Sự hấp thụ nước, muối kháng

Ảnh hưởng của các tác nhân môi trường đối với quá trình hấp thụ nước và muối khoáng ở rễ cây:... Rễ là cơ quan hấp thụ nước và ion khoáng: + Liên kết với các phần tử khác trong tế bào..

Gv: Nguyễn Hoàng Quí

I Rễ là cơ quan hấp thụ nước và ion khoáng:

II Cơ chế hấp thụ nước và ion khoáng ở rễ cây:

III Ảnh hưởng của các tác nhân môi trường đối với

quá trình hấp thụ nước và muối khoáng ở rễ cây:

Các dạng nước Vai trò

ƒ

Nước

tự do

ƒ

Nước

liên

kết

( Trong cây có 2 dạng nước chính: nước tự do và nước liên kết.T Trong cây có những dạng nước nào ? Vai trò của mỗi dạng ?

( Dạng nước chứa trong:

+ các thành phần của tế bào + các khoảng gian bào

+ các mạch dẫn…

( + Làm dung môi + Điều hòa nhiệt + Tham gia một số quá trình TĐC

+ Giúp QT TĐC diễn ra bình thường

I Rễ là cơ quan hấp thụ nước và ion khoáng:

( + Liên kết với các phần tử khác trong

tế bào.

+ Mất các đặc tính lý, hóa, sinh học của nước.

( Đảm bảo độ bền vững của hệ thống keo trong chất nguyên sinh của tế bào.

( + Rễ đâm sâu, lan rộng, phân nhánh

+ Có nhiều lông hút J tăng diện tích bề mặt tiếp xúc với đất

+ Rễ có khả năng hướng nước, hướng hóa

( Rễ cái – Rễ bên – Lông hút – Miền sinh trưởng kéo dài – Đỉnh ST – Chóp rễ

( Tế bào lông hút có:

ƒ Thành tế bào mỏng, không thấm cutin

ƒ Chỉ có 1 không bào trung tâm lớn

ƒ Ptt rất cao do hoạt động hô hấp của rễ mạnh

T Qs hình bên J Hệ rễ của cây trên cạn phát triển như thế nào để thích nghi với chức năng hút nước ?

I Rễ là cơ quan hấp thụ nước-ion khoáng:

1 Hình thái của hệ rễ:

T Qs hình bên J Hãy mô tả cấu tạo bên ngoài của hệ rễ ?

b) Rễ cây phát triển nhanh bề mặt hấp thụ:

T Qs hình bên J Cho biết tế bào lông hút

có cấu tạo thích nghi với chức năng hút nước-muối khoáng như thế nào ?

b) Rễ cây phát triển nhanh bề mặt hấp thụ:

T Môi trường ảnh hưởng đến sự tồn tại

và phát triển của lông hút như thế nào ?

( Trong môi trường quá ưu trương, quá

axit hay thiếu oxy Î lông hút biến mất

Hấp thụ nước Hấp thụ ion khoáng

1

Cơ

chế

hấp

thụ

2.

Điều

kiện

xảy ra

sự hấp

thụ

T Thực vật hút nước và các ion khoáng bằng cách nào ?

II Cơ chế hấp thụ nước và ion khoáng ở rễ cây:

1 Hấp thụ nước và muối khoáng từ đất vào tế bào lông hút:

( Cơ chế thụ động(cơ chế t/thấu)

Nước di chuyển từ môi trường nhược

trương (thế nước cao) trong đất J tế

bào lông hút (dịch bào ưu trương) có

thế nước thấp hơn

( Theo 2 cơ chế:

+ Thụ động: cơ chế khuếch tán từ nơi có nồng độ cao sang nơi có nồng độ thấp.

+ Chủ động: Di chuyển ngược chiều gradien nồng độ và cần năng lượng

( Khi có sự chênh lệch thế nước

giữa đất và tế bào lông hút

+ Do quá trình thoát hơi nước ở lá hút

nước lên phía trên làm giảm lượng

nước trong các tb lông hút

+ Nồng độ các chất tan trong rễ cao

( Khi có sự chênh lệch nồng độ ion khoáng giữa đất và tb lông hút (theo cơ chế thụ động) hoặc có sự tiêu tốn năng lượng ATP (theo cơ chế chủ động)

T Điểm khác biệt cơ bản giữa cơ chế hấp thụ nước và cơ chế hấp thụ ion khoáng là gì ?

( Cơ chế hấp thụ nước: H 2 O đi từ nơi có nồng độ chất tan thấp Æ nơi có nồng độ chất tan cao.

( Cơ chế hấp thụ ion khoáng: Ion khoáng đi từ nơi có nồng độ chất tan cao Æ nơi có nồng độ thấp hơn Ngoài ra, ion khoáng còn được hấp thụ theo cơ chế chủ động

II Cơ chế hấp thụ nước và ion khoáng ở rễ cây:

1 Hấp thụ nước và muối khoáng từ đất vào tế bào lông hút:

2 Dòng nước và các ion khoáng đi từ đất vào mạch gỗ của rễ:

vận chuyển như thế nào ?? Quan sát hình vẽ sau Æ điền các ghi chú cho phù hợp.

( Chú thích:

a) ………

b) ………

c) ………

d) ………

e) ………

f) ………

Lông hút Biểu bì

Tế bào vỏ Nội bì Mạch gỗ Đai Caspari

Nội bì

? Nêu những con đường di chuyển của nước và các ion khoáng từ đất vào rễ ? Giải thích tên gọi của mỗi con đường đó ?

( Có 2 con đường vận chuyển nước:

1.+ Con đường gian bào bị

ngăn trở bởi đai Caspari không

thấm nước

+ Là con đường đi theo không gian giữa các tế bào và không gian giữa các bó sợi xenlulôzơ bên trong thành tế bào

2.Con đường tế bào chất đi xuyên qua tế bào chất của các tế bào

Nội bì

? Đai Caspari có vai trò gì ?

( Đai Caspari có vai trò điều chỉnh dòng vận chuyển vào trung trụ

III Ảnh hưởng của các tác nhân môi trường đối với quá trình hấp

thụ nước và muối khoáng ở rễ cây:

giải thích ảnh hưởng của môi trường đối với quá trình hấp thụ nước

và các ion khoáng ở rễ cây ?

( Các nhân tố ngoại cảnh như astt của dd đất, độ pH, độ thoáng khí ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển của lông hút Æ ảnh hưởng đến quá trình hấp thụ nước và các ion khoáng ở rễ cây

TTừ những ảnh hưởng đó, hãy liên hệ đến một số biện pháp được sử dụng trong nông nghiệp hoặc trong việc chăm sóc cây cảnh để tạo

điều kiện cho cây hút nước và muối khoáng ?

1 Vì sao cây trên cạn bị ngập úng lâu sẽ bị chết ?

( Ngập úng lâu, rễ cây thiếu O2 Æ lông hút chết Æ cây không hấp thụ được nướcÆ cân bằng nước trong cây bị phá hủy Æ cây bị chết

2.Vì sao các loài cây trên cạn không sống được trên đất ngập mặn?

(Dịch bào rễ cây trên cạn nhược trương so với môi trường đất ngập mặnÆ không hấp thụ được nước từ đất Æ cây chết