiếp trong vùng b oả  

tự không: đ i v i ố ớ các m cạ h dòng điện và điện áp ­ kho nả g 1,5

• Đ i v i ố ớ mạch có hướ  công su tng ấ  thứ tự ngh chị  và thứ tự không ­ khoảng 2 theo công 

su t và 1ấ ,5 theo dòng đi n và ệ điện áp

• Đ i v i ố ớ mạch có hướng công su tấ  đ uấ  vào m chạ  dòng đi nệ  toàn phần và điện áp toàn 

ph n thì không quy ầ định đ i v i ố ớ công su t, ấ đ i v i ố ớ dòng đi n ệ bằng khoảng 1,5

Đ i v i ố ớ bảo vệ quá dòng của MBA có điện áp phía hạ áp 0,23   0,4kV hệ số đ  nhộ ạy 

nh  nh t có tỏ ấ h  ể b ngằ  1,5

2.  B oả   vệ  dòng  điện  từng  c pấ   ho cặ   b oả   vệ  dòng  đi nệ   và  đi nệ   áp  có  hư ngớ   và không 

có hướ  đấu vào m chng ạ  dòng đi nệ  toàn phần và m chạ  điện áp toàn phần ho cặ   đấu  vào 

c á c   thành  phần  thứ  tự  không:  Đ i v i ố ớ m chạ   dòng  đi nệ   và  m ch ạ đi nệ  áp của c pấ  b oả  

vệ  được  dùng  để  tác  động  khi  ng nắ   m chạ   ở  cuối  đo nạ   đượ b oc   ả   v ,ệ   hệ  số  độ  nhạy không  kể  tác  động  dự  phòng  bằng  kho ngả   1,5;  còn  khi  có c pấ   dự  phòng  đ mả   b oả   tác động  có  chọn  lọc  cho  phép  gi mả   hệ  số  độ  nh yạ   của c pấ  dự phòng xuống b ng khoằ ảng 1,3; khi có b o ả vệ thanh cái riêng   ở đ u ầ đường dây có độ nhạy tương ứng khoảng 1,5 và 1,3  đ i v i bố ớ ả   vệ  thứ  tự  không  cho phép tác động theo ch  o ế độ b c thậ ang c tắ  theo từng 

• Đ i v i ố ớ m chạ  khởi động của b tấ  kỳ lo iạ  bảo vệ nào, và đ i v i bố ớ ả  vệ khoảng cách c po ấ  

ba ­ kho ng 1,5.ả

• Đ i v i ố ớ m chạ  b o ả vệ khoảng cách c pấ  hai dùng để tác động khi có ngắn m ch ạ ở cuối đường dây đượ  b oc ả  vệ không kể đ nế  tác động dự phòng ­ khoảng 1,5 và đ i v i ố ớ c pấ  ba của  bảo  vệ  khoảng  cách  ­  khoảng  1,25;  đ i v i ố ớ các  m chạ   nêu  trên,  độ  nhạy  theo  dòng 

đi nệ  ­ kho ngả  1,3 (theo tỷ số v i ớ dòng điện làm vi c)ệ  khi có s  c    t i ự ố ở ạ đi mể  này

4. B o ả v  so l ch ệ ệ dọc máy phát đi n, Mệ BA, đư ng dây và ờ các phần t  ử khác, cũng nh  ư b oả  

vệ so l chệ  toàn ph n cầ ủa thanh cái ­ khoảng 2,0; đ i v i mố ớ ạch khởi động  theo  dòng  đi nệ  của  b oả   vệ  so  l chệ   không  toàn  ph n,ầ   bảo  vệ  khoảng  cách của thanh cái đi nệ  áp máy phát đi nệ  thì hệ số độ nhạy ph iả  bằng khoảng 2,0, còn đ i v i ố ớ cấp  một  của  b oả   vệ  so lệch  không  toàn  ph nầ   của  thanh  cái  đi nệ   áp  máy phát  đi nệ   được  thực  hi nệ   theo  dạng 

c tắ  nhanh ­ kho ngả  1,5 (khi ngắn m chạ  tại thanh cái)

Đ i v i ố ớ b oả   vệ  so  lệch  máy  phát  đi nệ   và  MBA,  độ  nh yạ   được  ki mể   tra  khi  có ngắn 

m ch ngạ ay đ uầ  ra của chúng. Tuy nhiên, đ i v i ố ớ máy phát điện tuabin nư c hoớ ặ  máy phát c

đi nệ  tuabin có làm mát trực ti pế  dây d nẫ  của cuộn dây stato thì không phụ thuộc vào độ nhạy, dòng điện tác động phải l yấ  nhỏ hơn dòng điện danh đ nh cị ủa máy phát đi n ệ (xem 

Đi u IV.2.35). ề Đ i v i ố ớ MBA t  ự ng u và MBAẫ   tăng  áp  công  su tấ   63MVA  trở  lên,  dòng điện tác động không tính đến ch  ế độ hãm nên l yấ  nhỏ hơn dòng đi nệ  danh định (đ i v iố ớ  MBA  tự  ng uẫ   ­  nhỏ  hơn dòng đi nệ  tương ứng v i ớ công suất chu n).ẩ  Đ i v i ố ớ các MBA công  su tấ   25MVA trở  lên  và  dòng  đi nệ   tác  động  không  tính  đến  chế  độ  hãm  nên  l yấ  không lớn hơn 1,5 dòng đi n ệ danh đ nh cị ủa MBA

Cho phép gi mả  hệ số độ nhạy đ i v i ố ớ b oả  vệ so l chệ  MBA ho cặ  khối máy phát đi nệ  ­ MBA đ nế  trị số 1,5 trong nh ngữ  trườ  hợp sau vì đ mng ả  b oả  hệ số độ nh y ạ b ng khằ o ngả  2,0 s  phẽ ức t p hạ o c không ặ th c hi n đự ệ ược v  ề m t ặ k  thỹ u t):ậ

• Khi ng n ắ m ch   ạ ở đ u ra phía ầ h  áp cạ ủa MBA tăng áp công su t nấ h  ỏ hơn 80MVA (có tính 

đ nế  đi u cề hỉnh đi n áp).ệ

• Trong chế độ đóng MBA dưới đi nệ  áp, cũng như ở chế độ làm vi cệ  ngắn hạn của MBA (Ví d  khi c t ụ ắ một trong các nguồn cung c p ấ của MBA 3 cuộn dây)

Khi đóng đi nệ  từ một trong các nguồn cung c pấ  vào thanh cái bị sự cố cho phép gi mả  hệ 

s  ố độ nh yạ  đ i v i bố ớ ảo vệ so l ch thanh cái ệ đến 1,5

Đ i v i ố ớ bảo vệ so l cệ h MBA khi ngắn mạch đ nằ g sau cuộn điện kháng đặt ở phía h  ạ áp của  MBA  và  nằm  trong  vùng  bảo  vệ  so  l cệ h  thì  hệ  số  độ  nhạy  cũng  bằng  1,5. Khi  có các b oả  vệ khác bao trùm cả cuộn điện kháng và thoả món yêu cầu về đ  nộ hạy của bảo 

vệ so l cệ h MBA khi ngắn mạch ở cùng điểm trên thì không qui định độ nhạy

5. B oả  v  so l chệ ệ  ngang có hướng cho các đường dây làm vi c song song:ệ

• Đ i v i rố ớ ơle  dòng  đi nệ   và  rơle  đi nệ   áp  của  bộ  phận  khởi  động  thuộc  hợp  b  ộ b oả  vệ chống ngắn m chạ  giữa các pha và ng nắ  m chạ  ch mạ  đ tấ  ­ kho ngả  2,0, khi các máy c tắ  ở hai đầu đường dây có sự cố đều đóng (ng nắ  m chạ  ở đi mể  có cùng hệ  số  độ  nh y)ạ   và bằng khoảng 1,5 khi máy c tắ  ở phía đ uầ  đối di nệ  của đường dây s  ự c  ố mở

• Đ i v i ố ớ m chạ   có  hướng  công  su tấ   thứ  tự  không  ­  khoảng  4,0  theo  công  su t và ấ bằng kho ng 2,0 theo dòngả  đi n vàệ  đi n ệ áp khi máy c t   ắ ở đ u ầ đối di n ệ mở

• Đ i v i ố ớ m chạ  có hướng công su tấ  đ uấ  vào dòng đi nệ  và đi nệ  áp toàn phần thì hệ  số  độ 

nh yạ   theo  công  su tấ   không  qui  đ nhị   còn  theo  dòng  điện  bằng  khoảng 2,0 khi máy c tắ  ở hai đ uầ  đường dây đ uề  đóng và khoảng 1,5 khi máy c tắ  ở đầu đối di n ệ mở

6. B oả  v  có hệ ướng v i khóa liên ớ động t n sầ ố cao:

• Đ i v i ố ớ m chạ  có hướng công su tấ  thứ tự ngh chị  ho cặ  thứ tự không để kiểm sóat m chạ  

c t ­ khắ oảng 3,0 theo công su t, khấ o ng 2,0 theo dòngả  đi n vàệ  đi n ệ áp

• Đ i v i ố ớ m chạ   khởi động  ki mể   sóat  m chạ   c tắ   ­  khoảng  2,0  theo  dòng  điện  và đi nệ  áp, kho ng 1ả ,5 theo đi n trệ ở.

7. B oả  v  so l ch pha t n s  cao:ệ ệ ầ ố

• Đ i v i ố ớ m chạ   khởi động  ki mể   sóat  m chạ   c tắ   ­  khoảng  2,0  theo  dòng  điện  và đi nệ  áp, kho ng 1ả ,5 theo đi n trệ ở (kho ng cách).ả

8.  Bảo  vệ  dòng  đi nệ   c tắ   nhanh  không  thời  gian  đ tặ   ở  máy  phát  đi nệ   công  su t ấ đ nế  1MW và đ t   MBA, khi ng n ặ ở ắ m ch t i chạ ạ ỗ đ t ặ bảo v  ­ệ  kho ngả  2,0

9. B oả  vệ ch mạ  đ tấ  trên các đường cáp ng mầ  trong lưới đi nệ  có trung tính cách ly (tác động  đi  báo  hiệu  ho c c t):ặ ắ   đ i v i ố ớ bảo  vệ  phản  ngứ   theo  dòng  điện  tần  s  cố ơ  bản  ­ kho nả g 1,25; đ i v i ố ớ bảo vệ phản  nứ g theo dòng điện tần số tăng cao ­ khoảng 1,5

10. B oả  vệ chống chạm đ tấ  trên ĐDK trong lưới đi nệ  có trung tính cách ly tác động báo tín hi uệ  ho c c t ­ khặ ắ o ng 1ả ,5

IV.2.21. Khi xác định độ nh yạ  nêu trong Điều IV.2.20 mục 1, 2, 5 và 7 c nầ  thi tế  ph iả  tính 

đ nế  những đi mể  sau đây:

1. Độ  nhạy  theo  công  su tấ   của  rơle  c mả   nứ g  định hướng  công  su tấ  chỉ  ki mể  tra khi nó 

đ uấ  vào dòng đi n và ệ điện áp thành ph n tầ h  ứ t  ngự hịch và th  t  không.ứ ự

2. Độ  nh yạ   của  rơle  đ nhị   hướng  công  su tấ   đ uấ   theo  sơ  đồ  so  sánh  (trị  số  tuy t  ệ đối 

ho cặ   pha)  thì  ki mể   tra  theo  dòng  đi nệ   khi  nó  đ uấ   vào  dòng  đi nệ   và  đi nệ   áp toàn phần; 

ki mể  tra theo dòng đi nệ  và đi nệ  áp khi nó đ uấ  vào dòng đi nệ  và điện áp thành ph n tầ hứ 

t  ngự hịch và th  t  không.ứ ự

IV.2.22. Đ i v i ố ớ các máy phát đi nệ  nối trực ti pế  vào thanh cái, độ nhạy của b oả  vệ dòng 

đi nệ   chống  ng nắ   m chạ   ch mạ   đ tấ   trong  cuộn  dây  stato  tác  động  đi  c tắ   được  xác đ nhị  

b ngằ   dòng  đi nệ   khởi  động  không  lớn  hơn  5A,  ngo iạ   lệ  cho  phép  tăng  dòng  đi n kệ hởi động đ nế  5,5A

Đ i v i ố ớ các  máy  phát  đi nệ   làm  vi cệ   theo  khối  v i  ớ MBA  hệ  số  độ  nhạy  của  bảo vệ chống  ng nắ   m chạ   một  pha  ch mạ   đ tấ   bao  trùm  toàn  bộ  cuộn  dây  stato  ph i ả không nhỏ hơn 2,0; đ i v i ố ớ bảo v  ệ điện áp th  ứ t  không không bao trùm hự ết cuộn dây stato, đi n ápệ  khởi động không đư c lợ ớn hơn 15V

IV.2.23. Đ  nộ hạy của b o ả v  dùng nguệ ồn đi nệ  thao tác xoay chi u ề được thực hi n ệ bằng 

s  ơ đồ  khử  m chạ   shunt  của  cuộn  c tắ   đi nệ   từ,  ph iả   được  kiểm  tra  sai  số  thực  tế  của máy bi nế  dòng sau khi khử m chạ  shunt. Khi đó hệ số độ nh yạ  tối thi uể  của cu n ộ c t ắ đi nệ  

t  ừ để chúng tác động tin c yậ  ph iả  lớn hơn khoảng 20% so v i các b o ớ ả v  tệ ương ứng (xem 

Đi u IV.2.20).ề

IV.2.24. Hệ  số  độ nhạy nhỏ  nh tấ   đ i v i ố ớ các  b oả   vệ  dự  phòng  khi  ngắn  m chạ   ở  cuối phần tử lân c nậ  ho cặ  ở cuối của ph nầ  tử xa nh tấ  trong các ph nầ  tử nối ti pế  n mằ  trong vùng bảo v  ệ d  phòng ph i ự ả bằng (xem Đi u IV.2.17):ề

• Đ i v i ố ớ m ch dòngạ  đi n, ệ đi n ệ áp và đi n tr  ệ ở b ngằ  1,2

• Đ i v i ố ớ m chạ   có  hướ   công  su tng ấ   thứ  tự  nghịch  và  thứ  tự  không:  b ngằ   1,4 theo công 

su t và ấ bằng 1,2 theo dòng đi nệ  và đi n áp.ệ

• Đ i v i ố ớ m chạ   có  hướ   công  su tng ấ   đ uấ   vào  dòng  điện  và  đi nệ   áp  toàn  phần không qui 

đ nh ị đ i v i ố ớ công su t và ấ bằng 1,2 theo dòng đi n.ệ

Khi đánh giá độ nh yạ  của các c pấ  b oả  vệ dự phòng gần (xem Đi uề  IV.2.14) căn c  vàoứ  các h  s  ệ ố đ  nộ h y nêu trongạ  Đi u IV.2.20ề  đ i v i ố ớ các b o ả v  tệ ương  ng.ứ

IV.2.25. Đ i v i ố ớ bảo vệ dòng đi nệ  c tắ  nhanh không thời gian đ tặ  trên các đường dây làm nhi mệ  vụ b oả  vệ phụ, hệ  số độ nh yạ  ph iả  bằng kho ngả  1,2 khi ngắn m chạ   ở  n i đơ ặ  t

b oả  v  trong ệ điều ki n có lệ ợi nh t ấ v  ề đ  nh y.ộ ạ

IV.2.26. N uế   bảo  vệ  của  ph nầ   tử  ở  phía  sau  tác  động  mà  b oả   vệ  của  phần  tử  ở  phía trước không tác động có thể do không đủ độ nh yạ  thì độ nh yạ  của các b oả  vệ này phải được phối hợp v i ớ nhau.

Cho  phép  không  ph iả   phối  hợp  độ  nhạy  v i   nhau  ớ đ i v i ố ớ các  b oả   vệ  dự  phòng xa, 

n u nế hư vi c không c t ệ ắ được ng n ắ m ch do không ạ đủ đ  nh y cộ ạ ủa b o ả v  cệ ủa phần  tử phía  sau  (Ví  dụ  b oả   vệ  thứ  tự  nghịch  của  máy  phát  đi nệ   đi n,ệ   MBA  t  ự ngẫu) có thể 

d n ẫ đến h  ư hỏng nghi mờ  trọng

IV.2.27.  Trong  lưới  đi nệ   có  trung  tính  nối  đất  trực  ti p,ế   do  yêu  c uầ   của  b oả   vệ  rơle, phải chọn chế độ trung tính của các MBA (nghĩa là phân bố số lư ngợ  MBA có trung tính nối đ tấ  trực ti p)ế  sao cho khi có ng nắ  m chạ  ch mạ  đ tấ  các trị số về dòng điện và  đi nệ   áp 

đủ  đ mả   b oả   cho  b oả   vệ  của  các  phần  tử  tác  động  ở  mọi  chế  độ  vận  hành của hệ thống đi n.ệ

Đ i v i MBA ố ớ tăng áp ho c MBA ặ được cung c p ấ nguồn t  hai ho c ba phía (hừ ặ o cặ  được cung cấp đáng kể từ các động cơ đồng bộ ho cặ  máy bù đồng bộ) mà cuộn  dây  phía  đ uầ  

ra trung tính có cách đi nệ  gi mả  d n,ầ  ph iả  lo iạ  trừ khả năng xu tấ   hi nệ   chế  độ  làm  vi cệ  

bị c mấ   đ i v i ố ớ MBA  ở  chế độ  trung tính cách  ly   ở phần thanh cái ho cặ  ph nầ  lưới đi nệ  

110  ­  220kV  bị  tách  ra  khi  xu tấ   hi nệ   ch m ạ đ t ấ một pha (xem Đi u IV.2.62). Muề ốn v y,ậ  khi vận hành đồng thời một s  MBAố  trung tính cách ly và trung tính nối đất, ph iả  dự tính bảo  vệ  đ mả   b oả   cắt MBA  trung  tính  cách  ly  ho cặ   có  bi nệ   pháp  tự  động  nối  đ tấ   trung tính trước khi c tắ  các MBA có trung tính nối đ tấ  làm vi cệ  cùng chung thanh cái ho cặ  ở phần lưới đó

IV.2.28. Máy bi nế  dòng dùng để cung c pấ  cho m chạ  dòng điện của thi tế  bị b oả  vệ rơle chống ng nắ  m ch pạ h i thả o  ả món nh ng yêu c u sau:ữ ầ

1. v i ớ mục đích ngăn ch nặ  tác động sai khi ngắn m chạ  ở ngoài vùng b oả  v ,ệ  sai số  (toàn 

ph nầ  ho cặ  sai số dòng đi n)ệ  của máy bi nế  dòng không được quá 10%. Cho  phép  sai  số lớn  hơn  trong  trường  hợp  dùng  bảo  vệ  mà  khi  sai  số  lớn,  tác động đúng của b oả  vệ 

đ mả  b oả  bằng các bi nệ  pháp đ cặ  bi tệ  (Ví dụ b oả  vệ so lệch thanh cái có hãm)

Những yêu c u trên pầ h i thả ực hi n:ệ

• Đ i v i ố ớ các b oả  vệ nhiều cấp ­ khi ngắn mạch ở cuối vùng tác đ nộ g của cấp bảo vệ, còn 

đ i v i ố ớ bảo vệ có h nướ g nhiều cấp ­ cũng như trên và khi ngắn m cạ h ngoài

• Đ i v i các b oố ớ ả  v  còn l i ­ khi ng n ệ ạ ắ m ch ngoài.ạ

Đ i v i ố ớ bảo vệ so lệch dòng (thanh cái, MBA, máy phát đi nệ  đi nệ  v.v.) ph iả  tính đ nế  sai 

số toàn phần. Đ i v i ố ớ các b oả  vệ còn l iạ  ­ sai số dòng đi n,ệ  còn khi đấu theo  tổng  dòng 

đi nệ   của  hai  hoặc  nhi uề   hơn  máy  biến  dòng  và  khi  ng nắ   mạch ngoài thì tính đ n sai ế số toàn ph n.ầ

2. Để tránh vi cệ  các b oả  vệ từ chối làm vi cệ  khi ng nắ  m chạ  ở đầu vùng b oả  vệ, sai số dòng đi n không ệ được lớn hơn:

• Trị  số  cho  phép  theo  độ  rung  tăng  cao  của  ti pế   đi mể   rơle  đ nhị   hướng  công su t hấ o cặ  rơle dòng đi n ­ tr  s  cho phépệ ị ố  đ i v i ố ớ lo i rạ ơle đã chọn

• Đ i v i rố ớ ơle đ nị h h nươ g công suất và rơle định hướng điện trở sai số góc là 50%

3. Đi n áp ệ đ u ra ầ của cuộn th  ứ c p cấ ủa máy biến dòng khi ngắn m ch trong vùng ạ bảo vệ không được lớn hơn tr  s  cho phép ị ố của bảo vệ và t  ự động

IV.2.29.  M chạ   dòng  đi nệ   của  dụng  cụ  đo  lườ   (cùng  v i  ng ớ công  tơ  đi n)ệ   và  b oả   vệ rơle, thông  thường  được  đấu  vào  các  cuộn  khác  nhau  của  máy  bi nế   dòng.  Cho  phép chúng  đượ   đ uc ấ   chung  vào  cuộn  thứ  cấp  của  máy  bi nế   dòng  khi  thoả  món  các  yêu cầu  nêu  ở  Đi uề   I.5.16  ­  Phần  I  và  IV.2.28.  Khi  đó  m chạ   b oả   vệ  về  nguyên t cắ  có thể làm vi cệ  sai khi hư hỏng m chạ  dòng đi n,ệ  chỉ cho phép đ uấ  các dụng cụ  đo  lư ngờ   qua 

máy  bi nế   dòng  trung  gian  v i  ớ điều  ki nệ   máy  bi nế   dòng  chính đ mả   b oả   các  yêu  c uầ  nêu ở Đi uề  IV.2.28 khi m chạ  nhị thứ của máy bi nế  dòng trung gian hở.

IV.2.30. Nên sử dụng lo iạ   rơle  tác động trực ti pế   (sơ  cấp  ho cặ   thứ  c p)ấ   và  b oả   vệ  sử dụng nguồn  điện  thao  tác  xoay  chiều,  n uế   vi cệ   đó  có  khả  năng  làm  đơn  gi n,ả   hạ  giá thành công trình mà v n ẫ đ mả  bảo đ  tin cộ ậy và tính chọn lọc

IV.2.31.  Thông  thư ngờ   dùng  máy  bi nế   dòng  của  phần t  đử ược  b o ả vệ  làm  nguồn điện thao  tác  xoay  chi uề   cho  bộ  b oả   vệ  chống  ng nắ   m ch.ạ   Cũng  cho  phép  dùng  máy  bi nế  điện áp ho c MBA ặ t  dùng ự làm nguồn đi n thao tác xoệ ay chi u.ề

Tuỳ thuộc vào đi uề  ki nệ  cụ thể ph iả  sử dụng một trong các sơ đồ sau: sơ đồ kh  ử m chạ  shunt của cuộn c t ắ đi nệ  từ của máy c t,ắ  sơ đồ có khối nguồn nuôi, sơ đ  có thi t ồ ế b  ịn pạ  

t  ụ đi n.ệ

VI.2.32. Nh ngữ  thi tế  bị bảo vệ rơle c nầ  tách khái làm vi cệ  theo yêu c uầ  phương thức làm 

vi cệ  của lưới đi n,ệ  theo điều ki nệ  tính chọn lọc ho cặ  theo các nguyên nhân khác, ph iả  có thi tế  bị đổi nối riêng để nhân viên v nậ  hành có thể tách chúng khái sơ đ  ồ làm vi c.ệ

Đ  ti n ể ệ vi c ki m tra và th  nghệ ể ớ iệm, trong các s  ơ đ  ồ b o ả v  ệ phải có hộp th  nghử i mệ  hoặc các k p ẹ đ u dây tầ hử nghi mệ    nh ng nở ữ ơi c n thầ i t.ế

Bảo v  máy phát  ệ điện nối trực ti p vào thanh cái  ế điện áp máy phát điện 

VI.2.33. Đ i v i máyố ớ   phát  đi nệ   đi nệ   áp  cao  hơn  1kV,  công  su tấ   lớn  hơn  1MW  nối  trực 

ti pế  vào thanh cái điện áp máy phát ph iả  dùng các thi tế  bị b oả  vệ rơle chống các d ng sạ ự 

c  vàố  các ch  ế đ  làm vộ i c không bình thệ ường sau:

1. Ngắn m ch nhi u pha trong cạ ề uộn dây stato của máy phát đi n và ệ ở các đ u ra.ầ

2. Ch mạ  đ t ấ một pha trong cuộn dây stato

3. Ch mạ  đ t haiấ  điểm, một đi mể  trong cuộn dây stato và một đi mể  ngoài lưới

4.  Ngắn  m chạ   giữa  các  vòng  dây  của  một  pha  trong  cuộn  dây  stato  (trường  hợp các nhánh song song của cuộn dây được đưa ra ngoài)

5. Ngắn m ch ngoài.ạ

6. Quá t i dòng đi n th  t  ngh ch (đ i v i máy phát đi n công su t l n h n 30MW).ả ệ ứ ự ị ố ớ ệ ấ ớ ơ

7. Quá t i ả đối x ng cứ ủa cuộn dây stato

8. Quá t iả  dòng đi nệ  kích thích của rôto (đ i v i máyố ớ  phát đi nệ  làm mát trực tiếp dây d nẫ  của cuộn dây)

9. Ngắn m chạ  ch mạ  đ tấ  một đi mể  ho cặ  hai đi mể  trong m chạ  kích thích (tương ứng v iớ  

Đi u IV.2.47 và 84.)ề

10. Ch  ế đ  không ộ đồng b  cùng v i ộ ớ m t kích thích (ấ tương ứng v i Điớ ều IV.2.48)

11. Quá đi n áp cuệ ộn dây stato máy phát đi nệ  tuabin nước

IV.2.34. Đ i v i máyố ớ  phát đi nệ  đi nệ  áp cao hơn 1kV có công su tấ  đ nế  1MW nối trực tiếp vào thanh cái đi nệ  áp máy phát đi nệ  c nầ  ph iả  có các thi tế  bị b oả  vệ rơle tương ứng v iớ  

Đi u IV.2ề 33 mục 1, 2, 3, 5, 7

Đ i v i máyố ớ  phát đi nệ  đi nệ  áp đến 1kV công su tấ  đ nế  1MW nối trực ti pế  vào thanh cái 

đi n ệ áp máy phát đi n ệ các b o ả v  ệ thực hi n ệ đơn gi n thả eo Điều IV.2.49

IV.2.35. Đ i v i ố ớ b oả  vệ chống ng nắ  m chạ  nhiều pha trong cuộn dây stato của máy phát 

đi nệ  đi nệ  áp cao hơn 1kV công su tấ  lớn hơn 1MW mà có các đầu ra riêng t ng phaừ  của cuộn dây stato ở phía trung tính c nầ  ph iả  đ tặ  b oả  vệ so lệch dọc, b oả  v  ệ ph iả   tác  động 

đi  c tắ   t tấ   cả  c á c   máy c tắ   của  máy  phát  đi n,ệ   đi  d p tậ ừ  và  d ng ừ tuabin

Trong vùng bảo  vệ ngoài bản thõn máy phát đi n,ệ  còn ph iả  bao gồm các đo n ạ đ uấ  nối của máy phát đi n v i thanh cái ệ ớ của nhà máy đi n (ệ đ n ế máy c t).ắ

B o ả vệ so l chệ  dọc được thực hiện v i dòng tácớ  động không lớn hơn 0,6 Idđ (Idđ là dòng 

đi nệ  danh đ nhị  của máy phát điện). Đ i v i ố ớ máy phát đi nệ  công su tấ  đến 30MW có làm mát  gián  ti pế   cho  phép  thực  hi nệ   bảo  vệ  v i  ớ dòng  tác  động  bằng (1,3    1,4)Idđ.  Ki mể  tra  đứt  m chạ   dòng  đi nệ   của  bảo  vệ  nên  thực  hi nệ   khi  dòng đi n tácệ  động của bảo vệ lớn hơn Idđ

B oả  vệ so l chệ  dọc ph iả  được chỉnh đ nhị  theo trị số dòng đi nệ  quá độ không cân b ngằ  (Ví 

dụ rơle v i ớ máy bi n dòng bế ão hoà)

B oả  vệ th cự  hi nệ  theo sơ đồ ba pha ba rơle. Đ i v i máyố ớ  phát đi nệ  công su tấ  đến 30MW cho phép dùng s  đ  hai pha hai r le khi có b o v  ch ng ch m đ t t i hai đi m.ơ ồ ơ ả ệ ố ạ ấ ạ ể

IV.2.36. Để b oả  vệ chống ngắn m chạ  nhi uề  pha trong cuộn dây stato của máy phát điện 

đi nệ   áp  trên  1kV  công  su tấ   đ nế   1MW  làm  vi cệ   song  song  v i các  ớ máy  phát  điện  khác 

ho c v i ặ ớ h  tệ hống đi nệ  ph iả  đ t ặ b o ả vệ dòng đi n ệ c t nhanh không th i gian ắ ờ ở  phía  c á c 

đ uầ   ra  của  máy  phát  đi nệ   nối  v i  ớ thanh  cái.  N uế   b oả   vệ  c tắ   nhanh không đ  ủ đ  nh yộ ạ  thì cho phép đ t ặ b oả  v  so l ch dệ ệ ọc

Đ i v i ố ớ máy phát đi nệ  công su tấ  lớn hơn không có đầu ra riêng t ngừ  pha ở phía trung tính của stato có th  dùng ể bảo v  c t nhanh thệ ắ ay cho bảo v  soệ  l ch ệ dọc

Đ i v i  ố ớ máy phát đi n làm vệ i c ệ độc l p ậ đi n áp cao hệ ơn 1kV công su t  ấ đến 1MW cho phép dùng b o ả v  ệ chống ng n ắ m ch ngoài làm ạ b o ả v  cệ hống ng n mắ ạ  các  pha  trong chcuộn dây stato (xem Điều IV.2.43). B oả  vệ phải tác động cắt t t c  các máy ấ ả c t cắ ủa máy phát đi n và d pệ ậ  từ

IV.2.37.  Để  b oả   vệ  chống  ch mạ   đ tấ   một  pha  trong  cuộn  dây  stato  của  máy  phát  đi nệ  điện áp  trên  1kV  khi  dòng  điện  điện  dung  tự  nhiên  lúc  ch mạ   đ tấ   là  5A  và  lớn  hơn (không  kể  có  ho cặ   không  có  bù)  ph iả   đ tặ   bảo  vệ  dòng  đi nệ   phản  ứng  theo  dòng đi nệ  

ch mạ  đ tấ  toàn ph nầ  ho cặ  theo thành phần súng hài b cậ  cao của nó. Khi cần, ph iả  dùng máy bi nế  dòng thứ t  khôngự  đ tặ  trực ti pế  t i ạ đ uầ  ra của máy phát điện. Cũng  nên  dùng 

b oả  vệ trong trường hợp dòng điện đi nệ  dung khi ch mạ  đ tấ  nh  ỏ hơn  5A.  B oả   vệ  ph iả  được ch nỉ h định theo quá trình quá độ và tác động như   Đi uở ề  IV.2.35 ho c IV.2.36.ặTrường  hợp  không  đặt  b oả   vệ  ch mạ   đ tấ   (do  dòng  đi nệ   đi nệ   dung  khi  ch mạ   đất nhỏ hơn 5A n uế  không đủ độ nh y)ạ  ho cặ  bảo vệ không tác động (Ví dụ khi có bù dòng điện 

đi nệ  dung trong lưới đi nệ  đi nệ  áp máy phát) thì dùng thi tế  bị ki mể  tra cách đi nệ  đ t trênặ  thanh cái tác động báo tín hi u.ệ

IV.2.38. Khi đ tặ  máy bi nế  dòng thứ tự không trên máy phát đi nệ  để b oả  vệ chống chạm 

đ tấ  một pha, ph iả  dự ki nế  bộ b oả  vệ chống ch mạ  đ tấ  hai đi mể  được đ uấ  vào máy bi nế  dòng này

Để nâng cao  độ  tin cậy của b oả  vệ khi dòng đi nệ   lớn nên dùng  rơle có máy biến dòng bão  hoà. Bảo  v  ệ ph i tả h c hi n không  ự ệ thời gian và tác  động theo Điều  IV.2.35  ho cặ  IV.2.36

IV.2.39. Để b oả  vệ chống ngắn m chạ  giữa các vòng dây của một pha trong cuộn dây stato khi  cuộn  dây  có  các  nhánh  ra  song  song  ph iả   đ tặ   bảo  vệ  so  l chệ   ngang  một  h  tệ hống tác động không thời gian như b oả  v  ệ ở Đi u IV.2ề 35

IV.2.40  Đ  ể b oả   v  ệ máy  phát  đi n  ệ công  su t lấ ớn  hơn 30MW chống ngắn  m ch ngoàiạ  không đối x ngứ  cũng như bảo vệ chống quá t iả  dòng đi nệ  thứ tự nghịch ph iả  đặt b o vả ệ dòng đi n th  t  ngh ch tác đ ng c t v i hai c p th i gian (xem Đi u IV.2.44).ệ ứ ự ị ộ ắ ớ ấ ờ ề

Đ i v i máyố ớ   phát  điện  làm  mát  trực  ti pế   dây  d nẫ   của  cuộn  dây  thì  dùng  bảo  v  ệ nhiều 

c pấ  thời gian ho cặ  có đ cặ  tính thời gian phụ thuộc, khi đó th iờ  gian c pấ  hai và  thời  gian 

của  đ cặ   tính  phụ  thuộc  không  được  lớn  hơn  đ cặ   tính  quá  t iả   dòng đi n tệ h  tứ ự ngh chị  cho phép.

Đ i v i ố ớ máy phát đi nệ  làm mát gián ti pế  cuộn dây, ph iả  dùng bảo vệ có đ cặ  tính thời gian không  phụ  thuộc  v i  ớ dòng  đi nệ   tác  động  không  lớn  hơn  dòng  đi nệ   th  tứ ự  ngh chị   cho phép của máy phát đi nệ  này trong thời gian 2 phút; c pấ  thời gian nhỏ của bảo vệ không lớn hơn thời gian cho phép khi ng nắ  m chạ  hai pha ở đầu ra của máy phát điện

B oả  vệ dòng đi nệ  thứ tự nghịch tác động c tắ  ph iả  có thêm ph nầ  tử nhạy hơn tác động báo  tín  hi uệ   v i  ớ đ cặ   tính  thời  gian  không  phụ  thuộc.  Dòng  đi nệ   tác  động của ph nầ  tử này ph iả  không đượ  lớn hơn dòng đi nc ệ  thứ tự ngh chị  cho phép lâu dài đ i v i ố ớ lo i ạ máy phát đi n này.ệ

IV.2.41. Để b oả  vệ máy phát đi nệ  công su tấ  lớn hơn 30MW chống ng nắ  m chạ  ngoài đối 

x ngứ   ph iả   đ tặ   bảo  vệ  dòng  đi nệ   có  khởi  động  kém  áp  thực  hi nệ   b ngằ   một  rơle dòng 

đi nệ  đ uấ  vào dòng điện pha và một rơle kém áp đ uấ  vào điện áp dây. Dòng đi nệ   tác  động của  b oả   vệ  này  ph iả   b ngằ   kho ngả   (1,3   1,5)Idđ và  đi nệ   áp  khởi động bằng khoảng (0,5   0,6)Udđ

Đ i v i máyố ớ  phát đi nệ  làm mát trực ti pế  dây d nẫ  của cuộn dây, thay cho b oả  v  trên, cóệ  

th  ể đ t ặ b oả  vệ khoảng cách một rơle

IV.2.42  Đ  ể b o  ả v  ệ máy  phát  đi n công  ệ su t trên 1MW  ấ đ n 30ế MW chống ngắn  m chạ  ngoài  ph iả  dùng  bảo  vệ  dòng  điện  có  v i  ớ khởi  động  đi nệ   áp,  thực hi nệ   b ngằ   m t ộ rơle kém áp đấu vào đi nệ  áp dây và một thi tế  bị rơle lọc đi nệ  áp thứ tự ngh chị  đ  ể c t ắ mạch của rơle kém áp

Dòng đi nệ  khởi động của b oả  vệ và đi nệ  áp khởi động của m chạ  kém áp l yấ  theo trị  số cho  ở  Đi uề   IV.2.41,  đi nệ   áp  khởi  đ nộ g  của  rơle  lọc  đi nệ   áp  thứ  tự  nghịch b ng (0,1 ằ0,12) Udđ

IV.2.43. Đ i v i máyố ớ  phát đi nệ  đi nệ  áp cao hơn 1kV công su tấ  đ nế  1MW để chống ngắn 

m chạ  ngoài ph iả  dùng b oả  vệ quá dòng đi nệ  đ uấ  vào máy bi nế  dòng ở phía trung tính máy phát  đi n.ệ   Trị  số  chỉnh  đ nhị   ph iả   chọn  theo  dòng  điện  phụ  t iả   v i  ớ m c ứ đ  d  tr  c nộ ự ữ ầ  thi t. Cũng cho phép dùng b o v  kém áp đ n gi n (không có r le dòng đi n).ế ả ệ ơ ả ơ ệ

IV.2.44. Đ i v i máyố ớ  phát đi nệ  công su tấ  lớn hơn 1MW, bảo vệ chống ngắn m chạ  ngoài 

ph i tả hực hi n ệ nh ng yêu ữ c u sau:ầ

1. Bảo  vệ  phải  đấu  vào  máy  biến  dòng  đặt  ở  phía  đầu  ra  trung  tính  của  máy phát điện

2. Khi thanh cái đi n áp máy phát đi n có phân đo n thì b o v  ph i th c hi n theo hai c pệ ệ ạ ả ệ ả ự ệ ấ  

th i gian: c p th  nh t ­ th i gian ng n ­ tác đ ng c t máy c t phân đo n; c p th  hai ­ th iờ ấ ứ ấ ờ ắ ộ ắ ắ ạ ấ ứ ờ  gian dài ­ tác đ ng c t máy c t c a máy phát đi n và d p t ộ ắ ắ ủ ệ ậ ừ

IV.2.45. Đ i v i ố ớ máy phát đi nệ  làm mát trực ti pế  dây dẫn của cuộn dây ph iả  có b oả  vệ chống quá t iả  rôto khi làm  vi cệ   v i  ớ máy kích thích  chính  ho cặ   máy  kích thích phụ. Bảo 

vệ  thực  hiện  theo  đ cặ   tính  thời  gian  phụ  thuộc  ho cặ   không  phụ  thuộc và ph nả   ngứ  khi dòng đi nệ  ho c ặ đi nệ  áp tăng cao trong cuộn dây rôto. B o ả vệ tác động c t máy phát ắ điện 

và d p ậ từ. v i ớ c p tấ hời gian ngắn hơn ph i tác ả động gi mả  t i cả ho rôto

IV.2.46. B oả  vệ chống quá t iả  đối x ngứ  của máy phát đi nệ  ph iả  dùng dòng đi nệ  một pha của stato cho b  ộ bảo vệ quá dòng đi n có tệ hời gian đi tác động báo tín hi u.ệ

Để  gi mả   t iả   ho cặ   khi  c nầ   thi tế   tự  động  c tắ   máy  phát  đi nệ   làm  mát  trực  ti pế   dây d nẫ  của  cuộn dây khi có quá t iả  đối xứng, cho phép dùng  bảo vệ  rôto  theo  Điều IV.2.45 và phản  ng theo quá t iứ ả  rôto d nẫ  đ n quá t i máy phátế ả  đi n.ệ

IV.2.47.  Chỉ  c nầ   đ tặ   một  bộ  bảo  vệ  chống  ngắn  m chạ   ch mạ   đ tấ   đi mể   thứ  hai  trong 

m ch kích thích chính ạ của máy phát đi n chung cho ệ một s  ố máy phát đi n (nệ hưng không 

quá 3 máy) có các thông số của m chạ  kích thích g nầ  giống nhau. Chỉ đưa b oả  vệ vào làm 

vi cệ  khi đ nhị  kỳ ki mể  tra cách đi nệ  phát hi nệ  một đi mể  ch mạ  đất trong m chạ  kích thích (xem Chươ  I.6 ­ Ph nng ầ  I). Bảo vệ ph iả  tác động c tắ  máy c tắ  của máy phát đi nệ  đồng thời d pậ   từ  của  máy  phát đi nệ   làm mát  trực  ti pế   dây d nẫ   cuộn  dây  và  tác  động  báo  tín 

hi uệ  ho cặ  c tắ  máy phát đi nệ  đ i v i máyố ớ  phát đi n làm mát gián ti p.ệ ế

IV.2.48. Đ i v i ố ớ máy phát điện làm mát trực ti pế  dây d nẫ  của cuộn dây cần đ tặ  thi tế  bị 

b oả  vệ chống  chế độ không đồng bộ kèm theo m tấ  kích thích. Cho phép thay th  ế b ngằ  cách tự động phát hi nệ  chế độ không đồng bộ chỉ theo tình trạng của thi t bế  ịd p tậ ừ. Khi thi t ế b  ịb o ả v  trên tác ệ động ho c khi c t ặ ắ b  t  ộ ự động d p t  (TDT), ậ ừ đ i v i ố ớ máy phát điện cho  phép  làm  vi cệ   ở  chế  độ  không  đồng  bộ  thì  ph iả   tác động đi báo tín hi u ệ m t kíchấ  thích

Các  máy  phát  đi nệ   lo iạ   không  cho  phép  làm  vi cệ   ở  chế  độ  không  đồng  bộ  xem Đi uề  IV.2.85

IV.2.49. Để b oả  vệ máy phát điện đi nệ  áp đ nế  1kV công su tấ  đến 1MW có đi mể  trung tính  không nối  đ t, cấ hống  mọi  dạng s  c  vàự ố  ch  ế đ  làm vộ i c không bình thệ ường, cho phép  đặt  áptômát  có  bộ  cắt  quá  dòng  điện  hoặc  máy  cắt  có  thiết  bị  bảo  vệ  quá dòng điện thực hiện theo sơ đồ hai pha. Trong trườ g hợp có đầu ra   n ở phía trung tính, nếu có thể, nên đấu bảo vệ nói trên vào máy biến dòng đặt   ở đầu ra này

Đ i v i ố ớ các máy phát đi nệ  đã nêu nh ngư  có trung tính nối đ tấ  trực ti pế  ph iả  đ t bặ ả  vệ ođấu theo s  ơ đ  baồ  pha

Bảo v  MB ệ A(*)có cuộn cao áp t  6kV  ừ trở lên 

và cuộn điện kháng bù ngang 500kV

 (*) N uế  không có di n gi i riêng thì thu tễ ả ậ  ng  MBA ữ được hi u là ể c  MBA thông ả thường 

và MBA tự ngẫu (có đi n áp và ệ công su t tấ ương  ng).ứ

IV.2.50. MBA ph iả  đặt một phần ho cặ  toàn bộ các thi tế  bị bảo vệ r leơ  chống các d ngạ  

s  cự ố và chế độ làm vi cệ  không bình thườ  sau, t yng ự  thuộc vào dung lượng và cấp đi nệ  

áp của MBA:

1. Ngắn m ch nhi u pha trong các cạ ề uộn dây và trên đ u ra.ầ

2. Ngắn m chạ  một pha ch mạ  đ tấ  trong các cuộn dây và trên các đầu ra ở lưới có trung tính nối đ t trấ ực ti p.ế

3. Ngắn m ch giạ ữa các vòng dây trong các cuộn dây

4. Quá dòng đi n trong các cuệ ộn dây do ng n ắ m ch ngoài.ạ

5. Quá dòng đi n trong các cuệ ộn dây do quá t i.ả

Ngoài ra nên đ tặ  bảo vệ chống ch mạ  đ tấ  một pha ở phía 6 ­ 35kV đ i v i ố ớ MBA t  ng uự ẫ  

có đi n áp phía cao áp ệ bằng và cao hơn 220kV 

IV.2.51  Đ i v i cố ớ uộn  điện kháng bù ngang 500kV ph i  ả đ t thiặ ết  b  ị b o  ả vệ  ch ng cácố  

d ng s  c  và ch  đ  làm vi c không bình thạ ự ố ế ộ ệ ường sau:

1. Ngắn m ch ạ một pha và hai pha ch mạ  đ t trong các cuấ ộn dây và các đ u ra.ầ

d uầ  h  tạ h p và áp lấ ực d u tăng cầ ao đ i v iố ớ :

• MBA công su t 6,3ấ MVA tr  lên và ở lớn hơn

• Cuộn đi n kháng bù ngang 500kV.ệ

• MBA gi mả  áp của phân xưởng có công su t t  1ấ ừ MVA tr  lên.ở

Trên MBA công su t t  1ấ ừ  đ nế  dưới 6,3MVA cũng nên đ t ặ b o ả vệ hơi

B oả   vệ  hơi  ph iả   tác  động  báo  tín  hi uệ   khi  tốc  độ  sinh  khí  y u,ế   khi  mức  d uầ   h  tạ h p,ấ  tác động c t khi tắ ốc đ  sinh khí ộ m nh và ạ mức d u ti p tầ ế ục h ạ

Cũng có thể dùng rơle áp lực để b oả  vệ chống các sự cố bên trong MBA có kèm theo sinh khí.  B oả   vệ  chống  mức  d uầ   hạ  th pấ   cũng  có  thể  thực  hi nệ   bằng  một rơle ki mể  tra mức d u riêngầ  đ t trong bình giãn nặ ở d u ầ của MBA

Để  b oả   vệ  thi tế   bị  đi uề   ch nhỉ   đi nệ   áp  dưới  t iả   d ngạ   ti pế   đi mể   có  d pậ   hồ  quang trong dầu c n ầ đ t riêng cho nó rặ ơle dòng d u và ầ màng áp lực

Ph iả  tính trước đến khả năng chuy nể  tác động c tắ  b ngằ  b oả  vệ hơi sang tác động báo tín hiệu và thực hi nệ  tách riêng các tín hi uệ  ở m chạ  báo tín hiệu và tín hi uệ    ở m ch c t ạ ắ của bảo v  ệ hơi (tính chất tín hi u khác nhau).ệ

Cho phép b o ả v  ệ hơi ch  báo tín hi u trong các tỉ ệ rường hợp sau:

• Đ i v i MBAố ớ  đ t trong vùng ặ có động đ t.ấ

• Đ i v i MBố ớ A giảm áp công suất đến 2,5MVA không có máy cắt ở phía cao áp

IV.2.53. Để chống sự cố ở đầu ra và bên trong của MBA và cuộn đi nệ  kháng bù ngang 

ph i ả đ tặ  các b oả  v  sau:ệ

1. B oả   vệ  so  l chệ   dọc  không  thời  gian  đ i v i  ố ớ MBA  công  su tấ   6,3MVA  trở  lên, cuộn 

đi nệ   kháng  bù  ngang  500kV  cũng  như  đ i v i ố ớ MBA  công  su tấ   4MVA  tr  lên khi ở chúng làm vi c song song.ệ

B o v  so l ch có th  đ t   MBA có công su t nh  h n nh ng không d i 1MVA n u:ả ệ ệ ể ặ ở ấ ỏ ơ ư ướ ế

• B oả  vệ dòng đi nệ  c tắ  nhanh không đủ độ nh y,ạ  còn bảo vệ quá dòng điện có thời gian lớn hơn 0,5 giây

• MBA đ t ặ ở vùng có động đ t.ấ

2. B oả   vệ  dòng  điện  c tắ   nhanh  không  thời  gian  đ tặ   ở  phía  nguồn  và  bao  trùm  một phần cuộn dây MBA, nếu không có b oả  v  so l ch.ệ ệ

Những b oả  v  nệ ày ph i tácả  động c t t t ắ ấ c  các máy ả c t cắ ủa MBA

IV.2.54. Bảo vệ so l cệ h dọc phải được thực hiện bằng cách sử d nụ g các r lơ e dòng điện 

đ c ặ biệt được chỉnh định tránh dòng điện từ hóa đột biến, dòng điện không cân b ng quáằ  

độ và ổn đ nị h (Ví dụ dùng máy biến dòng bão hoà, dùng các cuộn hãm)

Ở các MBA công suất đến 25MVA cho phép thực hiện bảo vệ bằng rơle dòng điện, được chỉnh định dòng điện khởi đ nộ g theo điều kiện tránh dòng điện t  ừ hóa quá đ  vộ à dòng điện không cân bằng quá độ nếu bảo vệ này đảm bảo đủ độ nhạy.

B oả  vệ so l chệ  dọc ph iả  được th cự  hi nệ  sao cho các ph nầ  đ uấ  nối của MBA v i ớ thanh cái cũng n mằ  trong vùng b o ả v  cệ ủa nó

Cho phép dùng máy bi nế  dòng đ tặ  s nẵ  trong MBA cho b oả  vệ so l chệ  khi có các b oả  vệ khác đ mả  b o c t nả ắ g n ắ m ch v i tạ ớ hời gian đủ nhanh   phở ần đấu nối MBA v i thanhớ   cái. 

N uế   trong  m chạ   đi nệ   áp  thấp  có  đ tặ   cuộn  đi nệ   kháng  và  bảo  v  MBA không ệ đ m ả b oả  

đ  ộ nhạy khi ng n ắ m ch   sau cuạ ở ộn điện kháng thì cho phép đ tặ  máy bi nế  dòng đi nệ  ở phía 

đ uầ  ra đi nệ  áp thấp MBA kể cả để thực hiện b oả  v  cệ uộn đi nệ  kháng

IV.2.55. Các b oả  vệ so lệch và bảo vệ hơi của MBA, cuộn điện kháng bù ngang không bắt  buộc  có  bộ  cảm  biến  có  chức  năng  khởi  đ nộ g  các  thiết  bị  ch a cháyữ   Kh i ở đ ngộ  các thi t b  ch a cháy ph i đế ị ữ ả ược th c hi n b ng các thi t b  phát hi n cháy riêng.ự ệ ằ ế ị ệ

IV.2.56. Thi tế  bị ki mể  tra cách đi nệ  đ uầ  vào (KTCĐV) 500kV ph iả  tác động báo tín hiệu khi  có  phóng  đi nệ   cục  bộ  ở  đ uầ   vào  (không  c nầ   thi tế   ph iả   c tắ   ngay)  và  chỉ  tác động 

c t khi cách ắ đi n cệ ủa đ u vào b  ầ ị h  ư hỏng (trước khi cách đi n ệ b  cị h c ọ thủng hoàn toàn)

C n ầ ph i có khóa liên ả động đ  tránh ể KTCĐV làm vi c sai khi ệ đứt m ch ạ n i ố KTCĐV v iớ  

đ u vầ ào

IV.2.57. Trong trư ngờ  hợp MBA (trừ MBA phân xưởng) nối v i ớ đường dây đi nệ  không 

có  máy  c tắ   (Ví  dụ  theo  sơ  đồ  khối  đường  dây  ­  MBA)  thì  vi cệ   cắt  MBA  phải được thực hi n ệ bằng một trong các bi n phệ áp sau đây:

1. Đ tặ   dao  tạo  ng nắ   mạch  để  t oạ   ch mạ   đ tấ   một  pha  nhân  t oạ   (đ i v i ố ớ lưới  có trung tính  nối  đ tấ   trực  ti p)ế   hoặc  t oạ   ngắn  m chạ   giữa  hai  pha  (đ i v i  ố ớ lưới  có trung tính cách ly) và n u c n thế ầ i t, ế đ t dao cách ly ặ t  ự động đ  t  ể ự động c t đắ ường dây  ở  thời  đi mể  không  có  dòng  đi nệ   của  TĐL.  Dao  t oạ   ngắn  mạch  ph iả   đ tặ    ngoàiở  vùng b oả  v  soệ  

Khi  gi iả   quy tế   vấn  đề  dùng  truyền  tín  hiệu  c tắ   thay  cho  bi nệ   pháp  ở  mục  1  và  2 ph iả  tính đến các đi uề  ki n sau:ệ

• Tính  quan  trọng  của đườ   dây  và  khả  năng  chịu  ngắn  m chng ạ   nhân  t oạ   trên đường dây đó

• Công su t MBA và thấ ời gian cho phép để gi i tr  s  c  trong ả ừ ự ố MBA

• Kho ngả   cách từ  tr mạ  đ nế  đ uầ   đường dây nguồn và khả năng c tắ   ng nắ   m ch ạ g n ầ của máy c t.ắ

4. Đ t c u cặ ầ hảy   phía cao áp ở của MBA gi mả  áp

Các  biện  pháp  ở  mục  1­  4  có  thể  không  áp  dụng  cho  sơ  đồ  khối  đườ   dây  ­ MBA ngnếu khi nguồn từ hai phía MBA được bảo vệ b ngằ  b oả  vệ chung của khối (b o ả v  caoệ  

t n hầ o c ặ b o ả v  ệ so l ch chuyên dùng) ho c công ệ ặ su t MBA ấ đến 25MVA  khi  nguồn  từ một  phía,  n uế   bảo  vệ  của  đườ   dây  nguồn  đ mng ả   b oả   bảo vệ  được  cả  MBA  (bảo  vệ tác động nhanh của đư ngờ  dây bảo vệ được một phần MBA,  và  b oả   vệ  dự  phòng  của đường  dây  v i  ớ thời  gian  không  lớn  hơn  1  giây b oả  v  đệ ược toàn bộ MBA); khi đó b oả  

v  ệ hơi ch  báo ỉ tín hi u.ệ

Trong  trường  hợp  sử  dụng  bi nệ   pháp  ở  mục  1  ho cặ   mục  3  thì  ở  MBA  ph iả   đặt các thi t ế bị sau:

• Khi ở phía cao áp của MBA (110kV trở lên) có máy bi nế  dòng đi nệ  đ tặ  s nẵ  ­ thì đ t cácặ  

b oả  v  theo Đi u IV.2.52, IV.2.53, IV.2.58 và 59.ệ ề

• Khi không có máy bi n dòng ế đặt s n ­ ẵ đ t ặ b o ả v  ệ so l ch (tệ ương ứng v i ớ IV.2.53) ho cặ  

b oả  vệ quá dòng đi nệ  sử dụng máy bi nế  dòng đ tặ  ngoài ho cặ  máy bi n dòng ế t  tính, vàừ  

b o ả v  ệ hơi theo Đi u IV.2.52.ề

Cho phép b o ả v  đệ ường dây lo i tr  s  c  ạ ừ ự ố ở đ u ra phíaầ  đi n áp cệ ao của MBA

Cá bi tệ   khi  không  có  máy  bi nế   dòng  đ tặ   s nẵ   cho  phép  sử  dụng  máy  biến  dòng  di động 

n uế  sử dụng biến dòng đ tặ  ngoài hoặc bi nế  dòng từ tính không đ mả  bảo được đ c tínhặ  yêu cầu của b oả  vệ

Đ i v i ố ớ bảo  vệ  MBA  có  điện  áp  cao  35kV  khi  dùng  biện  pháp  ở  mục  1  ph iả   s  ử dụng biến dòng di động; khi đó vi cệ  đ tặ  các dao tạo ng nắ  m chạ  và các bi nế  dòng di động phải được tính toán trên c  s  kinh tơ ở ế ­ k  thu t.ỹ ậ

N uế  dùng c uầ  chảy hở (xem mục 2) để tăng độ nh yạ  của b oả  vệ hơi, có thể thực hi nệ  

t oạ  ng n ắ m ch nhân t o trên ạ ạ c u cầ h yả  bằng cơ học

IV.2.58. Ở MBA công su tấ  1,6MVA trở lên, để chống quá dòng đi nệ  do ngắn m chạ  ngoài 

ph i dùng nả h ng ữ bảo v  tácệ  động c t nắ h  sau:ư

1. Đ i v i MBAố ớ   tăng áp có nguồn  cung  c pấ   từ  hai phía:  dùng bảo  vệ dòng  điện thứ  tự nghịch  chống  ng nắ   m chạ   không  đối  x ngứ   và  bảo  vệ  dòng  đi nệ   có  khởi động kém áp 

để chống ngắn m chạ  đối x ngứ  ho cặ  bảo vệ dòng điện có khởi động kém áp (xem Đi uề  IV.2.42)

2. Đ i v i MBAố ớ   gi mả   áp:  dùng  bảo  vệ  dòng  đi nệ   có  ho cặ   không  k tế   hợp  điều ki nệ  kém  áp;  ở  MBA  gi mả   áp  công  su tấ   lớn,  khi  có  nguồn  cung  c pấ   từ  hai  phía cũng  được phép dùng b oả  vệ dòng điện thứ tự nghịch chống ngắn m chạ  không đối x ng và ứ b o ả vệ dòng đi n ệ có khởi động kém áp chống ng n ắ m ch ạ đối xứng

Khi chọn dòng đi nệ  khởi động của b oả  vệ dòng đi nệ  ph iả  chỳ ý đ nế  dòng điện quá t iả  

có  thể  có  khi  c tắ   MBA  làm  vi cệ   song  song  và  dòng  điện  tự  khởi  động c a đủ ộng c  doơ  MBA cung c p.ấ

Ở  các  MBA  gi mả  áp  tự  ng uẫ  500kV nên đặt b oả   vệ  kho ngả   cách khi có  yêu  cầu đ mả  

b oả  dự phòng xa ho cặ  phối hợp v i ớ các b oả  vệ của các lưới đi nệ  đi nệ  áp lân c n; cũngậ  nên đ t các b oặ ả  v  ệ đã nêu đ i v i ố ớ các MBA tự ngẫu 220kV 

IV.2.59. Ở MBA công su tấ  nhỏ hơn 1,6MVA ph iả  dùng b oả  vệ dòng đi nệ  tác động cắt khi có ng nắ  m ch nhi u pha bên ngoài.ạ ề

Ở  MBA  35kV  trở  xuống,  công  su tấ   1,6MVA  trở  xuống,  có  thể  dùng  c uầ   chảy b oả  vệ thay b oả  v  dòng ệ đi n c t nhanh và quá dòngệ ắ  đi n theo Điệ ều IV.2.3

IV.2.60. Ph i ả đ t ặ b o ả v  cệ hống ng n ắ m ch nhi u pha bên ngoài nạ ề hư sau:

1. Đ i v i MBAố ớ  hai cuộn dây ­ đ t   phía nguặ ở ồn cung cấp chính

2. Đ i v i MBA nhố ớ i u cề uộn dây có ba  máy  c t tr  lên ­ ắ ở đ t   ặ ở mọi phía của MBA,  tuy nhiên  cũng cho phép không đ tặ  b oả  vệ ở  một trong các  phía, nhưng b oả   vệ  đ tặ   ở  phía nguồn  cung  c pấ   chính  ph iả   có  hai  c pấ   thời  gian  và  c pấ   thời gian ngắn hơn cho tác động 

c t máy ắ c t   phía khôngắ ở  đ t ặ b oả  v  này.ệ

3. Đ i v i MBAố ớ   gi mả   áp  hai  cuộn  dây  cung  c pấ   cho  c á c   phân  đoạn  làm  việc riêng r  ­ẽ  

đ t   phía ngặ ở uồn cung c p và   các phía cấ ở ủa t ngừ  phân đo n.ạ

Khi thực hi n ệ bảo v  cệ hống ng n ắ m ch nhi u pha bên ngoài ph i theo ạ ề ả Điều IV.2.58, mục 

2  và  cũng  ph iả   xem  x tộ   khả  năng  cần  thi tế   ph iả   thêm  b oả   vệ  dòng đi nệ   c tắ   nhanh  để 

c tắ   ngắn  m chạ   trên  thanh  cái  phía  hạ  áp  và  phía  trung  áp  v i  ớ thời  gian  ng nắ   hơn  (căn 

cứ vào mức dòng đi nệ  ng nắ  m ch,ạ  có đ tặ  b oả  vệ riêng cho thanh cái, kh  ả năng phối hợp 

v i ớ bảo vệ của các l  ra).ộ

IV.2.61. Khi bảo vệ chống ng nắ  m chạ  ngoài của MBA tăng áp không đủ độ nhạy và tính chọn lọc, được dùng các rơle dòng đi nệ  của b oả  vệ tương ứng của máy phát điện đ  ể bảo 

vệ cho MBA

IV.2.62. Đ i v i ố ớ MBA tăng áp công su tấ  1MVA trở lên và MBA có nguồn cung c pấ  từ 2 

và  3  phía,  và  MBA  tự  ngẫu  c nầ   dự  phòng  cắt  ngắn  m chạ   ch mạ   đ tấ  ở  các  ph nầ   t  lânử  

c n.ậ   Ngoài  ra,  MBA  tự  ngẫu  còn  ph iả  theo yêu c uầ   đ mả   bảo  tính  chọn lọc của b oả  vệ chống chạm đ tấ  của lưới đi nệ  ở các đi nệ  áp khác nhau b ngằ  cách đ t ặ b oả  vệ dòng điện thứ tự không chống ngắn m chạ  ch mạ  đ tấ  bên ngoài và đ tặ    phía cuở ộn dây nối v i ớ lưới 

có dòng đi n ệ chạm đ t lấ ớn

Khi  lưới  đi nệ   có  MBA  có  cách  đi nệ   của  cuộn  dây  ở  đ uầ   ra  trung  tính  gi mả   d n, ầ đang 

v nậ   hành  v i  ớ trung  tính  cách  ly  ph iả   có  biện  pháp  ngăn  chặn  chế  độ  vận hành bị cấm 

v i ớ trung tính của MBA này nêu trong Đi uề  IV.2.27. Để th cự  hiện được  mục  đích  này, 

ở nhà máy đi nệ  ho cặ  tr mạ  bi nế  áp có MBA trung tính nối đ tấ  và trung tính cách ly cùng làm vi cệ  có nguồn ở phía đi nệ  áp th pấ  thì phải d  tínhự  b oả  vệ đ mả  b oả  c tắ  MBA trung tính  cách  ly  ho cặ   có  biện  pháp  tự  động  nối  đ tấ   trung  tính  trước  khi  c tắ   các  MBA  có trung tính nối đ tấ  làm vi cệ  cùng chung thanh cái ho c   ph nặ ở ầ  lưới đó

IV.2.63. Đ i v i ố ớ MBA tự ngẫu và MBA nhi uề  cuộn dây, có nguồn từ một vài phía, bảo 

vệ  chống  ng nắ   m chạ   ngoài  ph iả   thực  hi nệ   có  hướng  nếu  do  đi uề   ki nệ   chọn  l c ọ yêu 

c u.ầ

IV.2.64. Đ i v i ố ớ MBA tự ngẫu 220 ­ 500kV ở tr mạ  bi nế  áp ho cặ  đ i v i ố ớ khối máy phát 

đi nệ   ­  MBA  500kV  và  MBA  tự  ngẫu  liên  l cạ   220  ­  500kV  của  nhà  máy  điện ph iả   đ tặ  

b oả   vệ  chống  ng nắ   m chạ   ngoài  có  gia  tốc  tác  động  nhanh,  khi  không cho  b oả   vệ  so 

l chệ  thanh cái làm vi c,ệ  để đảm b oả  c tắ  các ph nầ  tử sự cố còn l i mà không có ạ bảo vệ tác động nhanh v i ớ thời gian kho ng 0ả ,5 giây

IV.2.65.  Đ i v i ố ớ MBA  gi mả   áp  và  khối  MBA  ­  đườ   dây  trục,  có  đi nng ệ   áp  phía  cao  áp 

đ nế   35kV  và  cuộn  dây  phía  hạ  áp  nối  hình  sao  v i  ớ trung  tính  nối  đất,  ph iả   có  bảo  vệ chống ng n ắ m chạ  một pha ch mạ  đ t   lấ ở ưới h  áp ạ bằng cách dùng:

1. B oả  vệ dòng điện chống ngắn m chạ  ngoài đ tặ  ở phía cao áp của MBA và nếu c n ầ đ mả  bảo đ  nhộ ạy tốt có th  dùng ể sơ đ  baồ  rơle

2. Áptômát ho c c u cặ ầ hảy   ở đầu ra phía h  ạ áp

3. B oả  vệ thứ tự không đ cặ  bi tệ  đ tặ  ở dây trung tính của MBA (khi độ nhạy của b oả  vệ theo mục 1 và 2 không đ mả  b o).ả

Có thể không cần đ tặ  b oả  vệ theo mục 3 đ i v i ố ớ các thi tế  bị đi nệ  công nghiệp, n uế  các 

tủ đi nệ  h  ápạ  có thi tế  bị b o ả v  choệ  các lộ ra đặt g nầ  MBA (cách 30m tr  ở xuống) hoặc 

n u dùng cáp ba pha nế ối từ MBA đến các t  nủ ày

Khi dùng b oả  vệ theo mục 3 thì cho phép không c nầ  phối hợp nó v i các ớ b oả  v  cệ ủa các 

l  ra t  t  ộ ừ ủ h  áp.ạ

Đ i v i ố ớ sơ  đồ  đườ   dây  ­  MBA,  trường  hợp  sử  dụng  b ong ả   vệ  theo  mục  3  được phép chỉ  cần  tác  động  tới  áptômát  phía  hạ  áp  mà  không  c nầ   đ tặ   cáp  nhị  thứ  đ  bể ả  v  no ệ ày tác động tới máy c t ắ phía cao áp

N uế   phía  cao  áp  của MBA  nêu  trên  có  đ tặ  c uầ   chảy  thì  cũng  có  thể  áp  d nụ g  nh  trongư  

đi mể  này

IV.2.66. Đ i v i ố ớ MBA gi m ả áp đi nệ  áp phía cao áp 6 ­ 10kV, phía hạ áp cung c pấ  cho các 

t  có l  ra ủ ộ được bảo v  ệ b ng c uằ ầ  ch yả  nên đ t c u cặ ầ h yả  tổng ho c áptômát.ặ

N uế   các  cầu  chảy  ở  phía  tủ  đi nệ   hạ  áp  và  cầu  chảy  (ho cặ   b oả   v )ệ   ở  phía  cao  áp do cùng một nhân viên v nậ  hành quản lý thì có thể không đ tặ  c uầ  ch yả  tổng hoặc áptômát ở phía h  ạ áp.

IV.2.67.  B oả   vệ  chống  ch mạ   đ tấ   một  pha  theo  Đi uề   IV.2.50  mục  12  ph iả   được  thực hiện theo Điều IV.2.95 và Đi u IVề 2.96

IV.2.68. Đ i v i ố ớ MBA công suất 0,4MVA trở lên tuỳ theo t nầ  suất và khả năng chịu quá 

t i nên ả đ t ặ b oả  v  quá dòng ệ điện chống quá t i tácả  động báo tín hiệu

Đ i v i ố ớ c á c   trạm  không  có  người  trực  cho  phép  b oả   vệ  này  tác  động  tự  động gi mả  

t i hả o c ặ đi c t (khi không gắ i i tr  ả ừ được quá t i ả b ng các bằ i n phệ áp khác)

IV.2.69.  N uế   ở  phía  trung  tính  của  MBA  có  đ tặ   thêm  MBA  phụ  để  đi uề   chỉnh  đi nệ   áp dưới t i thì ngoài nhả ững qui định trong các Đi u IV.2.50 ­ IV.2.56, IV.2.58, IV.2.62ề  ph i ả đ tặ  thêm các b o ả vệ sau:

• B oả  v  ệ hơi cho MBA phụ

• B oả   vệ  dòng  đi nệ   có  hãm  khi  ng nắ   m chạ   ngoài  chống  sự  cố  ở  cuộn  sơ  cấp MBA phụ, trừ khi cuộn sơ c pấ  của MBA phụ n mằ  trong vùng tác động của bảo v  so l ch cệ ệ ủa phía hạ áp của MBA chính

• B oả  v  so l ch bao trùmệ ệ  cuộn thứ c p cấ ủa MBA phụ

IV.2.70. Đ  ể b o ả vệ MBA ph  ụ đ tặ    phíaở  h  áp cạ ủa MBA t  nự gẫu ph i ả đ t các b o ặ ả vệ sau:

• B oả  vệ hơi của b nả  thõn MBA phụ và b oả  vệ hơi của bộ đi uề  chỉnh đi nệ  áp dưới t iả  

có th  ể b ng rằ ơle áp lực ho c rặ ơle hơi riêng

• B oả  v  so l ch ệ ệ m ch h  áp cạ ạ ủa MBA tự ngẫu

Bảo vệ khối máy phát đi n ­ MBA ệ

IV.2.71. Đ i v i ố ớ khối máy phát đi nệ  ­ MBA công su tấ  máy phát đi nệ  10MW trở lên ph iả  

có những b o ả v  rệ ơle chống các dạng s  c  và cự ố h  ế đ  làm vộ i c không bình tệ hường sau:

1. Ngắn m ch cạ h mạ  đ t phía ấ đi n áp ệ máy phát đi n.ệ

2  Ngắn  m cạ h  nhiều  pha  trong  cuộn  dây  stato  máy  phát  điện  và  ở  các  đầu  ra của chúng

3. Ngắn  m chạ   giữa  c á c   vòng  dây  của  một  pha  trong  cuộn  dây  stato  máy  phát  đi nệ  (tương ứng v i Đớ i u IV.2.75).ề

4. Ngắn m ch nhi u pha trong các cạ ề uộn dây MBA và trên các đ u ra MBA.ầ

5. Ngắn  m chạ   một  pha  ch mạ   đ tấ   trong  cuộn  dây  MBA  và  trên  đ uầ   ra  nối  v i  ớ lưới có dòng đi n ệ chạm đ t lấ ớn

6. Ngắn m ch giạ ữa các vòng dây trong các cuộn dây MBA

7. Ngắn m ch ngoài.ạ

8. Quá t i MBA do dòng ả đi n ệ th  t  ngứ ự h ch (ị đ i v i ố ớ khối có máy phát điện công su t lấ ớn hơn 30MW)

9. Quá t i ả đối x ng cứ ủa cuộn dây stato máy phát đi n và các cệ uộn dây MBA

10. Quá  t iả   cuộn  dây  rôto  của  máy  phát  đi nệ   do  dòng  điện  kích thích  (đ i v i máyố ớ   phát 

đi nệ  tuabin làm mát trực ti pế  dây d nẫ  cuộn dây và đ i v i ố ớ máy phát đi nệ  tuabin nước)

11. Đi nệ   áp  tăng  cao  trên  cuộn  dây  stato  của  máy  phát  đi nệ   và  MBA  của  khối (đ i v iố ớ  máy  phát  đi nệ   tuabin  công  su tấ   160MW  trở  lên  và  đ i v i ố ớ t tấ   cả  c á c   khối có máy phát 

đi nệ  tuabin nước) (xem Đi u IV.2.83).ề

12. Ngắn m chạ  ch mạ  đ tấ  một đi mể  (xem Đi uề  IV.2.47) và hai đi mể  (xem Điều IV.2.84) trong m ch kích thích.ạ

13. Chế độ không đồng bộ kèm m t ấ kích thích (xem Đi u IV.2.85).ề

14. H  tạ h p ấ m c ứ d u trong MBA.ầ

15. Phóng đi nệ  cục bộ   cách ở đi nệ  đầu vào 500kV của MBA

IV.2.72.  Nh ngữ   qui  định  về  b oả   vệ  máy  phát  đi nệ   và  MBA  tăng  áp  khi  chúng  làm  việc riêng rẽ cũng áp dụng như khi chúng đấu theo sơ đồ khối máy phát đi nệ  – MBA (MBA tự 

ng u) tr  ẫ ừ một s  ố đi mể  thay đổi nêu trong Điều IV.2.73 ­ IV.2.89

IV.2.73. Đ i v i ố ớ khối máy phát đi nệ  công su tấ  lớn hơn 30MW thườ  có bảo vệ chống ng

ch mạ  đ t   ấ ở m ch ạ đi n áp ệ máy phát đi n bệ ao trùm toàn b  cộ uộn dây stato

Đ i v i ố ớ máy  phát  đi nệ   công  suất  đ nế   30MW  c nầ   đ tặ   thi tế   bị  bảo  vệ  bao  trùm 85% cuộn dây stato

B oả   vệ  phải  tác  động  c tắ   có  thời  gian  không  lớn  hơn  0,5  giây  đ i v i ố ớ t tấ   cả  các  khối không có nhánh rẽ ở điện áp máy phát và có nhánh rẽ đ nế  MBA tự dùng.   các khỞ ối có liên  hệ  điện  v i  ớ lưới  tự  dùng  hoặc  v i  ớ hộ  tiêu  thụ  được  cung  c pấ   bởi đường  dây  từ nhánh  rẽ  giữa  máy  phát  điện  và  MBA,  n uế   dòng  đi nệ   đi nệ   dung khi  ngắn  m chạ   ch mạ  

đ tấ  b ngằ  5A trở lên thì ph iả  đ tặ  b oả  vệ chống ng nắ  m ch ạ chạm đất tác đ nộ g cắt cuộn stato máy phát điện và ch nố g chạm đất hai điểm nh  ư đ i v i máyố ớ  nối v i ớ thanh cái (xem Điều IV.2.37 và Điều IV.2.38); nếu dòng điện dung khi chạm đất nhỏ hơn 5A thì bảo vệ 

ch nố g chạm đất có th  ể thực hiện như đ i v i ố ớ các khối không có nhánh rẽ ở điện áp máy phát điện và tác đ nộ g báo tín hiệu

Khi có máy c tắ  ở mạch máy phát đi nệ  thì ph iả  thêm mạch tín hi uệ  ch mạ  đ tấ  phía đi n ápệ  máy phát đi nệ  của MBA của khối

IV.2.74. Đ i v i ố ớ b oả  vệ khối máy phát đi nệ  làm mát gián ti p,ế  gồm một máy phát đi nệ  và một  MBA  và  không  có  máy  c tắ   ở  phía  điện  áp  máy  phát  đi nệ   thì  đ tặ   b oả   vệ  so l chệ  chung cho c  khả ối. Khi có máy c t   phía ắ ở đi n áp ệ máy phát đi nệ  ph i có ả bảo v  so l chệ ệ  riêng cho máy phát đi n và b oệ ả  v  so l ch riêng ệ ệ cho MBA

Khi sử dụng khối có hai MBA thay vì một máy, cũng như trường hợp hai máy phát đi nệ  nối  khối  v i  ớ một  MBA  và  không  có  máy  c tắ   ở  phía  điện  áp  máy  phát điện  (khối  tăng 

cường), thì trên t nừ g máy phát điện và MBA công suất 125MVA trở lên phải đặt bảo vệ 

so  l cệ h  dọc  riêng.  Khi  không  có  máy  biến  dòng  đặt  sẵn   ở phía hạ áp của MBA thì cho phép dùng bảo vệ so lệch chung cho hai MBA

Đ i v i ố ớ khối có máy phát đi nệ  làm mát trực ti pế  dây d nẫ  của cuộn dây nên đ t ặ b oả  vệ 

so l chệ  dọc riêng cho máy phát điện. Khi đó nếu m chạ  điện áp máy phát có máy c t thìắ  

ph i ả đ t ặ b o ả v  so l ch riêng cho MBA (hệ ệ o c riêng ặ cho t ng MBAừ  n uế  khối có máy phát 

đi nệ   làm  vi cệ   v i  ớ hai  MBA,  khi  không  có  máy  biến dòng đặt sẵn ở đầu vào phía hạ áp của các MBA này, cho phép dùng bảo vệ so lệch chung cho các MBA của kh i)ố ; khi không 

có máy c tắ , để bảo vệ MBA nên đặt hoặc bảo vệ so lệch riêng hoặc bảo vệ so lệch chung cho khối (đ i v i khố ớ ối gồm một máy phát điện và một MBA tốt nhất là dùng bảo vệ so lệch chung cho khối)

Ở  phía  cao  áp  của  MBA,  bảo  vệ  so  l chệ   của  MBA  (khối)  có  thể  đ uấ   vào  máy bi nế  dòng đ tặ  s nẵ  trong MBA của khối. Khi đó để bảo vệ thanh cái giữa máy cắt   phía cao ápở  

và khối của MBA ph i ả đ t ặ b oả  v  riêng.ệ

B oả  vệ so l chệ  riêng của máy phát đi nệ  ph iả  thực hi nệ  theo sơ đồ ba pha ba rơle và dòng khởi động tương t  nhự ư đã nêu   Điở ều IV.2.35

Để  d  phòngự   cho  c á c   b oả   vệ  so  l chệ   nêu  trên,  đ i v i ố ớ khối  có  máy  phát  điện 160MW trở lên làm  mát trực tiếp dây d nẫ  các  cuộn dây, ph iả  đ tặ  b oả   vệ so lệch d  phòng baoự  trùm máy phát đi n,ệ  MBA và các thanh cái phía cao áp

Cũng nên đ tặ  b oả  vệ so l chệ  dự phòng đ i v i ố ớ máy phát đi nệ  làm mát trực tiếp dây d nẫ  các cuộn dây có công su t nấ h  ỏ hơn 160MW.

Khi áp dụng bảo vệ so l chệ  dự phòng ở các khối không có máy c tắ  trong m ch ạ đi nệ  áp máy phát nên đ tặ  các b oả  vệ so l chệ  chính riêng cho máy phát đi nệ  và máy bi n áp.ếKhi có  máy c tắ  trong m chạ  máy phát điện, b oả  vệ so l chệ  dự phòng ph iả  thực hi n tácệ  động có thời gian từ 0,35 đến 0,5 giây

IV.2.75. Đ i v i ố ớ máy  phát  đi nệ   mà  cuộn  dây  stato  có  hai  ho cặ   ba  nhánh  song  song  phải 

đ tặ   bảo  vệ  so  l chệ   ngang  một hệ thống  để  chống  ngắn m chạ   giữa  các  vòng dây trong một pha v i tácớ  động không th i gian.ờ

IV.2.76. Đ i v i ố ớ khối có máy phát đi nệ   công  su tấ  160MW  trở  lên  làm mát  trực  ti pế   dây 

d nẫ  các  cuộn dây, phải đ tặ  b oả  vệ dòng đi nệ  thứ tự nghịch v i  ớ đ cặ  tính tích phân phụ thuộc  phối  hợp  v i  ớ đ cặ   tính  quá  t iả   dòng  đi nệ   thứ  tự  nghịch  cho  phép  của máy phát 

đi nệ  được b oả  v ệ  B oả  vệ ph iả  tác động c tắ  máy c tắ  của máy phát điện, n uế  không có máy c tắ  thì tác động c tắ  cả khối. Để bảo vệ dự phòng cho các ph n ầ t  lân ử c n cậ ủa khối thì b oả  v  nói trên pệ h i có ả đ c tính tặ hời gian không ph  thụ uộc tác động c t kắ hối ra khái lưới  đi n và ệ có hai c p ấ thời  gian  phù  hợp v i ớ Điều IV.2.80

Đ i v i kố ớ hối có máy phát đi nệ  công su tấ  nhỏ hơn 160MW làm mát trực ti pế  dây d nẫ  các 

cu nộ   dây  và  đ i v i ố ớ khối  có  máy  phát  đi nệ   tuabin  nước  công  su tấ   trên 30MW làm mát gián ti pế  thì b oả  vệ dòng điện thứ tự ngh chị  ph iả  được thực hiện có c pấ  thời gian ho cặ  

có đ cặ  tính thời gian phụ thuộc. Khi đó ở mọi c pấ  của bảo vệ có thể có một ho cặ  nhi uề  cấp thời gian tác động (xem Đi uề  IV.2.80 mục 4). C pấ  thời gian ho cặ  đặc tính thời gian phụ thuộc ph iả  được phối hợp v i ớ đ cặ  tính quá t i dòng ả đi n ệ th  ứ t  ngự hịch cho phép của máy phát đi n (xemệ  Đi u IV.2.40).ề

Khối có máy phát đi nệ  làm mát gián ti pế  công su tấ  lớn hơn 30MW, ph iả  có bảo v  tệ hực 

hi n theo yêu ệ c u cầ ủa Điều IV.2.40

Ngoài  bảo  vệ  tác  động  c tắ   máy,  t tấ   cả  các  khối  có  máy  phát  điện  công  su tấ   l n hớ ơn 30MW ph iả  có tín hi uệ  báo quá t iả  dòng đi nệ  thứ tự ngh chị  thực hi nệ  theo Đi u IVề 2.40IV.2.77  Đ i v i  ố ớ khối có máy phát  đi n công sệ u t lấ ớn  hơn 30MW bảo  v  cệ hống ngắn 

m chạ  ngoài đối xứng ph iả  thực hi nệ  như đã nêu trong Đi uề  IV.2.41. Khi đó đ i v i ố ớ máy phát  đi nệ   tuabin  nước,  đi nệ   áp  khởi  động  của  b oả   vệ  l yấ   b ngằ   0,6  ­  0,7 đi nệ  áp danh định. Đ i v i ố ớ khối có máy phát đi nệ  có kích thích dự phòng thì bảo v  nêu trên ph i tệ ả hực 

C pấ   thứ  hai  của  b oả   vệ  làm  b oả   vệ  dự  phòng  xa,  ph iả   tác  động  như  nêu  trong Đi uề  IV.2.80 mục 2

Kể  cả  khi  có  b oả   vệ  so  l chệ   dự  phòng  để  tăng  hi uệ   quả  dự  phòng  xa  nên  đ tặ   bảo vệ kho ngả   cách  hai  cấp.  Cả  hai  c pấ   của  b oả   vệ  kho ngả   cách  ph iả   tác  động  nh  nêu trongư  

Đi u IVề 2.80 mục 2

IV.2.78.  Đ i v i  ố ớ khối  có  máy  phát  đi nệ   công  su tấ   đến  30MW,  bảo  vệ  chống  ngắn 

m ch ngoàiạ   ph iả   được  thực  hi nệ   theo  Đi uề   IV.2.42. Các  thông  số  tác  động  của  bảo  vệ 

đ i v i ố ớ máy phát đi nệ  tuabin nước ph i theoả  Đi u IV.2.41, IV.2.42 và IV.2.77.ề

IV.2.79. Đ i v i ố ớ khối máy phát đi nệ  ­ MBA có máy c tắ  ở m chạ  máy phát điện khi không 

có b oả  vệ so l chệ  dự phòng của khối thì ph iả  đ tặ  b oả  vệ dòng đi nệ  ở phía cao áp để  làm 

dự  phòng cho c ác  b oả  vệ chính  của MBA khi khối làm vi cệ  không  có máy phát đi n.ệIV.2.80. Bảo vệ d  phòng ự của khối máy phát đi n ­ Mệ BA ph i tính ả đ n các yêu ế c u sau:ầ

1.  Ở  phía  đi nệ   áp  máy  phát  điện  của  MBA  không  đ tặ   bảo  vệ  mà  sử  dụng  bảo  v  cệ ủa máy phát đi n.ệ

2.  B oả  vệ dự phòng xa có hai c pấ  thời gian: cấp thứ nh tấ  ­ tách sơ đồ ở phía cao áp của khối (Ví dụ c tắ  máy c tắ  liên l cạ  thanh cái và máy c tắ  phân đo n),ạ  c pấ  th  hai ­ c t kứ ắ hối 

5.  M chạ   khởi  động  điện  áp  của  b oả   vệ  theo  Đi uề   IV.2.77  và  IV.2.78  nên  đ tặ    phíaở  điện áp máy phát đi n và phía ệ lưới điện

6. Đ i v i các b oố ớ ả  vệ chính và các b oả  v  ệ dự phòng, thông thường có rơle đ uầ  ra riêng và nguồn đi n thao tác ệ một chi u đề ược cung c p tấ ừ các áptômát khác nhau

IV.2.81. Đ i v i ố ớ các khối có máy phát đi nệ  b oả  vệ chống quá t iả  đối xứng của stato nên thực hiện giống như đ i v i ố ớ máy phát đi nệ  làm vi cệ  trên thanh cái (xem Điều IV.2.46)

Ở  các  máy  phát  điện  tuabin  nư cớ   không  có  người  trực,  ngoài  việc  báo  tín  hiệu quá t iả  đối xứng m ch stato, ạ cần đ t ặ bảo v  có ệ đ c tính ặ thời gian không ph  thụ uộc v i ớ mức thời gian dài hơn tác động cắt khối (ho cặ  máy phát điện) và m c ứ thời gian ng nắ  hơn tác động giảm  t i.ả   Có  thể  thay  thế  các  b oả   vệ  này  b ngằ   các  thi t ế b  tị ương ứng trong h  tệ hống 

đi u cề hỉnh kích thích

IV.2.82. Đ i v i ố ớ máy phát điện công su tấ  160MW trở lên làm mát trực ti pế  dây d nẫ  các cuộn  dây  thì  b oả   vệ  chống  quá  t iả   dòng  điện  kích thích  cuộn  dây  rôto  ph iả   đư c ợ thực hiện v i ớ tích phân thời gian ph  ụ thuộc phù hợp v i ớ đ c tính quá ặ t i cho ả phép của máy phát 

đi n do dòngệ  đi n kích thích gây nên.ệ

Trường hợp không đấu được bảo vệ vào m chạ  dòng đi nệ  rôto (Ví dụ trườ  hợp dùng ngkích thích  không  chổi  than)  thì  cho  phép  dùng  b oả   vệ  có  đ cặ   tính  thời  gian  không  phụ thuộc, ph nả  ứng theo đi n áp tăngệ  cao   ở m chạ  kích thích

B oả   vệ  ph iả   có  khả  năng  tác  động  có  thời  gian  duy trì  ngắn  để  gi mả   dòng  kích thích. Khi có thi tế  bị h nạ  chế quá t iả  ở bộ đi uề  ch nhỉ  kích thích tác động giảm t i,ả  ph iả  thực 

hi nệ  đồng thời ở thi tế  bị này cũng như ở b oả  vệ rô to. Cũng được phép dùng thi t ế b  ịh nạ  

ch  quá t i   trong ế ả ở b  ộ t  ự động đi u cề h nhỉ  kích thích đ  tác ể động  gi mả   t iả   (V iớ   hai  c pấ  thời  gian)  và  c tắ   máy.  Khi  đó  có  thể  không  c nầ   đặt b oả  v  có ệ đ c tính tích phân tặ hời gian ph  thụ uộc

Máy phát đi nệ  công su tấ   dưới  160MW  làm  mát trực tiếp  dây  dẫn các  cuộn dây và  máy phát  đi nệ   tuabin  nước  công  su tấ   lớn  hơn  30MW  làm  mát  gián  tiếp  thì c n ầ đ t ặ bảo vệ giống như Đi u IV.2.45.ề

Khi  có  thiết  bị  đi uề   ch nhỉ   kích thích  nhóm  ở  các  máy  phát  điện,  c nầ   thực  hiện b oả  vệ 

có đ c tính thặ ời gian ph  thuụ ộc

Khi máy phát đi nệ  làm vi cệ  v i ớ máy kích thích dự phòng thì bảo vệ chống quá t iả  rô to 

v nẫ  ph i ả để ở chế độ làm vi c.ệ  Trư ngờ  hợp không có khả năng dùng bảo vệ có đ cặ  tính thời gian phụ thuộc cho phép đ tặ  ở máy kích thích dự phòng bảo v  có ệ đ c tính ặ thời gian không ph  thuụ ộc

IV.2.83. Đ i v i ố ớ khối có máy phát đi nệ  công su tấ  160MW trở lên, để ngăn ch nặ  đi nệ  áp tăng  cao  khi  làm  việc  ở  chế  độ  không  tải  phải  đặt  bảo  vệ  chống  điện  áp  tăng cao, bảo  vệ  này  tự  động  khóa  (không  làm  vi cệ )  khi  máy  phát  điện  làm  vi c ệ trong  lưới 

đi nệ   Khi  bảo  vệ  tác  động  phải  đảm  bảo  dập  từ  của  máy  phát  điện  và  máy  kích thích

Đ i v i kố ớ hối có máy phát đi nệ  tuabin nước để ngăn ch nặ  tăng đi nệ  áp khi máy phát đi nệ  

m tấ   t iả   đột  ngột,  ph iả   đ tặ   bảo  vệ  chống  đi nệ   áp  tăng  cao.  Bảo  vệ  này ph iả   tác  động 

c tắ   khối  (ho cặ   máy  phát  đi n)ệ   và  dập  từ  của  máy  phát  điện.  Cho phép bảo v  này tácệ  động dừng t  ổ máy

IV.2.84.  Đ i v i ố ớ các  máy  phát  đi nệ   tuabin  nước,  máy  phát  đi nệ   làm  mát  cuộn  dây  rôto 

b ngằ  nước và t tấ  cả các máy phát đi nệ  công su tấ  160MW trở lên đ uề  ph iả  đặt b o ả vệ chống ch m ạ đ t ấ một đi m   ể ở m ch kích thích. Đ i v i ạ ố ớ máy phát điện tuabin nướ b o c,  ả vệ tác động c t ắ máy còn   ở máy phát đi n khác ­ báo tín hệ iệu

Đ i v i máy có công su t nố ớ ấ h  ỏ hơn 160MW ph i ả đ t ặ b o ả v  cệ hống ch m ạ đất đi mể  th  haiứ  trong m ch kích thích ạ của máy phát điện phù hợp v i Đi u IVớ ề 2.47

IV.2.85. Đ i v i ố ớ máy phát điện công su tấ  160MW trở lên làm mát trực ti pế  dây d nẫ  các cuộn  dây  và  máy  phát  đi nệ   tuabin  nước,  ph iả   đ tặ   thi tế   bị  bảo  vệ  chống  chế  đ  ộ không đồng b  kèmộ  theo m t kích thích.ấ

B oả  vệ này cũng nên đ tặ  ở máy phát đi nệ  công su tấ  nhỏ hơn 160MW làm mát trực ti pế  dây  d nẫ   các  cuộn  dây.  Đ i v i ố ớ các  máy  phát  đi nệ   này  cũng  được  phép đ tặ   thi tế   bị  tự động  phát  hi nệ   không  đồng  bộ  khi  thi tế   bị  tự  động  d pậ   từ  (TDT) c t (không c n sắ ầ ử dụng bảo v  cệ hống chế độ không đồng bộ)

Khi máy phát đi nệ  đó m tấ  kích thích chuyển sang chế độ không đồng bộ thì các thi t ế bị bảo v  và TDT pệ h i tác ả động báo tín hi u ệ m t kích thích và ấ t  ự động chuy nể   các  phụ  t iả  

tự  dùng  trong  nhánh  của  khối  máy  phát  điện  m tấ   kích thích sang nguồn cung c p  ấ dự phòng

T tấ  cả các máy phát đi nệ  tuabin nước và máy phát điện tuabin hơi cũng như các máy phát 

đi nệ  khác, không được phép làm vi cệ  ở chế độ không đồng bộ khi h  tệ hống  điện  thi uế  công su tấ  ph nả  kháng, các thi tế  bị nêu trên tác động đều phải c t ra khái lắ ưới đi n.ệIV.2.86. Tr ngườ  hợp có máy c tắ  trong m chạ  máy phát đi nệ  làm mát trực ti pế  dây d nẫ  các cuộn dây, ph i có ả b o ả v  ệ d  phòng khi máy ự c t này t  cắ ừ hối c t (Ví ắ d  dùng DTC).ụ

IV.2.87. Thi t ế bị DTC 110kV tr  ở lên   các nhà máyở  đi n ệ ph i tả hực hi n ệ nh  sau:ư

1. Để tránh c t sai ắ một số khối bằng bảo vệ dự phòng khi xu t hi n cấ ệ hế đ  không toànộ  pha ở một trong các  khối do máy c tắ  có bộ truyền động từng pha từ ch i ố làm vi cệ , khi cắt máy cắt ở nhà máy điện có máy phát điện làm mát trực tiếp dây dẫn các cuộn dây, phải đặt thiết bị tăng tốc khởi động DTC (Ví dụ bằng bảo vệ dòng điện thứ tự không của MBA của khối ở phía lưới điện có dòng chạm đất lớn)

DTC thường được chỉnh đ nhị  đi c t các máy ắ c t sau 0,3 giây.ắ

2. Đ i v i nhàố ớ  máy đi nệ  mà khối máy phát đi nệ  ­ MBA ­ đư ngờ  dây có máy c t ắ chung (Ví 

dụ như sơ đ  ồ một rưỡi ho c ặ sơ đồ đa giác), phải đ tặ  cơ c u c tấ ắ  từ xa đ  ể c tắ   máy  cắt  và khóa  TĐL  ở  phía  đ uầ   đối  di nệ   khi  DTC  tác  động  trong  trường hợp  nó  được  khởi  động 

từ  b oả   vệ  của  khối.  Ngoài  ra,  DTC  tác  động  dừng  b  ộ phận phát t n s  cầ ố ủa b o ả v  caoệ  

t n.ầ

IV.2.88. B oả  vệ stato máy phát đi nệ  và MBA của khối chống sự cố bên trong và b oả  vệ rôto  máy  phát  điện  khi  tác  động  ph iả   thực  hi nệ   c tắ   phần  tử  sự  cố  ra  khái  lưới, d pậ  từ của máy phát đi nệ  và máy kích thích, khởi động DTC và tác động đến các quá trình b o ả vệ công ngh  cệ ủa thi t ế b  (Ví ị dụ quá trình dừng tuabin hơi v.v.).

N uế   do b oả   vệ  c tắ  d nẫ   đến  làm m tấ  đi nệ   tự  dùng đ uấ   v i  ớ nhánh  rẽ  của  khối thì b oả  

vệ  cũng  ph iả   c tắ   máy  c tắ   của  nguồn  cung  cấp  tự  dùng  đang  làm  vi cệ   để  t  ự động chuyển sang cung c p tấ ừ nguồn dự phòng b ng thằ i t ế b  ịTĐD

B oả  vệ dự phòng của máy phát đi nệ  và MBA của khối khi có ngắn m chạ  ngoài ph i tácả  động tương ứng v i ớ Điều IV.2.80, mục 2 đến 4

Ở  các  nhà  máy  nhi tệ   đi nệ   mà  ph nầ   nhi tệ   cũng  làm  việc  theo  sơ  đồ  khối  thì  khi c tắ  khối  do  sự  cố  bên  trong,  cũng  ph iả   dừng  toàn  bộ  khối.  Khi  ng nắ   m chạ   bên ngoài  cũng như  khi  b oả   vệ  tác  động  trong  nh ngữ   trường  hợp  mà  có  thể  nhanh chúng  khôi  phục khối  làm  vi c,ệ   thì  khối  nên  chuy nể   sang  chế  độ  làm  vi cệ   không đồng bộ, nếu nh  cácư  thi t ế b  công ngị h  cho phép.ệ

Đ i v i nhố ớ à máy thuỷ điện khi có sự cố bên trong khối thì ngoài việc cắt khối phải d nừ g tổ máy. Khi cắt khối do sự cố bên ngoài cũng phải tác động dừng tổ máy

IV.2.89. Đ i v i ố ớ khối máy phát đi nệ  ­ MBA ­ đườ  dây thì bảo vệ chính của đng ườ  dây ng

và  b oả   vệ  dự  phòng  từ  phía  hệ  thống  đi nệ   ph iả   được  thực  hi nệ   theo  yêu  c uầ   của chương này v  ề bảo v  ệ đư ng dây; còn ờ t  phía khừ ối thì chức năng b o ả v  ệ d  phòngự  các đường dây ph iả  được thực hiện bởi b oả  vệ dự phòng của khối. B oả  v  ệ khối ph i đả ược thực hi n phù hệ ợp v i ớ những yêu c u nêu trên.ầ

Tác  động  của  bảo  vệ  khối  c tắ   máy  c tắ   và  khởi  động  DTC  từ  phía  hệ  thống  điện ph iả  được  truyền  theo  kênh  cao  t nầ   ho cặ   theo  đư ngờ   dây  thông  tin  liên  l cạ   đến hai  cơ  c uấ  

c tắ  từ xa dự phòng l nẫ  cho nhau. Ngoài ra, khi bảo vệ khối tác động c n ầ đồng thời d ngừ  

bộ phận phát t n s  cầ ố ủa b o ả v  cao ệ t n.ầ

Đ i v i kố ớ hối có máy phát đi nệ  tuabin hơi khi ph nầ  nhi tệ  cũng theo sơ đồ khối. Tín hiệu tác động từ phía hệ thống đi nệ  ph iả  truy nề  tới đ uầ  đối diện của đường dây  tín  hi uệ   tác động  của  b oả   vệ  thanh  cái  (khi  dùng  hệ  thống  thanh  cái  kép) ho cặ  tác động DTC (khi dùng sơ đồ một rưỡ  ho ci ặ  sơ đồ đa gớỏ  để tc) ươ   ng v i chuy nng ứ ớ ể   khối  sang  chế  độ không  t iả   ho cặ   d pậ   từ  và  d ngừ   khối  b ngằ   thi tế   b  c tị ắ  từ xa. Ngoài ra nên dùng thi tế  bị 

c tắ  từ xa để tăng tốc độ dập từ của máy phát đi n và c t ệ ắ m ch t  dùng khi ạ ự b oả  v  ệ dự phòng t  phía h  từ ệ hống đi n tácệ  động

Trường hợp máy c tắ  c tắ  không toàn pha từ phía lưới điện có dòng đi nệ  ch mạ  đất lớn thì 

ph iả  tăng tốc độ khởi động DTC như đã nêu trong Đi u IV.2ề 87 mục 1

Bảo v   ệ ĐDK hoặc đ ường cáp trong lư i  ớ điện 6 ­ 15kV trung tính cách ly

IV.2.90. Đ i v i ố ớ đườ  dây (ĐDK ho cng ặ  đư ngờ  cáp) trong lưới điện áp 6   15kV có trung tính cách ly (kể cả trung tính nối đ tấ  qua cuộn d pậ  hồ quang) ph iả  có thi tế  bị bảo v  rệ ơle chống ng n ắ m ch nhi u pha và khi cạ ề ần thi t cế hống ch mạ  đ t ấ một pha. Các đường dây c nầ  

có thi t ế bị ghi l i các thông ạ s  s  cố ự ố

IV.2.91. B oả  vệ chống ngắn m chạ  nhi uề  pha ph iả  đ tặ  trên hai pha và ở hai pha cùng tên của toàn bộ lưới đi nệ  đó để đ mả  b oả  chỉ cắt một đi mể  hư hỏng, trong phần lớn trường hợp ngắn m ch hai pha ạ chạm đ t t i hai ấ ạ điểm

IV.2.92. Đ i v i ố ớ đườ  dây đ nng ơ   cung  c pấ   từ  một  phía,  để  chống ngắn  m chạ   nhiều  pha 

ph iả   đ tặ   bảo  vệ  dòng  đi nệ   có  hai c p,ấ   c pấ   thứ  nh tấ   dưới  d ngạ   bảo  vệ  c tắ   nhanh, còn 

c pấ  th  hai ­ dứ ưới d ng ạ b o ả vệ quá dòng đi nệ  có đ c ặ tính thời gian phụ thuộc ho cặ  không 

ph  thụ uộc

Đ i v i ố ớ đường  cáp  không  có  điện  kháng  có  nguồn  cung  c pấ   từ  một  phía  xuất phát từ thanh cái nhà máy đi nệ  thì ph iả  đ tặ  b oả  vệ c tắ  nhanh không thời gian và vùng  tác  động 

của  nó  xác  định  theo  đi uề   ki nệ   c tắ   ngắn  m chạ   kèm  theo  đi nệ   áp dư trên thanh cái nhà máy đi nệ  th pấ  hơn (0,5   0,6) Udđ. Để thực hi nệ  đi uề  kiện trên, bảo vệ được phép tác động  không  chọn  lọc  phối  hợp  v i  ớ TĐL  ho cặ   TĐD làm  nhi mệ   vụ  đi uề   ch nhỉ   l iạ   toàn 

bộ  ho cặ   một  phần  lưới  chịu  tác  động  không chọn  lọc  của  b oả   v ệ   Cho  phép  đ tặ   bảo 

vệ c tắ   nhanh  nói  trên  ở các  đường  dây xu t phát t  thanh cái tấ ừ r mạ  bi n áp cung cế ấp cho các động cơ đồng b  lộ ớn

N uế   đườ   cáp  không  có  đi nng ệ   kháng  có  nguồn  cung  cấp  từ  một  phía  không  th  ể đ tặ  được b oả  vệ c tắ  nhanh theo yêu c uầ  về độ chọn lọc thì để đ mả  b oả  tác đ ng ộ c tắ  nhanh 

ph iả  đ tặ  các  b oả   vệ  như  trong  Đi uề   IV.2.93  mục  2  hoặc  3.  Cho  phép s  ử dụng các b oả  

vệ này đ i v i ố ớ đường dây t  dùng cự ủa nhà máy đi n.ệ

IV.2.93. Đ i v i ố ớ những đường dây đơn có nguồn cung c pấ  từ hai phía, có ho cặ  không có liên l cạ  vòng cũng như đ i v i đố ớ ường dây trong lưới đi nệ  m chạ  vòng kín có một nguồn cung  c pấ   ph iả   đ tặ   các  b oả   vệ  như  đ i v i ố ớ đườ   dây  đơn  có  nguồn  cung c png ấ   từ  một phía (xem Đi uề  IV.2.92) nh ngư  ph iả  thực hi nệ  bảo vệ dòng đi nệ  có hướng khi c n thầ i t.ế

Để đơn gi nả  các  b oả  vệ và đ mả  b oả  chúng tác động chọn lọc, cho phép dùng t  ự động tách lưới thành nh ngữ  phần lưới hình tia khi xu tấ  hi nệ  sự cố và ti pế  theo là t  ự động khôi phục

Nếu bảo vệ dòng điện, có h nướ g hoặc không có h ngướ , có cấp thời gian không đ m bả ảo yêu cầu về độ nhạy và tác đ nộ g nhanh, cho phép dùng nh nữ g bảo vệ sau:

1. B oả  v  khệ oảng cách lo i ạ đơn gi n nả h t.ấ

2. B oả  v  so l ch ngang dòngệ ệ  đi nệ  (đ i v i ố ớ đường cáp đôi)

3.  Bảo  vệ  so  l chệ   dọc  cho  các  đo nạ   đườ   dây  ng n;ng ắ   n uế   ph iả   đ tặ   cáp  nhị  th  riêngứ  

ch  dùng cho ỉ m ch so l ch thì chi uạ ệ ề  dài của cáp không được l nớ  hơn 3km

Đ i v i  ố ớ các  b oả   vệ  nêu  trong  mục  2  và  3  dùng  bảo  vệ  dòng  điện  làm  bảo  v  ệ dự phòng

IV.2.94.  Khi  thực  hiện  bảo  vệ  đ i v i ố ớ đườ   dây  song  song  điện  áp  6 ng   15kV  ph iả  tuân theo nh ng qui  ữ đ nh  ị đ i v i đố ớ ường dây song song nh  trong  ư lưới  đi n 35kV (xemệ  

Đi u IV.2.103).ề

IV.2.95. Bảo v  cệ hống một pha ch mạ  đ t pấ h i thả ực hiện   ở d ng:ạ

• B oả  v  cệ họn lọc (có hướng) tác động báo tín hi u.ệ

• B o v  ch n l c (có hả ệ ọ ọ ướng) tác đ ng c t khi c n thi t theo yêu c u v  an toàn; b o vộ ắ ầ ế ầ ề ả ệ 

ph i đ t   t t c  các ph n t  có ngu n cung c p trong toàn b  lả ặ ở ấ ả ầ ử ồ ấ ộ ưới đi nệ

• Thiết  bị  kiểm  tra  cách  điện.  Khi  đó,  việc  tìm  phần  tử  sự  cố  phải  thực  hiện b nằ g thiết bị chuyên dùng; cho phép tìm phần t  ử s  ự c  ố bằng cách lần lư t ợ cắt các lộ

IV.2.96.  B oả   vệ  chống  ngắn  mạch  một  pha  ch mạ   đ tấ   nói  chung  ph iả   thực  hi nệ   v iớ  máy bi nế   dòng  thứ  tự  không.  B oả   vệ  ph iả   tác  động  theo  ngắn  m chạ   ch mạ   đ tấ   duy trì, nhưng cũng cho phép dùng thi t ế b  báo ị chạm đ t thóang qua.ấ

B oả   vệ  chống  ch mạ   đ tấ   một  pha  tác  động  c tắ   không  thời  gian  theo  yêu  c uầ   k  thỹ u tậ  

an toàn (xem Đi uề  IV.2.95) chỉ c tắ  riêng phần tử cung c pấ  đi nệ  cho phần lưới bị sự cố. Khi đó, để làm dự phòng, dùng bảo vệ thứ tự không có th iờ  gian khoảng 0,5 giây c tắ  t tấ  

cả ph nầ  lưới điện liên quan ở hệ thống thanh cái (phân đoạn) ho cặ  MBA nguồn

Thông thường không cho phép tăng dòng đi nệ  bù để b oả  vệ tác động được trong lưới có trung tính nối đ tấ  qua cuộn dập hồ  quang (Ví dụ b ngằ  cách thay đổi nấc của cuộn d pậ  

h  quang).ồ

Bảo v   ệ ĐDK hoặc đ ường cáp trong lư i  ớ điện 22 ­ 35kV trung tính cách ly

IV.2.97. Đ i v i ố ớ đường  dây  (ĐDK  ho cặ   đườ   cáp)  trong  lưới  đi nng ệ   áp  22  ­  35kV  trung tính  cách  ly  ph iả   có  thi tế   bị  bảo  vệ  rơle  chống  ngắn  m chạ   nhiều  pha  và  chống một pha  ch mạ   đ t. Cácấ   d ngạ   cụ  thể  của  bảo  vệ  chống  một  pha  ch mạ   đ tấ   th c hự i n thệ eo 

Đi u IV.2.95.ề

Các đường dây c n ầ có thi t ế bị ghi l i các thông ạ s  s  cố ự ố

IV.2.98. B oả  vệ chống ngắn m chạ  nhiều pha ph iả  dùng sơ đồ hai pha hai rơle và đ tặ  trên các pha cùng tên trong toàn bộ lưới điện áp này để đảm b oả  chỉ c tắ  một đi mể  h  ư hỏng trong  ph nầ   lớn  các  trường  hợp  ng nắ   m chạ   ch mạ   đ tấ   hai  điểm.  Để  tăng  đ  ộ nhạy khi 

ng n ắ m ch sau Mạ BA sao ­ tam giác, cho phép dùng s  ơ đ  ồ ba rơle

B oả   vệ  chống  ngắn  m chạ   một  pha  ch mạ   đ tấ   thườ   tác  động  báo  tín  hi u.ng ệ   Đ  ể thực hiện b o ả v , nên dùng thi t ệ ế b  ki m tra cách ị ể đi n.ệ

IV.2.99.  Khi  lựa  chọn  lo iạ   bảo  vệ  chính,  ph iả   tính  toán  yêu  c uầ   đảm  b oả   là  hệ  thống làm vi cệ  ổn đ nhị  và các hộ phụ t iả  làm vi cệ  tin c yậ  tương tự như yêu c uầ  đ i v i bố ớ ảo vệ 

đườ  dây đi n ng ệ áp 110kV (xem Đi u IV.2.107).ề

IV.2.100.  Đ i v i ố ớ đường  dây  đ n ơ có nguồn cung c p t  ấ ừ một phía, đ  ể chống ng n ắ m chạ  nhiều  pha, thườ   ung ư   tiên  dùng  b oả   vệ  dòng  đi nệ   có  cấp  ho cặ   bảo  vệ  dòng  điện phối hợp  kém  áp  có  c p,ấ   còn  nếu  dùng  bảo  vệ  đó  không  đ tạ   yêu  c uầ   chọn  lọc  ho cặ   tác động nhanh c tắ  ngắn mạch (xem Đi uề  IV.2.107), Ví dụ trên nh ngữ  đoạn đ uầ  đư ngờ  dây thì dùng bảo vệ kho ngả  cách có c pấ   uư  tiên khởi động theo dòng đi n. Tệ rường hợp dùng 

b o ả v  khệ oảng cách thì nên đ t ặ b o ả v  dòng ệ đi n cệ ắt nhanh không thời gian làm b o ả vệ phụ

Đ i v i ố ớ đường  dây  có  nhi uề   đọan  liên  tiếp,  để  đơn  giản  cho  phép  dùng  bảo  v  dòngệ  

đi nệ  phối hợp kém áp có c p,ấ  không chọn lọc, phối hợp v i ớ thi tế  bị TĐL theo trình tự.IV.2.101.  Đ i v i  ố ớ đường  dây  đơn  có  nguồn  cung  c pấ   từ  hai  phía  ho cặ   nhiều  phía (đư ng dây có nhánh) có ho cờ ặ  không có các liên l cạ  m ch vòng,ạ  cũng như đ i v i ố ớ đường dây n mằ  trong m chạ  vòng khộp kín có một nguồn cung c pấ  nên dùng các b oả  v  nêuệ  trên giống như đ i v i ố ớ đư ngờ  dây đơn có nguồn  cung cấp từ một phía (xem Đi uề   IV.2.100) 

nh ngư   thêm  m chạ   có  hư ng,ớ   còn  b oả   vệ  kho ngả   cách  thì  kh i đở ộng b ngằ  rơle đi nệ  trở. Khi đó cho phép c tắ  không chọn lọc các ph nầ  tử lân cận khi ng nắ  m chạ  trong vùng ch tế  theo  điện  áp  của  rơle  định  hướng  công  su t,ấ   khi không đ t ặ b o ả v  dòngệ  đi n c t nhanhệ ắ  làm  b o  ả v  ph  ệ ụ (xem  Đi u IV.2.100) Ví  ề d  doụ   không  đ tạ   độ  nhạy.  B oả   vệ  chỉ  đ tặ   ở 

nh ngữ  phía có khả năng cung cấp ngu n ồ đi n tệ ới

IV.2.102. Đ i v i ố ớ đường dây ng nắ  có nguồn cung c pấ  từ hai phía, khi có yêu c uầ  về tác động nhanh được phép dùng bảo vệ so l chệ  dọc làm b oả  vệ chính. Nếu c nầ  đ t cápặ  nhị thứ riêng chỉ để dùng cho m chạ  so l chệ  thì chi uề  dài của cáp không được lớn  hơn  4  km. 

Để  ki mể   tra  cáp  nhị  thứ  của  b oả   vệ  so  l chệ   dọc  ph iả   có  thi tế   b  riêng.ị   Để  dự  phòng cho b oả  vệ so l chệ  ph iả  đ tặ  một trong các b oả  vệ nêu trong Đi u IV.2.101.ề

IV.2.103. Đ i v i ố ớ các đư ngờ  dây làm vi cệ  song song có nguồn cung c pấ  từ hai phía trở lên, cũng  như  ở  đầu  có  nguồn  của  đường  dây  song  song  cung  c pấ   từ  một  phía  có  th  dùngể  

nh ngữ  bảo vệ như đ i v i ố ớ trường hợp đường dây đơn (xem Đi uề  IV.2.100 và IV.2.101)

Để  tăng  tốc  độ  c tắ   ng nắ   m ch,ạ   đ cặ   bi tệ   khi  dùng  b oả   vệ  dòng  điện  có  c pấ   hoặc b oả  

vệ dòng điện phối hợp kém áp có cấp ở đường dây có nguồn cung c pấ  từ hai phía có thể 

đ tặ  thêm b oả  vệ có hướ  công su tng ấ  trên đườ  dây song song. Bảo v  ng ệ này có thể thực hiện dưới dạng bảo v  ệ dòng điện có hướng riêng biệt hoặc chỉ   ở dạng mạch tăng tốc của các  b oả   vệ  đã  có  (bảo  vệ  dòng  điện,  bảo  vệ  khoảng  cách) cùng v i ớ bộ  phận  kiểm  tra 

hư nớ g công suất trên đ nườ g dây song song

Ở đầu đư ngờ  dây song song có nguồn cung c pấ  từ một phía thông thườ  phải đ t ng ặ b oả  

vệ so l ch ngang có ệ hướng

IV.2.104.  N uế   như  b oả   vệ  theo  Đi uề   IV.2.103  không  đ tạ   yêu  c uầ   về  tác  động  nhanh (xem IV.2.107),  và  không  đ tặ   b oả   vệ  ki mể   tra  hư nớ g  công  su tấ   thì  trên  hai  đư ngờ   dây song  song  có  nguồn  cung  cấp  từ  hai  phía  và  trên  đầu  đường  dây  song  song  có nguồn cung c pấ  từ một phía phải đ tặ  bảo vệ so l chệ  ngang có hướng làm bảo v  chính (khi haiệ  đường dây làm vi c song ệ song).

Khi đó, trong chế độ  làm  vi cệ  một  đườ   dây  cũng như  trong chế độ dự phòng khi  hai ngđường  dây  làm  vi cệ   nên  dùng  bảo  vệ  nhiều  c pấ   theo  Đi uề   IV.2.100  và IV.2.101.  Cho phép  đ uấ   bảo  vệ  này  ho cặ   từng  c pấ   riêng  theo  sơ  đồ  tổng  dòng đi nệ   của  hai  đư ngờ  dây (Ví dụ c pấ  dự phòng để tăng độ nhạy khi ng nắ  m chạ    các ph nở ầ   tử  lân  c n).ậ  Cũng cho  phép  dùng b oả  vệ so  l chệ   ngang  có  hướng b  sungổ  vào b oả  vệ dòng đi nệ  có c pấ  để 

gi mả  thời gian c tắ  ngắn m chạ  ở đường dây được bảo v , ệ nếu theo đi u ki n v  tác đ ngề ệ ề ộ  nhanh (xem Đi u IV.2.107) thì không b t bu c ph i đ t b o v  này.ề ắ ộ ả ặ ả ệ

Trường  hợp  Cá bi t,ệ   đ i v i ố ớ đườ   dây  song  song  ngắn,  cho  phép  đ tng ặ   b oả   vệ  so l chệ  dọc (xem Đi u IV.2.102).ề

Bảo v   ệ ĐDK hoặc đ ường cáp trong lưới đi n áp 15 ­ệ  500kV 

trung tính nối đất hiệu quả

IV.2.105. Đ i v i ố ớ đường dây (ĐDK ho cặ  đườ  cáp) trong lưới đi nng ệ  áp 15 ­ 500kV trung tính nối đ tấ  hi uệ  qu , pả h iả  có thi tế  bị bảo vệ chống ng n ắ m chạ  nhi u pha và nề g n mắ ạ  ch

ch m ạ đ t.ấ

Các đường dây c n ầ có thi t ế bị ghi l i các thông ạ s  s  cố ự ố

Đường dây 110kV tr  lênở  c n có thi t ầ ế b  xác ị đ nh ị đi mể  s  c  ự ố ở đư ngờ  dây

IV.2.106. Các b oả  vệ ph iả  có thi tế  bị khóa chống dao động nếu trong lưới có khả năng 

có  dao  động  ho cặ   không  đồng  bộ  d nẫ   đ nế   bảo  vệ  làm  việc  sai.  Cho  phép  b oả   vệ không có khóa dao động, n u nó đế ược ch nh ỉ đ nh theo tị hời gian dao đ ng ộ khoảng (1,5 2,0) giây

IV.2.107. Đ i v i ố ớ ĐDK 500kV, bảo vệ chính là b oả  vệ tác động tức thời khi ng nắ  m chạ   

ở b t c  ấ ứ đi mể  nào trên đo nạ  đường dây được b o ả v ệ

Đ i v i ố ớ ĐDK 500kV dài, để tránh đườ  dây bị quá đi nng ệ  áp khi m tấ  t iả  vì một máy c tắ  đường  dây  bị c tắ  do  bảo  vệ  tác động,  n uế   c nầ   ph iả   đ tặ   các  liên động  c t các máy ắ c tắ  khác của đườ  dây này về phía nguồn.ng

Đ i v i ố ớ ĐDK  110  ­  220kV  việc  chọn  lo iạ   bảo  vệ  chính,  ph iả   dùng  bảo  vệ  tác động nhanh  khi  ngắn  m chạ   ở  b tấ   cứ  đi mể   nào  trên  đoạn  đường  dây  được  b oả   vệ, ph iả   cân 

nh cắ  đ nế  là yêu c uầ  duy trì sự làm vi cệ  ổn định của hệ thống đi n.ệ  N u ế theo tính toán ổn định của hệ thống không đũi hỏi các yêu c uầ  khác kh cắ  nghi t ệ hơn thì có thể ch pấ  nh nậ  

nh ngữ   yêu  cầu  đã nêu  là  đư c,ợ   khi  ngắn  m chạ   ba  pha mà đi nệ  áp dư trên thanh cái của nhà  máy  đi nệ  và của tr mạ  bi nế   áp  nhỏ  hơn (0,6    0,7)Udđ, thì b oả   vệ  c tắ   không  thời gian. Trị số đi nệ  áp dư nhỏ hơn (0,6 Udđ) có thể cho phép đ i v i ố ớ đườ  dây 110kV, và ng

đ i v i   ườ   dây  220kV  kém  quan trọng  (trong  lưới  đi nng ệ   phân  nhánh  m nh,ạ   thườ  ngtrong  lưới  này  các  hộ  phụ  tải được  cung  c pấ   từ  nhi uề   nguồn),  kể  cả  các  đường  dây 220kV quan trọng mà khi ngắn m chạ  không d n ẫ tới c t t i nhi u.ắ ả ề

B oả   vệ  đường  cáp  110kV  trở  lên  thực  hiện  như  bảo  vệ  ĐDK;  n uế   là  cáp  d uầ   áp lực 

ph iả  đ t thêm b  ph n giámặ ộ ậ  sát rũ d u và ầ b oả  v  cệ hống áp lực d u tăng cầ ao

Khi chọn lo iạ  bảo vệ cho đư ngờ  dây 110 ­ 220kV ngoài yêu c uầ  duy trì chế đ  ộ làm vi cệ  

ổn đ nh cị ủa h  tệ hống đi n pệ h i tínhả  đ n các ế điều ki n sệ au:

1. N uế  c tắ  sự cố có thời gian có thể d nẫ  đến phá vì sự làm vi cệ  của các  phụ tải quan trọng thì ph iả  c tắ  không thời gian (Ví dụ sự cố mà đi nệ  áp dư trên thanh cái nhà máy đi nệ  

và tr mạ  bi nế  áp nhỏ hơn 0,6 Udđ, n uế  c tắ  chúng có thời gian có th  ể d nẫ   đ nế   tự  sa  th iả  

phụ  t iả   do  hi nệ   tượng  sụt  áp  đột  ngột;  ho cặ   sự  cố  v i  ớ đi nệ   áp dư 0,6Udđ và lớn hơn, 

đi u ki n nêu trên nề ệ ếu như c n ầ đ mả  bảo tính chọn lọc

IV.2.108. Khi đánh giá vi cệ  đ mả  b oả  các yêu c uầ  về ổn đ nh,ị  căn cứ vào trị số đi nệ  áp 

d  theo Điư ều IV.2.107 ph i theo nả hững ch  ỉdẫn dưới đây:

1. Đ i v i ố ớ hệ liên l cạ  đơn giữa các nhà máy đi nệ  ho cặ  hệ thống điện, đi nệ  áp d  (nư hư trong  Đi uề   IV.2.107)  ph iả   được  ki mể   tra  ở  thanh  cái  của  trạm  và  nhà  máy  đi nệ   n mằ  trong hệ liên l cạ  này khi ng nắ  m chạ  trên đư ngờ  dây xu tấ  phát từ thanh cái này, trừ đường dây t oạ  thành hệ liên l c;ạ  đ i v i hố ớ ệ liên l cạ  đơn có một phần các đo nạ  đườ  dây song ngsong thì ph iả  kiểm tra thêm khi ngắn m chạ  trên từng đoạn đường dây song song này

2. Khi các nhà máy đi nệ  ho cặ  hệ thống đi nệ  được nối liền bằng một số hệ liên l c,ạ  trị 

số đi n áp ệ dư (như trong Đi uề  IV.2.107) ph i đả ược ki mể  tra trên thanh cái chỉ  ở  nh ngữ  

tr mạ   và  nhà  máy  đi nệ   n mằ   trong  hệ  liên  l cạ   này  khi  ngắn  mạch   các ở hệ liên l c,ạ  trên các đư ngờ  dây được cung c pấ  từ thanh cái này kể cả trên các đường dây được cung c p tấ ừ thanh cái của tr m liên ạ lạc

3. Đi nệ   áp  dư  ph iả   được  ki mể   tra  khi  ng nắ   m chạ   ở  cuối  vùng  tác  động  c pấ   th  ứ nh tấ  của bảo vệ theo chế độ c tắ  sự cố l nầ  lượt ki uể  b cậ  thang, nghĩa là sau khi đó c t máy ắ c tắ   phía

ở  đối di n cệ ủa đường dây bằng b oả  v  không tệ hời gian

IV.2.109.  Đ i v i  ố ớ đường  dây  đơn  110kV  trở  lên  có  nguồn  cung  c pấ   từ  một  phía  để 

ch ng ố ngắn  m chạ   nhi uề   pha  nên  đ tặ   bảo  vệ  dòng  đi nệ   có  cấp  ho cặ   b oả   vệ  dòng  điện phối hợp kém áp có c p.ấ  Nếu các b oả  vệ này không đạt yêu c uầ  về độ nhạy ho c đặ ộ tác động nhanh (xem Đi uề  IV.2.107), Ví dụ trên các đo n ạ đ u ầ đường dây ho c ặ theo điều ki nệ  phối  hợp  v i  ớ b oả   vệ  của  các  đo nạ   đường  dây  lân  c nậ   hợp  lý  cần đ tặ  bảo vệ khoảng cách có c p.ấ  Trường hợp này ph iả  dùng b oả  vệ dòng đi nệ  c t ắ nhanh không thời gian làm 

b o ả v  phệ ụ

Để  chống  ngắn  m chạ   ch mạ   đ t,ấ   thườ   ph ing ả   đ tặ   b oả   vệ  dòng  điện  thứ  tự  không có 

c p,ấ  có hướng hoặc không có hướng. Nói chung, bảo vệ đ tặ  ở nh ngữ  phía có khả năng cung c pấ  đi n tệ ới

Đ i v i ố ớ đường dây gồm một s  ố đo n ạ nối liên ti p, ế đ  ể đơn gi n, cho phép ả s  ử dụng b oả  vệ dòng điện phối hợp kém áp có c p,ấ  tác động không chọn lọc (chống ngắn  m chạ   nhiều pha),  và  b oả   vệ  dòng  điện  thứ  tự  không  có  c pấ   (chống  ngắn m ch cạ h m ạ đ t) pấ hối hợp 

v i ớ thi tế  b  Tị ĐL tác động l n lầ ượt

IV.2.110.  Đ i v i ố ớ đường  dây  đơn  110kV  trở  lên  có  nguồn  cung  c pấ   từ  hai  ho cặ   nhi uề  phía (đ nườ g dây có nhánh), có hoặc không có liên hệ m cạ h vòng, cũng như trong mạch vòng kín có một nguồn cung cấp, để ch nố g ngắn mạch nhiều pha phải dùng bảo v  ệ kho nả g cách (ưu tiên dùng bảo vệ ba cấp) làm bảo vệ chính (đ i v i đ nố ớ ườ g dây 110 ­ 220kV) và làm bảo 

vệ dự phòng khi đường dây có bảo vệ so l cệ h

Dùng  b oả   vệ  dòng  đi nệ   c tắ   nhanh  không  thời  gian  làm  bảo  vệ  phụ.  Cá bi tệ   cho phép dùng b oả  vệ dòng  điện  c tắ  nhanh để tác động  khi  có  ng nắ  m chạ  ba pha   ở g n cầ h  ỗ đặt 

b o ả v  ệ n u ế b o ả v  dòng ệ đi n c t nhệ ắ anh tác động   cở h  ế đ  ộ khác không đ t yêu ạ c u ầ về độ 

nh y ạ (xem Đi u IV.2.25).ề

Để chống ng nắ  m chạ  ch m ạ đ t,ấ  thường ph i dùng ả bảo vệ dòng điện thứ tự không có c p,ấ  

có ho cặ  không có hư ng.ớ

IV.2.111.  Nên  sử  dụng  b oả   vệ  dòng  điện  một  c pấ   có  hướng  làm  b oả   vệ  chính  chống ngắn m chạ   nhiều  pha  ở  đầu  nhận  đi nệ   của  lưới  m chạ   vòng  có  một  nguồn  cung  c p;ấ  

đ i v i ố ớ các đườ  dây đơn khác (chủ yếu là ĐDK 110kV) Cá bi tng ệ  cho phép đ t bặ ả  vệ odòng điện có c pấ  ho cặ  bảo vệ dòng đi nệ  phối hợp kém áp có c p,ấ  trong trường hợp c nầ  thi t thì có ế hư ng.ớ  B oả  v  cệ h  c n ỉ ầ đ t   phía có ngặ ở uồn

IV.2.112. Đ i v i ố ớ đường dây song song có nguồn cung c p tấ ừ hai ho c nhi u phía cũngặ ề  

nh  ư đ i v i đố ớ ầ  nguồn cung c pu ấ  của đườ  dây song song có một nguồn cung c png ấ  t  ừ một phía  có  thể  cũng  dùng  các  b oả   vệ  tương  ứng  như  v i  ớ đườ   dây  đơn  (xem  Đi ung ề  IV.2.109 và IV.2.110)

Để  tăng  tốc  độ  c tắ   ng nắ   m chạ   ch mạ   đ t,ấ   Cá bi tệ   ng nắ   m chạ   giữa  c á c   pha  trên đường dây có hai nguồn cung c p, có tấ h  dùng ể bảo v  ệ b  sung có kổ i m ể tra hướng  công 

su tấ  trên đường dây song song. B oả   vệ này có thể thực hi nệ  dư i dớ ạ  b ong ả  vệ so l chệ  ngang riêng bi tệ  (rơle đ uấ  vào dòng điện thứ tự không ho c ặ vào các dòng đi nệ  pha) ho cặ  chỉ dưới d ngạ  m chạ  tăng tốc của các b oả  vệ đã đặt (b oả  vệ dòng đi nệ  thứ tự không, b oả  

vệ quá dòng đi n,ệ  b oả  vệ kho ngả  cách v.v.) có ki mể  tra hướng công su t trên ấ đường dây song song

Để tăng độ nhạy của b oả  vệ thứ tự không, cho phép đ aư  b oả  vệ bổ sung ra khái ch  ế độ làm vi c khi c t máy ệ ắ c t cắ ủa đư ng dây song song.ờ

Ở  đầu  nh nậ  đi nệ   của hai  đườ   dây  song  song  có  nguồn  cung  c png ấ   từ  một  phía, có thể 

đ t ặ b o ả v  so l chệ ệ  ngang có hướng

IV.2.113.  Nếu  bảo  vệ  theo  Điều  IV.2.112  không  đạt  yêu  cầu  về  tác  đ nộ g  nhanh  (xem 

Đi u IV.2.107ề )  thì  có  thể đặt  bảo  vệ  so  l cệ h  ngang  có  h nướ g  làm  bảo  vệ  chính  (khi  hai đường dây làm việc song song) ở phía đầu nguồn cung cấp của hai đ nườ g dây song song điện áp 110 ­ 220kV có nguồn cung cấp từ một phía và trên đ nườ g dây 110kV chủ yếu của lưới phân phối làm việc song song có nguồn cung cấp từ hai phía

Ở chế độ làm vi cệ  của một đường dây cũng như ở chế độ làm vi cệ  có dự phòng của hai đường dây cùng làm vi c thìệ  dùng bảo v  theo Đi u IV.2.109 và IV.2.110.ệ ề   Cho  phép  b oả  

vệ  này  ho cặ   cấp  riêng  bi tệ   của  nó  đ uấ   vào  sơ  đồ  tổng dòng  điện  của  hai  đường  dây (Ví dụ c pấ  bảo vệ cuối cùng của bảo vệ dòng điện th  tứ ự không) đ  tăngể  độ nh y cạ ủa 

nó khi sự c    các pố ở h n t  lân ầ ử c n.ậ

Cho  phép  dùng  b oả   vệ  so  l chệ   ngang  có  hướng  làm  bảo  vệ  bổ  sung  cho  b oả   v  dòngệ  

đi nệ  có c pấ  đ i v i ố ớ đường dây 110kV song song để gi mả  thời gian c tắ  s  cự ố trên đường dây  đựơc  b oả   v ,ệ   khi  theo  đi uề   ki nệ   tác  động  nhanh  (xem  Điều IV.2.107) vi cệ  dùng 

b o ả vệ này không b t bắ uộc

IV.2.114. N uế  b oả   vệ theo Đi uề  IV.2.110 đ nế   Đi uề  IV.2.112 không  đ tạ   yêu  c uầ   về  tác động nhanh  (xem  Đi uề   IV.2.107)  ph iả   đ tặ   b oả   vệ  cao  t nầ   và  b oả   vệ  so  l chệ   dọc  làm 

b oả  v  chính ệ của đường dây có nguồn cung c p t  hai phía.ấ ừ

Đ i v i ố ớ đường  dây  110  ­  220kV  nên  dùng  b oả   vệ  khoảng  cách  có  khóa  cao  tần và b oả  

vệ dòng điện thứ tự không có hướng làm b oả  vệ chính khi đi uề  đó là hợp lý  theo  đi uề  

ki nệ  về độ nhạy (Ví dụ trên các đườ  dây có rẽ nhánh) ho cng ặ  làm đơn giản bảo v ệKhi c nầ  thi tế  ph iả  đ tặ  cáp nhị thứ dùng cho b oả  vệ so l chệ  dọc thì ph iả  căn c  vàoứ  k tế  

qu  tính toán kinh ả t  ­ ế k  ỹ thu t.ậ

Để kiểm tra các mạch dây dẫn nhị thứ của bảo vệ phải có các thiết bị chuyên dùng

Đ i v i ố ớ đường dây 500kV, thêm vào b oả  vệ cao t nầ  c nầ  dùng thi tế  bị truy nề  tín hi u caoệ  tần c t hắ o cặ  x  ử lý đ  tăng tác ể động của b oả  vệ d  phòngự  có c p.ấ

Cho  phép  dùng  thi tế   bị  truy nề   tín  hi uệ   c tắ   để  tăng  tốc  độ  tác  động  của  bảo  v  ệ nhiều 

c pấ  của đườ  dây 110 ­ 220kV n ung ế  có yêu cầu về tác động nhanh (xem Đi u IV.2.107)ề  

ho c ặ v  ề độ nhạy (Ví d  trên đụ ường dây có nhánh r ).ẽ