Tiểu Luận Kinh Điển C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN

C.Mác và Ph.Ăngghen nêu rõ: “Về mặt thực tiễn, những người cộng sản là bộ phận kiên quyết nhất trong các đảng công nhân ở tất cả các nước, là bộ phận luôn luôn thúc đẩy phong trào tiến l

II/ Ý NGHĨA TƯ TƯỞNG CỦA LÊNIN ĐỐI VỚI VIỆC XÂY DỰNG

A - LỜI MỞ ĐẦU

Những năm 40 của thế kỷ XIX, chủ nghĩa Mác ra đời là quá trình C.Mác vàPh.Ăngghen đi sâu nghiên cứu thực tiễn xã hội trong mâu thuẫn nội tại của chủnghĩa tư bản Hai ông nhận thấy rằng, cuộc cách mạng công nghiệp đã phát triểnmạnh mẽ ở Anh, Pháp, Đức và một số nước khác, đã làm cho lực lượng sản xuất pháttriển mạnh mẽ và được biểu hiện về mặt xã hội đưa hai giai cấp tiến bộ nhất thời đạibước lên vũ đài chính trị với vị trí trung tâm, đó là giai cấp tư sản và giai cấp vô sảnhiện đại Trong lòng xã hội tư bản lúc bấy giờ, mâu thuẫn giữa tư sản và phong kiếnchưa được giải quyết triệt để thì xuất hiện mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản và giai cấp

vô sản và mâu thuẫn này ngày càng trở nên gay gắt Trong giai đoạn lịch sử đầy sôiđộng ấy đã xuất hiện những lãnh tụ cách mạng thiên tài của giai cấp vô sản mà tiêubiểu là C.Mác và Ph.Ăng ghen Hai ông đã tìm ra quy luật phát triển của xã hội, luậnchứng một cách khoa học về sự diệt vong không thể tránh khỏi của chủ nghĩa tư bản

và sự ra đời tất yếu của một hình thái kinh tế - xã hội mới, đó là chủ nghĩa cộng sản

mà giai đoạn đầu là chủ nghĩa xã hội

Tự bản thân mình, giai cấp công nhân không thể thực hiện được sứ mệnh lịch

sử của giai cấp công nhân là khách quan, song để biến khả năng khách quan thànhhiện thực thì phải thông qua những nhân tố chủ quan Trong những nhân tố ấy việcthành lập Đảng cộng sản với lý luận tiên phong, trung thành với sự nghiệp lợi íchgiai cấp là nhân tố quyết định đảm bảo cho việc thực hiện sứ mệnh lịch sử thủ tiêuchủ nghĩa tư bản, xây dựng CNXH, chủ nghĩa cộng sản

Trong những tác phẩm kinh điển của mình, C.Mác và Ph.Ăng-ghen đã đặt nềntảng tư tưởng cho những vấn đề về Đảng và xây dựng Đảng trong tác phẩm “Tuyênngôn của Đảng cộng sản” (gọi tắt là Tuyên ngôn) Đây là cơ sở để Đảng cộng sảnxây dựng cương lĩnh đường lối đề ra chiến lược và sách lược thực hiện mục đích củamình đó là: lật đổ giai cấp tư sản, lập nền thống trị giai cấp vô sản, tiêu diệt xã hội

cũ, xã hội tư sản, dựa trên sự đối kháng giai cấp và không có chế độ tư hữu Nhữngnguyên lý C.Mác và Ph.Ăng ghen trình bày trong tác phẩm là nền tảng tư tưởng vàkim chỉ nam cho toàn bộ phong trào cộng sản và công nhân quốc tế Trải qua mọithử thách, hơn một thế kỷ qua, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, nhiều vấn

đề mới đặt ra đòi hỏi giải quyết nhưng chủ nghĩa Mác không hề lỗi thời Những tưtưởng đó có ý nghĩa thiết thực trong công tác xây dựng Đảng của Đảng ta

Đảng Cộng sản Việt Nam – chính Đảng cách mạng của giai cấp công nhân và

nhân dân lao động Việt Nam, Đảng đại biểu trung thành cho lợi ích của giai cấpcông nhân, nhân dân lao động và cả dân tộc Sự ra đời của Đảng ta, mặc dù cónhững yếu tố đặc thù riêng nhưng vẫn đảm bảo các yếu tố cho sự ra đời của mộtchính Đảng cách mạng của giai cấp công nhân đó là sự kết hợp giữa chủ nghĩa

xã hội khoa học với phong trào công nhân Trong suốt quá trình lãnh đạo cáchmạng Việt Nam, chủ nghĩa C.Mác - Lênin luôn giữ vị trí nền tảng tư tưởng vàkim chỉ nam cho hành động của Đảng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X

của Đảng đã khẳng định: “Đảng lấy chủ nghĩa C.Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí

Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động” Đối với Việt Namchúng ta hiện nay, đứng trước xu thế toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ, côngcuộc xây dựng và đổi mới đất nước là một trong những nhiệm vụ trọng tâmhàng đầu nhưng nó đòi hỏi chúng ta phải có lý luận cách mạng dẫnđường nhằm đảm bảo cho sự phát triển ấy không đi chệch hướng con đường

tiến lên Chủ nghĩa xã hội Do vậy, việc nghiên cứu “Tư tưởng của C.Mác và

Ph.Ăng-ghen về tính tất yếu, quy luật ra đời, vai trò, bản chất của chính đảng vô sản Ý nghĩa đối với việc xây dựng Đảng ta hiện nay”, nhằm để đấu tranh với

những tư tưởng sai lệch về giá trị quan trọng của lý luận về đảng cộng sản, giúpĐảng ta vững vàng lập trường tư tưởng của chính Đảng lãnh đạo

B - NỘI DUNGI/ TƯ TƯỞNG CỦA C MÁC VÀ PH ĂNGGHEN VỀ TÍNH TẤT YẾU, QUY LUẬT RA ĐỜI, VAI TRÒ, BẢN CHẤT CỦA CHÍNH ĐẢNG VÔ SẢN

1 Tư tưởng của C.Mác - Ph.Ăngghen về tính tất yếu, quy luật ra đời của chính đảng vô sản

C.Mác và Ph.Ăngghen là những người đầu tiên đã nêu lên những tư tưởng cơbản về chính Đảng, đồng thời các ông cũng đưa ra những luận điểm để chứng minh

sự ra đời của Đảng vô sản là một yếu tố khách quan Những luận điểm đó bắt nguồn

từ việc nghiên cứu thực tiễn đấu tranh của giai cấp công nhân tới luận điểm khoa học

về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân với tư cách là người đào huyệt chôn chủnghĩa tư bản, đồng thời sáng tạo ra một xã hội mới không còn giai cấp, không còntình trạng áp bức, bóc lột người

Về mặt lý luận:

Trong Tuyên ngôn, khái niệm về Đảng được hiểu: Đảng là đội tiên phong, là

bộ phận giác ngộ nhất của giai cấp vô sản C.Mác và Ph.Ăngghen nêu rõ: “Về mặt thực tiễn, những người cộng sản là bộ phận kiên quyết nhất trong các đảng công nhân ở tất cả các nước, là bộ phận luôn luôn thúc đẩy phong trào tiến lên, về mặt lý luận, họ hơn bộ phận còn lại của giai cấp vô sản ở chỗ là họ hiểu rõ những điều kiện, tiến trình và kết quả chung của phong trào vô sản”.{4.Tr.614}

Sự hình thành của Đảng bắt nguồn từ sự liên hiệp của những người vô sảnthành các đoàn thể, chuẩn bị cho những cuộc đấu tranh Tổ chức ấy của những người

vô sản tạo điều kiện cho sự ra đời của chính đảng vô sản Tuyên ngôn cho rằng, sự rađời của chính đảng vô sản là một tất yếu khách quan phù hợp với quy luật đấu tranh

giai cấp giữa vô sản và tư sản: “Sự tổ chức như vậy của những người vô sản thành

giai cấp và do đó thành chính đảng, luôn luôn bị sự cạnh tranh giữa công nhân với

nhau phá vỡ Nhưng nó luôn luôn được tái lập và luôn luôn mạnh mẽ hơn, vững chắc hơn, hùng mạnh hơn”.{4.Tr.609}

Từ những đặc điểm đó, Mác - Ăngghen đã đúc rút trong Tuyên ngôn:

- Đảng mang tính giai cấp, đại diện cho lợi ích của giai cấp: “Những người

cộng sản không phải là một đảng riêng biệt, đối lập với các đảng công nhân khác.

Họ tuyệt nhiên không có một lợi ích nào khác tách khỏi lợi ích của toàn thể giai cấp

vô sản”.{4.Tr.614}

- Đảng là tổ chức có mục đích, nhiệm vụ rõ ràng Tuyên ngôn tuyên bố rằng,mục đích trước mắt của tất cả các đảng vô sản là lật đổ sự thống trị của giai cấp tưsản và giành lấy chính quyền

- Đảng có lý luận soi đường cho hoạt động của mình Lý luận đó không phải

là giáo điều mà là những nguyên lý được khái quát từ kinh nghiệm thực tiễn C.Mác

và Ph.Ăngghen viết: “Những người cộng sản có thể tóm tắt lý luận của mình thành

một luận điểm duy nhất này là: xóa bỏ chế độ tư hữu”{4.Tr.616} Hay nói một cách

rõ ràng hơn là: “Họ phải phá hủy hết thảy những cái gì từ trước đến nay, vẫn đảm

bảo và bảo vệ chế độ tư hữu”.{4.Tr.611}

- Đảng có cương lĩnh chính trị, có chiến lược, sách lược cách mạng Tuyênngôn tuyên bố rằng, đã đến lúc những người cộng sản phải công khai trình bày trướctoàn thế giới những quan điểm, mục đích, ý đồ của mình và phải có một Tuyên ngôncủa đảng của mình “Tuyên ngôn của Đảng cộng sản” chính là cương lĩnh chính trịcủa đảng vô sản, trong đó trình bày quan điểm, mục đích, nhiệm vụ, chiến lược vàsách lược của Đảng

Từ những nghiên cứu trên Mác – Ăngghen đã đi đến kết luận rằng: sự ra đờicủa Đảng cộng sản là điều kiện tiên quyết để đảm bảo cho cách mạng xã hội thuđược những thắng lợi và thực hiện được mục tiêu cuối cùng của nó là tiêu diệt giai

cấp Vì chính đảng vô sản là đảng của giai cấp công nhân, đảng mang bản chất giaicấp công nhân: đảng luôn đứng trên lập trường của giai cấp công nhân, đồng thờimọi chủ trương, chiến lược, sách lược, của đảng không chỉ xuất phát từ lợi ích củagiai cấp công nhân, mà còn là đại biểu cho toàn thể nhân dân lao động.

Hai ông chỉ rõ rằng, giai cấp công nhân là giai cấp cách mạng nhất, tiên tiếnnhất trong xã hội Song, Mác và Ăngghen cũng khẳng định rằng: giai cấp công nhânchỉ có thể thực hiện được sứ mệnh lịch sử của mình khi nó tự tổ chức ra được mộtchính đảng độc lập của nó Ngay từ năm 1947, hai ông đã cương quyết bảo vệ quanđiểm phải tổ chức cho được một đảng riêng biệt, tách khỏi tất cả các đảng khác vàđối lập với các đảng đó, từng bước tạo đủ sức mạnh để chiến thắng kẻ thù khi thời

cơ đến

Dưới sự chỉ đạo của hai ông, Điều lệ của: “Đồng minh những người cộng sản”

đã được khởi thảo, trong đó những tư tưởng cơ bản về tổ chức xây dựng Đảng đãđược thể hiện Ngoài ra tư tưởng của hai ông còn mở rộng ra tầm quốc tế Khẩu

hiệu: “Vô sản tất cả đoàn kết lại”trong Tuyên ngôn của Đảng cộng sản đã trở thànhphương châm hoạt động cho phong trào công nhân toàn thế giới Những tư tưởngtrên của Mác và Ăngghen về chính Đảng có ảnh hưởng to lớn và trực tiếp đến sựphát triển của toàn bộ phong trào cộng sản và công nhân quốc tế Nó đã góp phầnlàm phát triển ngày càng to lớn của phong trào cách mạng dưới sự lãnh đạo củaĐảng cộng sản trên toàn thế giới Từ lý luận trên cho ta thấy, sự cần thiết phải thànhlập một chính Đảng độc lập của giai cấp vô sản là một tất yếu khách quan, có vai trò

và nhiệm vụ vô cùng quan trọng, thể hiện trách nhiệm cụ thể của người chiến sĩ cộngsản nói riêng, cũng như toàn thể tổ chức Đảng cộng sản nói chung trong việc thựchiện sứ mệnh lịch sử lớn lao của mình

Về mặt thực tiễn:

Bước vào những năm 1830-1840 của thế kỷ XIX phương thức sản xuất củaTBCN đã phát triển lên tầm cao, từ đó đã trở thành một lực lượng kinh tế thống trị ởmột số nước tư bản phát triển, như nước Anh, Pháp, Đức và cùng một số các nướcTây Âu Sự phát triển đó đã làm bộc lộ lên những mâu thuẫn bên trong vốn có đó,biểu hiện về mặt xã hội, đó là cuộc đấu tranh của phong trào công nhân chống cácnhà tư bản đã lan rộng khắp Từ đó làm cho sự mâu thuẫn của phương thức sản xuấtTBCN ngày càng căng thẳng và gay gắt thêm, khiến cho phong trào đấu tranh cáchmạng của GCVS mở rộng ra một số nước Tây Âu.

Từ thực tiễn phong trào đấu tranh của giai cấp vô sản chống giai cấp tư sảnnhững năm thế kỷ XIX ngày càng đòi hỏi phải có một chính đảng vô sản của giaicấp công nhân, nhất là bài học sau khi Công xã Pari thất bại Ngay trong “Lời kêugọi của Ban Chấp hành Trung ương gửi Liên đoàn những người cộng sản”, C.Mác

và Ph.Ăngghen đã chỉ rõ: “Liên đoàn phải cố gắng để thành lập bên cạnh phái dânchủ chính thống, một tổ chức đảng công nhân bí mật và công khai độc lập và biếnmỗi chi bộ của mình thành hạt nhân của các hội liên hiệp công nhân” Trong “Lờinói đầu viết cho bản Cương lĩnh của Đảng công nhân Pháp” C.Mác đã chỉ ra rằng,

để giải phóng mình và toàn thể loài người không phân biệt nam nữ, chủng tộc khigiai cấp vô sản thực hiện cuộc cách mạng và khi giai cấp vô sản được tổ chức thànhmột chính đảng độc lập và cần phải cố gắng để đạt được một tổ chức như vậy bằngmọi phương tiện mà giai cấp vô sản có trong tay

C.Mác và Ăngghen sáng lập ra lý luận khoa học bằng tất cả trí tuệ của mình

và áp dụng vào hoạt động thực tiễn Hai ông đã cố gắng đoàn kết những phần tử tiêntiến của phong trào vô sản và đồng thời trực tiếp thành lập đảng vô sản, hai ông đềunhận thức sâu sắc cần làm cho giai cấp vô sản trở thành một lực lượng độc lập trongtham gia phong trào dân chủ tư sản, khiến cho họ tiến tới thực hiện mục đích côngsản chủ nghĩa C.Mác – Ph.Ăngghen cũng hiểu rằng lúc này cần phải có một Đảng

vô sản triệt để cách mạng thật sự độc lập có cơ sở lý luận đúng đắn Hai ông khẳng

định: “Mục đích trước mắt của những người cộng sản cũng là mục đích trước mắt

của tất cả các đảng vô sản khác: tổ chức những người vô sản thành giai cấp, lật đổ

sự thống trị của giai cấp tư sản, giai cấp vô sản giành chính quyền”.{4.Tr.615}

Có được như vậy GCVS mới có khả năng thực hiện được sứ mệnh lịch sử của

mình C.Mác – Ph.Ăngghen chỉ ra rằng: “Hiện nay, đã đến lúc những người cộng

sản phải công khai trình bày trước toàn thế giới những quan điểm, mục đích, ý đồ của mình; và phải có một Tuyên ngôn của đảng của mình để đập lại câu chuyện hoang đường và bóng ma cộng sản”.{4.Tr.595}

2 Tư tưởng của C.Mác - Ph.Ăngghen về quy luật ra đời của chính đảng vô sản

Sự lớn mạnh của phong trào đấu tranh của GCVS đòi hỏi một cách bức thiếtphải có một hệ thống lý luận soi đường và một cương lĩnh chính trị làm kim chỉ namcho hành động cách mạng Vào tháng 12 năm 1947, Đại hội lần thứ II Liên đoàn

những người cộng sản đã thảo luận và thông qua Những nguyên lý của chủ nghĩa

cộng sản, do C.Mác – Ph.Ăngghen thảo ra bản tuyên ngôn chính thức, đó là Tuyên ngôn của Đảng cộng sản Việc tuyên bố bản Tuyên ngôn của Đảng cộng sản cũng là

sự thông báo về sự ra đời của một học thuyết cách mạng, một thế giới quan khoa họccủa những tư tưởng C.Mác – Ph.Ăngghen Tư tưởng cơ bản của Tuyên ngôn được

Ph.Ăngghen viết lời tựa cho bản tiếng Đức xuất bản 1883: “Tư tưởng cơ bản và chủ

đạo của “Tuyên ngôn” là: Trong mỗi thời đại lịch sử, sản xuất kinh tế và cơ cấu xã hội – cơ cấu này tất yếu phải do sản xuất kinh tế mà ra; cả hai cái đó cấu thành cơ

sở của lịch sử chính trị và lịch sử tư tưởng của thời đại ấy; do đó (từ khi chế độ công hữu ruộng đất nguyên thủy tan rã), toàn bộ lịch sử là lịch sử các cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh giữa những giai cấp bị bóc lột và những giai cấp đi bóc lột, giữa những giai cấp bị trị và những giai cấp thống trị, qua các giai đoạn của sự

phát triển xã hội của họ; nhưng cuộc đấu tranh ấy hiện nay đã đến một giai đoạn

mà giai cấp bị bóc lột và bị áp bức (tức là giai cấp vô sản) không còn có thể tự giải phóng khỏi tay giai cấp bóc lột và áp bức mình (tức là giai cấp tư sản) được nữa, nếu không đồng thời và vĩnh viễn giải phóng toàn thể xã hội khỏi ách bóc lột, ách áp bức và khỏi những cuộc đấu tranh giai cấp”{1.Tr.509-510} Sự phát triển của nền

sản xuất TBCN đòi hỏi phải thủ tiêu chế độ tư hữu TBCN đó và đã chuẩn bị nhữngtiền đề khách quan cho quá trình đó C.Mác – Ph.Ăngghen đã chỉ ra rằng, quá trình

đó không diễn ra một cách tự động Người đào huyệt chôn chế độ TBCN là GCVS

do chính xã hội tư bản đẻ ra: “Giai cấp tư sản không những đã rèn những vũ khí sẽ

giết mình; nó còn tạo ra những người sử dụng vũ khí ấy chống lại nó, đó là những công nhân hiện đại, những người vô sản”.{4.Tr.605}

GCVS hiện đại là một giai cấp có sứ mệnh lịch sử đào huyệt chôn chủ nghĩa

tư bản và có khả năng sáng lập ra xã hội mới Trong suốt quá trình trưởng thành lớnlên của GCVS cùng với nền đại công nghiệp, nhưng lại luôn bị bóc lột từ GCTS,GCTS người không quan tâm đến sự bảo đảm của GCVS Đồng thời sự phát triểncủa nền đại công nghiệp không những đã làm tăng thêm số người vô sản, mà còn tậphợp họ lại thành những khối quần chúng lớn hơn; lực lượng của những người vô sảntăng thêm và họ thấy rõ lực lượng của mình hơn, phương tiện máy móc ngày càngxóa bỏ mọi sự khác nhau trong lao động và càng làm cho GCVS tiếp xúc với nhau

dể dàng hơn C.Mác và Ph.Ăngghen cũng chỉ ra rằng: “Việc tăng thêm phương tiện

giao thông do đại công nghiệp tạo ra, giúp công nhân các địa phương tiếp xúc với nhau, đã làm cho sự đoàn kết ấy được dể dàng Mà chỉ tiếp xúc như vậy cũng đủ để tập trung nhiều cuộc đấu tranh địa phương, đâu đâu cũng mang tính chất giống nhau, thành cuộc đấu tranh toàn quốc, thành cuộc đấu tranh giai cấp… Sự tổ chức như vậy của những người vô sản thành giai cấp và do đó thành chính đảng, luôn

luôn bị sự cạnh tranh giữa công nhân với nhau phá vỡ Nhưng nó luôn luôn được tái lập và luôn luôn mạnh mẽ hơn, vững chắc hơn, hùng mạnh hơn”.{18.Tr.203}

Từ việc xác định vai trò lịch sử thế giới của GCVS Ph.Ăngghen đã đi đến xácđịnh sự cần thiết phải thành lập một Đảng cách mạng của GCVS, một chính Đảng

độc lập của giai cấp mình: “Trong cuộc đấu tranh của mình chống quyền lực liên

hợp của các giai cấp hữu sản, giai cấp công nhân, chỉ khi được tổ chức thành một chính đảng độc lập đối lập với tất cả các chính đảng cũ do giai cấp hữu sản lập nên, thì mới có thể hành động với tư cách là một giai cấp”.{2.Tr.173}

Chính đảng của GCVS ra đời là một đòi hỏi tất yếu khách quan của cuộc đấutranh giai cấp, cần có lực lượng lãnh đạo GCVS thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch sửthế giới của mình Đảng là một tổ chức chính trị, là sản phẩm lịch sử tự nhiên củacuộc đấu tranh giai cấp, và Đảng đại diện cho quyền lợi của GCVS và quần chúnglao động

Thực tiễn khi chưa có đảng lãnh đạo, giai cấp công nhân luôn có sự cạnhtranh, chia rẽ, mất đoàn kết Sau Công xã Pari 1871, C.Mác và Ph.Ăngghen thấy

rằng: “Để khỏi một lần nữa tụt xuống vai trò của kẻ vỗ tay hoan nghênh bọn dân

chủ tư sản, công nhân mà trước hết là Liên đoàn phải cố gắng thành lập, song song với phái dân chủ chính thức, một tổ chức đảng riêng biệt, bí mật và công khai của công nhân và biến mỗi chi bộ thành trung tâm và hạt nhân của các Hội Liên hiệp công nhân”{2.Tr.173} Một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến sự thất bại là

tổ chức không có chính đảng thống nhất ý chí và hành động lãnh đạo Từ đó, hai ôngchỉ đạo thành lập các chính đảng độc lập ở từng nước, các chính đảng đó phải là tổchức đoàn kết thống nhất, để đoàn kết giai cấp vô sản ở từng nước và giữ vữngnguyên tắc thống nhất quốc tế của phong trào vô sản Khi chưa có đảng lãnh đạo thìhành động của giai cấp công nhân không đúng tính chất của một giai cấp Vì đảngcộng sản là đảng của giai cấp công nhân, mang bản chất giai cấp công nhân Thông

qua thực tế phong trào mà C.Mác và Ph.Ăngghen chỉ cho ta thấy tính tất yếu củacuộc đấu tranh giai cấp vô sản chống lại giai cấp tư sản, các ông viết: Những phongtrào ấy thể hiện ra là những phong trào của giai cấp bị áp bức hiện đại, của giai cấp

vô sản, là những hình thức ít nhiều phát triển của cuộc đấu tranh lịch sử tất yếu củagiai cấp vô sản chống lại giai cấp thống trị, giai cấp tư sản… Thực tế cho thấy, bất

cứ chính đảng nào cũng đều mang trong mình bản chất của một giai cấp nhất định,không có đảng phi giai cấp hay đảng của một dân tộc chung chung Do đó, đảng độclập của giai cấp công nhân chỉ có thể mang bản chất của giai cấp công nhân

Khi chưa có đảng lãnh đạo, cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân không vượt

khỏi giới hạn cao nhất của nó là “chủ nghĩa công đoàn” Trong khi đó, đảng của

công nhân phải thể hiện tính tổ chức, sự thống nhất ý chí, tính độc lập với mức độcao nhất; nếu nó không muốn… bị giai cấp tư sản bóc lột, không muốn theo đuôigiai cấp tư sản Tất nhiên, không có nghĩa là đảng cộng sản tồn tại biệt lập và táchkhỏi các đảng và các tổ chức vô sản khác Vì theo quan điểm của C.Mác vàPh.Ăngghen thì đảng vô sản phải duy trì tính độc lập giai cấp của mình Trên cơ sở

là không chỉ đại diện cho quyền lợi của giai cấp công nhân mà còn đại diện choquyền lợi của toàn thể nhân dân lao động Còn lúc chưa có đảng thì họ: những người

vô sản chưa đi đánh kẻ thù của chính mình mà đánh kẻ thù của kẻ thù mình, tức lànhững tàn dư của chế độ quân chủ chuyên chế, bọn địa chủ, bọn tư sản phi côngnghiệp, bọn tiểu tư sản C.Mác và Ph.Ăngghen đã chủ trương xây dựng chính đảngđộc lập của giai cấp vô sản Đó là chính đảng độc lập về chính trị, tư tưởng và tổchức

Đảng cộng sản ra đời là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa xã hội khoahọc với phong trào công nhân, trên quan điểm duy vật lịch sử, xuất phát từ cơ sởkinh tế để nghiên cứu quá trình phát sinh, phát triển của chủ nghĩa tư bản, đồng thờithông qua những sự kiện lịch sử đấu tranh giai cấp trong mỗi hình thái kinh tế - xã

hội để tìm ra một lực lượng trung tâm có khả năng lật đổ chế độ tư bản chủ nghĩa,xây dựng chế độ mới – xã hội cộng sản chủ nghĩa.

C.Mác và Ph.Ăngghen là những người đầu tiên thực hiện sự kết hợp trên đểthành lập “Liên đoàn những người cộng sản” Là một thứ chủ nghĩa mà từ nay người

ta không còn hiểu chủ nghĩa cộng sản là xây dựng bằng óc tưởng tượng, một lýtưởng xã hội hết sức hoàn bị, mà là sự nhận thức về bản chất, những điều kiện vànhững mục đích chung bắt nguồn từ những điều kiện ấy của cuộc đấu tranh do giaicấp vô sản tiến hành Như vậy, rõ ràng là chủ nghĩa cộng sản đã trở thành mục đích,

là lý tưởng hướng đến của nhân loại, giai cấp vô sản đã, đang và sẽ thực hiện sứmệnh cao cả mà lịch sử nhân loại giao cho

Sự cần thiết phải thành lập các đảng vô sản độc lập luôn đặt ra trong quá trìnhvận động và phát triển của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế Năm 1871, tạiHội nghị Luân Đôn của Hội Liên hiệp công nhân quốc tế họp từ 17 đến 23/9/1871,Ph.Ăngghen tiếp tục đấu tranh cho chính đảng vô sản bằng việc chắp bút cho Nghịquyết “Về hoạt động chính trị của giai cấp công nhân”, trong đó nêu bật vấn đềthành lập các đảng công nhân độc lập phải được xem là các nguyên tắc cơ bản của

phong trào Ông viết: “Đảng công nhân phải được thành lập không phải để thành

cái đuôi của bất cứ một đảng tư sản nào mà phải thành một đảng độc lập, có mục đích riêng và chính trị riêng của mình”{4.Tr.314} Nghị quyết phản ánh tư tưởng

của C.Mác – Ph.Ăngghen trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa Bacunin – biểu hiệncủa chủ nghĩa bè phái, chủ nghĩa vô chính phủ có hại cho phong trào công nhân Tư

tưởng này được nhắc lại trong tác phẩm “Cái được gọi là những sự phân biệt trong

Quốc tế”: chỉ khi đã tổ chức thành một chính đảng chính trị riêng biệt, đối lập với tất

cả các đảng phái cũ do các giai cấp hữu sản tạo nên, thì giai cấp công nhân mới cóthể hoạt động với tư cách là một giai cấp, chống lại quyền lực liên hiệp ấy của cácgiai cấp hữu sản Sự tổ chức của giai cấp công nhân như vậy thành một chính đảng

là cần thiết để đảm bảo thắng lợi của cách mạng xã hội và mục đích cuối cùng của

nó – xóa bỏ giai cấp

3 Tư tưởng của C.Mác - Ph.Ăngghen về vai trò của chính đảng vô sản

Trong các tác phẩm của mình, khi bàn về vai trò của các chính đảng vô sản,C.Mác và Ph.Ăngghen đều khẳng định Đảng có vai trò lãnh đạo cách mạng Vai trò

đó của chính đảng vô sản là một tất yếu lịch sử, được thể hiện trên những phươngdiện sau:

Thứ nhất, Đảng vô sản là đội tiên phong chính trị

Đảng vô sản là chính đảng của giai cấp vô sản, là sản phẩm tất yếu của cuộcđấu tranh giai cấp, là sự kết hợp giữa chủ nghĩa xã hội khoa học và phong trào côngnhân Đảng đại biểu quyền lợi của giai cấp vô sản, là đội tiên phong về lý luận vàthực tiễn Sự ra đời của đảng vô sản đánh dấu sự trưởng thành của giai cấp vô sản.Đảng khác với toàn bộ giai cấp vô sản ở tính tiên phong Vai trò tiên phong củaĐảng đảm bảo cho Đảng tập hợp được giai cấp vô sản Sự lãnh đạo của Đảng là điềukiện đảm bảo cho giai cấp vô sản hoàn thành sứ mệnh lịch sử toàn thế giới Tính tiên

phong của Đảng được thể hiện trước hết là sự Tiên phong về lý luận Đây là tiêu

chuẩn căn bản để phân biệt giữa người cộng sản và người vô sản C.Mác vàPh.Ăngghen đòi hỏi về lý luận Đảng phải được vũ trang bằng lý luận tiên tiến, cótrình độ giác ngộ cao Hai ông coi việc trang bị lý luận chủ nghĩa xã hội khoa họccho giai cấp công nhân là yếu tố rất quan trọng để nâng cao giác ngộ cho họ và việcgiáo dục chủ nghĩa xã hội cho đội ngũ đảng viên là một nội dung đặc biệt quan trọngcủa việc xây dựng Đảng về tư tưởng Theo C.Mác – Ph.Ăngghen, chỉ có thể kết hợpchặt chẽ sự thống nhất về tư tưởng với sự thống nhất về tổ chức, dựa trên nền tảngvững chắc của chủ nghĩa xã hội khoa học mới làm cho Đảng trở thành một lực lượngchính trị có khả năng thu hút đông đảo quần chúng nhân dân theo mình trong cuộcđấu tranh chống lại giai cấp tư sản, xây dựng chủ nghĩa cộng sản

Ngoài ra, tính tiên phong của Đảng còn được biểu hiện trong hoạt động thựctiễn của Đảng bằng sự gương mẫu của người đảng viên C.Mác – Ph.Ăngghen đãnêu trong “Lời kêu gọi của Ban Chấp hành Trung ương gởi Liên đoàn những người

cộng sản” tháng 3 năm 1950: “Các hội viên của Liên đoàn đều tích cực tham gia

phong trào họ đều đứng ở vị trí đầu trong hàng ngũ những người chiến sĩ cách mạng triệt để duy nhất của giai cấp vô sản”.{3.Tr.341}

Trong “Tuyên ngôn của Đảng cộng sản”, C.Mác – Ph.Ăngghen khẳng định:

“Vậy là, về mặt thực tiễn, những người cộng sản là bộ phận kiên quyết nhất trong các đảng công nhân ở tất cả các nước, là bộ phận luôn luôn thúc đẩy phong trào tiến lên; về mặt lý luận họ hơn bộ phận còn lại của giai cấp vô sản ở chỗ là họ hiểu

rõ những điều kiện, tiến trình và kết quả chung của phong trào vô sản”

{4.Tr.614-615}

Thứ hai, Đảng vô sản là người tổ chức và lãnh đạo

C.Mác và Ph.Ăngghen khẳng định: “Mục đích trước mắt của những người

cộng sản cũng là mục đích trước mắt của tất cả các đảng vô sản khác: tổ chức những người vô sản thành giai cấp, lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản, giai cấp

vô sản giành lấy chính quyền”.{4.Tr.615}

Như vậy, chính đảng vô sản có vai trò to lớn là lãnh đạo phong trào côngnhân, bồi dưỡng giáo dục họ, giúp họ đấu tranh có cương lĩnh, có tổ chức, chiếnlược và sách lược hành động cụ thể, lãnh đạo giai cấp vô sản dùng sự thống trị củamình để từng bước đoạt lấy toàn bộ tư bản trong tay giai cấp tư sản để tập trung tất

cả những công cụ sản xuất vào nhà nước, tức là trong tay giai cấp vô sản đã được tổchức thành giai cấp thống trị, và để tăng thật nhanh số lượng những lực lượng sảnxuất Cho nên, việc giai cấp vô sản trở thành chính đảng là tất yếu để đảm bảo chocách mạng xã hội thu được thắng lợi và thực hiện được mục đích cuối cùng của nólà: tiêu diệt giai cấp tư sản..

Trong cuộc đấu tranh chống giai cấp tư sản, giai cấp vô sản thông qua conđường cách mạng mà trở thành giai cấp thống trị, giành chính quyền, thiết lập và sửdụng nhà nước chuyên chính vô sản như một công cụ, phương tiện quan trọng đểtiếp tục thực hiện cuộc cách mạng toàn diện, triệt để nhất trong lịch sử nhằm cải tạo

xã hội cũ, xây dựng chế độ mới không còn đối kháng giai cấp Nhiệm vụ này chỉ cóthể thực hiện được dưới sự lãnh đạo của Đảng vô sản

Thứ ba, Đảng vô sản là nhân tố quyết định thắng lợi của cuộc cách mạng

- Đảng có vai trò là hạt nhân lãnh đạo chính trị của phong trào vô sản Đảng

đề ra đường lối cách mạng cho giai cấp vô sản, đó là đường lối cách mạng khôngngừng, đưa sự nghiệp đến thắng lợi cuối cùng Trong Lời kêu gọi của Ban Chấphành Trung ương gửi Liên đoàn những người cộng sản tháng 3 năm 1850, C.Mác –

Ph.Ăngghen chỉ rõ: “Lợi ích của chúng ta và nhiệm vụ của chúng ta là phải làm cho

cách mạng trở thành cách mạng không ngừng, cho đến khi tất cả các giai cấp ít hay nhiều hữu sản đều bị gạt ra khỏi chính quyền, cho đến khi giai cấp vô sản giành được chính quyền nhà nước… Đối với chúng ta, vấn đề không phải là cải biến chế

độ tư hữu, mà là xóa bỏ nó, không phải là làm lu mờ những đối kháng giai cấp, mà

là xóa bỏ những giai cấp, không phải là cải thiện xã hội hiện hành, mà là xây dựng một xã hội mới”.{2.Tr.172}

Đảng đề ra phương pháp đấu tranh thích hợp cho giai cấp vô sản, như hướngvào đấu tranh chính trị, đồng thời vẫn sử dụng đấu tranh kinh tế làm thủ đoạn chomục đích chính trị; sử dụng bạo lực cách mạng để lật đổ chính quyền bóc lột…Trong “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản”, C.Mác – Ph.Ăngghen thay mặt những

người cộng sản: “Họ công khai tuyên bố rằng mục đích của họ chỉ có thể đạt được

bằng cách dùng bạo lực lật đổ toàn bộ trật tự xã hội hiện có”{1.Tr.586} Đồng thời

hai ông cũng chỉ rõ: “Nhưng để có thể đương đầu một cách kiên quyết và có tính

chất uy hiếp với các đảng sẽ phản bội công nhân, ngay từ giờ phút thắng lợi đầu

tiên đó, công nhân cần được vũ trang tốt và tổ chức tốt”, phải “lập tức vũ trang cho toàn thể giai cấp vô sản”{2.Tr.175-176} Và “việc giải phóng giai cấp công nhân

về mặt kinh tế là mục tiêu vĩ đại mà bất kỳ phong trào chính trị nào cũng phải phục tùng với tư cách là thủ đoạn”.{3.Tr.23}

Đảng đề ra sách lược hành động cho giai cấp vô sản, trong quan hệ với cácđảng của giai cấp tư sản, tiểu tư sản nhằm bảo vệ lợi ích của giai cấp vô sản Đối vớiđảng dân chủ tiểu tư sản, trong “Những người cộng sản và Karl Heinzel”, C.Mác –

Ph.Ăngghen đã phân tích: “Trong những điều kiện hiện nay,… những người cộng

sản chẳng những hoàn toàn là những người dân chủ trong tất cả các vấn đề thực tiễn của Đảng Hậu quả tất yếu của nền dân chủ ở tất cả các nước văn minh là quyền thống trị chính trị của giai cấp vô sản, mà quyền thống trị chính trị của giai cấp vô sản là tiền đề đầu tiên của tất cả mọi biện pháp cộng sản chủ nghĩa Cho nên, chừng nào còn chưa giành được nền dân chủ thì những người cộng sản và những người dân chủ còn kề vai sát cánh chiến đấu, và lợi ích của những người dân chủ cũng là lợi ích của chính những người cộng sản”.{1.Tr.425}

- Đảng có vai trò lãnh đạo về tư tưởng, lý luận cho phong trào cách mạng.C.Mác – Ph.Ăngghen đánh giá rất cao vai trò của tư tưởng, lý luận Năm 1844, trong

tác phẩm “Góp phần phê phán triết học Hêghen”, C.Mác từng viết: “Lực lượng vật

chất chỉ có thể bị đánh đổ bằng lực lượng vật chất; nhưng lý luận cũng sẽ trở thành lực lượng vật chất, một khi nó thâm nhập vào quần chúng”{1.Tr.25} Cũng trong

năm 1844, C.Mác – Ph.Ăngghen tiếp tục khẳng định trong tác phẩm “Gia đình thần

thánh”: “Nói chung, tư tưởng không thể thực hiện tốt được gì hết Muốn thực hiện

tốt những tư tưởng thì cần có những con người sử dụng tốt lực lượng thực tiễn”{1.Tr.154} Những con người đó, trong cuộc đấu tranh giai cấp, không ai khác,

chính là Đảng của giai cấp vô sản Đảng phải là người đem lý luận cách mạng và

khoa học vào phong trào quần chúng, biến sức mạnh quần chúng thành thắng lợi củacách mạng.

- Đảng có vai trò là người tổ chức, chỉ đạo phong trào quần chúng Vai trò nàyđược thể hiện rất rõ trong “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản” về mục đích trước mắt

của những người cộng sản, ông khẳng định: “Mục đích trước mắt của những người

cộng sản cũng là mục đích trước mắt của tất cả các đảng vô sản khác: Tổ chức những người vô sản thành giai cấp, lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản, giai cấp

vô sản giành lấy chính quyền”{4.Tr.615} và khẩu hiệu mà họ nêu ra là “Vô sản tất

cả các nước, đoàn kết lại !”.{1.Tr.586}

Để thực hiện vai trò lãnh đạo, Đảng phải được xây dựng thành một tổ chứcđộc lập Đây là một trong những nội dung tư tưởng lớn của C.Mác – Ph.Ăngghen vềxây dựng chính đảng vô sản Trong quá trình tham gia cải biến tổ chức Liên đoànnhững người chính nghĩa thành Liên đoàn những người cộng sản, C.Mác –Ph.Ăngghen đã trực tiếp thực hiện tư tưởng này Liên đoàn những người cộng sảntrở thành tổ chức quốc tế đầu tiên của giai cấp công nhân, hoạt động theo con đườngcủa chủ nghĩa Mác

Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động, Liên đoàn không tránh khỏi sự tác độngtiêu cực của các đảng phái tư sản, tiểu tư sản Trong tác phẩm “Lời kêu gọi của BanChấp hành Trung ương gửi Liên đoàn những người cộng sản” tháng 3 năm 1850,C.Mác – Ph.Ăngghen đã phân tích tình trạng này: Khi những người dân chủ tiểu tưsản bị áp bức ở khắp nơi thì nói chung, họ tuyên truyền trong giai cấp vô sản sựđoàn kết và sự hòa giải, họ bắt tay hợp tác với giai cấp vô sản và cố gắng xây dựngmột chính đảng đối lập lớn lao, bao gồm những người biệt phái của đảng dân chủ,

tức là họ cố gắng đánh bẫy công nhân bằng một tổ chức đảng Do đó, “Để khỏi một

lần nữa bị tụt xuống làm vai trò của kẻ vỗ tay hoan nghênh bọn dân chủ tư sản, công nhân và trước hết là Liên đoàn phải cố gắng thành lập, song song với phái dân