tiet 11 truc can thuc o mau

- Kĩ năng: HS vẽ thành thạo đồ thị y = ax + b bằng cách xác định hai điểm thuộc đồ thị thường là hai giao điểm của đồ thị với hai trục toạ độ.. - Thái độ: Cẩn thận trong việc xác định đi

Ngµy d¹y líp 9B: 02/11/2010

Tiết 23

§3 ĐỒ THỊ HÀM SỐ y = ax + b (a0)- LuyƯn tËp ( tiÕt 2 )

I MỤC TIÊU:

- Kiến thức: HS được củng cố: Đồ thị hàm số y = ax + b a  0là một đường

thẳng luôn cắt trục tung tại điểm có tung độ là b, song song với đường thẳng y =

ax nếu b  0hoặc trùng với đường thẳng y = ax nếu b = 0

- Kĩ năng: HS vẽ thành thạo đồ thị y = ax + b bằng cách xác định hai điểm

thuộc đồ thị (thường là hai giao điểm của đồ thị với hai trục toạ độ)

- Thái độ: Cẩn thận trong việc xác định điểm và vẽ đường thẳng của đồ thị

II

CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:

- Thầy: Bảng phụ có vẽ sẵn hệ trục toạ độ có lưới ô vuông

- Trò : Bảng nhóm, giấy vở ô li để vẽ đồ thị, máy tính bỏ túi

III PH ƯƠNG PHÁP : Vấn đáp, Học tập theo nhĩm.

IV TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:

1 Ổn định tổ chức: (1ph)

9B ss 36 v:………

2.

Kiểm tra bài cũ:

HS1: ) Đồø thị hàm số y = ax + b a  0là gì? Nêu cách vẽ đồ thị hàm số y = ax

+ b với a 0; b 0

3 Bài mới:

Giới thiệu bài:(1ph)

Để nắm vững cách vẽ đồ thị hàm số y = ax + b a  0tiết học này luyệïn

tập để củng cố

? Vẽ đồ thị hs y = 2x cần xác định mấy

điểm?

- Một HS lên bảng vẽ đồ thị các hàm số

Bài 16/Sgk/51

a) Vẽ đồ thị các hàm số y = x và y = 2x + 2 trên cùng mặt phẳng tọa độ

+ Bảng giá trị:

y = 2x 0 1 y = 2x+2 2 0 Vậy O(0;0), M(1;1), B(0;2), D(-1;0) + Vẽ đồ thị:

? Hãy xác định toạ độ điểm A là giao

điểm của hai đồ thị?

- HS xác định tọa độ giao điểm bằng 2

cách

+ Cách 1: Xác định bằng đồ thị

+ Cách 2: Xác định bằng công thức hàm

- 1HS lên bảng vẽ đường thẳng đi qua

B(0 ; 2) song song với Ox và xác định toạ

độ C

? Đường thẳng đó là đồ thị hàm số nào?

+ Hãy tính diện tích  ABC?

(HS có thể có cách tính khác:

Ví dụ: SABC = SAHC - SAHB)

* GV hỏi thêm: Vậy muốn tính chu vi

của tam giác ABC ta phải làm gì?

-2

2

-2

M

B H

C

O

A

-1

1

y

b) Tọa độ giao điểm A của hai đồ thị là: A(-2 ; -2)

* Cách khác: Hoành độ giao điểm của hai

đường thẳng là:

Thay y = x vào hs: y = 2x + 3 được:

x x  x

Thay x = -2 vào hs y = x được: y = -2 Vậy tọa độ giao điểm của hai đồ thị là A(-2;-2)

c) Đường thẳng qua B(0 ; 2) và song song với trục Ox là đồ thị hàm số y = 2

+ Toạ độ giao điểm của đ.thẳng y = 2 và đường thẳng y = x là điểm C(2 ; 2)

+ Xét  ABC: Đáy BC = 2cm Chiều cao tơng ứng AH = 4cm

 SABC = 1 2

AH.BC 4(cm )

- GV cho HS làm bài tập 18tr52

GV đưa đề bài lên bảng phụ Bài 18/Sgk/52a) Thay x = 4; y = 11 vào hàm sốy = 3x + b

y = 2x + 2

y = x

Yêu cầu HS hoạt động theo nhóm

(có thể HS lập bảng khác)

3

y = 3x – 1 - 1 0

- GV kiểm tra hoạt động của các nhóm

- GV yêu cầu HS hoạt động theo nhóm 5

phút rồi các nhóm cử đại diện lên trình

bày

Ta có:

11 = 3.4 + b

 b = 11 – 12 = -1 Hàm số cần tìm là y = 3x – 1

* Vẽ đồ thị hàm số y = 3x-1

y = 3x – 1 - 1 11 y

11 N

O 4 x

- 1 M

b) Ta có x = -1; y = 3, thay vào hàm số

y = ax + 5 ta được:

 

   

3 a 5

a 5 3 2 Hàm số cần tìm: y = 2x + 5 + Lập bảng giá trị:

+ Vẽ đồ thị

5

y = 3x - 1

y

y = 2x + 5

- GV nhận xét bài làm của các nhóm.

4

Củng cố

- GV: Hãy nêu các dạng bài tập đã giải?

- GV hệ thống lại phương pháp giải chung từng dạng loại

- Dạng vẽ đồ thị hàm số

- Tính toán các yếu tố hình học liên quan

- Xác định hàm số khi biết điều kiện cho trước(xác định cãc hệ số) rồi vẽ đồ

thị

5 Hướng dẫn về nhà:(3’)

Bài tập 17 tr 51, bài 19 tr 52 SGK

Số 14, 15, 16(c) tr 58, 59 SBT

Hướng dẫn bài 19 SGK

Vẽ đồ thị hàm số y  5x  5

C

V RÚT KINH NGHIỆM

5

O 1 y

-1

A

x

y = 5x + 5

O

Ngµy d¹y líp 9B: 02/11/2010

Tiết 24

§4 ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG

VÀ ĐƯỜNG THẲNG CẮT NHAU-LuyÖn tËp 1

I MỤC TIÊU.

 Kiến thức: HS nắm vững điều kiện hai đường thẳng y = ax + b (a 0) và đường thẳng y = a’x + b’(a’ 0) song song với nhau, trùng nhau

 Kỹ năng: HS biết chỉ ra các cặp đường thẳng song song, cắt nhau HS biết vận dụng lí thuyết vào việc tìm các giá trị của tham số trong các Hàm số bậc nhất sao cho đồ thị của chúng là hai đường thẳng song song với nhau, trùng nhau

 Thái độ: Tính cẩn thận trong xác định điểm và vẽ đồ thị, nhận dạng các đường thẳng song song, cắt nhau, trùng nhau

II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ.

 Thầy: + Bảng phụ vẽ sẵn đồ thị của Hàm số ? 2 , các kết luận, câu hỏi, đề bài bài tập

+ Bảng phụ có vẽ sẵn hệ trục toạ độ Oxy và lưới ô vuông

+ Thước thẳng, ê ke, phấn màu

 Trò: + Ôn tập đồ thị Hàm số y = ax + b(a 0)

+ Thước kẻ, êke, bút chì, com pa

III PHƯƠNG PHÁP: Vấn đáp, học tập theo nhóm

VI.TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY.

1 Ổn định tổ chức:

O

3 2

1

y

x

-2

-2

O

3 2

1

y

x

9B ss 36 v:………

2 Kiểm tra bài cũ:

- HS1: Vẽ trên cùng mặt phẳng toạ

độ, đồ thị các Hàm số y = 2x và y = 2x

+ 3

Nêu nhận xét về hai đồ thị này

GV nhận xét và cho điểm bài làm của

HS

- HS: Vẽ

3 Bài mới

Giới thiệu vào bài :

Trên cùng một mặt phẳng hai đường thẳng có những vị trí nào? Với hai đường thẳng

y = ax + b (a 0) và y = a’x + b’(a’ 0) khi nào song song, khi nào trùng nhau, khi

nào cắt nhau ta lần lượt xét trong bài học hôm nay

- GV yêu cầu một HS khác lên vẽ tiếp đồ thị

Hàm số y = 2x – 2 trên cùng mặt phẳng toạ độ

với hai đồ thị

y = 2x và y = 2x + 3 đã vẽ trên

Yêu cầu cả lớp cùng vẽ vào vở ?1 phần a

Đồ thi hai Hàm số y = 2x + 3 và

y = 2x – 2

? Giải thích vì sao hai đường thẳng

y = 2x + 3 và y = 2x – 2 song song với nhau?

? Một cách tổng quát, hai đường thẳng

y = ax + b (a 0) và y = a’x + b’(a’ 0) khi nào

song song với nhau? khi nào trùng nhau?

- HS: Thảo luận nhóm trả lời câu hỏi của GV

1 Đường thẳng song song

?1/sgk

a

b) Hai đường thẳng y = 2x + 3 và y = 2x – 2 song song với nhau vì cùng song với đường thẳng y = 2x

Tổng quát(SGK/53)

y = 2x

y = 2x + 3

y = 2x

y = 2x - 2

y = 2x + 3

NX: 2 đt song song với nhau vì chúng có cùng hệ số

a = 2

*Đường thẳng (d): y = ax + b (a 0) và (d’): y = a’x + b’ (a’ 0) + (d) // (d’) a a '

b b '





 



 + (d) (d ') a a '

b b '









- GV đưa đề bài tr 54 SGK lên bảng phụ

? Hàm số y = 2mx + 3 và y = (m + 1)x + 2 có

các hệ số a, b, a’, b’ bằng bao nhiêu?

? Tìm điều kiện của m để hai hàm số là hàm số

bậc nhất ?

- GV ghi lại điều kiện lên bảng

m0;m1

- GV yêu cầu HS hoạt động theo nhóm để hoàn

thành bài toán

- GV kiểm tra hoạt động của các nhóm

GV nhận xét và kiểm tra thêm bài làm của vài

nhóm

Bài toán áp dụng Bµi 54/sgk

b) Hai hàm số trên là hàm số bậc nhất khi



Hàm số y = 2mx + 3 và

y = (m + 1)x + 2 đã có bb '(32) Vậy hai đường thẳng song song với nhau

* Bài 24/sgk/55

Cho (d): y=2x+b

và (d’): y = (2m+1)x+2k - 3 b) (d)//(d’)

1 m 2 2m 1 0

1

2 3k 2k 3







 

      





1 m 2

k 3







 

 



Vậy (d)//(d’) khi m= 1

2 và

3

k 

c) (d)

2m 1 0 (d ') 2m 1 2

3k 2k 3

 





  

 1 m 2

1 m 1

2

k 3









    









Vậy (d)(d’) khi m =1

2 và k =-3

4 Củng cố:

- GV: Hai đường thẳng y = ax + b (a 0) và y

= a’x + b’(a’ 0) khi nào song song, khi nào

trùng nhau, khi nào cắt nhau?

- GV: Đưa bài tập 20 tr 54 SGK lên bảng phụ:

Hãy chỉ ra các cặp đường thẳng cắt nhau và

các cặp đường thẳng song song với nhau trong

số các đường thẳng sau:

a) y = 1,5x + 2 b) y = x + 2

c) y = 0,5x – 3 d) y = x – 3

e) y = 1,5x – 1 g) y = 0,5x + 3

Tổ chức thi đua ai ghép nhanh và nhiều hơn

Sau khi chơi yêu cầu HS giải thích

đúng, sai, vì sao?

- HS: Trả lời

- HS: Tổ chức thành hai đội mỗi đội có 6 hay

8 em tổ chức thi đua chơi chạy tiếp ghép thành hai cột trên bảng đội nào ghép nhiều hơn đúng hơn sẽ thắng

Ví dụ: + các cặp đường thẳng cắt nhau 1) y = 1,5x + 2 ; y = x + 2

2) y = 0,5x – 3 ; y = x – 3 3) y = 1,5x – 1 ; y = 0,5x + 3

Vì các cặp đường thẳng này đều có (a  a ') + Các cặp đường thẳng song song 1) y = 1,5x + 2 ; y = 1,5x – 1

2) y = 0,5x – 3 ; y = 0,5x + 3 3) y = x + 2 ; y = x – 3

Vì các cặp đường thẳng này đều có

5 Hướng dẫn về nhà:

- Nắm vững điều kiện về các hệ số để hai đường thẳng song song, trùng nhau, cắt

nhau

- Bài tập về nhà số 21, 22, 23, 24 tr 55 SGK

HD: bài 21 và bài 24 cần xác định các hệ số a, b, a’, b’ bằng bao nhiêu? vận dụng

các điều kiện để hai đường thẳng y = ax + b (a 0) và y = a’x + b’(a’ 0) khi nào

song song, khi nào trùng nhau, khi nào cắt nhau, lập

phương trình tìm m và k

- Tiết sau luyện tập, mang đủ dụng cụ để vẽ đồ thị.

V RÚT KINH NGHIỆM - BỔ SUNG.

Ngµy d¹ylíp 9B:19/11/2009

Ti

ế t 25

§4 ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG

VÀ ĐƯỜNG THẲNG CẮT NHAU-LuyÖn tËp 2

I MỤC TIÊU.

 Kiến thức: HS nắm vững điều kiện hai đường thẳng y = ax + b (a 0) và đường thẳng y = a’x + b’(a’ 0) cắt nhau

 Kỹ năng: HS biết chỉ ra các cặp đường thẳng song song, cắt nhau HS biết vận dụng lí thuyết vào việc tìm các giá trị của tham số trong các Hàm số bậc nhất sao cho đồ thị của chúng là hai đường thẳng cắt nhau, song song với nhau, trùng nhau

 Thái độ: Tính cẩn thận trong xác định điểm và vẽ đồ thị, nhận dạng các đường thẳng song song, cắt nhau, trùng nhau

II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ.

 Thầy: + Bảng phụ có vẽ sẵn hệ trục toạ độ Oxy và lưới ô vuông.

+ Thước thẳng, ê ke, phấn màu

 Trò: + Làm các bài tập cho về nhà tiết trước + Thước kẻ, êke, bút chì

III PHƯƠNG PHÁP: Phát vấn, nhóm

IV TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY.

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ:

- HS 1: a)Cho đường thẳng (d) : y = ax + b (a 0) và đường thẳng (d’): y = a’x + b’ (a’ 0)

Nêu điều kiện về các hệ số để: (d) // (d’) ; (d)(d’) ; (d) cắt (d’) ?

b) Chữa bài tập 22(a) SGK

Cho hàm số y = ax + 3 Hãy xác định hệ số a biết đồ thị của hàm số song song với đường thẳng y = - 2x

- HS 2: Chữa bài tập 22(b) SGK

Cho hàm số y = ax + 3 Xác định hệ số a biết khi x = 2 thì hàm số có giá trị y = 7

3 Bài mới:

Giới thiệu vào bài (1ph)

Để củng cố điều kiện để hai đường thẳng y = ax + b (a 0) và y = a’x + b’(a’ 0) cắt nhau, song song với nhau, trùng nhau, ta thực hiện luyện tập

- GV: nêu ? 2

- HS: Thảo luận nhóm trả lời ?2

Trong ba đường thẳng đó, đường thẳng

y = 0,5x + 2 và y = 0.5x – 1 song song

với nhau vì có hệ số a bằng nhau, hệ số

b khác nhau.

Hai đường thẳng y = 0,5x + 2 và

y = 1,5x + 2 không song song, cũng

không trùng nhau, chúng phải cắt nhau.

Tương tự, hai đường thẳng y = 0,5x + 1

và y = 1,5x + 2 cũng cắt nhau

- GV cho HS quan sát hình vẽ sẵn trên

bảng phụ

2 Đường thẳng cắt nhau.

3 -4

-1

2

2 y

x O

4

? Vậy đường thẳng y = ax + b (a  0) và

y = a’x + b’ (a '  0)cắt nhau khi nào?

- GV đưa ra kết luận trên bảng phụ

(d) cắt (d’)  a  a '

? Khi nào hai đường thẳng y = ax + b

(a  0) và y = a’x + b’ (a '  0) cắt nhau

tại một điểm trên trục tung? (GV chỉ vào

đồ thị hai hàm số y = 0,5x + 2 ; y = 1,5x

+ 2 để gợi ý cho HS)* Bài 23/sgk/55

- HS: Đọc nội dung bài tập 23 tr 55

SGK

? Bài toán cho biết gì và yêu cầu gì

? Đồ thi hàm số y = 2x + b cắt trục tung

tại điểm có tung độ bằng -3 Em hiểu

điều đó như thế nào?

- HS đứng tại chỗ trả lời

? Đồ thi của hàm số đi qua điểm A(1;5)

nghĩa là gì?

- 1 HS lên bảng tính b

* Bài 24/sgk/55

- HS đọc bài toán và nêu nội dung của

bài toán

- GV gọi 3 HS lên bảng mỗi em làm một

câu

+ (d) cắt (d’)  a  a '

* Chú ý: Khi a  a ' và b = b’ thì hai đường thẳng cắt nhau tại một điểm trên trục tung có tung độ là b.

* Bài 23/sgk/55

a) Đồ thi hàm số y = 2x + b cắt trục tung tại điểm có tung

độ bằng -3 Vậy tung độ gốc

b = -3

b) Đồ thi của hàm số đi qua điểm A(1;5) nghĩa là khi x =

1 thì y = 5

Ta thay x = 1 ; y = 5 vào hàm số y = 2x + b được:

5 = 2 1 + b  b = 3

* Bài 24/sgk/55

Cho (d): y=2x+b và (d’): y = (2m+1)x+2k - 3 a) (d) cắt (d’)









1 m

m 2

Vậy (d) cắt (d’) khi m 1

2

y = 1,5x + 2

y = 0,5x + 2

y = 0,5x - 1

Bài 25 tr 55 SGK

- HS nêu nội dung của bài toán

? Chưa vẽ đồ thị, em có nhận xét gì về

hai đường thẳng này?

- HS nêu nhận xét

- GV gọi từng HS lên bảng vẽ đồ thị

- 1 HS lên vẽ đường thẳng theo nội dung

câu b)

? Nêu cách tìm toạ độ điểm M và N

* Bài 25/ 55 /SGK

* y 2x 2 3

2

3

* y 3x 2

2

 

3

y x 2 2

  2 0

-3 2

4 3

2 3

y

x

2 N M

   x+2

O -3

   x+2

  = 1

   x+2

b) Điểm M và N đều có tung độ y = 1 + Vì điểm M thuộc đường thẳng y 2x 2

3

  nên thay y =1 vào hàm số y 2x 2

3

  ta được:

1 = 2 2

3 x 

3 2

x

  Vậy M( 3;1

2

 ) + Tương tự N(2;1

3 )

4.Củng cố.

? Đồ thị của hai hàm số bậc nhất song

song, trùng nhau, cắt nhau khi nào?

- Hãy nêu các dạng bài toán về hàm số

và cách giải từng dạng ?

HS: nêu các dạng bài tập

- Dạng xác định hàm số bậc nhất ( tính các giá trị hệ số a, b thoả mãn điều kiện)

- xác định giá trị tham số để hai đường thẳng song song, cắt nhau, trùng nhau

- Dạng vẽ đồ thị và xác định toạ độ giao điểm

5 Hướng dẫn về nhà:

y = -3

2x + 2

y = 2

3 x + 2

- Nắm điều kiện để đồ thị hàm số bậc nhất là một đường thẳng đi qua gốc toạ độ,

điều kiện để đồ thị hai hàm số bậc nhất là hai đường thẳng song song, trùng nhau,

cắt nhau

- Luyện kĩ vẽ đồ thị hàm số bậc nhất

- Ôn tập khái niệm tg ,c¸ch tÝnh gãc khi biÕt tg b»ng m¸y tÝnh bá tói   

- Bài tập về nhà bài 26 tr 55 SGK, số 20, 21, 22 tr 60 SBT

- Đọc trước bài hệ số góc của đường thẳng y = ax + b (a 0)

V RÚT KINH NGHIỆM - BỔ SUNG.