Bài giảng Cơ sở quy hoạch và kiến trúc: Tổng quan về công tác lập quy hoạch đô thị, cung cấp cho người học những kiến thức như: khái niệm Quy hoạch đô thị; Đặc điểm của công tác Lập QHĐT; Các loại hình của đồ án quy hoạch xây dựng đô thị. Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1MÔN HỌC:
CƠ SỞ QUY HOẠCH VÀ KIẾN TRÚC
GIÁO VIÊN GIẢNG DẠY: TH.S NGUYỄN NGỌC HÙNG
BỘ MÔN: QUY HOẠCH HẠ TẦNG KỸ THUẬT ĐÔ THỊ EMAIL: Hungnn@nuce.edu.vn
ĐT: 0973345979
Trang 2Mục tiêu của môn học: (30tiết) Nhằm cung cấp lý thuyết cơ bản về
QHĐT, đặc điểm công tác quy hoạch ở Việt Nam, qua đó sinh viên thấy được vai trò vị trí của mình trong công tác quy hoạch xây dựng nói chung.
Phương pháp học: Sinh viên là trung tâm ( giáo viên định hướng,
cung cấp thông tin một cách có hệ thống để sinh viên mở rộng tham khảo trên mạng và sách)
Yêu cầu sinh viên: tham gia các buổi học trên lớp và hoàn thành bài
tập hoặc tiểu luận Có tính điểm bài tập, tiểu luận vào điểm thi.
Trang 31 Quy hoạch xây dựng phát triển đô thị - PGS.TS Nguyễn Thế Bá
2 Quy hoạch đô thị - PGS.TS Phạm Hùng Cường
3 Giao thông trong quy hoạch đô thị - PGS.TS Hồ Ngọc Hùng
4 Quy hoạch xây dựng đơn vị ở - Bộ môn QH, Trường ĐHXD
5 Quy chuẩn xây dựng Việt Nam, Quy hoạch XD – 2008/BXD
6 Luật Xây dựng số 50/2014 /QH13
7 Luật Quy hoạch số 30/2009/QH12
Trang 4KHOA KIẾN TRÚC – QUY HOẠCH
BÀI GIẢNG
TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC LẬP QHĐT
HÀ NỘI - 2013 GIÁO VIÊN GIẢNG DẠY: TH.S NGUYỄN NGỌC HÙNG
BỘ MÔN: QUY HOẠCH HẠ TẦNG KỸ THUẬT ĐÔ THỊ
Trang 51 Mở đầu
- Quy hoạch đô thị là một lĩnh vực khá rộng, liên quan đến nhiều ngành nghề, có tính pháp lý cao,
“Quy hoạch đô thị liên quan đến chuỗi các hoạt động tổ chức sắp xếp không gian đô thị và quản lý thực hiện, nhằm đạt tới mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống cộng đồng”.
- Sản phẩm của công tác lập Quy hoạch đô thị là những bản quy hoạch tổng thể (master plan) đã vẽ nên trạng thái đô thị ở trạng thái cuối cùng theo ý tưởng của các kiến trúc sư - Đối với ngành xây dựng nói chung, các kỹ sư xây dựng đóng góp vào việc trực tiếp tham gia triển khai thi công quy hoạch, đặc biệt quy hoạch chi tiết và xây dựng các công trình trên lô đất, xây dựng đường xá…
Trang 62 Khái niệm chung
Quy hoạch đô thị là việc tổ chức không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị, hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình hạ tầng xã hội và nhà ở để tạo lập môi trường sống thích hợp cho người dân sống trong đô thị, được thể hiện thông qua đồ án quy
hoạch đô thị ( Theo Luật QH số 30/2009/QH12)
3 Mục tiêu, nhiệm vụ
3.1 Nhiệm vụ:
Công tác QHĐT nhằm cụ thể hóa chiến lược phát triển kinh tế, xã hội của quốc gia,trước tiên là cụ thể hóa chiến lược phát triển của đô thị đối với nền kinh tế quốc dân
Tất cả các đô thị đều phải có quy hoạch : quy hoạch cải tạo và quy hoạch xây dựng phát triển đô thị Các đồ án quy hoạch được duyệt là cơ sở pháp lý đệ quản lý xây dựng đô thị, tiến hành công tác chuẩn bị đầu tư xây dựng cơ bản
Trang 73.2 Mục tiêu
Công tác qui hoạch xây dựng và phát triển đô thị nhằm xác định sự phát triển hợp lý của đô thị trong từng giai đoạn và định hướng cho sự phát triển lâu dài của đô thị
về các mặt tổ chức sản xuất, tổ chức đời sống xã hội và tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan môi trường đô thị Nó cụ thể hóa chiến lược phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, của một vùng lãnh thổ hay của một đô thị bằng những đồ án qui hoạch, trên cơ sở
đó quản lý các hoạt động xây dựng ngòai thực tế
3.2.1.Tổ chức sản xuất
Quy hoạch đô thị cần giải quyết tốt các mối quan hệ giữa hoạt động sản xuất của các khu công nghiệp với bên ngoài và các hoạt động khác của các khu chức năng trong đô thị
- Phân bố sản xuất hợp lý
+ Thuận lợi cho phát triển kinh tế
+ Thuận tiện cho người dân lao động
+ Đảm bảo quan hệ giữa các vùng hợp lý
- Phù hợp với cộng đồng dân cư và các quan hệ xã hội
Trang 83.2.2.Tổ chức đời sống
- Đảm bảo nhu cầu về ở, sinh hoạt và làm việc của dân tối thiểu là 20 năm
- Bố trí sử dụng đất đai và bố trí dân cư hợp lý
- Tạo môi trường sống trong sạch, an toàn, hiện đại hoá cuộc sống
3.2.3 Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan
- Xác định vị trí và hình khối kiến trúc của các công trình chủ đạo
- Phải tuân thủ các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật theo quan môi trường
* Để thực hiện mục tiêu này cần thực hiện tốt các nhiệm vụ sau đây:
- Bố cục không gian cho toàn thành phố
- Xác định và phân bố quỹ đất một cách cân bằng và hợp lý
- Đảm bảo quy hoạch phù hợp với phong tục tập quán của địa phương
- Đảm bảo tính bền vững của đô thị
Trang 93.3 Đặc điểm của công tác Lập QHĐT
- QHĐT là công tác mang tính chính sách (chính trị): cơ sở để quản lý đô thị, dựa vào đó
thiết lập hệ thống văn bản pháp quy, nghị định quản lý xây dựng, kiến trúc và hạ tầng kỹ thuật…
- Mang tính dự báo cho phát triển trong tương lai, đã đề cập đến nhiều từ plan theo từ điển
tiếng anh có thể dịch nhiều nghĩa là mặt bằng, hay dự án, dự kiến, hay kế hoạch Tất cả đều chứa đựng trong nội dung quy hoạch: yêu cầu về mặt bằng qh và kế hoạch dự kiến cho tương lai.
QHĐT là công tác mang tính tổng hợp, tính đa ngành Quy hoạch giải quyết các vấn đề đô
thị phức tạp thuộc nhiều lĩnh vực, quá trình nghiên cứu và thiết lập QHĐT cần có sự tham gia của các chuyên gia: kinh tế, xã hội, môi trường, kỹ thuật, nghệ thuật… để đảm bảo sản phẩm quy hoạch làm ra được cả cộng đồng chấp thuận.
Mang tính địa phương Mỗi đồ án quy hoạch kể cả quy hoạch tổng thể thành phố hay chi tiết
đều phải nói lên tính đặc thù của khu vực thiết kế Tính đặc thù không chỉ thể hiện ở kiến trúc, cảnh quan mà còn thể hiện tính xã hội, không gian văn hóa địa phương – ý nghĩa nơi chốn
Mang tính kế thừa: kế thừa có thể được hiểu ở nhiều khía cạnh Kế thừa về di sản -những gì
hiện hữu, những giá trị kiến trúc, không gian đô thị ( đường xá, nhà ở, công trình…) và kế thừa về quy hoạch.
Mang tính động (dễ thay đổi) nên cần được điều chỉnh và cập nhật thường xuyên: ta biết
rằng quy hoạch định hình hình thái kinh tế xã hội, ngược lại khi có những thay đổi của yếu tố kinh tế xã hội quy hoạch cần phải điều chỉnh theo cho phù hợp, do đó đòi hỏi quy hoạch phải
có tính linh hoạt.
Trang 10Theo QCXD VN 01-2008
QH vùng
QH chung XD
QH chi tiết XD
QH XD Điểm dân cư
nông thôn
TL: 1/25.000 - 1/250.000
TL: 1/5000 - 1/25.000
TL: 1/2000 - 1/500
TL: 1/2000 - 1/500
CÁC LOẠI HÌNH QUY HOẠCH
Trang 113.4 Các loại hình của đồ án quy hoạch xây dựng đô thị
Theo Luật xây dựng số 50/2014/QH13
QH vùng
QH Đô thị
QH Khu chức
năng đặc thù
QH nông thôn
Vùng liên tỉnh, vùng tỉnh, vùng liên huyện, vùng huyện, vùng chức năng đặc thù, Vùng dọc tuyến đường cao tốc, hành lang kinh tế liên tỉnh
QH Chung, QH phân khu, QH chi tiết
Khu kinh tế, Khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, Khu du lịch, khu sinh thái, Khu bảo tồn; khu di tích lịch sử - văn hóa, cách mạng, Khu nghiên cứu, đào tạo; khu thể dục thể thaoCảng hàng không, cảng biển, Khu vực đầu mối hạ tầng kỹ thuật, Khu chức năng đặc thù khác
QH Chung xã, QH chi tiết điểm dân cư nông thôn
CÁC LOẠI HÌNH QUY HOẠCH
Trang 123.4.1 Quy hoạch xây dựng vùng
- Đánh giá tổng hợp thực trạng và các nguồn lực phát triển của vùng
- Dự báo khả năng tăng trưởng về kinh tế, dân số, đất đai, nhu cầu xã hội
- Xây dựng mục tiêu quan điểm phát triển vùng
- Định hướng tổ chức không gian nhằm phân định các vùng chức năng, cơ sở hạ tầng
và các biện pháp bảo vệ môi trường
- Chọn các khu vực và đối tượng ưu tiên phát triển
-Kiến nghị cơ chế và các chính sách phát triển vùng
3.4.2.Quy hoạch chung xây dựng đô thị
Đồ án quy hoạch chung được nghiên cứu theo từng giai đoạn 15 - 20 năm cho dài hạn
và 5 - 10 năm cho ngắn hạn bao gồm những nhiệm vụ chủ yếu sau:
- Đánh giá tổng hợp điều kiện tự nhiên hiện trạng của đô thị, xác định thế mạnh và động lực chính phát triển đô thị
- Xác định tính chất, quy mô, cơ sở kinh tế kỹ thuật và các chỉ tiêu quy hoạch xây dựng phát triển đô thị
- Định hướng phát triển không gian kiến trúc, môi trường và cơ sở hạ tầng đô thị
- Xác lập các căn cứ pháp lý để quản lý xây dựng đô thị
Trang 14và 9 tỉnh xung quanh là Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Hải Dương, Hưng Yên, Hà
Thọ, Thái Nguyên và Bắc Giang là 3 tỉnh được mở rộng so với Quyết định
số 490/2008/QĐ-TTg ngày 5/5/2008 của Thủ tướng Chính phủ) Tổng diện tích toàn vùng khoảng 24.314,7 km2.
Hồng Phát huy các lợi thế tiếp cận cửa ngõ và hệ thống giao thông hướng biển (hành lang Hà Nội - Phố Nối - Hải Dương - Hải Phòng), tam giác kinh tế phía Nam Hà Nội (Hưng Yên - Đồng Văn - Phủ Lý); phát triển các dịch vụ công nghiệp - đô thị kết nối trung tâm Vùng Thủ đô Hà Nội với cửa ngõ kinh tế biển; phát triển các khu công nghiệp sạch, công nghiệp hỗ trợ,
Trang 163.4.3.Quy hoạch chi tiết đô thị
Các nhiệm vụ chủ yếu của quy hoạch chi tiết:
- Cụ thể hoá và làm chính xác ý đồ cũng như những quy định của quy hoạch chung
- Đánh giá thực trạng xây dựng, khả năng sử dụng và phát triển quỹ đất hiện có
- Tập hợp và cân đối các yêu cầu đầu tư xây dựng
- Nghiên cứu đề xuất các định hướng kiến trúc và bảo vệ cảnh quan môi trường đô thị -Quy hoạch mặt bằng sử dụng đất đai, phân chia các lô đất cho từng đối tượng sử dụng
và lập chỉ giới xây dựng, xác định tầng cao khối tích và tỷ trọng xây dựng các loại công trình
Trang 183.4.3.Quy hoạch nông thôn
Nhiệm vụ quy hoạch chung xây dựng xã gồm mục tiêu, phạm vi ranh giới xã; tính chất, chức năng của xã; xác định yếu tố tác động đến phát triển kinh tế - xã hội của xã;
dự báo quy mô dân số, lao động; quy mô đất đai, chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật chủ yếu; yêu cầu về nguyên tắc tổ chức phân bố khu chức năng sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, làng nghề, nhà ở, dịch vụ và hệ thống công trình hạ tầng
kỹ thuật
- Nhiệm vụ quy hoạch chi tiết xây dựng điểm dân cư nông thôn gồm dự báo quy mô dân số, lao động; quy mô đất đai; yêu cầu sử dụng đất bố trí các công trình xây dựng, bảo tồn, chỉnh trang; công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội trong điểm dân cư nông thôn
Trang 20Câu 1: Khái niệm, mục tiêu, nhiệm vụ QHĐT? Câu 2: Đặc điểm của công tác Lập QHĐT?
Câu 3: Các loại hình Quy hoạch xây dựng?
