Câu 2,5 điểm Ở một bệnh nhân : Người ta đếm thấy trong bộ nhiễm sắc thể có 45 chiếc, gồm 44 chiếc nhiễm sắc thể thường và 1 chiếc nhiễm sắc thể giới tính X.. Biểu hiện bên ngoài và biểu
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO
CHIÊM HÓA
Đề chính thức
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
NĂM HỌC 2010-2011 Môn thi : SINH HỌC 9
Thời gian làm bài thi: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi có 02 trang)
Câu 1: ( 1,5 điểm)
Mô tả cấu trúc không gian của phân tử ADN Hệ quả của nguyên tắc bổ sung được biểu hiện ở những điểm nào?
Câu 2: (2,0 điểm)
Bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của một loài sinh vật có số NST 2n = 20 Có bao nhiêu NST dự đoán ở:
1 Thể một nhiễm, thể ba nhiễm, thể ba nhiễm kép
2 Thể đơn bội, thể tam bội, thể tứ bội
3 Trong các dạng kể trên: Dạng nào la đa bội chẵn, dạng nào là đa bội lẻ
Câu ( 2,5 điểm)
Ở một bệnh nhân : Người ta đếm thấy trong bộ nhiễm sắc thể có 45 chiếc, gồm 44 chiếc nhiễm sắc thể thường và 1 chiếc nhiễm sắc thể giới tính X
a Bệnh nhân là nam hay nữ? Vì sao?
b Đây là loại bệnh gì? Biểu hiện bên ngoài và biểu hiện sinh lí ra sao?
c Giải thích cơ chế sinh ra trẻ bị bệnh trên
Câu 4: ( 2,0 điểm)
Giải thích vì sao bộ nhiễm sắc thể đặc trưng của những loài sinh sản hữu tính lại được duy trì ổn định qua các thế hệ ?
Câu 5: ( 4,0 điểm)
Một đoạn gen có chiều dài 0,51 micrômet Gen này nhân đôi một số lần, mỗi gen con tạo ra đều được tổng hợp một phân tử ARN và trong các phân tử ARN có chứa tất cả 24000 ribônuclêôtít
a Tính số lần nhân đôi của gen
b Số lượng nuclêôtít có rong các gen con và số lượng nuclêôtít môi
Trang 2Câu 6: (6,0 điểm)
Từ một phép lai giữa 2 cây, người ta thu được:
- 120 cây có thân cao, hạt dài
- 119 cây có thân cao, hạt tròn
- 121 cây có thân thấp, hạt dài
- 120 cấy có thân thấp, hạt tròn
Biết hai tính trạng chiều cao thân và hình dạng hạt di truyền độc lập nhau; thân cao và hạt dài là hai tính trạng trội
Giải thích kết quả để xác định kiểu gen, kiểu hình của bố mẹ và lập sơ đồ lai
===========Hết==========
Trang 3HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI Sễ 5
Mụn thi: SINH HỌC
(Hướng dẫn chấm cú 04 trang)
Cõu 1
1,5 đ
• Cấu trỳc khụng gian phõn tử AND
- ADN là một chuỗi xoắn kộp gồm 2 mạch song song xoắn đều quanh
1 trục theo chiều từ trỏi sang phải
- Cỏc Nucleotit giữa 2 mạch liờn kết với nhau bằng cỏc liờn kết hiđro
tạo thành cặp
- Mỗi chu kỡ xoắn dài 34 A0, gồm 10 cặp Nucleotit Đường kớnh vũng
xoắn là 20 A0
• Hệ quả của NTBS được thể hiện:
- Do tớnh chất bổ sung của 2 mạch nờn khi biết trỡnh tự đơn phõn của
1 mạch thỡ suy ra được trỡnh tự đơn phõn của mạch cũn lại
- Về tỉ lệ cỏc loại đơn phõn trong ADN :
A = T ; G = X
A + G = T + X
0,25 0,25 0,25
0,25
0,25 0,25
Cõu 2
2,0 đ
1 Thể một nhiễm : 20 - 1= 19,
Thể ba nhiễm: 20 + 1= 21
Thể ba nhiễm kép: 2n + 1 + 1= 22
2 Thể đơn bội: n = 10
Thể tam bội 3n = 30;
Thể tứ bội 4n = 40
3 Đa bội chẵn: 4n = 40,
Đa bội lẻ : 3n = 30
0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
Cõu 3
2,5 đ
a Bệnh nhõn là nam hay nữ?
- Bệnh nhõn là nữ
- Vỡ : Ở người bỡnh thường bộ NST cú 46 chiếc Trong đú cú 1 cặp NST giới tớnh
0,25
Trang 4+ XX : Nữ + XY : Nam Bệnh nhân là nữ (Bệnh nhân chỉ có 1 chiếc NST X)
b Đây là loại bệnh gì? Biểu hiện bên ngoài và biểu hiện sinh lí ra
sao?
- Là bệnh Tớcnơ (OX), bệnh nhân chỉ có 1 NST giới tính và đó là
NST X
- Biểu hiện bên ngoài và biểu hiện sinh lí ra sao:
+ Biểu hiện bề ngoài : Lùn, cổ ngắn, tuyến vú không phát triển + Biểu hiện sinh lí : Không có kinh nguyệt, tử cung nhỏ,
thường mất trí nhớ và không có con
c Giải thích cơ chế sinh ra trẻ bị bệnh trên:
- Trong giảm phân do các tác nhân gây đột biến dẫn đến cặp NST giới
tính của tế bào tạo giao tử của bố hoặc mẹ không phân li, tạo ra 2 loại
giao tử :
+ Giao tử chứa cả cặp NST giới tính (n+1)
+ Giao tử không chứa NST giới tính (n-1)
- Trong thụ tinh, giao tử không chứa NST giới tính (n-1) kết hợp với
giao tử bình thường mang NST giới tính X tạo hợp tử XO (2n-1),
phát triển thành bệnh Tớcnơ
0,25
0,5
0,25 0,25
0,25
0,25 0,25 0,25
Câu 4
2,0 đ Bộ nhiễm sắc thể đặc trưng của những loài sinh sản hữu tính lại
được duy trì ổn định qua các thế hệ là do:
- Kết quả của quá trình nguyên phân là từ 1 TB mẹ cho ra 2 TB con có bộ NST giống như bộ NST của tế bào mẹ ( 2n NST ) Do vậy
nguyên phân là phương thức sinh sản của tế bào, truyền đạt và ổn
0,5
Trang 5định bộ NST đặc trưng của loài qua các thế hệ tế bào trong quá trình
phát sinh cá thể
- Kết quả của quá trình giảm phân là từ 1 TB mẹ (tế bào sinh dục
ở thời kỳ chín) với 2n NST , qua 2 lần phân bào liên tiếp, tạo ra 4 TB
con đều mang bộ NST đơn bội ( n NST), nghĩa là số lượng NST ở TB
con giảm đi một nửa so với TB mẹ Các TB con này là cơ sở để hình
thành giao tử
- Qua thụ tinh đã có sự tổ hợp ngẫu nhiên giữa một giao tử đực (tinh trùng) với một giao tử cái (trứng) tạo thành hợp tử có bộ nhiễm
sắc thể lưỡng bội được phục hồi có nguồn gốc từ bố và mẹ
Như vậy bộ nhiễm sắc thể đặc trưng của những loài sinh sản hữu tính lại được duy trì ổn định qua các thế hệ là nhờ sự phối hợp các
quá trình nguyên phân, giảm phân và thụ tinh
0,5
0,5
0,5
Câu 5
4,0 đ
a Số lần nhân đôi của gen:
Chiều dài của gen: 0,51 micrômet = 0,51 x 104 ăngstron = 5100 A0
Số lượng Nu của gen: N = 2 3L,4 = 2 51003,4 = 3000 (Nu)
Số lượng ribônuclêôtít của phân tử ARN: N2 = 30002 = 1500 (ri bo
Nu)
Gọi x là số lần nhân đôi của gen -> số gen con = 2x
Mỗi gen con tổng hợp 1 phân tử ARN -> số phân tử ARN = 2x
Số ribônuclêôtít có trong các phân tử ARN: 2x N2 = 24000
=> 2x = 2400001500 = 16 = 24 => x = 4
Vậy gen đã nhân đôi 4 lần
b - Số lượng các nuclêôtít có trong các gen con:
2x N = 16 3000 = 48000 (Nu)
0,5 0,5 0,5
0,25 0,5 0,5 0,25 0,5 0,5
Trang 6- Số lượng nuclêôtít môi trường cung cấp cho gen nhân đôi:
(2x - 1) N = (16 - 1) 3000 = 45000 (Nu)
(Nếu thí sinh làm theo cách khác đúng vẫn cho điểm)
Câu 6
6,0 đ
Theo đề bài ta quy ước :
A : Thân cao, a : Thân thấp
B : Hạt dài, b : Hạt tròn
* Phân tích từng cặp tính trạng ở con lai F1 :
- Về chiều cao cây :
Thân cao/thân thấp = 121120 120119
= 239241 xấp xỉ 11
Là tỉ lệ của phép lai phân tích => ở P có một cây mang tính trạng lặn
aa và một cây dị hợp Aa
P : Aa (thân cao) x aa (thân thấp)
- Về dạng hình hạt :
Hạt dài/ hạt tròn = 119120 120121
= 239241xấp xỉ 11
Là tỉ của phép lai phân tích => ở P có một cây mang tính trạng lặn
bb và một cây dị hợp Bb
P : Bb (hạt dài) x bb (hạt tròn)
* Tổng hợp hai cặp tính trạng => kiểu gen, kiểu hình của P có thể là :
P : AaBb (thân cao, hạt dài) x aabb (thân thấp, hạt tròn)
Hoặc
P : Aabb (thân cao, hạt tròn) x aaBb (thân thấp, hạt dài)
Sơ đồ lai :
Nếu P : AaBb (thân cao, hạt dài) x aabb (thân thấp, hạt tròn)
GP : AB, Ab, aB, ab ab
F1 : AaBb, Aabb, aaBb, aabb
=> kiểu hình : 1 thân cao, hạt dài 1 thân cao, hạt tròn
1 thân thấp, hạt dài 1 thân thấp, hạt tròn
Nếu P : Aabb (thân cao, hạt tròn) x aaBb (thân thấp, hạt dài)
0,25 0,25
0,5 0,5 0,25 0,5
0,5 0,25 0,25 0,25
0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
Trang 7GP : Ab, ab aB, ab
F1 : AaBb, Aabb, aaBb, aabb
=> kiểu hình : 1 thân cao, hạt dài 1 thân cao, hạt tròn
1 thân thấp, hạt dài 1 thân thấp, hạt tròn
(Thí sinh có thể giải thích theo cách khác nếu đúng vẫn cho đủ điểm)
0,25 0,25 0,25 0,25
Nơi gửi:
- PGD: B/C
- Nhà trường: B/C
- Lưu:
Thổ Bình, ngày 19 tháng 11 năm 2010
Người ra đề
Dương Thành Chung